📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
নারাযণীযং দশক 15 - কপিলোপদেশম্
Narayaniyam Dashaka 15 - Kapilopadesham
Vishnu Bengali
মতিরিহ গুণসক্তা বন্ধকৃত্তেষ্বসক্তা
ত্বমৃতকৃদুপরুন্ধে ভক্তিযোগস্তু সক্তিম্ ।
মহদনুগমলভ্যা ভক্তিরেবাত্র সাধ্যা
কপিলতনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥1॥
প্রকৃতিমহদহঙ্কারাশ্চ মাত্রাশ্চ ভূতা-
ন্যপি হৃদপি দশাক্ষী পূরুষঃ পঞ্চবিংশঃ ।
ইতি বিদিতবিভাগো মুচ্যতেঽসৌ প্রকৃত্যা
কপিলতনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥2॥
প্রকৃতিগতগুণৌঘৈর্নাজ্যতে পূরুষোঽযং
যদি তু সজতি তস্যাং তত্ গুণাস্তং ভজেরন্ ।
মদনুভজনতত্ত্বালোচনৈঃ সাঽপ্যপেযাত্
কপিলতনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥3॥
বিমলমতিরুপাত্তৈরাসনাদ্যৈর্মদঙ্গং
গরুডসমধিরূঢং দিব্যভূষাযুধাঙ্কম্ ।
রুচিতুলিততমালং শীলযেতানুবেলং
কপিলতনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥4॥
মম গুণগণলীলাকর্ণনৈঃ কীর্তনাদ্যৈ-
র্মযি সুরসরিদোঘপ্রখ্যচিত্তানুবৃত্তিঃ ।
ভবতি পরমভক্তিঃ সা হি মৃত্যোর্বিজেত্রী
কপিলতনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥5॥
অহহ বহুলহিংসাসঞ্চিতার্থৈঃ কুটুম্বং
প্রতিদিনমনুপুষ্ণন্ স্ত্রীজিতো বাললালী ।
বিশতি হি গৃহসক্তো যাতনাং ময্যভক্তঃ
কপিলতনুরিতিত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥6॥
যুবতিজঠরখিন্নো জাতবোধোঽপ্যকাণ্ডে
প্রসবগলিতবোধঃ পীডযোল্লঙ্ঘ্য বাল্যম্ ।
পুনরপি বত মুহ্যত্যেব তারুণ্যকালে
কপিলতনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥7॥
পিতৃসুরগণযাজী ধার্মিকো যো গৃহস্থঃ
স চ নিপততি কালে দক্ষিণাধ্বোপগামী ।
মযি নিহিতমকামং কর্ম তূদক্পথার্থং
কপিল্তনুরিতি ত্বং দেবহূত্যৈ ন্যগাদীঃ ॥8॥
ইতি সুবিদিতবেদ্যাং দেব হে দেবহূতিং
কৃতনুতিমনুগৃহ্য ত্বং গতো যোগিসঙ্ঘৈঃ ।
বিমলমতিরথাঽসৌ ভক্তিযোগেন মুক্তা
ত্বমপি জনহিতার্থং বর্তসে প্রাগুদীচ্যাম্ ॥9॥
পরম কিমু বহূক্ত্যা ত্বত্পদাম্ভোজভক্তিং
সকলভযবিনেত্রীং সর্বকামোপনেত্রীম্ ।
বদসি খলু দৃঢং ত্বং তদ্বিধূযামযান্ মে
গুরুপবনপুরেশ ত্বয্যুপাধত্স্ব ভক্তিম্ ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
matiriha guṇasaktā bandhakṛtteṣvasaktā
tvamṛtakṛduparundhe bhaktiyogastu saktim |
mahadanugamalabhyā bhaktirevātra sādhyā
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||1||
prakṛtimahadahaṅkārāśca mātrāśca bhūtā-
nyapi hṛdapi daśākṣī pūruṣaḥ pañcaviṃśaḥ |
iti viditavibhāgo mucyate'sau prakṛtyā
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||2||
prakṛtigataguṇaughairnājyate pūruṣo'yaṃ
yadi tu sajati tasyāṃ tat guṇāstaṃ bhajeran |
madanubhajanatattvālocanaiḥ sā'pyapeyāt
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||3||
vimalamatirupāttairāsanādyairmadaṅgaṃ
garuḍasamadhirūḍhaṃ divyabhūṣāyudhāṅkam |
rucitulitatamālaṃ śīlayetānuvelaṃ
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||4||
mama guṇagaṇalīlākarṇanaiḥ kīrtanādyai-
rmayi surasaridoghaprakhyacittānuvṛttiḥ |
bhavati paramabhaktiḥ sā hi mṛtyorvijetrī
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||5||
ahaha bahulahiṃsāsañcitārthaiḥ kuṭumbaṃ
pratidinamanupuṣṇan strījito bālalālī |
viśati hi gṛhasakto yātanāṃ mayyabhaktaḥ
kapilatanurititvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||6||
yuvatijaṭharakhinno jātabodho'pyakāṇḍe
prasavagalitabodhaḥ pīḍayollaṅghya bālyam |
punarapi bata muhyatyeva tāruṇyakāle
kapilatanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||7||
pitṛsuragaṇayājī dhārmiko yo gṛhasthaḥ
sa ca nipatati kāle dakṣiṇādhvopagāmī |
mayi nihitamakāmaṃ karma tūdakpathārthaṃ
kapiltanuriti tvaṃ devahūtyai nyagādīḥ ||8||
iti suviditavedyāṃ deva he devahūtiṃ
kṛtanutimanugṛhya tvaṃ gato yogisaṅghaiḥ |
vimalamatirathā'sau bhaktiyogena muktā
tvamapi janahitārthaṃ vartase prāgudīcyām ||9||
parama kimu bahūktyā tvatpadāmbhojabhaktiṃ
sakalabhayavinetrīṃ sarvakāmopanetrīm |
vadasi khalu dṛḍhaṃ tvaṃ tadvidhūyāmayān me
gurupavanapureśa tvayyupādhatsva bhaktim ||10||