📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.72 বালকাণ্ড - দ্বিসপ্ততিতম সর্গঃ
1.72 Balakanda - Dvisaptatitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ দ্বিসপ্ততিতমস্সর্গঃ ।
তমুক্তবন্তং বৈদেহং বিশ্বামিত্রো মহামুনিঃ ।
উবাচ বচনং বীরং বসিষ্ঠসহিতো নৃপম্ ॥ 1 ॥
অচিন্ত্যান্যপ্রমেযানি কুলানি নরপুঙ্গব ।
ইক্ষ্বাকূণাং বিদেহানাং নৈষাং তুল্যোঽস্তি কশ্চন ॥ 2 ॥
সদৃশো ধর্মসম্বন্ধঃ সদৃশো রূপসম্পদা ।
রামলক্ষ্মণযো রাজন্ সীতা চোর্মিলযা সহ ॥ 3 ॥
বক্তব্যং চ নরশ্রেষ্ঠ শ্রূযতাং বচনং মম ।
ভ্রাতা যবীযান্ ধর্মজ্ঞ এষ রাজা কুশধ্বজঃ ॥ 4 ॥
অস্য ধর্মাত্মনো রাজন্ রূপেণাপ্রতিমং ভুবি ।
সুতাদ্বযং নরশ্রেষ্ঠ পত্ন্যর্থং বরযামহে ॥ 5 ॥
ভরতস্য কুমারস্য শত্রুঘ্নস্য চ ধীমতঃ ।
বরযামস্সুতে রাজন্ তযোরর্থে মহাত্মনোঃ ॥ 6 ॥
পুত্রা দশরথস্যেমে রূপযৌবনশালিনঃ ।
লোকপালোপমাস্সর্বে দেবতুল্যপরাক্রমাঃ ॥ 7 ॥
উভযোরপি রাজেন্দ্র সম্বন্ধেনানুবধ্যতাম্ ।
ইক্ষ্বাকোঃ কুলমব্যগ্রং ভবতঃপুণ্যকর্মণঃ ॥ 8 ॥
বিশ্বামিত্রবচ শ্শৃত্বা বসিষ্ঠস্য মতে তদা ।
জনকঃ প্রাঞ্জলির্বাক্যমুবাচ মুনিপুঙ্গবৌ ॥ 9 ॥
কুলং ধন্যমিদং মন্যে যেষাং নো মুনিপুঙ্গবৌ ।
সদৃশং কুলসম্বন্ধং যদাজ্ঞাপযথঃ স্বযম্ ॥ 10 ॥
এবং ভবতু ভদ্রং বঃ কুশধ্বজসুতে ইমে ।
পত্ন্যৌ ভজেতাং সহিতৌ শত্রুঘ্নভরতাবুভৌ ॥ 11 ॥
একাহ্না রাজপুত্রীণাং চতসৃণাং মহামুনে ।
পাণীন্ গৃহ্ণন্তু চত্বারো রাজপুত্রা মহাবলাঃ ॥ 12 ॥
উত্তরে দিবসে ব্রহ্মন্ ফল্গুনীভ্যাং মনীষিণঃ ।
বৈবাহিকং প্রশংসন্তি ভগো যত্র প্রজাপতিঃ ॥ 13 ॥
এবমুক্ত্বা বচস্সৌম্যং প্রত্যুত্থায কৃতাঞ্জলিঃ ।
উভৌ মুনিবরৌ রাজা জনকো বাক্যমব্রবীত্ ॥ 14 ॥
পরো ধর্মঃ কৃতো মহ্যং শিষ্যোঽস্মিভবতো সদা ।
ইমান্যাসনমুখ্যানি আসাতাং মুনিপুঙ্গবৌ ॥ 15 ॥
যথা দশরথস্যেযং তথাঽযোধ্যা পুরী মম ।
প্রভুত্বে নাস্তি সন্দেহো যথার্হং কর্তুমর্হথ ॥ 16 ॥
তথা ব্রুবতি বৈদেহে জনকে রঘুনন্দনঃ ।
রাজা দশরথো হৃষ্টঃ প্রত্যুবাচ মহীপতিম্ ॥ 17 ॥
যুবামসঙ্খ্যেযগুণৌ ভ্রাতরৌ মিথিলেশ্বরৌ ।
ঋষযো রাজসঙ্ঘাশ্চ ভবদ্ভ্যামভিপূজিতাঃ ॥ 18 ॥
স্বস্তি প্রাপ্নুহি ভদ্রং তে গমিষ্যামি স্বমালযম্ ।
শ্রাদ্ধকর্মাণি সর্বাণি বিধাস্যামীতি চাব্রবীত্ ॥ 19 ॥
তমাপৃষ্ট্বা নরপতিং রাজা দশরথস্তদা ।
মুনীন্দ্রৌ তৌ পুরস্কৃত্য জগামাশু মহাযশাঃ ॥ 20 ॥
স গত্বা নিলযং রাজা শ্রাদ্ধং কৃত্বা বিধানতঃ ।
প্রভাতে কাল্যমুত্থায চক্রে গোদানমুত্তমম্ ॥ 21 ॥
গবাং শতসহস্রাণি ব্রাহ্মণেভ্যো নরাধিপঃ ।
একৈকশো দদৌ রাজা পুত্রানুদ্দিশ্য ধর্মতঃ ॥ 22 ॥
সুবর্ণশ্রুঙ্গা স্সম্পন্না স্সবত্সাঃ কাংস্যদোহনাঃ ।
গবাং শতসহস্রাণি চত্বারি পুরুষর্ষভঃ ॥ 23 ॥
বিত্তমন্যচ্চ সুবহুদ্বিজেভ্যো রঘুনন্দনঃ ।
দদৌ গোদানমুদ্দিশ্য পুত্রাণাং পুত্রবত্সলঃ ॥ 24 ॥
স সুতৈঃ কৃতগোদানৈর্বৃতস্তু নৃপতিস্তদা ।
লোকপালৈরিবাভাতি বৃতঃ স্সৌম্যঃ প্রজাপতিঃ ॥ 25 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে দ্বিসপ্ততিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
tamuktavantaṃ vaidehaṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
uvāca vacanaṃ vīraṃ vasiṣṭhasahito nṛpam || 1 ||
acintyānyaprameyāni kulāni narapuṅgava |
ikṣvākūṇāṃ videhānāṃ naiṣāṃ tulyo'sti kaścana || 2 ||
sadṛśo dharmasambandhaḥ sadṛśo rūpasampadā |
rāmalakṣmaṇayo rājan sītā cormilayā saha || 3 ||
vaktavyaṃ ca naraśreṣṭha śrūyatāṃ vacanaṃ mama |
bhrātā yavīyān dharmajña eṣa rājā kuśadhvajaḥ || 4 ||
asya dharmātmano rājan rūpeṇāpratimaṃ bhuvi |
sutādvayaṃ naraśreṣṭha patnyarthaṃ varayāmahe || 5 ||
bharatasya kumārasya śatrughnasya ca dhīmataḥ |
varayāmassute rājan tayorarthe mahātmanoḥ || 6 ||
putrā daśarathasyeme rūpayauvanaśālinaḥ |
lokapālopamāssarve devatulyaparākramāḥ || 7 ||
ubhayorapi rājendra sambandhenānubadhyatām |
ikṣvākoḥ kulamavyagraṃ bhavataḥpuṇyakarmaṇaḥ || 8 ||
viśvāmitravaca śśṛtvā vasiṣṭhasya mate tadā |
janakaḥ prāñjalirvākyamuvāca munipuṅgavau || 9 ||
kulaṃ dhanyamidaṃ manye yeṣāṃ no munipuṅgavau |
sadṛśaṃ kulasambandhaṃ yadājñāpayathaḥ svayam || 10 ||
evaṃ bhavatu bhadraṃ vaḥ kuśadhvajasute ime |
patnyau bhajetāṃ sahitau śatrughnabharatāvubhau || 11 ||
ekāhnā rājaputrīṇāṃ catasṛṇāṃ mahāmune |
pāṇīn gṛhṇantu catvāro rājaputrā mahābalāḥ || 12 ||
uttare divase brahman phalgunībhyāṃ manīṣiṇaḥ |
vaivāhikaṃ praśaṃsanti bhago yatra prajāpatiḥ || 13 ||
evamuktvā vacassaumyaṃ pratyutthāya kṛtāñjaliḥ |
ubhau munivarau rājā janako vākyamabravīt || 14 ||
paro dharmaḥ kṛto mahyaṃ śiṣyo'smibhavato sadā |
imānyāsanamukhyāni āsātāṃ munipuṅgavau || 15 ||
yathā daśarathasyeyaṃ tathā'yodhyā purī mama |
prabhutve nāsti sandeho yathārhaṃ kartumarhatha || 16 ||
tathā bruvati vaidehe janake raghunandanaḥ |
rājā daśaratho hṛṣṭaḥ pratyuvāca mahīpatim || 17 ||
yuvāmasaṅkhyeyaguṇau bhrātarau mithileśvarau |
ṛṣayo rājasaṅghāśca bhavadbhyāmabhipūjitāḥ || 18 ||
svasti prāpnuhi bhadraṃ te gamiṣyāmi svamālayam |
śrāddhakarmāṇi sarvāṇi vidhāsyāmīti cābravīt || 19 ||
tamāpṛṣṭvā narapatiṃ rājā daśarathastadā |
munīndrau tau puraskṛtya jagāmāśu mahāyaśāḥ || 20 ||
sa gatvā nilayaṃ rājā śrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ |
prabhāte kālyamutthāya cakre godānamuttamam || 21 ||
gavāṃ śatasahasrāṇi brāhmaṇebhyo narādhipaḥ |
ekaikaśo dadau rājā putrānuddiśya dharmataḥ || 22 ||
suvarṇaśruṅgā ssampannā ssavatsāḥ kāṃsyadohanāḥ |
gavāṃ śatasahasrāṇi catvāri puruṣarṣabhaḥ || 23 ||
vittamanyacca subahudvijebhyo raghunandanaḥ |
dadau godānamuddiśya putrāṇāṃ putravatsalaḥ || 24 ||
sa sutaiḥ kṛtagodānairvṛtastu nṛpatistadā |
lokapālairivābhāti vṛtaḥ ssaumyaḥ prajāpatiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||