📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.57 অরণ্যকাণ্ড - সপ্তপঞ্চাশ সর্গঃ
3.57 Aranyakanda - Saptapanchasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অরণ্যকাণ্ডম্ ।
অথ সপ্তপঞ্চাশস্সর্গঃ ।
রাক্ষসং মৃগরূপেণ চরন্তং কামরূপিণম্ ।
নিহত্য রামো মারীচং তূর্ণং পথি ন্যবর্তত ॥ 1 ॥
তস্য সন্ত্বরমাণস্য দ্রষ্টুকামস্য মৈথিলীম্ ।
ক্রূরস্বনোঽথ গোমাযুর্বিননাদাস্য পৃষ্ঠতঃ ॥ 2 ॥
স তস্য স্বরমাজ্ঞায দারুণং রোমহর্ষণম্ ।
চিন্তযামাস গোমাযোস্স্বরেণ পরিশঙ্কিতঃ ॥ 3 ॥
অশুভং বত মন্যেঽহং গোমাযুর্বাশ্যতে যথা ।
স্বস্তি স্যাদপি বৈদেহ্যা রাক্ষসৈর্ভক্ষণং বিনা ॥ 4 ॥
মারীচেন তু বিজ্ঞায স্বরমালম্ব্য মামকম্ ।
বিক্রুষ্টং মৃগরূপেণ লক্ষ্মণশ্শৃণুযাদ্যদি ॥ 5 ॥
স সৌমিত্রিস্স্বরং শ্রুত্বা তাং চ হিত্বাচ মৈথিলীম্ ।
তযেহ প্রহিতঃ ক্ষিপ্রং মত্সকাশমিহৈষ্যতি ॥ 6 ॥
রাক্ষসৈস্সহিতৈর্নূনং সীতাযা ঈপ্সিতো বধঃ ।
কাঞ্চনশ্চ মৃগো ভূত্বা ব্যপনীযাশ্রমাত্তু মাম্ ॥ 7 ॥
দূরং নীত্বা তু মারীচো রাক্ষসোঽভূচ্ছরা হতঃ ।
হা লক্ষ্মণ হতোঽস্মীতি যদ্বাক্যং ব্যাজহার হ ॥ 8 ॥
অপি স্বস্তি ভবেত্তাভ্যাং রহিতাভ্যাং মহাবনে ।
জনস্থাননিমিত্তং হি কৃতবৈরোঽস্মি রাক্ষসৈঃ ॥ 9 ॥
নিমিত্তানি চ ঘোরাণি দৃশ্যন্তেঽদ্য বহূনি চ ।
ইত্যেবং চিন্তযন্রামশ্শ্রুত্বা গোমাযুনিস্স্বনম্ ॥ 10 ॥
আত্মনশ্চাপনযনান্মৃগরূপেণ রক্ষসা ।
আজগাম জনস্থানং রাঘবঃ পরিশঙ্কিতঃ ॥ 11 ॥
তং দীনমনসো দীনমাসেদুর্মৃগপক্ষিণঃ ।
সব্যং কৃত্বা মহাত্মানং ঘোরাংশ্চ সসৃজুস্স্বরান্ ॥ 12 ॥
তানি দৃষ্ট্বা নিমিত্তানি মহাঘোরাণি রাঘবঃ ।
ন্যবর্ততাথ ত্বরিতো জবেনাশ্রমমাত্মনঃ ॥ 13 ॥
সীতাং স তু বরারোহাং লক্ষ্মণং চ মহাবলম্ ।
আজগাম জনস্থানং চিন্তযন্নেব রাঘবঃ ॥ 14 ॥
ততো লক্ষ্মণমাযান্তং দদর্শ বিগতপ্রভম্ ।
ততোঽবিদূরে রামেণ সমীযায স লক্ষ্মণঃ ॥ 15 ॥
বিষণ্ণস্সুবিষণ্ণেন দুঃখিতো দুঃখভাগিনা ।
সঞ্জগর্হেঽথ তং ভ্রাতা জ্যেষ্ঠো লক্ষ্মণমাগতম্ ॥ 16 ॥
বিহায সীতাং বিজনে বনে রাক্ষসসেবিতে ।
গৃহীত্বা চ করং সব্যং লক্ষ্মণং রঘুনন্দনঃ ॥ 17 ॥
উবাচ মধুরোদর্কমিদং পরুষমার্তিমত্ ।
অহো লক্ষ্মণ গর্হ্যং তে কৃতং যস্ত্বং বিহায তাম্ ॥ 18 ॥
সীতামিহাঽগতস্সৌম্য কচ্চিত্স্বস্তি ভবেদিহ ।
ন মেঽস্তি সংশযো বীর সর্বথা জনকাত্মজা ॥ 19 ॥
বিনষ্টা ভক্ষিতা বাপি রাক্ষসৈর্বনচারিভিঃ ।
অশুভান্যেব ভূযিষ্ঠং যথা প্রাদুর্ভবন্তি মে ॥ 20 ॥
অপি লক্ষ্মণ সীতাযাস্সামগ্র্যং প্রাপ্নুযাবহে ।
জীবন্ত্যাঃ পুরুষব্যাঘ্র সুতাযা জনকস্য বৈ ॥ 21 ॥
যথা বৈ মৃগসঙ্ঘাশ্চ গোমাযুশ্চৈব ভৈরবম্ ।
বাশ্যন্তে শকুনাশ্চাপি প্রদীপ্তামভিতো দিশম্ ॥ 22 ॥
অপি স্বস্তি ভবেত্তস্যা রাজপুত্র্যা মহাবল ।
ইদং হি রক্ষো মৃগসন্নিকাশং প্রলোভ্য মাং দূরমনুপ্রযান্তম্ ।
হতং কথঞ্চিন্মহতা শ্রমেণ স রাক্ষসোঽভূন্ম্রিযমাণ এব ॥ 23 ॥
মনশ্চ মে দীনমিহাপ্রহৃষ্টং চক্ষুশ্চ সব্যং কুরুতে বিকারম্ ।
অসংশযং লক্ষ্মণ নাস্তি সীতা হৃতা মৃতা বা পথি বর্ততে বা ॥ 24 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অরণ্যকাণ্ডে সপ্তপঞ্চাশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptapañcāśassargaḥ |
rākṣasaṃ mṛgarūpeṇa carantaṃ kāmarūpiṇam |
nihatya rāmo mārīcaṃ tūrṇaṃ pathi nyavartata || 1 ||
tasya santvaramāṇasya draṣṭukāmasya maithilīm |
krūrasvano'tha gomāyurvinanādāsya pṛṣṭhataḥ || 2 ||
sa tasya svaramājñāya dāruṇaṃ romaharṣaṇam |
cintayāmāsa gomāyossvareṇa pariśaṅkitaḥ || 3 ||
aśubhaṃ bata manye'haṃ gomāyurvāśyate yathā |
svasti syādapi vaidehyā rākṣasairbhakṣaṇaṃ vinā || 4 ||
mārīcena tu vijñāya svaramālambya māmakam |
vikruṣṭaṃ mṛgarūpeṇa lakṣmaṇaśśṛṇuyādyadi || 5 ||
sa saumitrissvaraṃ śrutvā tāṃ ca hitvāca maithilīm |
tayeha prahitaḥ kṣipraṃ matsakāśamihaiṣyati || 6 ||
rākṣasaissahitairnūnaṃ sītāyā īpsito vadhaḥ |
kāñcanaśca mṛgo bhūtvā vyapanīyāśramāttu mām || 7 ||
dūraṃ nītvā tu mārīco rākṣaso'bhūccharā hataḥ |
hā lakṣmaṇa hato'smīti yadvākyaṃ vyājahāra ha || 8 ||
api svasti bhavettābhyāṃ rahitābhyāṃ mahāvane |
janasthānanimittaṃ hi kṛtavairo'smi rākṣasaiḥ || 9 ||
nimittāni ca ghorāṇi dṛśyante'dya bahūni ca |
ityevaṃ cintayanrāmaśśrutvā gomāyunissvanam || 10 ||
ātmanaścāpanayanānmṛgarūpeṇa rakṣasā |
ājagāma janasthānaṃ rāghavaḥ pariśaṅkitaḥ || 11 ||
taṃ dīnamanaso dīnamāsedurmṛgapakṣiṇaḥ |
savyaṃ kṛtvā mahātmānaṃ ghorāṃśca sasṛjussvarān || 12 ||
tāni dṛṣṭvā nimittāni mahāghorāṇi rāghavaḥ |
nyavartatātha tvarito javenāśramamātmanaḥ || 13 ||
sītāṃ sa tu varārohāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
ājagāma janasthānaṃ cintayanneva rāghavaḥ || 14 ||
tato lakṣmaṇamāyāntaṃ dadarśa vigataprabham |
tato'vidūre rāmeṇa samīyāya sa lakṣmaṇaḥ || 15 ||
viṣaṇṇassuviṣaṇṇena duḥkhito duḥkhabhāginā |
sañjagarhe'tha taṃ bhrātā jyeṣṭho lakṣmaṇamāgatam || 16 ||
vihāya sītāṃ vijane vane rākṣasasevite |
gṛhītvā ca karaṃ savyaṃ lakṣmaṇaṃ raghunandanaḥ || 17 ||
uvāca madhurodarkamidaṃ paruṣamārtimat |
aho lakṣmaṇa garhyaṃ te kṛtaṃ yastvaṃ vihāya tām || 18 ||
sītāmihā'gatassaumya kaccitsvasti bhavediha |
na me'sti saṃśayo vīra sarvathā janakātmajā || 19 ||
vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasairvanacāribhiḥ |
aśubhānyeva bhūyiṣṭhaṃ yathā prādurbhavanti me || 20 ||
api lakṣmaṇa sītāyāssāmagryaṃ prāpnuyāvahe |
jīvantyāḥ puruṣavyāghra sutāyā janakasya vai || 21 ||
yathā vai mṛgasaṅghāśca gomāyuścaiva bhairavam |
vāśyante śakunāścāpi pradīptāmabhito diśam || 22 ||
api svasti bhavettasyā rājaputryā mahābala |
idaṃ hi rakṣo mṛgasannikāśaṃ pralobhya māṃ dūramanuprayāntam |
hataṃ kathañcinmahatā śrameṇa sa rākṣaso'bhūnmriyamāṇa eva || 23 ||
manaśca me dīnamihāprahṛṣṭaṃ cakṣuśca savyaṃ kurute vikāram |
asaṃśayaṃ lakṣmaṇa nāsti sītā hṛtā mṛtā vā pathi vartate vā || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptapañcāśassargaḥ ||