śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ |
tāntupāśvasthitāmprahvāṃrāmassamprekṣyamaithilīm |
hṛdayāntargataṅkrodhavyāhartumupacakrame || 1 ||
eṣāsinirjitābhadreśatruñjitvāraṇājire |
pauruṣādyadanuṣṭheyammayaitadupapāditam || 2 ||
gato'smyantamamarṣasyadharṣaṇāsampramārjitā |
avamānaścaśatruścayugapannihataumayā || 3 ||
adyamepauruṣandṛṣṭamadyamesaphalśramaḥ |
adyatīrṇapratijño'tvāprabhavāmyadyacātmanaḥ || 4 ||
yātvaṃvirahitānītācalacittenarakṣasā |
daivasampāditodoṣomānuṣeṇamayājitaḥ || 5 ||
samprāptamavamānaṃyastejasā na pramārjati |
kastasyapuruṣārthomahatāpyalpacetasaḥ || 6 ||
laṅghanaṃ ca samudrasyalaṅkāyāścāpimardhanam |
saphalantasya ca ślāghyamadyakarmahanūmataḥ || 7 ||
yuddhevikramataścaivahitammantrayatastathā |
sugrīvasyasasainyasyasaphalo'dyapariśramaḥ || 8 ||
vibhīṣaṇasya ca tathāsaphalo'dyapariśramaḥ |
viguṇambhrātarantyaktvāyomāṃsvayamupasthitaḥ || 9 ||
ityevaṃvadatśrutvāsītārāmasyatadvacaḥ |
mṛgīvotphullanayanābabhūvāśrupariplutā || 10 ||
paśyatastānturāmasyasamīpehṛdayapriyām |
janavādabhayādrājñobabhūvahṛdayandvidhā || 11 ||
sītāmutpalapatrākṣīnnīlakuñcitamūrthajām |
avadadvaivarārohammadhyevānararakṣasām || 12 ||
yatkartavyammanuṣyeṇadharṣaṇāmpratimārjatā |
tatkṛtaṃrāvaṇaṃhatvāmayedammānakāṅkṣiṇā || 13 ||
nirjitājīvalokasyatapasābhāvitātmanā |
agastyenadurādharṣāmuninādakṣiṇevadhik || 14 ||
viditaścāstubhatranteyo'yaṃraṇapariśramaḥ |
sutīrṇaḥsuhṛdāṃvīryānnatvadarthammayākṛtaḥ || 15 ||
rakṣatātumayāvṛttapamavādaṃ ca sarvataḥ |
prakhyātasyātmavaṃśasyavyaṅgyaṃ ca parimārjatā || 16 ||
prāptacāritrasandehāmamapratimukhesthitā |
dīponetrāturasyevapratikūlāsimedṛḍham || 17 ||
tadgacchatvānujāne'dyayatheṣṭañjanakātmaje |
etādaśadiśobhadrekāryamasti na metvayā || 18 ||
kaḥpumāṃstukulejātasstrayamparagṛhāṣitām |
tejasvīpunarādadyātsuhṛllekhyenacetasā || 19 ||
rāvaṇāṅkaparikliṣṭāndṛṣṭānduṣṭenacakṣuṣā |
kathantvāpunarādadyāṅkulaṃvyapadiśan mahat || 20 ||
tadarthannirjitāmetvaṃyaśaḥpratyāhṛtammayā |
nāstimetyayyabhiṣvaṅgoyatheṣṭaṅgamyatāmitaḥ || 21 ||
tadadyavyāhṛtambhadremayaitat kṛtabudhadinā |
lakṣmaṇenāthabharatekurubudhadiṃyathāsukham || 22 ||
śatrughnevāthasugrīverākṣasevāvibhīṣaṇe |
niveśayamanassīteyathāvāsukhamātmanaḥ || 23 ||
na hitvāṃrāvaṇodṛṣṭavādivyarūpāmmanoramām |
marṣayetaciraṃsītesvagṛheparyavasthitām || 24 ||
tataḥpriyārhaśravaṇātadapriyampriyādupaśrutyacirasyamaithilī |
mumocabāṣpaṃsubhṛśampravepitāgajendrahastābhihatevasallakī || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ ||