📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.2 যুদ্ধকাণ্ড - দ্বিতীয সর্গঃ
6.2 Yuddhakanda - Dvitiya Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ দ্বিতীযস্সর্গঃ ।
তন্তুশোকপরিদ্যূনংরামন্দশরথাত্মজম্ ।
উবাচবচনংশ্রীমান্ সুগ্রীবশ্শোকনাশনম্ ॥ 1 ॥
কিং ত্বযা তপ্যতে বীর যথান্যঃ প্রাকৃতস্তথা ।
মৈবং ভূস্ত্যজ সতাপং কৃতঘ্ন ইব সৌহৃদম্ ॥ 2 ॥
সন্তাপস্যচতেস্থানন্নহিপশ্যামিরাঘব ।
প্রবৃত্তাবুপলব্ধাযাঞ্জ্ঞাতেচনিলযেরিপোঃ ॥ 3 ॥
মতিমান্শাস্ত্রবিত্প্রাজ্ঞঃপণ্ডিতশ্চাসিরাঘব ।
ত্যজেমাম্পাপিকাম্বুদ্ধিঙ্কৃতাত্মেবার্থদূষণীম্ ॥ 4 ॥
সমুদ্রংলঙ্ঘযিত্বাতুমহানক্রসমাকুলম্ ।
লঙ্কামারোহযিষ্যামোহনিষ্যামশ্চতেরিপুম্ ॥ 5 ॥
নিরুত্সাহস্যদীনস্যশোকপর্যাকুলাত্মনঃ ।
সর্বার্থাব্যবসীদন্তিব্যসনঞ্চাধিগচ্ছতি ॥ 6 ॥
ইমেশূরাস্সমর্থাশ্চসর্বনোহরিযূথপাঃ ।
ত্বত্প্রিযার্থঙ্কৃতোত্সাহাঃপ্রবেষ্টুমপিপাবকম্ ।
এষাংহর্ষেণজানামিতর্কশ্চাস্মিন্ দৃঢোমম ॥ 7 ॥
বিক্রমেণসমানেষ্যেসীতাংহত্বাযথারিপুম্ ।
রাবণম্পাপকর্মাণন্তথাত্বঙ্কর্তুমর্হসি ॥ 8 ॥
সেতুরত্রযথাবধ্যেদ্যথাপশ্যেমতাম্পুরীম্ ।
তস্যরাক্ষসরাজস্যতথাত্বঙ্কুরুরাঘব ॥ 9 ॥
দৃষ্টবাতান্তুপুরীংলঙ্কান্ত্রিকূটশিখরেস্থিতাম্ ।
হতঞ্চরাবণংযুদ্ধেদর্শনাবধারয ॥ 10 ॥
অবধ্বাসাগরেসেতুঙ্ঘোরেচতুবরুণালযে ।
লঙ্কান্নমর্দিতুংশক্যাসেন্দ্রৈরপিসুরাসুরৈঃ ॥ 11 ॥
সেতুর্বদ্ধস্সমুদ্রেচযাবল্লঙ্কাস্সমীপতঃ ॥ 12 ॥
সর্বন্তীর্ণঞ্চমেসৈন্যঞ্জিতমিত্যুপধারয ।
ইমেহিসমরেবীরাহরযঃকামরূপিণ ॥ 13 ॥
তদলংবিক্লবাম্বুদ্ধিং রাজন সর্বার্থনাশনীম্ ।
পুরুষস্যহিলোকেঽস্মিন্ শোকশ্শৌর্যাপকর্ষণঃ ॥ 14 ॥
যত্তুকার্যম্মনুষ্যেণশৌণ্ডীর্যমবলম্বতা ।
অস্মিন্ কালেমহাপ্রাজ্ঞসত্ত্বমাতিষ্ঠতেজসা ॥ 15 ॥
শূরাণাংহিমনুষ্যাণান্ত্বদ্বিধানাম্মহাত্মনাম্ ।
বিনষ্টেবাপ্রণষ্টেবাশোকস্সর্বার্থনাশনঃ ॥ 16 ॥
তত্ত্বম্বুদ্ধিমতাংশ্রেষ্ঠস্সর্বশাস্ত্রার্থকোবিদঃ ।
মদ্বিধৈস্সচিবৈস্সার্থমরিঞ্জেতুমিহার্হসি ॥ 17 ॥
নহিপশ্যাম্যহঙ্কঞ্চিত্ ত্রিষুলোকেষুরাঘব ।
গৃহীতধনুষেযস্তেতিষ্ঠেদভিমুখোরণে ॥ 18 ॥
বানরেষুসমাসক্তন্নতেকার্যংবিপত্স্যতে ।
অচিরাদ্দ্রক্ষ্যসেসীতান্তীর্ত্বাসাগরমক্ষ্যম্ ॥ 19 ॥
তদলংশোকমালম্ব্যক্রোধমালম্বভূপতে ।
নিশ্চেষ্টাঃক্ষত্রিযামন্দাস্সর্বেচণ্ডস্যবিভ্যতি ॥ 20 ॥
লঙ্ঘনার্থঞ্চঘোরস্যসমুদ্রস্যনদীম্পতেঃ ।
সহাস্মাভিরিহোপেতস্সূক্ষ্মবুদ্ধির্বিচারয ॥ 21 ॥
লঙ্ঘিতেতস্যতৈস্সৈন্যঞ্জিতমিত্যুপধারয ।
সর্বন্তীর্ণঞ্চমেসৈন্যঞ্জিতমিত্যবধার্যতাম্ ॥ 22 ॥
ইমেহিহরযশ্শূরাস্সমরেকামরূপিণঃ ।
তানরীন্বিধমিষ্যন্তিশিলাপাদপবৃষ্টিভিঃ ॥ 23 ॥
কথঞ্চিত্সন্তরিষ্যামস্তেবযংবরুণালযম্ ।
হতমিত্যেবতম্মন্যেযুদ্ধেশত্রুনিবর্হণ ॥ 24 ॥
কিমুক্ত্বাবহুধাচাপিসর্বথাবিজযীভবান্ ।
নিমিত্তানিচপশ্যামিমনোমেসম্প্রহৃষ্যতি ॥ 25 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে দ্বিতীযস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
tantuśokaparidyūnaṃrāmandaśarathātmajam |
uvācavacanaṃśrīmān sugrīvaśśokanāśanam || 1 ||
kiṃ tvayā tapyate vīra yathānyaḥ prākṛtastathā |
maivaṃ bhūstyaja satāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam || 2 ||
santāpasyacatesthānannahipaśyāmirāghava |
pravṛttāvupalabdhāyāñjñātecanilayeripoḥ || 3 ||
matimānśāstravitprājñaḥpaṇḍitaścāsirāghava |
tyajemāmpāpikāmbuddhiṅkṛtātmevārthadūṣaṇīm || 4 ||
samudraṃlaṅghayitvātumahānakrasamākulam |
laṅkāmārohayiṣyāmohaniṣyāmaścateripum || 5 ||
nirutsāhasyadīnasyaśokaparyākulātmanaḥ |
sarvārthāvyavasīdantivyasanañcādhigacchati || 6 ||
imeśūrāssamarthāścasarvanohariyūthapāḥ |
tvatpriyārthaṅkṛtotsāhāḥpraveṣṭumapipāvakam |
eṣāṃharṣeṇajānāmitarkaścāsmin dṛḍhomama || 7 ||
vikrameṇasamāneṣyesītāṃhatvāyathāripum |
rāvaṇampāpakarmāṇantathātvaṅkartumarhasi || 8 ||
seturatrayathābadhyedyathāpaśyematāmpurīm |
tasyarākṣasarājasyatathātvaṅkururāghava || 9 ||
dṛṣṭavātāntupurīṃlaṅkāntrikūṭaśikharesthitām |
hatañcarāvaṇaṃyuddhedarśanāvadhāraya || 10 ||
abadhvāsāgaresetuṅghorecatuvaruṇālaye |
laṅkānnamardituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ || 11 ||
seturbaddhassamudrecayāvallaṅkāssamīpataḥ || 12 ||
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityupadhāraya |
imehisamarevīrāharayaḥkāmarūpiṇa || 13 ||
tadalaṃviklabāmbuddhiṃ rājana sarvārthanāśanīm |
puruṣasyahiloke'smin śokaśśauryāpakarṣaṇaḥ || 14 ||
yattukāryammanuṣyeṇaśauṇḍīryamavalambatā |
asmin kālemahāprājñasattvamātiṣṭhatejasā || 15 ||
śūrāṇāṃhimanuṣyāṇāntvadvidhānāmmahātmanām |
vinaṣṭevāpraṇaṣṭevāśokassarvārthanāśanaḥ || 16 ||
tattvambuddhimatāṃśreṣṭhassarvaśāstrārthakovidaḥ |
madvidhaissacivaissārthamariñjetumihārhasi || 17 ||
nahipaśyāmyahaṅkañcit triṣulokeṣurāghava |
gṛhītadhanuṣeyastetiṣṭhedabhimukhoraṇe || 18 ||
vānareṣusamāsaktannatekāryaṃvipatsyate |
acirāddrakṣyasesītāntīrtvāsāgaramakṣyam || 19 ||
tadalaṃśokamālambyakrodhamālambabhūpate |
niśceṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvecaṇḍasyabibhyati || 20 ||
laṅghanārthañcaghorasyasamudrasyanadīmpateḥ |
sahāsmābhirihopetassūkṣmabuddhirvicāraya || 21 ||
laṅghitetasyataissainyañjitamityupadhāraya |
sarvantīrṇañcamesainyañjitamityavadhāryatām || 22 ||
imehiharayaśśūrāssamarekāmarūpiṇaḥ |
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ || 23 ||
kathañcitsantariṣyāmastevayaṃvaruṇālayam |
hatamityevatammanyeyuddheśatrunibarhaṇa || 24 ||
kimuktvābahudhācāpisarvathāvijayībhavān |
nimittānicapaśyāmimanomesamprahṛṣyati || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||