📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
প্রশ্নোপনিষদ্ - ষষ্ঠঃ প্রশ্নঃ
Prashnopanishad - Shashthah Prashnah
Bengali
ষষ্ঠঃ প্রশ্নঃ
অথ হৈনং সুকেশা ভারদ্বাজঃ পপ্রচ্ছ -
ভগবন্ হিরণ্যনাভঃ কৌসল্যো রাজপুত্রো মামুপেত্যৈত-ম্প্রশ্নমপৃচ্ছত -
ষোডশকল-ম্ভারদ্বাজ পুরুষং-বেঁত্থ। তমহ-ঙ্কুমারম্ব্রুব-ন্নাহমিমং-বেঁদ যধ্যহমিমমবেদিষ-ঙ্কথ-ন্তে নাবক্ষ্যমিতি ।
সমূলো বা এষ পরিশুষ্যতি যো-ঽনৃতমভিবদতি। তস্মান্নার্​হম্যনৃতং-বঁক্তুম্। স তূষ্ণীং রথমারুহ্য প্রবব্রাজ। ত-ন্ত্বা পৃচ্ছামি ক্বাসৌ পুরুষ ইতি ॥1॥
তস্মৈ স হোবাচ ।
ইহৈবান্তস্শরীরে সোভ্য স পুরুষো যস্মিন্নতা-ষ্ষোডশকলাঃ প্রভবন্তীতি ॥2॥
স ঈক্ষাঞ্চক্রে। কস্মিন্নহমুত্ক্রান্ত উত্ক্রান্তো ভবিষ্যামি কস্মিন্ বা প্রতিষ্ঠিতে প্রতিষ্টস্যামীতি ॥3॥
স প্রাণমসৃজত। প্রাণাচ্ছ্রদ্ধা-ঙ্খং-বাঁযুর্জ্যোতিরাপঃ পৃথিবীন্দ্রিয-ম্মনো-ঽন্নমন্নাদ্বীর্য-ন্তপো মন্ত্রাঃ কর্মলোকা লোকেষু চ নাম চ ॥4॥
স যথেমা নধ্য-স্স্যন্দমানা-স্সমুদ্রাযণা-স্সমুদ্র-ম্প্রাপ্যাস্ত-ঙ্গচ্ছন্তি ভিধ্যেতে তাসা-ন্নামরুপে সমুদ্র ইত্যেব-ম্প্রোচ্যতে।
এবমেবাস্য পরিদ্রষ্টুরিমা-ষ্ষোডশকলাঃ পুরুষাযণাঃ পুরুষ-ম্প্রাপ্যাস্ত-ঙ্গচ্ছন্তি ভিধ্যেতে চাসা-ন্নামরুপে পুরুষ ইত্যেব-ম্প্রোচ্যতে স এষো-ঽকলো-ঽমৃতো ভবতি তদেষ শ্লোকঃ ॥5॥
অরা ইব রথনাভৌ কলা যস্মি-ন্প্রতিষ্ঠিতাঃ।
তং-বেঁধ্য-ম্পুরুষং-বেঁদ যথা মা বো মৃত্যুঃ পরিব্যথা ইতি ॥6॥
তান্ হোবাচৈতাবদেবাহমেত-ত্পর-ম্ব্রহ্ম বেদ। নাতঃ পরমস্তীতি ॥7॥
তে তমর্চযন্তস্ত্বং হি নঃ পিতা যো-ঽস্মাকমবিধ্যাযাঃ পর-ম্পার-ন্তারযসীতি।
নমঃ পরমৃষিভ্যো নমঃ পরমৃষিভ্যঃ ॥8॥
Roman (IAST) Transliteration
ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ sukeśā bhāradvājaḥ papraccha -
bhagavan hiraṇyanābhaḥ kausalyo rājaputro māmupetyaita-mpraśnamapṛcchata -
ṣoḍaśakala-mbhāradvāja puruṣaṃ-ve~ttha| tamaha-ṅkumārambruva-nnāhamimaṃ-ve~da yadhyahamimamavediṣa-ṅkatha-nte nāvakṣyamiti |
samūlo vā eṣa pariśuṣyati yo-'nṛtamabhivadati| tasmānnār​hamyanṛtaṃ-va~ktum| sa tūṣṇīṃ rathamāruhya pravavrāja| ta-ntvā pṛcchāmi kvāsau puruṣa iti ||1||
tasmai sa hovāca |
ihaivāntasśarīre sobhya sa puruṣo yasminnatā-ṣṣoḍaśakalāḥ prabhavantīti ||2||
sa īkṣāñcakre| kasminnahamutkrānta utkrānto bhaviṣyāmi kasmin vā pratiṣṭhite pratiṣṭasyāmīti ||3||
sa prāṇamasṛjata| prāṇācchraddhā-ṅkhaṃ-vā~yurjyotirāpaḥ pṛthivīndriya-mmano-'nnamannādvīrya-ntapo mantrāḥ karmalokā lokeṣu ca nāma ca ||4||
sa yathemā nadhya-ssyandamānā-ssamudrāyaṇā-ssamudra-mprāpyāsta-ṅgacchanti bhidhyete tāsā-nnāmarupe samudra ityeva-mprocyate|
evamevāsya paridraṣṭurimā-ṣṣoḍaśakalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣa-mprāpyāsta-ṅgacchanti bhidhyete cāsā-nnāmarupe puruṣa ityeva-mprocyate sa eṣo-'kalo-'mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ ||5||
arā iva rathanābhau kalā yasmi-npratiṣṭhitāḥ|
taṃ-ve~dhya-mpuruṣaṃ-ve~da yathā mā vo mṛtyuḥ parivyathā iti ||6||
tān hovācaitāvadevāhameta-tpara-mbrahma veda| nātaḥ paramastīti ||7||
te tamarcayantastvaṃ hi naḥ pitā yo-'smākamavidhyāyāḥ para-mpāra-ntārayasīti|
namaḥ paramṛṣibhyo namaḥ paramṛṣibhyaḥ ||8||