📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.75 অরণ্যকাণ্ড - পঞ্চসপ্ততিতম সর্গঃ
3.75 Aranyakanda - Panchasaptatitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অরণ্যকাণ্ডম্ ।
অথ পঞ্চসপ্ততিতমস্সর্গঃ ।
দিবং তু তস্যাং যাতাযাং শবর্যাং স্বেন তেজসা ।
লক্ষ্মণেন সহ ভ্রাত্রা চিন্তযামাস রাঘবঃ ॥ 1 ॥
স চিন্তযিত্বা ধর্মাত্মা প্রভাবং তং মহাত্মনাম্ ।
হিতকারিণমেকাগ্রং লক্ষ্মণং রাঘবোঽব্রবীত্ ॥ 2 ॥
দৃষ্টোঽযমাশ্রমস্সৌম্য বহ্বাশ্চর্যো মহাত্মনাম্ ।
বিশ্বস্তমৃগশার্দূলো নানাবিহগসেবিতঃ ॥ 3 ॥
সপ্তানাং চ সমুদ্রাণামেষু তীর্থেষু লক্ষ্মণ ।
উপস্পৃষ্টং চ বিধিবত্পিতরশ্চাপি তর্পিতাঃ ॥ 4 ॥
প্রণষ্টমশুভং তত্তত্কল্যাণং সমুপস্থিতম্ ।
তেন তত্ত্বেন হৃষ্টং মে মনো লক্ষ্মণ সম্প্রতি ॥ 5 ॥
হৃদযে হি নরব্যাঘ্র শুভমাবির্ভবিষ্যতি ।
তদাগচ্ছ গমিষ্যামি পম্পাং তাং প্রিযদর্শনাম্ ॥ 6 ॥
ঋষ্যমূকো গিরির্যত্র নাতিদূরে প্রকাশতে ।
যস্মিন্বসতি ধর্মাত্মা সুগ্রীবোংঽশুমতস্সুতঃ ॥ 7 ॥
নিত্যং বালিভযাত্ত্রস্তশ্চতুর্ভিস্সহ বানরৈঃ ।
অভিত্বরে চ তং দ্রষ্টুং সুগ্রীবং বানরর্ষভম্ ॥ 8 ॥
তদধীনং হি মে সৌম্য সীতাযাঃ পরিমার্গণম্ ।
এবং ব্রুবাণং তং ধীরং রামং সৌমিত্রিরব্রবীত্ ॥ 9 ॥
গচ্ছাবস্ত্বরিতং তত্র মমাপি ত্বরতে মনঃ ।
আশ্রমাত্তু তত স্তস্মান্নিষ্ক্রম্য স বিশাম্পতিঃ ॥ 10 ॥
আজগাম ততঃ পম্পাং লক্ষ্মণেন সহ প্রভুঃ ।
স দদর্শ ততঃ পুণ্যামুদারজনসেবিতাম্ ॥ 11 ॥
নানাদ্রুমলতাকীর্ণাং পম্পাং পানীযবাহিনীম্ ।
পদ্মৈস্সৌগন্ধিকৈস্তাম্রাং শুক্লাং কুমুদমণ্ডলৈঃ ॥ 12 ॥
নীলাং কুবলযোদ্ঘাটৈর্বহুবর্ণাং কুথামিব ।
স তামাসাদ্য বৈ রামো দূরাদুদকবাহিনীম্ ॥ 13 ॥
মতঙ্গসরসং নাম হ্রদং সমবগাহত ।
অরবিন্দোত্পলবতীং পদ্মসৌগন্ধিকাযুতাম্ ॥ 14 ॥
পুষ্পিতাম্রবণোপেতাং বর্হিণোদ্ঘুষ্টনাদিতাম্ ।
তিলকৈর্বীজপূরৈশ্চ ধবৈশ্শুক্লদ্রুমৈস্তথা ॥ 15 ॥
পুষ্পিতৈঃ করবীরৈশ্চ পুন্নাগৈশ্চ সুপুষ্পিতৈঃ ।
মালতীকুন্দগুল্মৈশ্চ ভাণ্ডীরৈর্নিচুলৈস্তথা ॥ 16 ॥
অশোকৈস্সপ্তপর্ণৈশ্চ কেতকৈরতিমুক্তকৈঃ ।
অন্যৈশ্চ বিবিধৈর্বৃক্ষৈঃ প্রমদামিব ভূষিতাম্ ॥ 17 ॥
সমীক্ষমাণৌ পুষপাঢ্যং সর্বতো বিপুলদ্রুমম্ ।
কোযষ্টিকৈশ্চার্জুনকৈশ্শতপত্রৈশ্চ কীরকৈঃ ॥ 18 ॥
এতৈশ্চান্যৈশ্চ বিহগৈর্নাদিতং তু বনং মহত্ ।
ততো জগ্মতুরব্যগ্রৌ রাঘবৌ সুসমাহিতৌ ॥ 19 ॥
তদ্বনং চৈব সরসঃ পশ্যন্তৈ শকুনৈর্যুতম্ ।
স দদর্শ ততঃ পম্পাং শীতবারিনিধিং শুভাম্ ॥ 20 ॥
তিলকাশোকপুন্নাগবকুলোদ্দালকাশিনীম্ ।
স রামো বিবিধান্বৃক্ষান্সরাংসি বিবিধানি চ ॥ 21 ॥
পশ্যন্কামাভিসন্তপ্তো জগাম পরমং হ্রদম্ ।
পুষ্পিতোপবনোপেতাং সালচম্পকশোভিতাম্ ॥ 22 ॥
ষট্পদৌঘসমাবিষ্টাং শ্রীমতীমতুলপ্রভাম্ ।
স্ফটিকোপমতোযাঢ্যাং শ্লক্ষ্ণবালুকসন্ততাম্ ॥ 23 ॥
স তাং দৃষ্ট্বা পুনঃ পম্পাং পদ্মসৌগন্ঘিকৈর্যুতাম্ ।
ইত্যুবাচ তদা বাক্যং লক্ষ্মণং সত্যবিক্রমঃ ॥ 24 ॥
অস্যাস্তীরে তু পূর্বোক্তঃ পর্বতো ধাতুমণ্ডিতঃ ।
ঋষ্যমূক ইতি খ্যাতঃ পুণ্যঃ পুষ্পিতপাদপঃ ॥ 25 ॥
হরেঃ ঋক্ষরজোনাম্নঃ পুত্রস্তস্য মহাত্মনঃ ।
অধ্যাস্তে তং মহাবীর্যস্সুগ্রীব ইতি বিশ্রুতঃ ॥ 26 ॥
সুগ্রীবমভিগচ্ছ ত্বং বানরেন্দ্রং নরর্ষভ ।
ইত্যুবাচ পুনর্বাক্যং লক্ষ্মণং সত্যবিক্রমম্ ॥ 27 ॥
রাজ্যভ্রষ্টেন দীনেন তস্যামাসক্তচেতসা ।
কথং মযা বিনা শক্যং সীতাং লক্ষ্মণ জীবিতুম্ ॥ 28 ॥
ইত্যেবমুক্ত্বা মদনাভিপীডিতঃ স লক্ষ্মণং বাক্যমনন্যচেতসম্ ।
বিবেশ পম্পাং নলিনীং মনোরমাং রঘূত্তমশ্শোকবিষাদযন্ত্রিতঃ ॥ 29 ॥
ততো মহদ্বর্ত্ম সুদূরসঙ্ক্রমং ক্রমেণ গত্বা প্রবিলোকযন্বনম্ ।
দদর্শ পম্পাং শুভদর্শকাননামনেকনানাবিধপক্ষিজালকাম্ ॥ 30 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অরণ্যকাণ্ডে পঞ্চসপ্ততিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
divaṃ tu tasyāṃ yātāyāṃ śabaryāṃ svena tejasā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā cintayāmāsa rāghavaḥ || 1 ||
sa cintayitvā dharmātmā prabhāvaṃ taṃ mahātmanām |
hitakāriṇamekāgraṃ lakṣmaṇaṃ rāghavo'bravīt || 2 ||
dṛṣṭo'yamāśramassaumya bahvāścaryo mahātmanām |
viśvastamṛgaśārdūlo nānāvihagasevitaḥ || 3 ||
saptānāṃ ca samudrāṇāmeṣu tīrtheṣu lakṣmaṇa |
upaspṛṣṭaṃ ca vidhivatpitaraścāpi tarpitāḥ || 4 ||
praṇaṣṭamaśubhaṃ tattatkalyāṇaṃ samupasthitam |
tena tattvena hṛṣṭaṃ me mano lakṣmaṇa samprati || 5 ||
hṛdaye hi naravyāghra śubhamāvirbhaviṣyati |
tadāgaccha gamiṣyāmi pampāṃ tāṃ priyadarśanām || 6 ||
ṛṣyamūko giriryatra nātidūre prakāśate |
yasminvasati dharmātmā sugrīvoṃ'śumatassutaḥ || 7 ||
nityaṃ vālibhayāttrastaścaturbhissaha vānaraiḥ |
abhitvare ca taṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ vānararṣabham || 8 ||
tadadhīnaṃ hi me saumya sītāyāḥ parimārgaṇam |
evaṃ bruvāṇaṃ taṃ dhīraṃ rāmaṃ saumitrirabravīt || 9 ||
gacchāvastvaritaṃ tatra mamāpi tvarate manaḥ |
āśramāttu tata stasmānniṣkramya sa viśāmpatiḥ || 10 ||
ājagāma tataḥ pampāṃ lakṣmaṇena saha prabhuḥ |
sa dadarśa tataḥ puṇyāmudārajanasevitām || 11 ||
nānādrumalatākīrṇāṃ pampāṃ pānīyavāhinīm |
padmaissaugandhikaistāmrāṃ śuklāṃ kumudamaṇḍalaiḥ || 12 ||
nīlāṃ kuvalayodghāṭairbahuvarṇāṃ kuthāmiva |
sa tāmāsādya vai rāmo dūrādudakavāhinīm || 13 ||
mataṅgasarasaṃ nāma hradaṃ samavagāhata |
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakairbījapūraiśca dhavaiśśukladrumaistathā || 15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiśca punnāgaiśca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiśca bhāṇḍīrairniculaistathā || 16 ||
aśokaissaptaparṇaiśca ketakairatimuktakaiḥ |
anyaiśca vividhairvṛkṣaiḥ pramadāmiva bhūṣitām || 17 ||
samīkṣamāṇau puṣapāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiścārjunakaiśśatapatraiśca kīrakaiḥ || 18 ||
etaiścānyaiśca vihagairnāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmaturavyagrau rāghavau susamāhitau || 19 ||
tadvanaṃ caiva sarasaḥ paśyantai śakunairyutam |
sa dadarśa tataḥ pampāṃ śītavārinidhiṃ śubhām || 20 ||
tilakāśokapunnāgavakuloddālakāśinīm |
sa rāmo vividhānvṛkṣānsarāṃsi vividhāni ca || 21 ||
paśyankāmābhisantapto jagāma paramaṃ hradam |
puṣpitopavanopetāṃ sālacampakaśobhitām || 22 ||
ṣaṭpadaughasamāviṣṭāṃ śrīmatīmatulaprabhām |
sphaṭikopamatoyāḍhyāṃ ślakṣṇavālukasantatām || 23 ||
sa tāṃ dṛṣṭvā punaḥ pampāṃ padmasauganghikairyutām |
ityuvāca tadā vākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramaḥ || 24 ||
asyāstīre tu pūrvoktaḥ parvato dhātumaṇḍitaḥ |
ṛṣyamūka iti khyātaḥ puṇyaḥ puṣpitapādapaḥ || 25 ||
hareḥ ṛkṣarajonāmnaḥ putrastasya mahātmanaḥ |
adhyāste taṃ mahāvīryassugrīva iti viśrutaḥ || 26 ||
sugrīvamabhigaccha tvaṃ vānarendraṃ nararṣabha |
ityuvāca punarvākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramam || 27 ||
rājyabhraṣṭena dīnena tasyāmāsaktacetasā |
kathaṃ mayā vinā śakyaṃ sītāṃ lakṣmaṇa jīvitum || 28 ||
ityevamuktvā madanābhipīḍitaḥ sa lakṣmaṇaṃ vākyamananyacetasam |
viveśa pampāṃ nalinīṃ manoramāṃ raghūttamaśśokaviṣādayantritaḥ || 29 ||
tato mahadvartma sudūrasaṅkramaṃ krameṇa gatvā pravilokayanvanam |
dadarśa pampāṃ śubhadarśakānanāmanekanānāvidhapakṣijālakām || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||