oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha saptamo'dhyāyaḥ
jñānavijñānayogaḥ
śrī bhagavānuvāca
mayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |
1
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu ||1||
jñānaṃ te'haṃ savijñānam idaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ |
2
yajjñātvā neha bhūyo'nyat jñātavyamavaśiṣyate ||2||
manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |
3
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ ||3||
bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
4
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā ||4||
apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām |
5
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat ||5||
etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya |
6
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā ||6||
mattaḥ parataraṃ nānyat kiñjidasti dhanañjaya |
7
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||7||
raso'hamapsu kaunteya prabhā'smi śaśisūryayoḥ |
8
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu ||8||
puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
9
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu ||9||
bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam |
10
buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham ||10||
balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |
11
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha ||11||
ye caiva sāttvikā bhāvāḥ rājasāstāmasāśca ye |
12
matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi ||12||
tribhirguṇamayairbhāvaiḥ ebhiḥ sarvamidaṃ jagat |
13
mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam ||13||
daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
14
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te ||14||
na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ |
15
māyayā'pahṛtajñānāḥ āsuraṃ bhāvamāśritāḥ ||15||
caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjuna |
16
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha ||16||
teṣāṃ jñānī nityayuktaḥ eka bhaktirviśiṣyate |
17
priyo hi jñānino'tyartham ahaṃ sa ca mama priyaḥ ||17||
udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam |
18
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim ||18||
bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
19
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ ||19||
kāmaistai stairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ |
20
taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā ||20||
yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati |
21
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham ||21||
sa tayā śraddhayā yuktaḥ tasyārādhanamīhate |
22
labhate ca tataḥ kāmān mayaiva vihitānhi tān ||22||
antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasām |
23
devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi ||23||
avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ |
24
paraṃ bhāvamajānantaḥ mamāvyayamanuttamam ||24||
nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ |
25
mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam ||25||
vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna |
26
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana ||26||
icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata |
27
sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti parantapa ||27||
yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām |
28
te dvandvamohanirmuktāḥ bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ ||28||
jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye |
29
te brahma tadviduḥ kṛtsnam adhyātmaṃ karma cākhilam||29||
sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ |
30
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ ||30||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde jñānavijñānayogo nāma saptamo'dhyāyaḥ