📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
মূক পঞ্চ শতি 2 - পাদারবিন্দ শতকম্
Muka Pancha Shati 2 - Padaravinda Shatakam
Shatakam Mooka Kavi Bengali
মহিম্নঃ পন্থানং মদনপরিপন্থিপ্রণযিনি
প্রভুর্নির্ণেতুং তে ভবতি যতমানোঽপি কতমঃ ।
তথাপি শ্রীকাঞ্চীবিহৃতিরসিকে কোঽপি মনসো
বিপাকস্ত্বত্পাদস্তুতিবিধিষু জল্পাকযতি মাম্ ॥1॥
গলগ্রাহী পৌরন্দরপুরবনীপল্লবরুচাং
ধৃতপাথম্যানামরুণমহসামাদিমগুরুঃ ।
সমিন্ধে বন্ধূকস্তবকসহযুধ্বা দিশি দিশি
প্রসর্পন্কামাক্ষ্যাশ্চরণকিরণানামরুণিমা ॥2॥
মরালীনাং যানাভ্যসনকলনামূলগুরবে
দরিদ্রাণাং ত্রাণব্যতিকরসুরোদ্যানতরবে ।
তমস্কাণ্ডপ্রৌঢিপ্রকটনতিরস্কারপটবে
জনোঽযং কামাক্ষ্যাশ্চরণনলিনায স্পৃহযতে ॥3॥
বহন্তী সৈন্দূরীং সরণিমবনম্রামরপুর়ী-
পুরন্ধ্রীসীমন্তে কবিকমলবালার্কসুষমা ।
ত্রযীসীমন্তিন্যাঃ স্তনতটনিচোলারুণপটী
বিভান্তী কামাক্ষ্যাঃ পদনলিনকান্তির্বিজযতে ॥4॥
প্রণম্রীভূতস্য প্রণযকলহত্রস্তমনসঃ
স্মরারাতেশ্চূডাবিযতি গৃহমেধী হিমকরঃ ।
যযোঃ সান্ধ্যাং কান্তিং বহতি সুষমাভিশ্চরণযোঃ
তযোর্মে কামাক্ষ্যা হৃদযমপতন্দ্রং বিহরতাম্ ॥5॥
যযোঃ পীঠাযন্তে বিবুধমুকুটীনাং পটলিকা
যযোঃ সৌধাযন্তে স্বযমুদযভাজো ভণিতযঃ ।
যযোঃ দাসাযন্তে সরসিজভবাদ্যাশ্চরণযোঃ
তযোর্মে কামাক্ষ্যা দিনমনু বরীবর্তু হৃদযম্ ॥6॥
নযন্তী সঙ্কোচং সরসিজরুচং দিক্পরিসরে
সৃজন্তী লৌহিত্যং নখকিরণচন্দ্রার্ধখচিতা ।
কবীন্দ্রাণাং হৃত্কৈরববিকসনোদ্যোগজননী
স্ফুরন্তী কামাক্ষ্যাঃ চরণরুচিসন্ধ্যা বিজযতে ॥7॥
বিরাবৈর্মাঞ্জীরৈঃ কিমপি কথযন্তীব মধুরং
পুরস্তাদানম্রে পুরবিজযিনি স্মেরবদনে ।
বযস্যেব প্রৌঢা শিথিলযতি যা প্রেমকলহ-
প্ররোহং কামাক্ষ্যাঃ চরণযুগলী সা বিজযতে ॥8॥
সুপর্বস্ত্রীলোলালকপরিচিতং ষট্পদকুলৈঃ
স্ফুরল্লাক্ষারাগং তরুণতরণিজ্যোতিররুণৈঃ ।
ভৃতং কান্ত্যম্ভোভিঃ বিসৃমরমরন্দৈঃ সরসিজৈঃ
বিধত্তে কামাক্ষ্যাঃ চরণযুগলং বন্ধুপদবীম্ ॥9॥
রজঃসংসর্গেঽপি স্থিতমরজসামেব হৃদযে
পরং রক্তত্বেন স্থিতমপি বিরক্তৈকশরণম্ ।
অলভ্যং মন্দানাং দধদপি সদা মন্দগতিতাং
বিধত্তে কামাক্ষ্যাঃ চরণযুগমাশ্চর্যলহরীম্ ॥10॥
জটালা মঞ্জীরস্ফুরদরুণরত্নাংশুনিকরৈঃ
নিষিদন্তী মধ্যে নখরুচিঝরীগাঙ্গপযসাম্ ।
জগত্ত্রাণং কর্তুং জননি মম কামাক্ষি নিযতং
তপশ্চর্যাং ধত্তে তব চরণপাথোজযুগলী ॥11॥
তুলাকোটিদ্বন্দ্বক্কণিতভণিতাভীতিবচসোঃ
বিনম্রং কামাক্ষী বিসৃমরমহঃপাটলিতযোঃ ।
ক্ষণং বিন্যাসেন ক্ষপিততমসোর্মে ললিতযোঃ
পুনীযান্মূর্ধানং পুরহরপুরন্ধ্রী চরণযোঃ ॥12॥
ভবানি দ্রুহ্যেতাং ভবনিবিডিতেভ্যো মম মুহু-
স্তমোব্যামোহেভ্যস্তব জননি কামাক্ষি চরণৌ ।
যযোর্লাক্ষাবিন্দুস্ফুরণধরণাদ্ধ্বর্জটিজটা-
কুটীরা শোণাঙ্কং বহতি বপুরেণাঙ্ককলিকা ॥13॥
পবিত্রীকুর্যুর্নুঃ পদতলভুবঃ পাটলরুচঃ
পরাগাস্তে পাপপ্রশমনধুরীণাঃ পরশিবে ।
কণং লব্ধুং যেষাং নিজশিরসি কামাক্ষি বিবশা
বলন্তো ব্যাতন্বন্ত্যহমহমিকাং মাধবমুখাঃ ॥14॥
বলাকামালাভির্নখরুচিমযীভিঃ পরিবৃতে
বিনম্রস্বর্নারীবিকচকচকালাম্বুদকুলে ।
স্ফুরন্তঃ কামাক্ষি স্ফুটদলিতবন্ধূকসুহৃদ-
স্তটিল্লেখাযন্তে তব চরণপাথোজকিরণাঃ ॥15॥
সরাগঃ সদ্বেষঃ প্রসৃমরসরোজে প্রতিদিনং
নিসর্গাদাক্রামন্বিবুধজনমূর্ধানমধিকম্ ।
কথঙ্কারং মাতঃ কথয পদপদ্মস্তব সতাং
নতানাং কামাক্ষি প্রকটযতি কৈবল্যসরণিম্ ॥16॥
জপালক্ষ্মীশোণো জনিতপরমজ্ঞাননলিনী-
বিকাসব্যাসঙ্গো বিফলিতজগজ্জাড্যগরিমা ।
মনঃপূর্বাদ্রিং মে তিলকযতু কামাক্ষি তরসা
তমস্কাণ্ডদ্রোহী তব চরণপাথোজরমণঃ ॥17॥
নমস্কুর্মঃ প্রেঙ্খন্মণিকটকনীলোত্পলমহঃ-
পযোধৌ রিঙ্খদ্ভির্নখকিরণফেনৈর্ধবলিতে ।
স্ফুটং কুর্বাণায প্রবলচলদৌর্বানলশিখা-
বিতর্কং কামাক্ষ্যাঃ সততমরুণিম্নে চরণযোঃ ॥18॥
শিবে পাশাযেতামলঘুনি তমঃকূপকুহরে
দিনাধীশাযেতাং মম হৃদযপাথোজবিপিনে ।
নভোমাসাযেতাং সরসকবিতারীতিসরিতি
ত্বদীযৌ কামাক্ষি প্রসৃতকিরণৌ দেবি চরণৌ ॥19॥
নিষক্তং শ্রুত্যন্তে নযনমিব সদ্বৃত্তরুচিরৈঃ
সমৈর্জুষ্টং শুদ্ধৈরধরমিব রম্যৈর্দ্বিজগণৈঃ ।
শিবে বক্ষোজন্মদ্বিতযমিব মুক্তাশ্রিতমুমে
ত্বদীযং কামাক্ষি প্রণতশরণং নৌমি চরণম্ ॥20॥
নমস্যাসংসজ্জন্নমুচিপরিপন্থিপ্রণযিনী-
নিসর্গপ্রেঙ্খোলত্কুরলকুলকালাহিশবলে ।
নখচ্ছাযাদুগ্ধোদধিপযসি তে বৈদ্রুমরুচাং
প্রচারং কামাক্ষি প্রচুরযতি পাদাব্জসুষমা ॥21॥
কদা দূরীকর্তুং কটুদুরিতকাকোলজনিতং
মহান্তং সন্তাপং মদনপরিপন্থিপ্রিযতমে ।
ক্ষণাত্তে কামাক্ষি ত্রিভুবনপরীতাপহরণে
পটীযাংসং লপ্স্যে পদকমলসেবামৃতরসম্ ॥22॥
যযোঃ সান্ধ্যং রোচিঃ সততমরুণিম্নে স্পৃহযতে
যযোশ্চান্দ্রী কান্তিঃ পরিপততি দৃষ্ট্বা নখরুচিম্ ।
যযোঃ পাকোদ্রেকং পিপঠিষতি ভক্ত্যা কিসলযং
ম্রদিম্নঃ কামাক্ষ্যা মনসি চরণৌ তৌ তনুমহে ॥23॥
জগন্নেদং নেদং পরমিতি পরিত্যজ্য যতিভিঃ
কুশাগ্রীযস্বান্তৈঃ কুশলধিষণৈঃ শাস্ত্রসরণৌ ।
গবেষ্যং কামাক্ষি ধ্রুবমকৃতকানাং গিরিসুতে
গিরামৈদম্পর্যং তব চরণপদ্মং বিজযতে ॥24॥
কৃতস্নানং শাস্ত্রামৃতসরসি কামাক্ষি নিতরাং
দধানং বৈশদ্যং কলিতরসমানন্দসুধযা ।
অলঙ্কারং ভূমের্মুনিজনমনশ্চিন্মযমহা-
পযোধেরন্তস্স্থং তব চরণরত্নং মৃগযতে ॥25॥
মনোগেহে মোহোদ্ভবতিমিরপূর্ণে মম মুহুঃ
দরিদ্রাণীকুর্বন্দিনকরসহস্রাণি কিরণৈঃ ।
বিধত্তাং কামাক্ষি প্রসৃমরতমোবঞ্চনচণঃ
ক্ষণার্ধং সান্নিধ্যং চরণমণিদীপো জননি তে ॥26॥
কবীনাং চেতোবন্নখররুচিসম্পর্কি বিবুধ-
স্রবন্তীস্রোতোবত্পটুমুখরিতং হংসকরবৈঃ ।
দিনারম্ভশ্রীবন্নিযতমরুণচ্ছাযসুভগং
মদন্তঃ কামাক্ষ্যাঃ স্ফুরতু পদপঙ্কেরুহযুগম্ ॥27॥
সদা কিং সম্পর্কাত্প্রকৃতিকঠিনৈর্নাকিমুকুটৈঃ
তটৈর্নীহারাদ্রেরধিকমণুনা যোগিমনসা ।
বিভিন্তে সম্মোহং শিশিরযতি ভক্তানপি দৃশাম্
অদৃশ্যং কামাক্ষি প্রকটযতি তে পাদযুগলম্ ॥28॥
পবিত্রাভ্যামম্ব প্রকৃতিমৃদুলাভ্যাং তব শিবে
পদাভ্যাং কামাক্ষি প্রসভমভিভূতৈঃ সচকিতৈঃ ।
প্রবালৈরম্ভোজৈরপি চ বনবাসব্রতদশাঃ
সদৈবারভ্যন্তে পরিচরিতনানাদ্বিজগণৈঃ ॥29॥
চিরাদ্দৃশ্যা হংসৈঃ কথমপি সদা হংসসুলভং
নিরস্যন্তী জাড্যং নিযতজডমধ্যৈকশরণম্ ।
অদোষব্যাসঙ্গা সততমপি দোষাপ্তিমলিনং
পযোজং কামাক্ষ্যাঃ পরিহসতি পাদাব্জযুগলী ॥30॥
সুরাণামানন্দপ্রবলনতযা মণ্ডনতযা
নখেন্দুজ্যোত্স্নাভির্বিসৃমরতমঃখণ্ডনতযা ।
পযোজশ্রীদ্বেষব্রতরততযা ত্বচ্চরণযোঃ
বিলাসঃ কামাক্ষি প্রকটযতি নৈশাকরদশাম্ ॥31॥
সিতিম্না কান্তীনাং নখরজনুষাং পাদনলিন-
চ্ছবীনাং শোণিম্না তব জননি কামাক্ষি নমনে ।
লভন্তে মন্দারগ্রথিতনববন্ধূককুসুম-
স্রজাং সামীচীন্যং সুরপুরপুরন্ধ্রীকচভরাঃ ॥32॥
স্ফুরন্মধ্যে শুদ্ধে নখকিরণদুগ্ধাব্ধিপযসাং
বহন্নব্জং চক্রং দরমপি চ লেখাত্মকতযা ।
শ্রিতো মাত্স্যং রূপং শ্রিযমপি দধানো নিরুপমাং
ত্রিধামা কামাক্ষ্যাঃ পদনলিননামা বিজযতে ॥33॥
নখশ্রীসন্নদ্ধস্তবকনিচিতঃ স্বৈশ্চ কিরণৈঃ
পিশঙ্গৈঃ কামাক্ষি প্রকটিতলসত্পল্লবরুচিঃ ।
সতাং গম্যঃ শঙ্কে সকলফলদাতা সুরতরুঃ
ত্বদীযঃ পাদোঽযং তুহিনগিরিরাজন্যতনযে ॥34॥
বষট্কুর্বন্মাঞ্জীরকলকলৈঃ কর্মলহরী-
হবীংষি প্রৌদ্দণ্ডং জ্বলতি পরমজ্ঞানদহনে ।
মহীযান্কামাক্ষি স্ফুটমহসি জোহোতি সুধিযাং
মনোবেদ্যাং মাতস্তব চরণযজ্বা গিরিসুতে ॥35॥
মহামন্ত্রং কিঞ্চিন্মণিকটকনাদৈর্মৃদু জপন্
ক্ষিপন্দিক্ষু স্বচ্ছং নখরুচিমযং ভাস্মনরজঃ ।
নতানাং কামাক্ষি প্রকৃতিপটুরচ্চাট্য মমতা-
পিশাচীং পাদোঽযং প্রকটযতি তে মান্ত্রিকদশাম্ ॥36॥
উদীতে বোধেন্দৌ তমসি নিতরাং জগ্মুষি দশাং
দরিদ্রাং কামাক্ষি প্রকটমনুরাগং বিদধতী ।
সিতেনাচ্ছাদ্যাঙ্গং নখরুচিপটেনাঙ্ঘ্রিযুগলী-
পুরন্ধ্রী তে মাতঃ স্বযমভিসরত্যেব হৃদযম্ ॥37॥
দিনারম্ভঃ সম্পন্নলিনবিপিনানামভিনবো
বিকাসো বাসন্তঃ সুকবিপিকলোকস্য নিযতঃ ।
প্রদোষঃ কামাক্ষি প্রকটপরমজ্ঞানশশিন-
শ্চকাস্তি ত্বত্পাদস্মরণমহিমা শৈলতনযে ॥38॥
ধৃতচ্ছাযং নিত্যং সরসিরুহমৈত্রীপরিচিতং
নিধানং দীপ্তীনাং নিখিলজগতাং বোধজনকম্ ।
মুমুক্ষূণাং মার্গপ্রথনপটু কামাক্ষি পদবীং
পদং তে পাতঙ্গীং পরিকলযতে পর্বতসুতে ॥39॥
শনৈস্তীর্ত্বা মোহাম্বুধিমথ সমারোঢুমনসঃ
ক্রমাত্কৈবল্যাখ্যাং সুকৃতিসুলভাং সৌধবলভীম্ ।
লভন্তে নিঃশ্রেণীমিব ঝটিতি কামাক্ষি চরণং
পুরশ্চর্যাভিস্তে পুরমথনসীমন্তিনি জনাঃ ॥40॥
প্রচণ্ডার্তিক্ষোভপ্রমথনকৃতে প্রাতিভসরি-
ত্প্রবাহপ্রোদ্দণ্ডীকরণজলদায প্রণমতাম্ ।
প্রদীপায প্রৌঢে ভবতমসি কামাক্ষি চরণ-
প্রসাদৌন্মুখ্যায স্পৃহযতি জনোঽযং জননি তে ॥41॥
মরুদ্ভিঃ সংসেব্যা সততমপি চাঞ্চল্যরহিতা
সদারুণ্যং যান্তী পরিণতিদরিদ্রাণসুষমা ।
গুণোত্কর্ষান্মাঞ্জীরককলকলৈস্তর্জনপটুঃ
প্রবালং কামাক্ষ্যাঃ পরিহসতি পাদাব্জযুগলী ॥42॥
জগদ্রক্ষাদক্ষা জলজরুচিশিক্ষাপটুতরা
সমৈর্নম্যা রম্যা সততমভিগম্যা বুধজনৈঃ ।
দ্বযী লীলালোলা শ্রুতিষু সুরপালাদিমুকুটী-
তটীসীমাধামা তব জননি কামাক্ষি পদযোঃ ॥43॥
গিরাং দূরৌ চোরৌ জডিমতিমিরাণাং কৃতজগ-
ত্পরিত্রাণৌ শোণৌ মুনিহৃদযলীলৈকনিপুণৌ ।
নখৈঃ স্মেরৌ সারৌ নিগমবচসাং খণ্ডিতভব-
গ্রহোন্মাদৌ পাদৌ তব জননি কামাক্ষি কলযে ॥44॥
অবিশ্রান্তং পঙ্কং যদপি কলযন্যাবকমযং
নিরস্যন্কামাক্ষি প্রণমনজুষাং পঙ্কমখিলম্ ।
তুলাকোটিদ্বন্দং দধদপি চ গচ্ছন্নতুলতাং
গিরাং মার্গং পাদো গিরিবরসুতে লঙ্ঘযতি তে ॥45॥
প্রবালং সব্রীলং বিপিনবিবরে বেপযতি যা
স্ফুরল্লীলং বালাতপমধিকবালং বদতি যা ।
রুচিং সান্ধ্যাং বন্ধ্যাং বিরচযতি যা বর্ধযতু সা
শিবং মে কামাক্ষ্যাঃ পদনলিনপাটল্যলহরী ॥46॥
কিরঞ্জ্যোত্স্নারীতিং নখমুখরুচা হংসমনসাং
বিতন্বানঃ প্রীতিং বিকচতরুণাম্ভোরুহরুচিঃ ।
প্রকাশঃ শ্রীপাদস্তব জননি কামাক্ষি তনুতে
শরত্কালপ্রৌঢিং শশিশকলচূডপ্রিযতমে ॥47॥
নখাঙ্কূরস্মেরদ্যুতিবিমলগঙ্গাম্ভসি সুখং
কৃতস্নানং জ্ঞানামৃতমমলমাস্বাদ্য নিযতম্ ।
উদঞ্চন্মঞ্জীরস্ফুরণমণিদীপে মম মনো
মনোজ্ঞে কামাক্ষ্যাশ্চরণমণিহর্ম্যে বিহরতাম্ ॥48॥
ভবাম্ভোধৌ নৌকাং জডিমবিপিনে পাবকশিখা-
মমর্ত্যেন্দ্রাদীনামধিমুকুটমুত্তংসকলিকাম্ ।
জগত্তাপে জ্যোত্স্নামকৃতকবচঃপঞ্জরপুটে
শুকস্ত্রীং কামাক্ষ্যা মনসি কলযে পাদযুগলীম্ ॥49॥
পরত্মপ্রাকাশ্যপ্রতিফলনচুঞ্চুঃ প্রণমতাং
মনোজ্ঞস্ত্বত্পাদো মণিমুকুরমুদ্রাং কলযতে ।
যদীযাং কামাক্ষি প্রকৃতিমসৃণাঃ শোধকদশাং
বিধাতুং চেষ্ঠন্তে বলরিপুবধূটীকচভরাঃ ॥50॥
অবিশ্রান্তং তিষ্ঠন্নকৃতকবচঃকন্দরপুটী-
কুটীরান্তঃ প্রৌঢং নখরুচিসটালীং প্রকটযন্ ।
প্রচণ্ডং খণ্ডত্বং নযতু মম কামাক্ষি তরসা
তমোবেতণ্ডেন্দ্রং তব চরণকণ্ঠীরবপতিঃ ॥51॥
পুরস্তাত্কামাক্ষি প্রচুররসমাখণ্ডলপুরী-
পুরন্ধ্রীণাং লাস্যং তব ললিতমালোক্য শনকৈঃ ।
নখশ্রীভিঃ স্মেরা বহু বিতনুতে নূপুররবৈ-
শ্চমত্কৃত্যা শঙ্কে চরণযুগলী চাটুরচনাঃ ॥52॥
সরোজং নিন্দন্তী নখকিরণকর্পূরশিশিরা
নিষিক্তা মারারের্মুকুটশশিরেখাহিমজলৈঃ ।
স্ফুরন্তী কামাক্ষি স্ফুটরুচিমযে পল্লবচযে
তবাধত্তে মৈত্রীং পথিকসুদৃশা পাদযুগলী ॥53॥
নতানাং সম্পত্তেরনবরতমাকর্ষণজপঃ
প্ররোহত্সংসারপ্রসরগরিমস্তম্ভনজপঃ ।
ত্বদীযঃ কামাক্ষি স্মরহরমনোমোহনজপঃ
পটীযান্নঃ পাযাত্পদনলিনমঞ্জীরনিনদঃ ॥54॥
বিতন্বীথা নাথে মম শিরসি কামাক্ষি কৃপযা
পদাম্ভোজন্যাসং পশুপরিবৃঢপ্রাণদযিতে ।
পিবন্তো যন্মুদ্রাং প্রকটমুপকম্পাপরিসরং
দৃশা নানন্দ্যন্তে নলিনভবনারাযণমুখাঃ ॥55॥
প্রণামোদ্যদ্বৃন্দারমুকুটমন্দারকলিকা-
বিলোলল্লোলম্বপ্রকরমযধূমপ্রচুরিমা ।
প্রদীপ্তঃ পাদাব্জদ্যুতিবিততিপাটল্যলহরী-
কৃশানুঃ কামাক্ষ্যা মম দহতু সংসারবিপিনম্ ॥56॥
বলক্ষশ্রীরৃক্ষাধিপশিশুসদৃক্ষৈস্তব নখৈঃ
জিঘৃক্ষুর্দক্ষত্বং সরসিরুহভিক্ষুত্বকরণে ।
ক্ষণান্মে কামাক্ষি ক্ষপিতভবসঙ্ক্ষোভগরিমা
বচোবৈচক্ষন্যং চরণযুগলী পক্ষ্মলযতাত্ ॥57॥
সমন্তাত্কামাক্ষি ক্ষততিমিরসন্তানসুভগান্
অনন্তাভির্ভাভির্দিনমনু দিগন্তান্বিরচযন্ ।
অহন্তাযা হন্তা মম জডিমদন্তাবলহরিঃ
বিভিন্তাং সন্তাপং তব চরণচিন্তামণিরসৌ ॥58॥
দধানো ভাস্বত্তামমৃতনিলযো লোহিতবপুঃ
বিনম্রাণাং সৌম্যো গুরুরপি কবিত্বং চ কলযন্ ।
গতৌ মন্দো গঙ্গাধরমহিষি কামাক্ষি ভজতাং
তমঃকেতুর্মাতস্তব চরণপদ্মো বিজযতে ॥59॥
নযন্তীং দাসত্বং নলিনভবমুখ্যানসুলভ-
প্রদানাদ্দীনানামমরতরুদৌর্ভাগ্যজননীম্ ।
জগজ্জন্মক্ষেমক্ষযবিধিষু কামাক্ষি পদযো-
র্ধুরীণামীষ্টে করস্তব ভণিতুমাহোপুরুষিকাম্ ॥60॥
জনোঽযং সন্তপ্তো জননি ভবচণ্ডাংশুকিরণৈঃ
অলব্ধবৈকং শীতং কণমপি পরজ্ঞানপযসঃ ।
তমোমার্গে পান্থস্তব ঝটিতি কামাক্ষি শিশিরাং
পদাম্ভোজচ্ছাযাং পরমশিবজাযে মৃগযতে ॥61॥
জযত্যম্ব শ্রীমন্নখকিরণচীনাংশুকমযং
বিতানং বিভ্রাণে সুরমুকুটসঙ্ঘট্টমসৃণে ।
নিজারুণ্যক্ষৌমাস্তরণবতি কামাক্ষি সুলভা
বুধৈঃ সংবিন্নারী তব চরণমাণিক্যভবনে ॥62॥
প্রতীমঃ কামাক্ষি স্ফুরিততরুণাদিত্যকিরণ-
শ্রিযো মূলদ্রব্যং তব চরণমদ্রীন্দ্রতনযে ।
সুরেন্দ্রাশামাপূরযতি যদসৌ ধ্বান্তমখিলং
ধুনীতে দিগ্ভাগানপি চ মহসা পাটলযতে ॥63॥
মহাভাষ্যব্যাখ্যাপটুশযনমারোপযতি বা
স্মরব্যাপারের্ষ্যাপিশুননিটিলং কারযতি বা ।
দ্বিরেফাণামধ্যাসযতি সততং বাধিবসতিং
প্রণম্রান্কামাক্ষ্যাঃ পদনলিনমাহাত্ম্যগরিমা ॥64॥
বিবেকাম্ভস্স্রোতস্স্নপনপরিপাটীশিশিরিতে
সমীভূতে শাস্ত্রস্মরণহলসঙ্কর্ষণবশাত্ ।
সতাং চেতঃক্ষেত্রে বপতি তব কামাক্ষি চরণো
মহাসংবিত্সস্যপ্রকরবরবীজং গিরিসুতে ॥65॥
দধানো মন্দারস্তবকপরিপাটীং নখরুচা
বহন্দীপ্তাং শোণাঙ্গুলিপটলচাম্পেযকলিকাম্ ।
অশোকোল্লাসং নঃ প্রচুরযতু কামাক্ষি চরণো
বিকাসী বাসন্তঃ সময ইব তে শর্বদযিতে ॥66॥
নখাংশুপ্রাচুর্যপ্রসৃমরমরালালিধবলঃ
স্ফুরন্মঞ্জীরোদ্যন্মরকতমহশ্শৈবলযুতঃ ।
ভবত্যাঃ কামাক্ষি স্ফুটচরণপাটল্যকপটো
নদঃ শোণাভিখ্যো নগপতিতনূজে বিজযতে ॥67॥
ধুনানং পঙ্কৌঘং পরমসুলভং কণ্টককুলৈঃ
বিকাসব্যাসঙ্গং বিদধদপরাধীনমনিশম্ ।
নখেন্দুজ্যোত্স্নাভির্বিশদরুচি কামাক্ষি নিতরাম্
অসামান্যং মন্যে সরসিজমিদং তে পদযুগম্ ॥68॥
করীন্দ্রায দ্রুহ্যত্যলসগতিলীলাসু বিমলৈঃ
পযোজৈর্মাত্সর্যং প্রকটযতি কামং কলযতে ।
পদাম্ভোজদ্বন্দ্বং তব তদপি কামাক্ষি হৃদযং
মুনীনাং শান্তানাং কথমনিশমস্মৈ স্পৃহযতে ॥69॥
নিরস্তা শোণিম্না চরণকিরণানাং তব শিবে
সমিন্ধানা সন্ধ্যারুচিরচলরাজন্যতনযে ।
অসামর্থ্যাদেনং পরিভবিতুমেতত্সমরুচাং
সরোজানাং জানে মুকুলযতি শোভাং প্রতিদিনম্ ॥70॥
উপাদিক্ষদ্দাক্ষ্যং তব চরণনামা গুরুরসৌ
মরালানাং শঙ্কে মসৃণগতিলালিত্যসরণৌ ।
অতস্তে নিস্তন্দ্রং নিযতমমুনা সখ্যপদবীং
প্রপন্নং পাথোজং প্রতি দধতি কামাক্ষি কুতুকম্ ॥71॥
দধানৈঃ সংসর্গং প্রকৃতিমলিনৈঃ ষট্পদকুলৈঃ
দ্বিজাধীশশ্লাঘাবিধিষু বিদধদ্ভির্মুকুলতাম্ ।
রজোমিশ্রৈঃ পদ্মৈর্নিযতমপি কামাক্ষি পদযোঃ
বিরোধস্তে যুক্তো বিষমশরবৈরিপ্রিযতমে ॥72॥
কবিত্বশ্রীমিশ্রীকরণনিপুণৌ রক্ষণচণৌ
বিপন্নানাং শ্রীমন্নলিনমসৃণৌ শোণকিরণৌ ।
মুনীন্দ্রাণামন্তঃকরণশরণৌ মন্দসরণৌ
মনোজ্ঞৌ কামাক্ষ্যা দুরিতহরণৌ নৌমি চরণৌ ॥73॥
পরস্মাত্সর্বস্মাদপি চ পরযোর্মুক্তিকরযোঃ
নখশ্রীভির্জ্যোত্স্নাকলিততুলযোস্তাম্রতলযোঃ ।
নিলীযে কামাক্ষ্যা নিগমনুতযোর্নাকিনতযোঃ
নিরস্তপ্রোন্মীলন্নলিনমদযোরেব পদযোঃ ॥74॥
স্বভাবাদন্যোন্যং কিসলযমপীদং তব পদং
ম্রদিম্না শোণিম্না ভগবতি দধাতে সদৃশতাম্ ।
বনে পূর্বস্যেচ্ছা সততমবনে কিং তু জগতাং
পরস্যেত্থং ভেদঃ স্ফুরতি হৃদি কামাক্ষি সুধিযাম্ ॥75॥
কথং বাচালোঽপি প্রকটমণিমঞ্জীরনিনদৈঃ
সদৈবানন্দার্দ্রান্বিরচযতি বাচংযমজনান্ ।
প্রকৃত্যা তে শোণচ্ছবিরপি চ কামাক্ষি চরণো
মনীষানৈর্মল্যং কথমিব নৃণাং মাংসলযতে ॥76॥
চলত্তৃষ্ণাবীচীপরিচলনপর্যাকুলতযা
মুহুর্ভ্রান্তস্তান্তঃ পরমশিববামাক্ষি পরবান্ ।
তিতীর্ষুঃ কামাক্ষি প্রচুরতরকর্মাম্বুধিমমুং
কদাহং লপ্স্যে তে চরণমণিসেতুং গিরিসুতে ॥77॥
বিশুষ্যন্ত্যাং প্রজ্ঞাসরিতি দুরিতগ্রীষ্মসময-
প্রভাবেণ ক্ষীণে সতি মম মনঃকেকিনি শুচা ।
ত্বদীযঃ কামাক্ষি স্ফুরিতচরণাম্ভোদমহিমা
নভোমাসাটোপং নগপতিসুতে কিং ন কুরুতে ॥78॥
বিনম্রাণাং চেতোভবনবলভীসীম্নি চরণ-
প্রদীপে প্রাকাশ্যং দধতি তব নির্ধূততমসি ।
অসীমা কামাক্ষি স্বযমলঘুদুষ্কর্মলহরী
বিঘূর্ণন্তী শান্তিং শলভপরিপাটীব ভজতে ॥79॥
বিরাজন্তী শুক্তির্নখকিরণমুক্তামণিততেঃ
বিপত্পাথোরাশৌ তরিরপি নরাণাং প্রণমতাম্ ।
ত্বদীযঃ কামাক্ষি ধ্রুবমলঘুবহ্নির্ভববনে
মুনীনাং জ্ঞানাগ্নেররণিরযমঙ্ঘির্বিজযতে ॥80॥
সমস্তৈঃ সংসেব্যঃ সততমপি কামাক্ষি বিবুধৈঃ
স্তুতো গন্ধর্বস্ত্রীসুললিতবিপঞ্চীকলরবৈঃ ।
ভবত্যা ভিন্দানো ভবগিরিকুলং জৃম্ভিততমো-
বলদ্রোহী মাতশ্চরণপুরুহূতো বিজযতে ॥81॥
বসন্তং ভক্তানামপি মনসি নিত্যং পরিলসদ্-
ঘনচ্ছাযাপূর্ণং শুচিমপি নৃণাং তাপশমনম্ ।
নখেন্দুজ্যোত্স্নাভিঃ শিশিরমপি পদ্মোদযকরং
নমামঃ কামাক্ষ্যাশ্চরণমধিকাশ্চর্যকরণম্ ॥82॥
কবীন্দ্রাণাং নানাভণিতিগুণচিত্রীকৃতবচঃ-
প্রপঞ্চব্যাপারপ্রকটনকলাকৌশলনিধিঃ ।
অধঃকুর্বন্নব্জং সনকভৃগুমুখ্যৈর্মুনিজনৈঃ
নমস্যঃ কামাক্ষ্যাশ্চরণপরমেষ্ঠী বিজযতে ॥83॥
ভবত্যাঃ কামাক্ষি স্ফুরিতপদপঙ্কেরুহভুবাং
পরাগাণাং পূরৈঃ পরিহৃতকলঙ্কব্যতিকরৈঃ ।
নতানামামৃষ্টে হৃদযমুকুরে নির্মলরুচি
প্রসন্নে নিশ্শেষং প্রতিফলতি বিশ্বং গিরিসুতে ॥84॥
তব ত্রস্তং পাদাত্কিসলযমরণ্যান্তরমগাত্
পরং রেখারূপং কমলমমুমেবাশ্রিতমভূত্ ।
জিতানাং কামাক্ষি দ্বিতযমপি যুক্তং পরিভবে
বিদেশে বাসো বা শরণগমনং বা নিজরিপোঃ ॥85॥
গৃহীত্বা যাথার্থ্যং নিগমবচসাং দেশিককৃপা-
কটাক্ষর্কজ্যোতিশ্শমিতমমতাবন্ধতমসঃ ।
যতন্তে কামাক্ষি প্রতিদিবসমন্তর্দ্রঢযিতুং
ত্বদীযং পাদাব্জং সুকৃতপরিপাকেন সুজনাঃ ॥86॥
জডানামপ্যম্ব স্মরণসমযে তবচ্চরণযোঃ
ভ্রমন্মন্থক্ষ্মাভৃদ্ধুমুঘুমিতসিন্ধুপ্রতিভটাঃ ।
প্রসন্নাঃ কামাক্ষি প্রসভমধরস্পন্দনকরা
ভবন্তি স্বচ্ছন্দং প্রকৃতিপরিপক্কা ভণিতযঃ ॥87॥
বহন্নপ্যশ্রান্তং মধুরনিনদং হংসকমসৌ
তমেবাধঃ কর্তুং কিমিব যততে কেলিগমনে ।
ভবস্যৈবানন্দং বিদধদপি কামাক্ষি চরণো
ভবত্যাস্তদ্দ্রোহং ভগবতি কিমেবং বিতনুতে ॥88॥
যদত্যন্তং তাম্যত্যলসগতিবার্তাস্বপি শিবে
তদেতত্কামাক্ষি প্রকৃতিমৃদুলং তে পদযুগম্ ।
কিরীটৈঃ সঙ্ঘট্টং কথমিব সুরৌঘস্য সহতে
মুনীন্দ্রাণামাস্তে মনসি চ কথং সূচিনিশিতে ॥89॥
মনোরঙ্গে মত্কে বিবুধজনসম্মোদজননী
সরাগব্যাসঙ্গং সরসমৃদুসঞ্চারসুভগা ।
মনোজ্ঞা কামাক্ষি প্রকটযতু লাস্যপ্রকরণং
রণন্মঞ্জীরা তে চরণযুগলীনর্তকবধূঃ ॥90॥
পরিষ্কুর্বন্মাতঃ পশুপতিকপর্দং চরণরাট্
পরাচাং হৃত্পদ্মং পরমভণিতীনাং চ মকুটম্ ।
ভবাখ্যে পাথোধৌ পরিহরতু কামাক্ষি মমতা-
পরাধীনত্বং মে পরিমুষিতপাথোজমহিমা ॥91॥
প্রসূনৈঃ সম্পর্কাদমরতরুণীকুন্তলভবৈঃ
অভীষ্টানাং দানাদনিশমপি কামাক্ষি নমতাম্ ।
স্বসঙ্গাত্কঙ্কেলিপ্রসবজনকত্বেন চ শিবে
ত্রিধা ধত্তে বার্তাং সুরভিরিতি পাদো গিরিসুতে ॥92॥
মহামোহস্তেনব্যতিকরভযাত্পালযতি যো
বিনিক্ষিপ্তং স্বস্মিন্নিজজনমনোরত্নমনিশম্ ।
স রাগস্যোদ্রেকাত্সততমপি কামাক্ষি তরসা
কিমেবং পাদোঽসৌ কিসলযরুচিং চোরযতি তে ॥93॥
সদা স্বাদুঙ্কারং বিষযলহরীশালিকণিকাং
সমাস্বাদ্য শ্রান্তং হৃদযশুকপোতং জননি মে ।
কৃপাজালে ফালেক্ষণমহিষি কামাক্ষি রভসাত্
গৃহীত্বা রুন্ধীথারস্তব পদযুগীপঞ্জরপুটে ॥94॥
ধুনানং কামাক্ষি স্মরণলবমাত্রেণ জডিম-
জ্বরপ্রৌঢিং গূঢস্থিতি নিগমনৈকুঞ্জকুহরে ।
অলভ্যং সর্বেষাং কতিচন লভন্তে সুকৃতিনঃ
চিরাদন্বিষ্যন্তস্তব চরণসিদ্ধৌষধমিদম্ ॥95॥
রণন্মঞ্জীরাভ্যাং ললিতগমনাভ্যাং সুকৃতিনাং
মনোবাস্তব্যাভ্যাং মথিততিমিরাভ্যাং নখরুচা ।
নিধেযাভ্যাং পত্যা নিজশিরসি কামাক্ষি সততং
নমস্তে পাদাভ্যাং নলিনমৃদুলাভ্যাং গিরিসুতে ॥96॥
সুরাগে রাকেন্দুপ্রতিনিধিমুখে পর্বতসুতে
চিরাল্লভ্যে ভক্ত্যা শমধনজনানাং পরিষদা ।
মনোভৃঙ্গো মত্কঃ পদকমলযুগ্মে জননি তে
প্রকামং কামাক্ষি ত্রিপুরহরবামাক্ষি রমতাম্ ॥97॥
শিবে সংবিদ্রূপে শশিশকলচূডপ্রিযতমে
শনৈর্গত্যাগত্যা জিতসুরবরেভে গিরিসুতে ।
যতন্তে সন্তস্তে চরণনলিনালানযুগলে
সদা বদ্ধং চিত্তপ্রমদকরিযূথং দৃঢতরম্ ॥98॥
যশঃ সূতে মাতর্মধুরকবিতাং পক্ষ্মলযতে
শ্রিযং দত্তে চিত্তে কমপি পরিপাকং প্রথযতে ।
সতাং পাশগ্রন্থিং শিথিলযতি কিং কিং ন কুরুতে
প্রপন্নে কামাক্ষ্যাঃ প্রণতিপরিপাটী চরণযোঃ ॥99॥
মনীষাং মাহেন্দ্রীং ককুভমিব তে কামপি দশাং
প্রধত্তে কামাক্ষ্যাশ্চরণতরুণাদিত্যকিরণঃ ।
যদীযে সম্পর্কে ধৃতরসমরন্দা কবযতাং
পরীপাকং ধত্তে পরিমলবতী সূক্তিনলিনী ॥100॥
পুরা মারারাতিঃ পুরমজযদম্ব স্তবশতৈঃ
প্রসন্নাযাং সত্যাং ত্বযি তুহিনশৈলেন্দ্রতনযে ।
অতস্তে কামাক্ষি স্ফুরতু তরসা কালসমযে
সমাযাতে মাতর্মম মনসি পাদাব্জযুগলম্ ॥101॥
পদদ্বন্দ্বং মন্দং গতিষু নিবসন্তং হৃদি সতাং
গিরামন্তে ভ্রান্তং কৃতকরহিতানাং পরিবৃঢে ।
জনানামানন্দং জননি জনযন্তং প্রণমতাং
ত্বদীযং কামাক্ষি প্রতিদিনমহং নৌমি বিমলম্ ॥102॥
ইদং যঃ কামাক্ষ্যাশ্চরণনলিনস্তোত্রশতকং
জপেন্নিত্যং ভক্ত্যা নিখিলজগদাহ্লাদজনকম্ ।
স বিশ্বেষাং বন্দ্যঃ সকলকবিলোকৈকতিলকঃ
চিরং ভুক্ত্বা ভোগান্পরিণমতি চিদ্রূপকলযা ॥103॥
॥ ইতি পাদারবিন্দশতকং সম্পূর্ণম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
mahimnaḥ panthānaṃ madanaparipanthipraṇayini
prabhurnirṇetuṃ te bhavati yatamāno'pi katamaḥ |
tathāpi śrīkāñcīvihṛtirasike ko'pi manaso
vipākastvatpādastutividhiṣu jalpākayati mām ||1||
galagrāhī paurandarapuravanīpallavarucāṃ
dhṛtapāthamyānāmaruṇamahasāmādimaguruḥ |
samindhe bandhūkastabakasahayudhvā diśi diśi
prasarpankāmākṣyāścaraṇakiraṇānāmaruṇimā ||2||
marālīnāṃ yānābhyasanakalanāmūlagurave
daridrāṇāṃ trāṇavyatikarasurodyānatarave |
tamaskāṇḍaprauḍhiprakaṭanatiraskārapaṭave
jano'yaṃ kāmākṣyāścaraṇanalināya spṛhayate ||3||
vahantī saindūrīṃ saraṇimavanamrāmarapuṟī-
purandhrīsīmante kavikamalabālārkasuṣamā |
trayīsīmantinyāḥ stanataṭanicolāruṇapaṭī
vibhāntī kāmākṣyāḥ padanalinakāntirvijayate ||4||
praṇamrībhūtasya praṇayakalahatrastamanasaḥ
smarārāteścūḍāviyati gṛhamedhī himakaraḥ |
yayoḥ sāndhyāṃ kāntiṃ vahati suṣamābhiścaraṇayoḥ
tayorme kāmākṣyā hṛdayamapatandraṃ viharatām ||5||
yayoḥ pīṭhāyante vibudhamukuṭīnāṃ paṭalikā
yayoḥ saudhāyante svayamudayabhājo bhaṇitayaḥ |
yayoḥ dāsāyante sarasijabhavādyāścaraṇayoḥ
tayorme kāmākṣyā dinamanu varīvartu hṛdayam ||6||
nayantī saṅkocaṃ sarasijarucaṃ dikparisare
sṛjantī lauhityaṃ nakhakiraṇacandrārdhakhacitā |
kavīndrāṇāṃ hṛtkairavavikasanodyogajananī
sphurantī kāmākṣyāḥ caraṇarucisandhyā vijayate ||7||
virāvairmāñjīraiḥ kimapi kathayantīva madhuraṃ
purastādānamre puravijayini smeravadane |
vayasyeva prauḍhā śithilayati yā premakalaha-
prarohaṃ kāmākṣyāḥ caraṇayugalī sā vijayate ||8||
suparvastrīlolālakaparicitaṃ ṣaṭpadakulaiḥ
sphurallākṣārāgaṃ taruṇataraṇijyotiraruṇaiḥ |
bhṛtaṃ kāntyambhobhiḥ visṛmaramarandaiḥ sarasijaiḥ
vidhatte kāmākṣyāḥ caraṇayugalaṃ bandhupadavīm ||9||
rajaḥsaṃsarge'pi sthitamarajasāmeva hṛdaye
paraṃ raktatvena sthitamapi viraktaikaśaraṇam |
alabhyaṃ mandānāṃ dadhadapi sadā mandagatitāṃ
vidhatte kāmākṣyāḥ caraṇayugamāścaryalaharīm ||10||
jaṭālā mañjīrasphuradaruṇaratnāṃśunikaraiḥ
niṣidantī madhye nakharucijharīgāṅgapayasām |
jagattrāṇaṃ kartuṃ janani mama kāmākṣi niyataṃ
tapaścaryāṃ dhatte tava caraṇapāthojayugalī ||11||
tulākoṭidvandvakkaṇitabhaṇitābhītivacasoḥ
vinamraṃ kāmākṣī visṛmaramahaḥpāṭalitayoḥ |
kṣaṇaṃ vinyāsena kṣapitatamasorme lalitayoḥ
punīyānmūrdhānaṃ puraharapurandhrī caraṇayoḥ ||12||
bhavāni druhyetāṃ bhavanibiḍitebhyo mama muhu-
stamovyāmohebhyastava janani kāmākṣi caraṇau |
yayorlākṣābindusphuraṇadharaṇāddhvarjaṭijaṭā-
kuṭīrā śoṇāṅkaṃ vahati vapureṇāṅkakalikā ||13||
pavitrīkuryurnuḥ padatalabhuvaḥ pāṭalarucaḥ
parāgāste pāpapraśamanadhurīṇāḥ paraśive |
kaṇaṃ labdhuṃ yeṣāṃ nijaśirasi kāmākṣi vivaśā
valanto vyātanvantyahamahamikāṃ mādhavamukhāḥ ||14||
balākāmālābhirnakharucimayībhiḥ parivṛte
vinamrasvarnārīvikacakacakālāmbudakule |
sphurantaḥ kāmākṣi sphuṭadalitabandhūkasuhṛda-
staṭillekhāyante tava caraṇapāthojakiraṇāḥ ||15||
sarāgaḥ sadveṣaḥ prasṛmarasaroje pratidinaṃ
nisargādākrāmanvibudhajanamūrdhānamadhikam |
kathaṅkāraṃ mātaḥ kathaya padapadmastava satāṃ
natānāṃ kāmākṣi prakaṭayati kaivalyasaraṇim ||16||
japālakṣmīśoṇo janitaparamajñānanalinī-
vikāsavyāsaṅgo viphalitajagajjāḍyagarimā |
manaḥpūrvādriṃ me tilakayatu kāmākṣi tarasā
tamaskāṇḍadrohī tava caraṇapāthojaramaṇaḥ ||17||
namaskurmaḥ preṅkhanmaṇikaṭakanīlotpalamahaḥ-
payodhau riṅkhadbhirnakhakiraṇaphenairdhavalite |
sphuṭaṃ kurvāṇāya prabalacaladaurvānalaśikhā-
vitarkaṃ kāmākṣyāḥ satatamaruṇimne caraṇayoḥ ||18||
śive pāśāyetāmalaghuni tamaḥkūpakuhare
dinādhīśāyetāṃ mama hṛdayapāthojavipine |
nabhomāsāyetāṃ sarasakavitārītisariti
tvadīyau kāmākṣi prasṛtakiraṇau devi caraṇau ||19||
niṣaktaṃ śrutyante nayanamiva sadvṛttaruciraiḥ
samairjuṣṭaṃ śuddhairadharamiva ramyairdvijagaṇaiḥ |
śive vakṣojanmadvitayamiva muktāśritamume
tvadīyaṃ kāmākṣi praṇataśaraṇaṃ naumi caraṇam ||20||
namasyāsaṃsajjannamuciparipanthipraṇayinī-
nisargapreṅkholatkuralakulakālāhiśabale |
nakhacchāyādugdhodadhipayasi te vaidrumarucāṃ
pracāraṃ kāmākṣi pracurayati pādābjasuṣamā ||21||
kadā dūrīkartuṃ kaṭuduritakākolajanitaṃ
mahāntaṃ santāpaṃ madanaparipanthipriyatame |
kṣaṇātte kāmākṣi tribhuvanaparītāpaharaṇe
paṭīyāṃsaṃ lapsye padakamalasevāmṛtarasam ||22||
yayoḥ sāndhyaṃ rociḥ satatamaruṇimne spṛhayate
yayoścāndrī kāntiḥ paripatati dṛṣṭvā nakharucim |
yayoḥ pākodrekaṃ pipaṭhiṣati bhaktyā kisalayaṃ
mradimnaḥ kāmākṣyā manasi caraṇau tau tanumahe ||23||
jagannedaṃ nedaṃ paramiti parityajya yatibhiḥ
kuśāgrīyasvāntaiḥ kuśaladhiṣaṇaiḥ śāstrasaraṇau |
gaveṣyaṃ kāmākṣi dhruvamakṛtakānāṃ girisute
girāmaidamparyaṃ tava caraṇapadmaṃ vijayate ||24||
kṛtasnānaṃ śāstrāmṛtasarasi kāmākṣi nitarāṃ
dadhānaṃ vaiśadyaṃ kalitarasamānandasudhayā |
alaṅkāraṃ bhūmermunijanamanaścinmayamahā-
payodherantassthaṃ tava caraṇaratnaṃ mṛgayate ||25||
manogehe mohodbhavatimirapūrṇe mama muhuḥ
daridrāṇīkurvandinakarasahasrāṇi kiraṇaiḥ |
vidhattāṃ kāmākṣi prasṛmaratamovañcanacaṇaḥ
kṣaṇārdhaṃ sānnidhyaṃ caraṇamaṇidīpo janani te ||26||
kavīnāṃ cetovannakhararucisamparki vibudha-
sravantīsrotovatpaṭumukharitaṃ haṃsakaravaiḥ |
dinārambhaśrīvanniyatamaruṇacchāyasubhagaṃ
madantaḥ kāmākṣyāḥ sphuratu padapaṅkeruhayugam ||27||
sadā kiṃ samparkātprakṛtikaṭhinairnākimukuṭaiḥ
taṭairnīhārādreradhikamaṇunā yogimanasā |
vibhinte sammohaṃ śiśirayati bhaktānapi dṛśām
adṛśyaṃ kāmākṣi prakaṭayati te pādayugalam ||28||
pavitrābhyāmamba prakṛtimṛdulābhyāṃ tava śive
padābhyāṃ kāmākṣi prasabhamabhibhūtaiḥ sacakitaiḥ |
pravālairambhojairapi ca vanavāsavratadaśāḥ
sadaivārabhyante paricaritanānādvijagaṇaiḥ ||29||
cirāddṛśyā haṃsaiḥ kathamapi sadā haṃsasulabhaṃ
nirasyantī jāḍyaṃ niyatajaḍamadhyaikaśaraṇam |
adoṣavyāsaṅgā satatamapi doṣāptimalinaṃ
payojaṃ kāmākṣyāḥ parihasati pādābjayugalī ||30||
surāṇāmānandaprabalanatayā maṇḍanatayā
nakhendujyotsnābhirvisṛmaratamaḥkhaṇḍanatayā |
payojaśrīdveṣavrataratatayā tvaccaraṇayoḥ
vilāsaḥ kāmākṣi prakaṭayati naiśākaradaśām ||31||
sitimnā kāntīnāṃ nakharajanuṣāṃ pādanalina-
cchavīnāṃ śoṇimnā tava janani kāmākṣi namane |
labhante mandāragrathitanavabandhūkakusuma-
srajāṃ sāmīcīnyaṃ surapurapurandhrīkacabharāḥ ||32||
sphuranmadhye śuddhe nakhakiraṇadugdhābdhipayasāṃ
vahannabjaṃ cakraṃ daramapi ca lekhātmakatayā |
śrito mātsyaṃ rūpaṃ śriyamapi dadhāno nirupamāṃ
tridhāmā kāmākṣyāḥ padanalinanāmā vijayate ||33||
nakhaśrīsannaddhastabakanicitaḥ svaiśca kiraṇaiḥ
piśaṅgaiḥ kāmākṣi prakaṭitalasatpallavaruciḥ |
satāṃ gamyaḥ śaṅke sakalaphaladātā surataruḥ
tvadīyaḥ pādo'yaṃ tuhinagirirājanyatanaye ||34||
vaṣaṭkurvanmāñjīrakalakalaiḥ karmalaharī-
havīṃṣi prauddaṇḍaṃ jvalati paramajñānadahane |
mahīyānkāmākṣi sphuṭamahasi johoti sudhiyāṃ
manovedyāṃ mātastava caraṇayajvā girisute ||35||
mahāmantraṃ kiñcinmaṇikaṭakanādairmṛdu japan
kṣipandikṣu svacchaṃ nakharucimayaṃ bhāsmanarajaḥ |
natānāṃ kāmākṣi prakṛtipaṭuraccāṭya mamatā-
piśācīṃ pādo'yaṃ prakaṭayati te māntrikadaśām ||36||
udīte bodhendau tamasi nitarāṃ jagmuṣi daśāṃ
daridrāṃ kāmākṣi prakaṭamanurāgaṃ vidadhatī |
sitenācchādyāṅgaṃ nakharucipaṭenāṅghriyugalī-
purandhrī te mātaḥ svayamabhisaratyeva hṛdayam ||37||
dinārambhaḥ sampannalinavipinānāmabhinavo
vikāso vāsantaḥ sukavipikalokasya niyataḥ |
pradoṣaḥ kāmākṣi prakaṭaparamajñānaśaśina-
ścakāsti tvatpādasmaraṇamahimā śailatanaye ||38||
dhṛtacchāyaṃ nityaṃ sarasiruhamaitrīparicitaṃ
nidhānaṃ dīptīnāṃ nikhilajagatāṃ bodhajanakam |
mumukṣūṇāṃ mārgaprathanapaṭu kāmākṣi padavīṃ
padaṃ te pātaṅgīṃ parikalayate parvatasute ||39||
śanaistīrtvā mohāmbudhimatha samāroḍhumanasaḥ
kramātkaivalyākhyāṃ sukṛtisulabhāṃ saudhavalabhīm |
labhante niḥśreṇīmiva jhaṭiti kāmākṣi caraṇaṃ
puraścaryābhiste puramathanasīmantini janāḥ ||40||
pracaṇḍārtikṣobhapramathanakṛte prātibhasari-
tpravāhaproddaṇḍīkaraṇajaladāya praṇamatām |
pradīpāya prauḍhe bhavatamasi kāmākṣi caraṇa-
prasādaunmukhyāya spṛhayati jano'yaṃ janani te ||41||
marudbhiḥ saṃsevyā satatamapi cāñcalyarahitā
sadāruṇyaṃ yāntī pariṇatidaridrāṇasuṣamā |
guṇotkarṣānmāñjīrakakalakalaistarjanapaṭuḥ
pravālaṃ kāmākṣyāḥ parihasati pādābjayugalī ||42||
jagadrakṣādakṣā jalajaruciśikṣāpaṭutarā
samairnamyā ramyā satatamabhigamyā budhajanaiḥ |
dvayī līlālolā śrutiṣu surapālādimukuṭī-
taṭīsīmādhāmā tava janani kāmākṣi padayoḥ ||43||
girāṃ dūrau corau jaḍimatimirāṇāṃ kṛtajaga-
tparitrāṇau śoṇau munihṛdayalīlaikanipuṇau |
nakhaiḥ smerau sārau nigamavacasāṃ khaṇḍitabhava-
grahonmādau pādau tava janani kāmākṣi kalaye ||44||
aviśrāntaṃ paṅkaṃ yadapi kalayanyāvakamayaṃ
nirasyankāmākṣi praṇamanajuṣāṃ paṅkamakhilam |
tulākoṭidvandaṃ dadhadapi ca gacchannatulatāṃ
girāṃ mārgaṃ pādo girivarasute laṅghayati te ||45||
pravālaṃ savrīlaṃ vipinavivare vepayati yā
sphurallīlaṃ bālātapamadhikabālaṃ vadati yā |
ruciṃ sāndhyāṃ vandhyāṃ viracayati yā vardhayatu sā
śivaṃ me kāmākṣyāḥ padanalinapāṭalyalaharī ||46||
kirañjyotsnārītiṃ nakhamukharucā haṃsamanasāṃ
vitanvānaḥ prītiṃ vikacataruṇāmbhoruharuciḥ |
prakāśaḥ śrīpādastava janani kāmākṣi tanute
śaratkālaprauḍhiṃ śaśiśakalacūḍapriyatame ||47||
nakhāṅkūrasmeradyutivimalagaṅgāmbhasi sukhaṃ
kṛtasnānaṃ jñānāmṛtamamalamāsvādya niyatam |
udañcanmañjīrasphuraṇamaṇidīpe mama mano
manojñe kāmākṣyāścaraṇamaṇiharmye viharatām ||48||
bhavāmbhodhau naukāṃ jaḍimavipine pāvakaśikhā-
mamartyendrādīnāmadhimukuṭamuttaṃsakalikām |
jagattāpe jyotsnāmakṛtakavacaḥpañjarapuṭe
śukastrīṃ kāmākṣyā manasi kalaye pādayugalīm ||49||
paratmaprākāśyapratiphalanacuñcuḥ praṇamatāṃ
manojñastvatpādo maṇimukuramudrāṃ kalayate |
yadīyāṃ kāmākṣi prakṛtimasṛṇāḥ śodhakadaśāṃ
vidhātuṃ ceṣṭhante balaripuvadhūṭīkacabharāḥ ||50||
aviśrāntaṃ tiṣṭhannakṛtakavacaḥkandarapuṭī-
kuṭīrāntaḥ prauḍhaṃ nakharucisaṭālīṃ prakaṭayan |
pracaṇḍaṃ khaṇḍatvaṃ nayatu mama kāmākṣi tarasā
tamovetaṇḍendraṃ tava caraṇakaṇṭhīravapatiḥ ||51||
purastātkāmākṣi pracurarasamākhaṇḍalapurī-
purandhrīṇāṃ lāsyaṃ tava lalitamālokya śanakaiḥ |
nakhaśrībhiḥ smerā bahu vitanute nūpuraravai-
ścamatkṛtyā śaṅke caraṇayugalī cāṭuracanāḥ ||52||
sarojaṃ nindantī nakhakiraṇakarpūraśiśirā
niṣiktā mārārermukuṭaśaśirekhāhimajalaiḥ |
sphurantī kāmākṣi sphuṭarucimaye pallavacaye
tavādhatte maitrīṃ pathikasudṛśā pādayugalī ||53||
natānāṃ sampatteranavaratamākarṣaṇajapaḥ
prarohatsaṃsāraprasaragarimastambhanajapaḥ |
tvadīyaḥ kāmākṣi smaraharamanomohanajapaḥ
paṭīyānnaḥ pāyātpadanalinamañjīraninadaḥ ||54||
vitanvīthā nāthe mama śirasi kāmākṣi kṛpayā
padāmbhojanyāsaṃ paśuparibṛḍhaprāṇadayite |
pibanto yanmudrāṃ prakaṭamupakampāparisaraṃ
dṛśā nānandyante nalinabhavanārāyaṇamukhāḥ ||55||
praṇāmodyadbṛndāramukuṭamandārakalikā-
vilolallolambaprakaramayadhūmapracurimā |
pradīptaḥ pādābjadyutivitatipāṭalyalaharī-
kṛśānuḥ kāmākṣyā mama dahatu saṃsāravipinam ||56||
valakṣaśrīrṛkṣādhipaśiśusadṛkṣaistava nakhaiḥ
jighṛkṣurdakṣatvaṃ sarasiruhabhikṣutvakaraṇe |
kṣaṇānme kāmākṣi kṣapitabhavasaṅkṣobhagarimā
vacovaicakṣanyaṃ caraṇayugalī pakṣmalayatāt ||57||
samantātkāmākṣi kṣatatimirasantānasubhagān
anantābhirbhābhirdinamanu digantānviracayan |
ahantāyā hantā mama jaḍimadantāvalahariḥ
vibhintāṃ santāpaṃ tava caraṇacintāmaṇirasau ||58||
dadhāno bhāsvattāmamṛtanilayo lohitavapuḥ
vinamrāṇāṃ saumyo gururapi kavitvaṃ ca kalayan |
gatau mando gaṅgādharamahiṣi kāmākṣi bhajatāṃ
tamaḥketurmātastava caraṇapadmo vijayate ||59||
nayantīṃ dāsatvaṃ nalinabhavamukhyānasulabha-
pradānāddīnānāmamaratarudaurbhāgyajananīm |
jagajjanmakṣemakṣayavidhiṣu kāmākṣi padayo-
rdhurīṇāmīṣṭe karastava bhaṇitumāhopuruṣikām ||60||
jano'yaṃ santapto janani bhavacaṇḍāṃśukiraṇaiḥ
alabdhavaikaṃ śītaṃ kaṇamapi parajñānapayasaḥ |
tamomārge pānthastava jhaṭiti kāmākṣi śiśirāṃ
padāmbhojacchāyāṃ paramaśivajāye mṛgayate ||61||
jayatyamba śrīmannakhakiraṇacīnāṃśukamayaṃ
vitānaṃ bibhrāṇe suramukuṭasaṅghaṭṭamasṛṇe |
nijāruṇyakṣaumāstaraṇavati kāmākṣi sulabhā
budhaiḥ saṃvinnārī tava caraṇamāṇikyabhavane ||62||
pratīmaḥ kāmākṣi sphuritataruṇādityakiraṇa-
śriyo mūladravyaṃ tava caraṇamadrīndratanaye |
surendrāśāmāpūrayati yadasau dhvāntamakhilaṃ
dhunīte digbhāgānapi ca mahasā pāṭalayate ||63||
mahābhāṣyavyākhyāpaṭuśayanamāropayati vā
smaravyāpārerṣyāpiśunaniṭilaṃ kārayati vā |
dvirephāṇāmadhyāsayati satataṃ vādhivasatiṃ
praṇamrānkāmākṣyāḥ padanalinamāhātmyagarimā ||64||
vivekāmbhassrotassnapanaparipāṭīśiśirite
samībhūte śāstrasmaraṇahalasaṅkarṣaṇavaśāt |
satāṃ cetaḥkṣetre vapati tava kāmākṣi caraṇo
mahāsaṃvitsasyaprakaravarabījaṃ girisute ||65||
dadhāno mandārastabakaparipāṭīṃ nakharucā
vahandīptāṃ śoṇāṅgulipaṭalacāmpeyakalikām |
aśokollāsaṃ naḥ pracurayatu kāmākṣi caraṇo
vikāsī vāsantaḥ samaya iva te śarvadayite ||66||
nakhāṃśuprācuryaprasṛmaramarālālidhavalaḥ
sphuranmañjīrodyanmarakatamahaśśaivalayutaḥ |
bhavatyāḥ kāmākṣi sphuṭacaraṇapāṭalyakapaṭo
nadaḥ śoṇābhikhyo nagapatitanūje vijayate ||67||
dhunānaṃ paṅkaughaṃ paramasulabhaṃ kaṇṭakakulaiḥ
vikāsavyāsaṅgaṃ vidadhadaparādhīnamaniśam |
nakhendujyotsnābhirviśadaruci kāmākṣi nitarām
asāmānyaṃ manye sarasijamidaṃ te padayugam ||68||
karīndrāya druhyatyalasagatilīlāsu vimalaiḥ
payojairmātsaryaṃ prakaṭayati kāmaṃ kalayate |
padāmbhojadvandvaṃ tava tadapi kāmākṣi hṛdayaṃ
munīnāṃ śāntānāṃ kathamaniśamasmai spṛhayate ||69||
nirastā śoṇimnā caraṇakiraṇānāṃ tava śive
samindhānā sandhyāruciracalarājanyatanaye |
asāmarthyādenaṃ paribhavitumetatsamarucāṃ
sarojānāṃ jāne mukulayati śobhāṃ pratidinam ||70||
upādikṣaddākṣyaṃ tava caraṇanāmā gururasau
marālānāṃ śaṅke masṛṇagatilālityasaraṇau |
ataste nistandraṃ niyatamamunā sakhyapadavīṃ
prapannaṃ pāthojaṃ prati dadhati kāmākṣi kutukam ||71||
dadhānaiḥ saṃsargaṃ prakṛtimalinaiḥ ṣaṭpadakulaiḥ
dvijādhīśaślāghāvidhiṣu vidadhadbhirmukulatām |
rajomiśraiḥ padmairniyatamapi kāmākṣi padayoḥ
virodhaste yukto viṣamaśaravairipriyatame ||72||
kavitvaśrīmiśrīkaraṇanipuṇau rakṣaṇacaṇau
vipannānāṃ śrīmannalinamasṛṇau śoṇakiraṇau |
munīndrāṇāmantaḥkaraṇaśaraṇau mandasaraṇau
manojñau kāmākṣyā duritaharaṇau naumi caraṇau ||73||
parasmātsarvasmādapi ca parayormuktikarayoḥ
nakhaśrībhirjyotsnākalitatulayostāmratalayoḥ |
nilīye kāmākṣyā nigamanutayornākinatayoḥ
nirastapronmīlannalinamadayoreva padayoḥ ||74||
svabhāvādanyonyaṃ kisalayamapīdaṃ tava padaṃ
mradimnā śoṇimnā bhagavati dadhāte sadṛśatām |
vane pūrvasyecchā satatamavane kiṃ tu jagatāṃ
parasyetthaṃ bhedaḥ sphurati hṛdi kāmākṣi sudhiyām ||75||
kathaṃ vācālo'pi prakaṭamaṇimañjīraninadaiḥ
sadaivānandārdrānviracayati vācaṃyamajanān |
prakṛtyā te śoṇacchavirapi ca kāmākṣi caraṇo
manīṣānairmalyaṃ kathamiva nṛṇāṃ māṃsalayate ||76||
calattṛṣṇāvīcīparicalanaparyākulatayā
muhurbhrāntastāntaḥ paramaśivavāmākṣi paravān |
titīrṣuḥ kāmākṣi pracuratarakarmāmbudhimamuṃ
kadāhaṃ lapsye te caraṇamaṇisetuṃ girisute ||77||
viśuṣyantyāṃ prajñāsariti duritagrīṣmasamaya-
prabhāveṇa kṣīṇe sati mama manaḥkekini śucā |
tvadīyaḥ kāmākṣi sphuritacaraṇāmbhodamahimā
nabhomāsāṭopaṃ nagapatisute kiṃ na kurute ||78||
vinamrāṇāṃ cetobhavanavalabhīsīmni caraṇa-
pradīpe prākāśyaṃ dadhati tava nirdhūtatamasi |
asīmā kāmākṣi svayamalaghuduṣkarmalaharī
vighūrṇantī śāntiṃ śalabhaparipāṭīva bhajate ||79||
virājantī śuktirnakhakiraṇamuktāmaṇitateḥ
vipatpāthorāśau tarirapi narāṇāṃ praṇamatām |
tvadīyaḥ kāmākṣi dhruvamalaghuvahnirbhavavane
munīnāṃ jñānāgneraraṇirayamaṅghirvijayate ||80||
samastaiḥ saṃsevyaḥ satatamapi kāmākṣi vibudhaiḥ
stuto gandharvastrīsulalitavipañcīkalaravaiḥ |
bhavatyā bhindāno bhavagirikulaṃ jṛmbhitatamo-
baladrohī mātaścaraṇapuruhūto vijayate ||81||
vasantaṃ bhaktānāmapi manasi nityaṃ parilasad-
ghanacchāyāpūrṇaṃ śucimapi nṛṇāṃ tāpaśamanam |
nakhendujyotsnābhiḥ śiśiramapi padmodayakaraṃ
namāmaḥ kāmākṣyāścaraṇamadhikāścaryakaraṇam ||82||
kavīndrāṇāṃ nānābhaṇitiguṇacitrīkṛtavacaḥ-
prapañcavyāpāraprakaṭanakalākauśalanidhiḥ |
adhaḥkurvannabjaṃ sanakabhṛgumukhyairmunijanaiḥ
namasyaḥ kāmākṣyāścaraṇaparameṣṭhī vijayate ||83||
bhavatyāḥ kāmākṣi sphuritapadapaṅkeruhabhuvāṃ
parāgāṇāṃ pūraiḥ parihṛtakalaṅkavyatikaraiḥ |
natānāmāmṛṣṭe hṛdayamukure nirmalaruci
prasanne niśśeṣaṃ pratiphalati viśvaṃ girisute ||84||
tava trastaṃ pādātkisalayamaraṇyāntaramagāt
paraṃ rekhārūpaṃ kamalamamumevāśritamabhūt |
jitānāṃ kāmākṣi dvitayamapi yuktaṃ paribhave
videśe vāso vā śaraṇagamanaṃ vā nijaripoḥ ||85||
gṛhītvā yāthārthyaṃ nigamavacasāṃ deśikakṛpā-
kaṭākṣarkajyotiśśamitamamatābandhatamasaḥ |
yatante kāmākṣi pratidivasamantardraḍhayituṃ
tvadīyaṃ pādābjaṃ sukṛtaparipākena sujanāḥ ||86||
jaḍānāmapyamba smaraṇasamaye tavaccaraṇayoḥ
bhramanmanthakṣmābhṛddhumughumitasindhupratibhaṭāḥ |
prasannāḥ kāmākṣi prasabhamadharaspandanakarā
bhavanti svacchandaṃ prakṛtiparipakkā bhaṇitayaḥ ||87||
vahannapyaśrāntaṃ madhuraninadaṃ haṃsakamasau
tamevādhaḥ kartuṃ kimiva yatate keligamane |
bhavasyaivānandaṃ vidadhadapi kāmākṣi caraṇo
bhavatyāstaddrohaṃ bhagavati kimevaṃ vitanute ||88||
yadatyantaṃ tāmyatyalasagativārtāsvapi śive
tadetatkāmākṣi prakṛtimṛdulaṃ te padayugam |
kirīṭaiḥ saṅghaṭṭaṃ kathamiva suraughasya sahate
munīndrāṇāmāste manasi ca kathaṃ sūciniśite ||89||
manoraṅge matke vibudhajanasammodajananī
sarāgavyāsaṅgaṃ sarasamṛdusañcārasubhagā |
manojñā kāmākṣi prakaṭayatu lāsyaprakaraṇaṃ
raṇanmañjīrā te caraṇayugalīnartakavadhūḥ ||90||
pariṣkurvanmātaḥ paśupatikapardaṃ caraṇarāṭ
parācāṃ hṛtpadmaṃ paramabhaṇitīnāṃ ca makuṭam |
bhavākhye pāthodhau pariharatu kāmākṣi mamatā-
parādhīnatvaṃ me parimuṣitapāthojamahimā ||91||
prasūnaiḥ samparkādamarataruṇīkuntalabhavaiḥ
abhīṣṭānāṃ dānādaniśamapi kāmākṣi namatām |
svasaṅgātkaṅkeliprasavajanakatvena ca śive
tridhā dhatte vārtāṃ surabhiriti pādo girisute ||92||
mahāmohastenavyatikarabhayātpālayati yo
vinikṣiptaṃ svasminnijajanamanoratnamaniśam |
sa rāgasyodrekātsatatamapi kāmākṣi tarasā
kimevaṃ pādo'sau kisalayaruciṃ corayati te ||93||
sadā svāduṅkāraṃ viṣayalaharīśālikaṇikāṃ
samāsvādya śrāntaṃ hṛdayaśukapotaṃ janani me |
kṛpājāle phālekṣaṇamahiṣi kāmākṣi rabhasāt
gṛhītvā rundhīthārastava padayugīpañjarapuṭe ||94||
dhunānaṃ kāmākṣi smaraṇalavamātreṇa jaḍima-
jvaraprauḍhiṃ gūḍhasthiti nigamanaikuñjakuhare |
alabhyaṃ sarveṣāṃ katicana labhante sukṛtinaḥ
cirādanviṣyantastava caraṇasiddhauṣadhamidam ||95||
raṇanmañjīrābhyāṃ lalitagamanābhyāṃ sukṛtināṃ
manovāstavyābhyāṃ mathitatimirābhyāṃ nakharucā |
nidheyābhyāṃ patyā nijaśirasi kāmākṣi satataṃ
namaste pādābhyāṃ nalinamṛdulābhyāṃ girisute ||96||
surāge rākendupratinidhimukhe parvatasute
cirāllabhye bhaktyā śamadhanajanānāṃ pariṣadā |
manobhṛṅgo matkaḥ padakamalayugme janani te
prakāmaṃ kāmākṣi tripuraharavāmākṣi ramatām ||97||
śive saṃvidrūpe śaśiśakalacūḍapriyatame
śanairgatyāgatyā jitasuravarebhe girisute |
yatante santaste caraṇanalinālānayugale
sadā baddhaṃ cittapramadakariyūthaṃ dṛḍhataram ||98||
yaśaḥ sūte mātarmadhurakavitāṃ pakṣmalayate
śriyaṃ datte citte kamapi paripākaṃ prathayate |
satāṃ pāśagranthiṃ śithilayati kiṃ kiṃ na kurute
prapanne kāmākṣyāḥ praṇatiparipāṭī caraṇayoḥ ||99||
manīṣāṃ māhendrīṃ kakubhamiva te kāmapi daśāṃ
pradhatte kāmākṣyāścaraṇataruṇādityakiraṇaḥ |
yadīye samparke dhṛtarasamarandā kavayatāṃ
parīpākaṃ dhatte parimalavatī sūktinalinī ||100||
purā mārārātiḥ puramajayadamba stavaśataiḥ
prasannāyāṃ satyāṃ tvayi tuhinaśailendratanaye |
ataste kāmākṣi sphuratu tarasā kālasamaye
samāyāte mātarmama manasi pādābjayugalam ||101||
padadvandvaṃ mandaṃ gatiṣu nivasantaṃ hṛdi satāṃ
girāmante bhrāntaṃ kṛtakarahitānāṃ paribṛḍhe |
janānāmānandaṃ janani janayantaṃ praṇamatāṃ
tvadīyaṃ kāmākṣi pratidinamahaṃ naumi vimalam ||102||
idaṃ yaḥ kāmākṣyāścaraṇanalinastotraśatakaṃ
japennityaṃ bhaktyā nikhilajagadāhlādajanakam |
sa viśveṣāṃ vandyaḥ sakalakavilokaikatilakaḥ
ciraṃ bhuktvā bhogānpariṇamati cidrūpakalayā ||103||
|| iti pādāravindaśatakaṃ sampūrṇam ||