📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.55 বালকাণ্ড - পঞ্চপঞ্চাশ সর্গঃ
1.55 Balakanda - Panchapanchasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ পঞ্চপঞ্চাশস্সর্গঃ ।
ততস্তানাকুলান্ দৃষ্ট্বা বিশ্বামিত্রাস্ত্রমোহিতান্ ।
বসিষ্ঠশ্চোদযামাস কামধুক্ সৃজ যোগতঃ ॥ 1 ॥
তস্যাহুম্ভারবাজ্জাতাঃ কাম্ভোজা রবিসন্নিভাঃ ।
ঊধসস্ত্বথ সঞ্জাতাঃ পপ্লবাশ্শস্ত্রপাণযঃ ॥ 2 ॥
যোনিদেশাচ্চ যবনাশ্শকৃদ্দেশাচ্ছকা স্তথা ।
রোমকূপেষু চ ম্লেচ্ছা হারীতাস্সকিরাতকাঃ ॥ 3 ॥
তৈস্তৈর্নিষূদিতং সর্বং বিশ্বামিত্রস্য তত্ক্ষণাত্ ।
সপদাতিগজং সাশ্বং সরথং রঘুনন্দন ॥ 4 ॥
দৃষ্ট্বা নিষূদিতং সৈন্যং বসিষ্ঠেন মহাত্মনা ।
বিশ্বামিত্রসুতানাং চ শতং নানাবিধাযুধম্ ॥ 5 ॥
অভ্যধাবত্সুসঙ্কৃদ্ধং বসিষ্ঠং জপতাং বরম্ ।
হুঙ্কারেণৈব তান্ সর্বান্ দদাহ ভগবান্ ঋষিঃ ॥ 6 ॥
তে সাশ্বরথপাদাতা বসিষ্ঠেন মহাত্মনা ।
ভস্মীকৃতা মুহূর্তেন বিশ্বামিত্রসুতা স্তদা ॥ 7 ॥
দৃষ্ট্বা বিনাশিতান্ পুত্রান্ বলং চ সুমহাযশাঃ ।
সব্রীডশ্চিন্তযাঽবিষ্টো বিশ্বামিত্রোঽভবত্তদা ॥ 8 ॥
সমুদ্র ইব নির্বেগো ভগ্নদংষ্ট্র ইবোরগঃ ।
উপরক্ত ইবাদিত্যস্সদ্যো নিষ্প্রভতাং গতঃ ॥ 9 ॥
হতপুত্রবলো দীনো লূনপক্ষ ইব দ্বিজঃ ।
হতদর্পো হতোত্সাহো নির্বেদং সমপদ্যত ॥ 10 ॥
স পুত্রমেকং রাজ্যায পালযেতি নিযুজ্য চ ।
পৃথিবীং ক্ষত্রধর্মেণ বনমেবান্বপদ্যত ॥ 11 ॥
স গত্বা হিমবত্পার্শ্বং কিন্নরোরগসেবিতম্ ।
মহাদেবপ্রসাদার্থং তপস্তেপে মহাতপাঃ ॥ 12 ॥
কেনচিত্ত্বথ কালেন দেবেশো বৃষভধ্বজঃ ।
দর্শযামাস বরদো বিশ্বামিত্রং মহাবলম্ ॥ 13 ॥
কিমর্থং তপ্যসে রাজন্ ব্রূহি যত্তে বিবক্ষিতম্ ।
বরদোঽস্মি বরো যস্তে কাঙ্ক্ষিতস্সোঽভিধীযতাম্ ॥ 14 ॥
এবমুক্তস্তু দেবেন বিশ্বামিত্রো মহাতপাঃ ।
প্রণিপত্য মহাদেবমিদং বচনমব্রবীত্ ॥ 15 ॥
যদি তুষ্টো মহাদেব ধনুর্বেদো মমানঘ ।
সাঙ্গোপাঙ্গোপনিষদস্সরহস্যঃ প্রদীযতাম্ ॥ 16 ॥
যানি দেবেষু চাস্ত্রাণি দানবেষু মহর্ষিষু ।
গন্ধর্বযক্ষরক্ষস্সু প্রতিভান্তু মমানঘ ॥ 17 ॥
তব প্রসাদাদ্ভবতু দেবদেবমমেপ্সিতম্ ।
এবমস্ত্বিতি দেবেশো বাক্যমুক্ত্বা গতস্তদা ॥ 18 ॥
প্রাপ্য চাস্ত্রাণি রাজর্ষির্বিশ্বামিত্রো মহাবলঃ ।
দর্পেণ মহতা যুক্তো দর্পপূর্ণোঽভবত্তদা ॥ 19 ॥
বিবর্ধমানো বীর্যেণ সমুদ্র ইব পর্বণি ।
হতমেব তদা মেনে বসিষ্ঠমৃষিসত্তমম্ ॥ 20 ॥
ততো গত্বাঽঽশ্রমপদং মুমোচাস্ত্রাণি পার্থিবঃ ।
যৈস্তত্তপোবনং সর্বং নির্দগ্ধং চাস্ত্রতেজসা ॥ 21 ॥
উদীর্যমাণমস্ত্রং তদ্বিশ্বামিত্রস্য ধীমতঃ ।
দৃষ্ট্বা বিপ্রদ্রুতাস্সর্বে মুনযশ্শতশো দিশঃ ॥ 22 ॥
বসিষ্ঠস্য চ যে শিষ্যাস্তথৈব মৃগপক্ষিণঃ ।
বিদ্রবন্তি ভযাদ্ভীতা নানাদিগ্ভ্যস্সহস্রশঃ ॥ 23 ॥
বসিষ্ঠস্যাশ্রমপদং শূন্যমাসীন্মহাত্মনঃ ।
মুহূর্তমিব নিশ্শব্দমাসীদিরিণসন্নিভম্ ॥ 24 ॥
বদতো বৈ বসিষ্ঠস্য মা ভৈরিতি মুহুর্মুহুঃ ।
নাশযাম্যদ্য গাধেযং নীহারমিব ভাস্করঃ ॥ 25 ॥
এবমুক্ত্বা মহাতেজা বসিষ্ঠো জপতাং বরঃ ।
বিশ্বামিত্রং তদা বাক্যং সরোষমিদমব্রবীত্ ॥ 26 ॥
আশ্রমং চিরসম্বৃদ্ধং যদ্বিনাশিতবানসি ।
দুরাচারোঽসি তন্মূঢ তস্মাত্ত্বং ন ভবিষ্যসি ॥ 27 ॥
ইত্যুক্ত্বা পরমক্রুদ্ধো দণ্ডমুদ্যম্য সত্বরঃ ।
বিধূমমিব কালাগ্নিং যমদণ্ডমিবাপরম্ ॥ 28 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে পঞ্চপঞ্চাশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||