📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.86 যুদ্ধকাণ্ড - ষডশীতিতম সর্গঃ
6.86 Yuddhakanda - Shadashititama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ ষডশীতিতমস্সর্গঃ ।
অথতস্যামবস্থাযাংলক্ষ্মণংরাবণানুজঃ ।
পরেষামহিতংবাক্যমর্থসাধকমব্রবীত্ ॥ 1 ॥
যদেতদ্রাক্ষসানীকম্মেঘশ্যামংবিলোক্যতে ।
এতদাযোধ্যতাংশীঘ্রঙ্কপিভিপাদপাযুধৈঃ ॥ 2 ॥
অস্যানীকস্যমহতোভেদনেযতলক্ষ্মণ ।
রাক্ষসেন্দ্রসুতোঽপ্যত্রভিন্নেদৃশ্যোভবিষ্যতি ॥ 3 ॥
সত্বমিন্দ্রাশনিপ্রখ্যৈঃশরৈরবকিরন্পরান্ ।
অভিদ্রবাশুযাবদ্বৈনৈতত্কর্মসমাপ্যতে ॥ 4 ॥
জ হিবীরদুরাত্মানম্মাযাপরমধার্মিকম্ ।
রাবণিঙ্ক্রূরকর্মাণংসর্বলোকভযাবহম্ ॥ 5 ॥
বিভীষণবচ্শ্রুত্বালক্ষ্মণশ্শুভলক্ষণঃ ।
ববর্ষশরবর্ষাণিরাক্ষসেন্দ্রসুতম্প্রতি ॥ 6 ॥
ঋক্ষাঃশাখামৃগাশ্চৈবদ্রুমদ্রিনখযোধিনঃ ।
অভ্যধাবন্তসহিতাস্তদনীকমবস্থিতম্ ॥ 7 ॥
রাক্ষসাশ্চশিতৈর্ভাণৈরসিভিশ্শক্তিতোমরৈঃ ।
উদ্যদৈসসং বর্তন্তসমরেকপিসৈন্যজিঘাংসবঃ ॥ 8 ॥
স সম্প্রহারস্তুমুলঃসঞ্জজ্ঞেকপিরক্ষসাম্ ।
শব্দেনমহতালঙ্কান্নাদযন্বৈসমন্ততঃ ॥ 9 ॥
শস্ত্রশ্চবিবিধাকারৈশ্শিতৈর্বাণৈশ্চপাদপৈঃ ।
উদ্যতৈর্গিরিশৃঙ্গৈশ্চঘোরৈরাকাশমাবৃতম্ ॥ 10 ॥
তেরাক্ষসাবানরেষুবিকৃতাননবাহবঃ ।
নিবেশযন্তঃশস্ত্রাণিচক্রুস্তেসুমহদ্ভযম্ ॥ 11 ॥
তথৈবসকলৈর্বৃক্ষৈর্গিরিশৃঙ্গৈশ্চবানরাঃ ।
অভিজঘ্নুজঘ্নুশ্চসমরেরাক্ষসর্ষভান্ ॥ 12 ॥
ঋক্ষবানরমুখ্যৈশ্চমহাকাযৈর্মহাবলৈঃ ।
রক্ষসাংযুধ্যমানানাম্মহদ্ভযমজাযত ॥ 13 ॥
স্বমনীকংবিষণ্ণন্তুশ্রুত্বাশত্রুভিরর্দিতম্ ।
উদতিষ্ঠতদুর্দর্ষঃ স কর্মণ্যননুষ্ঠিতে ॥ 14 ॥
বৃক্ষান্ধকারান্নির্গম্যজাতক্রোধঃ স রাবণিঃ ।
আরুরোহরথংসজ্জম্পূর্বযুক্তংসুসংযতম্ ॥ 15 ॥
স ভীমকার্মুকধরঃকালমেঘসমপ্রভঃ ।
রক্তাস্যনযনোকৃদ্ধোমভৌমৃত্যুরিবান্তকঃ ॥ 16 ॥
দৃষ্টবৈবতুরথস্থন্তম্পর্যবর্তততদ্বলম্ ।
রক্ষসাম্ভীমবেগানাংলক্ষ্মণেনযুযুত্সতাম্ ॥ 17 ॥
তস্মিন্ কালেতুহনূমানুদ্যম্যসুদুরাসদম্ ।
ধরণীধরসঙ্কাশোমহাবৃক্ষমরিন্দমঃ ॥ 18 ॥
স রাক্ষসানান্তত্সৈন্যঙ্কালাগ্নিরিবনির্দহন্ ।
চকারবহুভির্বক্ষৈর্নিঃসঞ্জ্ঞংযুধিবানরঃ ॥ 19 ॥
বিধ্বংসন্তন্তরসাদৃষ্টবৈবপবনাত্মজম্ ।
রাক্ষসানাংসহস্রাণিহনূমন্তমবাকিরন্ ॥ 20 ॥
শিতশূলধরাশ্শূলৈরসিভিশ্চাসিপাণযঃ ।
শক্তিহস্তাশ্চভিশ্শক্তিপট্টসৈঃ পট্টসাযুধাঃ ॥ 21 ॥
পরিঘৈশ্চগদাভিশ্চকুন্তৈশ্চশুভদর্শনৈঃ ।
শতশশ্চশতঘ্নীভিরাযসৈরপিমুদ্গরৈঃ ॥ 22 ॥
ঘোরৈঃপরশুভিশ্চৈবভিদনিপালৈশ্চরাক্ষসাঃ ।
মুষ্টিভির্বজ্রকল্পৈশ্চতলৈরশনিসন্নিভৈঃ ॥ 23 ॥
অভিজঘ্নুঃসমাসাদ্যসমন্তাত্পর্বতোপমম্ ।
তেষামপি চ সঙ্গ্রুদ্ধশ্চকারকদনম্মহত্ ॥ 24 ॥
স দদর্শকপিশ্রেষ্ঠমচলোপমমিন্দ্রজিত্ ।
সূদমানমসন্ত্রস্তমমিত্রান্ পবনাত্মজম্ ॥ 25 ॥
স সারথিমুবাচেদংযাহিযত্রৈষবানরঃ ।
ক্ষযমেবহিনঃকুর্যাদ্রাক্ষসামুপেক্ষিতঃ ॥ 26 ॥
ইত্যুক্তস্সারথিস্তেনযযৌযত্র ন মারুতিঃ ।
বহন্ পরমদুর্ধর্ষংস্থিতমিন্দ্রজিতংরথে ॥ 27 ॥
সোঽভ্যুপেত্যশরান্খঙ্গান্পট্টসাসিপরশ্বধান্ ।
অভ্যবর্ষতদুর্ধর্ষঃকপিমূর্থনিরাক্ষসঃ ॥ 28 ॥
তানিশস্ত্রাণিঘোরাণিপ্রতিগৃহ্য স মারুতিঃ ।
রোষেণমহতাবিষ্টোবাক্যঞ্চেদমুবাচ হ ॥ 29 ॥
যুধ্যস্বযদিশূরোঽসিরাবণাত্মজদুর্মতে ।
বাযুপুত্রংসমাসাদ্য ন জীবন্ প্রতিযাস্যসি ॥ 30 ॥
বাহুভ্যাংসম্প্রতিযুধ্যস্বযদিমেদ্বন্দ্বমাহবে ।
বেগংসহস্বদুর্বুদ্ধেততস্ত্বংরক্ষসাংবরঃ ॥ 31 ॥
হনূমন্তঞ্জিঘাংসন্তংসমুদ্যতশরাসনম্ ।
রাবণাত্মজমাচষ্টে লক্ষ্মণায বিভীষণঃ ॥ 32 ॥
যস্সবাসবনির্জেতারাবণস্যাত্মসম্ভবঃ ।
স এষরথমাস্থাযহনূমন্তঞ্জিঘাংসতি ॥ 33 ॥
তমপ্রতিমসংস্থানৈশ্শরৈশ্শত্রুনিবারণৈঃ ।
জীবিতান্তকরৈর্ঘোরৈঃসৌমিত্রেরাবণিঞ্জহি ॥ 34 ॥
ইত্যেবমুক্তস্তুতদামহাত্মাবিভীষণেনারিবিভীষণেন ।
দদর্শতম্পর্বতসন্নিকাশংরথস্থিতম্ভীমবলন্দুরাসদম্ ॥ 35 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে ষডশীতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||