📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.61 বালকাণ্ড - একষষ্টিতম সর্গঃ
1.61 Balakanda - Ekashashtitama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ একষষ্টিতমস্সর্গঃ ।
বিশ্বামিত্রো মহাত্মাথ প্রস্থিতান্ প্রেক্ষ্য তানৃষীন্ ।
অব্রবীন্নরশার্দূলস্সর্বাংস্তান্বনবাসিনঃ ॥ 1 ॥
মহান্বিঘ্নঃ প্রবৃত্তোঽযং দক্ষিণামাস্থিতো দিশম্ ।
দিশমন্যাং প্রপত্স্যামস্তত্র তপ্স্যামহে তপঃ ॥ 2 ॥
পশ্চিমাযাং বিশালাযাং পুষ্করেষু মহাত্মনঃ ।
সুখং তপশ্চরিষ্যামঃ পরং তদ্ধি তপোবনম্ ॥ 3 ॥
এবমুক্ত্বা মহাতেজাঃ পুষ্করেষু মহামুনিঃ ।
তপ উগ্রং দুরাধর্ষং তেপে মূলফলাশনঃ ॥ 4 ॥
এতস্মিন্নেব কালে তু অযোধ্যাধিপতির্নৃপঃ ।
অম্বরীষ ইতি খ্যাতো যষ্টুং সমুপচক্রমে ॥ 5 ॥
তস্য বৈ যজমানস্য পশুমিন্দ্রো জহার হ ।
প্রণষ্টে তু পশৌ বিপ্রো রাজানমিদমব্রবীত্ ॥ 6 ॥
পশুরদ্য হৃতো রাজন্ প্রণষ্টস্তব দুর্নযাত্ ।
অরক্ষিতারং রাজানং ঘ্নন্তি দোষা নরেশ্বর ॥ 7 ॥
প্রাযশ্চিত্তং মহদ্ধ্যেতন্নরং বা পুরুষর্ষভ ।
আনযস্ব পশুং শীঘ্রং যাবত্কর্ম প্রবর্ততে ॥ 8 ॥
উপাধ্যাযবচশ্শ্রুত্বা স রাজা পুরুষর্ষভ ।
অন্বিযেষ মহাবুদ্ধিঃ পশুং গোভিস্সহস্রশঃ ॥ 9 ॥
দেশান্ জনপদাংস্তাং স্তান্নগরাণি বনানি চ ।
আশ্রমাণি চ পুণ্যানি মার্গমাণো মহীপতিঃ ॥ 10 ॥
স পুত্রসহিতং তাত সভার্যং রঘুনন্দন ।
ভৃগুতুন্দে সমাসীনমৃচীকং সন্দদর্শ হ ॥ 11 ॥
তমুবাচ মহাতেজাঃ প্রণম্যাভিপ্রসাদ্য চ ।
ব্রহ্মর্ষিং তপসা দীপ্তং রাজর্ষিরমিতপ্রভঃ ॥ 12 ॥
পৃষ্ট্বা সর্বত্র কুশলমৃচীকং তমিদং বচঃ ।
গবাং শতসহস্রেণ বিক্রীণীষে সুতং যদি ॥ 13 ॥
পশোরর্থে মহাভাগ কৃতকৃত্যোঽস্মি ভার্গব ।
সর্বে পরিসৃতা দেশা যাজ্ঞীযং ন লভে পশুম্ ॥ 14 ॥
দাতুমর্হসি মূল্যেন সুতমেকমিতো মম ।
4 এবমুক্তো মহাতেজা ঋচীকস্ত্বব্রবীদ্বচঃ ॥ 15 ॥
নাহং জ্যেষ্ঠং নরশ্রেষ্ঠ বিক্রীণীযাং কথঞ্চন ।
ঋচীকস্য বচশ্শ্রুত্বা তেষাং মাতা মহাত্মনাম্ ॥ 16 ॥
উবাচ নরশার্দূলমম্বরীষং তপস্বিনী ।
অবিক্রেযং সুতং জ্যেষ্ঠং ভগবানাহ ভার্গবঃ ॥ 17 ॥
মমাপি দযিতং বিদ্ধি কনিষ্ঠং শুনকং নৃপ ।
তস্মাত্কনীযসং পুত্রং ন দাস্যে তব পার্থিব ॥ 18 ॥
প্রাযেণ হি নরশ্রেষ্ঠ জ্যেষ্ঠাঃ পিতৃষু বল্লভাঃ ।
মাতৃণাং তু কনীযাংসস্তস্মাদ্রক্ষে কনীযসম্ ॥ 19 ॥
উক্তবাক্যে মুনৌ তস্মিন্ মুনিপত্ন্যাং তথৈব চ ।
শুনশ্শেফস্স্বযং রাম মধ্যমো বাক্যমব্রবীত্ ॥ 20 ॥
পিতা জ্যেষ্ঠমবিক্রেযং মাতা চাহ কনীযসম্ ।
বিক্রীতং মধ্যমং মন্যে রাজন্ পুত্রং নযস্ব মাম্ ॥ 21 ॥
গবাং শতসহস্রেণ শুনশ্শেফং নরেশ্বরঃ ।
গৃহীত্বা পরমপ্রীতো জগাম রঘুনন্দন ॥ 22 ॥
অম্বরীষস্তু রাজর্ষী রথমারোপ্য সত্বরঃ ।
শুনশ্শেফং মহাতেজা জগামাশু মহাযশাঃ ॥ 23 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে একষষ্টিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekaṣaṣṭitamassargaḥ |
viśvāmitro mahātmātha prasthitān prekṣya tānṛṣīn |
abravīnnaraśārdūlassarvāṃstānvanavāsinaḥ || 1 ||
mahānvighnaḥ pravṛtto'yaṃ dakṣiṇāmāsthito diśam |
diśamanyāṃ prapatsyāmastatra tapsyāmahe tapaḥ || 2 ||
paścimāyāṃ viśālāyāṃ puṣkareṣu mahātmanaḥ |
sukhaṃ tapaścariṣyāmaḥ paraṃ taddhi tapovanam || 3 ||
evamuktvā mahātejāḥ puṣkareṣu mahāmuniḥ |
tapa ugraṃ durādharṣaṃ tepe mūlaphalāśanaḥ || 4 ||
etasminneva kāle tu ayodhyādhipatirnṛpaḥ |
ambarīṣa iti khyāto yaṣṭuṃ samupacakrame || 5 ||
tasya vai yajamānasya paśumindro jahāra ha |
praṇaṣṭe tu paśau vipro rājānamidamabravīt || 6 ||
paśuradya hṛto rājan praṇaṣṭastava durnayāt |
arakṣitāraṃ rājānaṃ ghnanti doṣā nareśvara || 7 ||
prāyaścittaṃ mahaddhyetannaraṃ vā puruṣarṣabha |
ānayasva paśuṃ śīghraṃ yāvatkarma pravartate || 8 ||
upādhyāyavacaśśrutvā sa rājā puruṣarṣabha |
anviyeṣa mahābuddhiḥ paśuṃ gobhissahasraśaḥ || 9 ||
deśān janapadāṃstāṃ stānnagarāṇi vanāni ca |
āśramāṇi ca puṇyāni mārgamāṇo mahīpatiḥ || 10 ||
sa putrasahitaṃ tāta sabhāryaṃ raghunandana |
bhṛgutunde samāsīnamṛcīkaṃ sandadarśa ha || 11 ||
tamuvāca mahātejāḥ praṇamyābhiprasādya ca |
brahmarṣiṃ tapasā dīptaṃ rājarṣiramitaprabhaḥ || 12 ||
pṛṣṭvā sarvatra kuśalamṛcīkaṃ tamidaṃ vacaḥ |
gavāṃ śatasahasreṇa vikrīṇīṣe sutaṃ yadi || 13 ||
paśorarthe mahābhāga kṛtakṛtyo'smi bhārgava |
sarve parisṛtā deśā yājñīyaṃ na labhe paśum || 14 ||
dātumarhasi mūlyena sutamekamito mama |
4 evamukto mahātejā ṛcīkastvabravīdvacaḥ || 15 ||
nāhaṃ jyeṣṭhaṃ naraśreṣṭha vikrīṇīyāṃ kathañcana |
ṛcīkasya vacaśśrutvā teṣāṃ mātā mahātmanām || 16 ||
uvāca naraśārdūlamambarīṣaṃ tapasvinī |
avikreyaṃ sutaṃ jyeṣṭhaṃ bhagavānāha bhārgavaḥ || 17 ||
mamāpi dayitaṃ viddhi kaniṣṭhaṃ śunakaṃ nṛpa |
tasmātkanīyasaṃ putraṃ na dāsye tava pārthiva || 18 ||
prāyeṇa hi naraśreṣṭha jyeṣṭhāḥ pitṛṣu vallabhāḥ |
mātṛṇāṃ tu kanīyāṃsastasmādrakṣe kanīyasam || 19 ||
uktavākye munau tasmin munipatnyāṃ tathaiva ca |
śunaśśephassvayaṃ rāma madhyamo vākyamabravīt || 20 ||
pitā jyeṣṭhamavikreyaṃ mātā cāha kanīyasam |
vikrītaṃ madhyamaṃ manye rājan putraṃ nayasva mām || 21 ||
gavāṃ śatasahasreṇa śunaśśephaṃ nareśvaraḥ |
gṛhītvā paramaprīto jagāma raghunandana || 22 ||
ambarīṣastu rājarṣī rathamāropya satvaraḥ |
śunaśśephaṃ mahātejā jagāmāśu mahāyaśāḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekaṣaṣṭitamassargaḥ ||