📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.7 বালকাণ্ড - সপ্তম সর্গঃ
1.7 Balakanda - Saptama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ সপ্তমস্সর্গঃ ।
. তস্যামাত্যা গুণৈরাসন্নিক্ষ্বাকোস্তু মহাত্মনঃ ।
মন্ত্রজ্ঞাশ্চেঙ্গিতজ্ঞাশ্চ নিত্যং প্রিযহিতে রতাঃ ॥ 1 ॥
অষ্টৌ বভূবুর্বীরস্য তস্যামাত্যা যশস্বিনঃ ।
শুচযশ্চানুরক্তাশ্চ রাজকৃত্যেষু নিত্যশঃ ॥ 2 ॥
ধৃষ্টির্জযন্তো বিজযস্সিদ্ধার্থো হ্যর্থসাধকঃ ।
অশোকো মন্ত্রপালশ্চ সুমন্ত্রশ্চাষ্টমোঽভবত্ ॥ 3 ॥
ঋত্বিজৌ দ্বাবভিমতৌ তস্যাঽঽস্তামৃষিসত্তমৌ ।
বসিষ্ঠো বামদেবশ্চ মন্ত্রিণশ্চ তথাপরে ॥ 4 ॥
বিদ্যাবিনীতা হ্রীমন্তঃ কুশলা নিযতেন্দ্রিযাঃ ।
শ্রীমন্তশ্চ মহাত্মানশ্শাস্ত্রজ্ঞা দৃঢবিক্রমাঃ ॥ 5 ॥
কীর্তিমন্তঃ প্রণিহিতাঃ যথাবচনকারিণঃ ।
তেজঃ ক্ষমাযশঃপ্রাপ্তা স্মিতপূর্বাভিভাষিণঃ ॥ 6 ॥
ক্রোধাত্কামার্থহেতোর্বা ন ব্রূযুরনৃতং বচঃ ।
তেষামবিদিতং কিঞ্চিত্স্বেষু নাস্তি পরেষু বা ।
ক্রিযমাণং কৃতং বাপি চারেণাপি চিকীর্ষিতম্ ॥ 7 ॥
কুশলা ব্যবহারেষু সৌহৃদেষু পরীক্ষিতাঃ ।
প্রাপ্তকালং তু তে দণ্ডং ধারযেযুস্সুতেষ্বপি ॥ 8 ॥
কোশসঙ্গ্রহণে যুক্তা বলস্য চ পরিগ্রহে ।
অহিতং চাপি পুরুষং ন বিহিংস্যুরদূষকম্ ॥ 9 ॥
বীরাশ্চ নিযতোত্সাহা রাজশাস্ত্রমনুষ্ঠিতাঃ ।
শুচীনাং রক্ষিতারশ্চ নিত্যং বিষযবাসিনাম্ ॥ 10 ॥
ব্রহ্ম ক্ষত্রমহিংসন্তস্তে কোশং সমপূরযন্ ।
সুতীক্ষ্ণদণ্ডাস্সম্প্রেক্ষ্য পুরুষস্য বলাবলম্ ॥ 11 ॥
শুচীনামেকবুদ্ধীনাং সর্বেষাং সম্প্রজানতাম্ ।
নাসীত্পুরে বা রাষ্ট্রে বা মৃষাবাদী নরঃ ক্বচিত্ ॥ 12 ॥
কশ্চিন্ন দুষ্টস্তত্রাসীত্পরদাররতো নরঃ ।
প্রশান্তং সর্বমেবাসীদ্রাষ্ট্রং পুরবরং চ তত্ ॥ 13 ॥
সুবাসসস্সুবেষাশ্চ তে চ সর্বে সুশীলিনঃ ।
হিতার্থং চ নরেন্দ্রস্য জাগ্রতো নযচক্ষুষা ॥ 14 ॥
গুরোর্গুণগৃহীতাশ্চ প্রখ্যাতাশ্চ পরাক্রমে ।
বিদেশেষ্বপি বিজ্ঞাতাস্সর্বতো বুদ্ধিনিশ্চযাত্ ॥ 15 ॥
সন্ধিবিগ্রহতত্ত্বজ্ঞাঃ প্রকৃত্যা সম্পদান্বিতাঃ ॥ 16 ॥
মন্ত্রসংবরণে শক্তাশ্শ্লক্ষ্ণাস্সূক্ষ্মাসু বুদ্ধিষু ।
নীতিশাস্ত্রবিশেষজ্ঞাস্সততং প্রিযবাদিনঃ ॥ 17 ॥
ঈদৃশৈস্তৈরমাত্যৈস্তু রাজা দশরথোঽনঘঃ ।
উপপন্নো গুণোপেতৈরন্বশাসদ্বসুন্ধরাম্ ॥ 18 ॥
অবেক্ষমাণশ্চারেণ প্রজা ধর্মেণ রঞ্জযন্ ।
প্রজানাং পালনং কুর্বন্নধর্মান্পরিবর্জযন্ ॥ 19 ॥
বিশ্রুতস্ত্রিষু লোকেষু বদান্যস্সত্যসঙ্গরঃ ।
স তত্র পুরুষব্যাঘ্রশ্শশাস পৃথিবীমিমাম্ ॥ 20 ॥
নাধ্যগচ্ছদ্বিশিষ্টং বা তুল্যং বা শত্রুমাত্মনঃ ।
মিত্রবান্নতসামন্তঃ প্রতাপহতকণ্টকঃ ॥ 21 ॥
স শশাস জগদ্রাজা দিবং দেবপতির্যথা ।
তৈর্মন্ত্রিভির্মন্ত্রহিতে নিযুক্তৈ র্বৃতোঽনুরক্তৈঃ কুশলৈস্সমর্থৈঃ ।
স পার্থিবো দীপ্তিমবাপ যুক্ত স্তেজোমযৈর্গোভিরিবোদিতোঽর্কঃ ॥ 22 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে সপ্তমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||