📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
7.5 - গাবো বা এতথ্সত্রমাসত - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয সংহিতা পাঠঃ
7.5 - Gavo Va Etathsatramasata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Rama Vedic Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্রশ্নঃ - সত্রবিশেষাভিধানং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
গাবো॒ বা এ॒ত-থ্স॒ত্র-মা॑সতাশৃ॒ঙ্গা-স্স॒তী-শ্শৃঙ্গা॑ণি নো জাযন্তা॒ ইতি॒ কামে॑ন॒ তাসা॒-ন্দশ॒মাসা॒ নিষ॑ণ্ণা॒ আস॒ন্নথ॒ শৃঙ্গা᳚ণ্যজাযন্ত॒ তা উদ॑তিষ্ঠ॒ন্নরা॒থ্স্মেত্যথ॒ যাসা॒-ন্নাজা॑যন্ত॒ তা-স্সং॑​বঁথ্স॒র-মা॒প্ত্বোদ॑তিষ্ঠ॒ -ন্নরা॒থ্স্মেতি॒ যাসা॒-ঞ্চাজা॑যন্ত॒ যাসা᳚-ঞ্চ॒ ন তা উ॒ভযী॒রু-দ॑তিষ্ঠ॒-ন্নরা॒থ্স্মেতি॑ গোস॒ত্রং-বৈঁ [গোস॒ত্রং-বৈঁ, সং॒​বঁ॒থ্স॒রো য] 1
সং॑​বঁথ্স॒রো য এ॒বং-বিঁ॒দ্বাগ্ংসঃ॑ সং​বঁথ্স॒র-মু॑প॒যন্ত্যৃ॑দ্ধ্নু॒বন্ত্যে॒ব তস্মা᳚-ত্তূপ॒রা বার্​ষি॑কৌ॒ মাসৌ॒ পর্ত্বা॑ চরতি স॒ত্রাভি॑জিত॒গ্গ্॒হ্য॑স্যৈ॒ তস্মা᳚-থ্সং​বঁথ্সর॒সদো॒ য-ত্কি-ঞ্চ॑ গৃ॒হে ক্রি॒যতে॒ তদা॒প্ত-মব॑রুদ্ধ-ম॒ভিজি॑ত-ঙ্ক্রিযতে সমু॒দ্রং-বাঁ এ॒তে প্র প্ল॑বন্তে॒ যে সং॑​বঁথ্স॒রমু॑প॒যন্তি॒ যো বৈ স॑মু॒দ্রস্য॑ পা॒র-ন্ন পশ্য॑তি॒ ন বৈ স তত॒ উদে॑তি সং​বঁথ্স॒রো [উদে॑তি সং​বঁথ্স॒রঃ, বৈ স॑মু॒দ্র-] 2
বৈ স॑মু॒দ্র-স্তস্যৈ॒ত-ত্পা॒রং-যঁদ॑তিরা॒ত্রৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বাগ্ংসঃ॑ সং​বঁথ্স॒র-মু॑প॒যন্ত্যনা᳚র্তা এ॒বোদৃচ॑-ঙ্গচ্ছন্তী॒যং-বৈঁ পূর্বো॑-ঽতিরা॒ত্রো॑ ঽসাবুত্ত॑রো॒ মনঃ॒ পূর্বো॒ বাগুত্ত॑রঃ প্রা॒ণঃ পূর্বো॑-ঽপা॒ন উত্ত॑রঃ প্র॒রোধ॑ন॒-ম্পূর্ব॑ উ॒দয॑ন॒মুত্ত॑রো॒ জ্যোতি॑ষ্টোমো বৈশ্বান॒রো॑ ঽতিরা॒ত্রো ভ॑বতি॒ জ্যোতি॑রে॒ব পু॒রস্তা᳚দ্দধতে সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা-নু॑খ্যাত্যৈ চতুর্বি॒গ্ং॒শঃ প্রা॑য॒ণীযো॑ ভবতি॒ চতু॑র্বিগ্ংশতি-রর্ধমা॒সা- [চতু॑র্বিগ্ংশতি-রর্ধমা॒সাঃ, সং॒​বঁ॒থ্স॒রঃ] 3
-স্সং॑​বঁথ্স॒রঃ প্র॒যন্ত॑ এ॒ব সং॑​বঁথ্স॒রে প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি॒ তস্য॒ ত্রীণি॑ চ শ॒তানি॑ ষ॒ষ্টিশ্চ॑ স্তো॒ত্রীযা॒স্তাব॑তী-স্সং​বঁথ্স॒রস্য॒ রাত্র॑য উ॒ভে এ॒ব সং॑​বঁথ্স॒রস্য॑ রূ॒পে আ᳚প্নুবন্তি॒ তে সগ্গ্​স্থি॑ত্যা॒ অরি॑ষ্ট্যা॒ উত্ত॑রৈ॒রহো॑ভিশ্চরন্তি ষড॒হা ভ॑বন্তি॒ ষ-ড্বা ঋ॒তবঃ॑ সং​বঁথ্স॒র ঋ॒তুষ্বে॒ব সং॑​বঁথ্স॒রে প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি॒ গৌশ্চা-ঽঽযু॑শ্চ মদ্ধ্য॒ত-স্স্তোমৌ॑ ভবত-স্সং​বঁথ্স॒রস্যৈ॒ব তন্মি॑থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তো [তন্মি॑থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তঃ, দ॒ধ॒তি॒ প্র॒জন॑নায॒] 4
দ॑ধতি প্র॒জন॑নায॒ জ্যোতি॑র॒ভিতো॑ ভবতি বি॒মোচ॑নমে॒ব তচ্ছন্দাগ্॑স্যে॒ব ত-দ্বি॒মোকং॑-যঁ॒ন্ত্যথো॑ উভ॒যতো᳚জ্যোতিষৈ॒ব ষ॑ড॒হেন॑ সুব॒র্গং-লোঁ॒কং-যঁ॑ন্তি ব্রহ্মবা॒দিনো॑ বদ॒ন্ত্যাস॑তে॒ কেন॑ য॒ন্তীতি॑ দেব॒যানে॑ন প॒থেতি॑ ব্রূযা॒চ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দে॑ব॒যানঃ॒ পন্থা॑ গায॒ত্রী ত্রি॒ষ্টুব্-জগ॑তী॒জ্যোতি॒র্বৈ গা॑য॒ত্রী গৌস্ত্রি॒ষ্টুগাযু॒র্জগ॑তী॒ যদে॒তে স্তোমা॒ ভব॑ন্তি দেব॒যানে॑নৈ॒ব [ ] 5
ত-ত্প॒থা য॑ন্তি সমা॒নগ্ং সাম॑ ভবতি দেবলো॒কো বৈ সাম॑ দেবলো॒কাদে॒ব নয॑ন্ত্য॒ন্যাঅ॑ন্যা॒ ঋচো॑ ভবন্তি মনুষ্যলো॒কো বা ঋচো॑ মনুষ্যলো॒কাদে॒বান্যম॑ন্য-ন্দেবলো॒কম॑ভ্যা॒রোহ॑ন্তো যন্ত্যভিব॒র্তো ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বতি সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒ভিবৃ॑ত্যা অভি॒জি-দ্ভ॑বতি সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒ভিজি॑ত্যৈ বিশ্ব॒জি-দ্ভ॑বতি॒ বিশ্ব॑স্য॒ জিত্যৈ॑ মা॒সিমা॑সি পৃ॒ষ্ঠান্যুপ॑ যন্তি মা॒সিমা᳚স্যতিগ্রা॒হ্যা॑ গৃহ্যন্তে মা॒সিমা᳚স্যে॒ব বী॒র্য॑-ন্দধতি মা॒সা-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যা উ॒পরি॑ষ্টান্মা॒সা-ম্পৃ॒ষ্ঠান্যুপ॑ যন্তি॒ তস্মা॑দু॒পরি॑ষ্টা॒দোষ॑ধযঃ॒ ফল॑-ঙ্গৃহ্ণন্তি ॥ 6 ॥
(গো॒স॒ত্রং-বাঁ - এ॑তি সং​বঁথ্স॒রো᳚ - ঽর্ধমা॒সা - মি॑থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তো - দে॑ব॒যানে॑নৈ॒ব - বী॒র্যং॑ - ত্রযো॑দশ চ) (অ. 1)
গাবো॒ বা এ॒ত-থ্স॒ত্রমা॑সতাশৃ॒ঙ্গা-স্স॒তী-শ্শৃঙ্গা॑ণি॒ সিষা॑সন্তী॒স্তাসা॒-ন্দশ॒ মাসা॒ নিষ॑ণ্ণা॒ আস॒ন্নথ॒ শৃঙ্গা᳚ণ্যজাযন্ত॒ তা অ॑ব্রুব॒ন্নরা॒থ্স্মো-ত্তি॑ষ্ঠা॒মাব॒ ত-ঙ্কাম॑মরুথ্স্মহি॒ যেন॒ কামে॑ন॒ ন্যষ॑দা॒মেতি॒ তাসা॑মু॒ ত্বা অ॑ব্রুবন্ন॒র্ধাবা॒ যাব॑তী॒র্বা-ঽঽসা॑মহা এ॒বেমৌদ্বা॑দ॒শৌ মাসৌ॑ সং​বঁথ্স॒রগ্ং স॒পান্দ্যো-ত্তি॑ষ্ঠা॒মেতি॒ তাসা᳚- [তাসা᳚ম্, দ্বা॒দ॒শে মা॒সি] 7
-ন্দ্বাদ॒শে মা॒সি শৃঙ্গা॑ণি॒ প্রাব॑র্তন্ত শ্র॒দ্ধযা॒ বা-ঽশ্র॑দ্ধযা বা॒ তা ই॒মা যাস্তূ॑প॒রা উ॒ভয্যো॒ বাব তা আ᳚র্ধ্নুব॒ন্॒. যাশ্চ॒ শৃঙ্গা॒ণ্যস॑ন্ব॒ন্॒. যাশ্চোর্জ॑ম॒বারু॑ন্ধত॒র্ধ্নোতি॑ দ॒শসু॑ মা॒সূ᳚ত্তিষ্ঠ॑ন্নৃ॒দ্ধ্নোতি॑ দ্বাদ॒শসু॒ য এ॒বং-বেঁদ॑ প॒দেন॒ খলু॒ বা এ॒তে য॑ন্তি বি॒ন্দতি॒ খলু॒ বৈ প॒দেন॒ য-ন্তদ্বা এ॒তদৃ॒দ্ধময॑ন॒-ন্তস্মা॑ দে॒ত-দ্গো॒সনি॑ ॥ 8 ॥
(তি॒ষ্ঠা॒মেতি॒ তাসাং॒ - তস্মা॒-দ্- দ্বে চ॑) (অ. 2)
প্র॒থ॒মে মা॒সি পৃ॒ষ্ঠান্যুপ॑ যন্তি মদ্ধ্য॒ম উপ॑ যন্ত্যুত্ত॒ম উপ॑ যন্তি॒ তদা॑হু॒র্যাং-বৈঁ ত্রিরেক॒স্যাহ্ন॑ উপ॒সীদ॑ন্তি দ॒হ্রং-বৈঁ সা-ঽপ॑রাভ্যা॒-ন্দোহা᳚ভ্যা-ন্দু॒হে-ঽথ॒ কুত॒-স্সা ধো᳚ক্ষ্যতে॒ যা-ন্দ্বাদ॑শ॒ কৃত্ব॑ উপ॒সীদ॒ন্তীতি॑ সং​বঁথ্স॒রগ্ং স॒পান্দ্যো᳚ত্ত॒মে মা॒সি স॒কৃ-ত্পৃ॒ষ্ঠান্যুপে॑যু॒স্ত-দ্যজ॑মানা য॒জ্ঞ-ম্প॒শূনব॑ রুন্ধতে সমু॒দ্রং-বাঁ [সমু॒দ্রং-বৈঁ, এ॒তে॑-ঽনবা॒রম॑পা॒র-ম্প্র] 9
এ॒তে॑-ঽনবা॒রম॑পা॒র-ম্প্র প্ল॑বন্তে॒ যে সং॑​বঁথ্স॒রমু॑প॒যন্তি॒ য-দ্বৃ॑হ-দ্রথন্ত॒রে অ॒ন্বর্জে॑যু॒র্যথা॒ মদ্ধ্যে॑ সমু॒দ্রস্য॑ প্ল॒বম॒ন্বর্জে॑যুস্তা॒দৃ-ক্তদনু॑থ্সর্গ-ম্বৃহ-দ্রথন্ত॒রাভ্যা॑মি॒ত্বা প্র॑তি॒ষ্ঠা-ঙ্গ॑চ্ছন্তি॒ সর্বে᳚ভ্যো॒ বৈ কামে᳚ভ্য-স্স॒ন্ধির্দু॑হে॒ ত-দ্যজ॑মানা॒-স্সর্বা॒ন্ কামা॒নব॑ রুন্ধতে ॥ 10 ॥
(স॒মু॒দ্রং-বৈঁ - চতু॑স্ত্রিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
স॒মা॒ন্য॑ ঋচো॑ ভবন্তি মনুষ্যলো॒কো বা ঋচো॑ মনুষ্যলো॒কাদে॒ব ন য॑ন্ত্য॒ন্যদ॑ন্য॒-থ্সাম॑ ভবতি দেবলো॒কো বৈ সাম॑ দেবলো॒কাদে॒বান্যম॑ন্য-ম্মনুষ্যলো॒ক-ম্প্র॑ত্যব॒রোহ॑ন্তো যন্তি॒ জগ॑তী॒মগ্র॒ উপ॑ যন্তি॒ জগ॑তীং॒-বৈঁ ছন্দাগ্ং॑সি প্র॒ত্যব॑রোহন্ত্যা-গ্রয॒ণ-ঙ্গ্রহা॑ বৃ॒হ-ত্পৃ॒ষ্ঠানি॑ ত্রযস্ত্রি॒গ্ং॒শগ্গ্​স্তোমা॒-স্তস্মা॒-জ্জ্যাযাগ্ং॑স॒-ঙ্কনী॑যা-ন্প্র॒ত্যব॑রোহতি বৈশ্বকর্ম॒ণো গৃ॑হ্যতে॒বিশ্বা᳚ন্যে॒ব তেন॒ কর্মা॑ণি॒ যজ॑মানা॒ অব॑ রুন্ধত আদি॒ত্যো [আদি॒ত্যঃ, গৃ॒হ্য॒ত॒ ই॒যং-বাঁ] 11
গৃ॑হ্যত ই॒যং-বাঁ অদি॑তির॒স্যামে॒ব প্রতি॑ তিষ্ঠন্ত্য॒ন্যো᳚-ঽন্যো গৃহ্যেতে মিথুন॒ত্বায॒ প্রজা᳚ত্যা অবান্ত॒রং-বৈঁ দ॑শরা॒ত্রেণ॑ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ য-দ্দ॑শরা॒ত্রো ভব॑তি প্র॒জা এ॒ব ত-দ্যজ॑মানা-স্সৃজন্ত এ॒তাগ্ং হ॒ বা উ॑দ॒ঙ্ক-শ্শৌ᳚ল্বায॒ন-স্স॒ত্রস্যর্ধি॑মুবাচ॒ য-দ্দ॑শরা॒ত্রোয-দ্দ॑শরা॒ত্রো ভব॑তি স॒ত্রস্যর্ধ্যা॒ অথো॒ যদে॒ব পূর্বে॒ষ্বহ॑স্সু॒ বিলো॑ম ক্রি॒যতে॒ তস্যৈ॒বৈ ( )-ষা শান্তিঃ॑ ॥ 12 ॥
(আ॒দি॒ত্য - স্তস্যৈ॒ব - দ্বে চ॑) (অ. 4)
যদি॒ সোমৌ॒ সগ্ংসু॑তৌ॒ স্যাতা᳚-ম্মহ॒তি রাত্রি॑যৈ প্রাতরনুবা॒ক-মু॒পাকু॑র্যা॒-ত্পূর্বো॒ বাচ॒-ম্পূর্বো॑ দে॒বতাঃ॒ পূর্ব॒-শ্ছন্দাগ্ং॑সি বৃঙ্ক্তে॒ বৃষ॑ণ্বতী-ম্প্রতি॒পদ॑-ঙ্কুর্যা-ত্প্রাতস্সব॒নাদে॒বৈষা॒মিন্দ্রং॑-বৃঁ॒ঙ্ক্তে ঽথো॒ খল্বা॑হুস্সবনমু॒খে-স॑বনমুখে কা॒র্যেতি॑ সবনমু॒খা-থ্স॑বনমুখা-দে॒বৈষা॒মিন্দ্রং॑-বৃঁঙ্ক্তে সং​বেঁ॒শাযো॑পবে॒শায॑ গাযত্রি॒যাস্ত্রি॒ষ্টুভো॒ জগ॑ত্যা অনু॒ষ্টুভঃ॑ প॒ঙ্ক্ত্যা অ॒ভিভূ᳚ত্যৈ॒ স্বাহা॒ ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ সং॑​বেঁ॒শ উ॑পবে॒শ-শ্ছন্দো॑ভি-রে॒বৈষা॒- [উ॑পবে॒শ-শ্ছন্দো॑ভি-রে॒বৈষা᳚ম্, ছন্দাগ্ং॑সি] 13
-ঞ্ছন্দাগ্ং॑সি বৃঙ্ক্তে সজ॒নীয॒গ্ং॒ শস্যং॑-বিঁহ॒ব্যগ্ং॑ শস্য॑ম॒গস্ত্য॑স্য কযাশু॒ভীয॒গ্ং॒ শস্য॑মে॒তাব॒দ্বা অ॑স্তি॒ যাব॑দে॒ত-দ্যাব॑দে॒বাস্তি॒ তদে॑ষাং-বৃঁঙ্ক্তে॒ যদি॑ প্রাতস্সব॒নে ক॒লশো॒ দীর্যে॑ত বৈষ্ণ॒বীষু॑ শিপিবি॒ষ্টব॑তীষু স্তুবীর॒ন্॒.যদ্বৈ য॒জ্ঞস্যা॑-তি॒রিচ্য॑তে॒ বিষ্ণু॒-ন্তচ্ছি॑পিবি॒ষ্টম॒ভ্যতি॑ রিচ্যতে॒ তদ্বিষ্ণুঃ॑ শিপিবি॒ষ্টো-ঽতি॑রিক্ত এ॒বাতি॑রিক্ত-ন্দধা॒ত্যথো॒ অতি॑রিক্তেনৈ॒বা-তি॑রিক্তমা॒প্ত্বা-ঽব॑ রুন্ধতে॒ যদি॑ ম॒দ্ধ্যন্দি॑নে॒ দীর্যে॑ত বষট্কা॒রনি॑ধন॒গ্ং॒ সাম॑ কুর্যুর্বষট্কা॒রো বৈ য॒জ্ঞস্য॑ প্রতি॒ষ্ঠা প্র॑তি॒ষ্ঠামে॒বৈন॑-দ্গমযন্তি॒ যদি॑ তৃতীযসব॒ন এ॒তদে॒ব ॥ 14 ॥
(ছন্দো॑ভিরে॒বৈষা॒ - মবৈ - কা॒ন্নবিগ্ং॑শ॒তিশ্চ॑) (অ. 5)
ষ॒ড॒হৈ-র্মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যা-ঽহ॒রু-থ্সৃ॑জন্তি ষড॒হৈর্​হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্ত্য-র্ধমা॒সৈর্মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যাহ॒রু-থ্সৃ॑জন্ত্য-র্ধমা॒সৈর্​হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্ত্যমাবা॒স্য॑যা॒ মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যাহ॒রু-থ্সৃ॑জন্ত্যমাবা॒স্য॑যা॒ হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্তি পৌর্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যা-ঽহরু-থ্সৃ॑জন্তি পৌর্ণমা॒স্যা হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্তি॒ যো বৈ পূ॒র্ণ আ॑সি॒ঞ্চতি॒ পরা॒ স সি॑ঞ্চতি॒ যঃ পূ॒র্ণাদু॒দচ॑তি [ ] 15
প্রা॒ণম॑স্মি॒ন্​থ্স দ॑ধাতি॒ য-ত্পৌ᳚র্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্যাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ সং​বঁথ্স॒রাযৈ॒ব ত-ত্প্রা॒ণ-ন্দ॑ধতি॒ তদনু॑ স॒ত্রিণঃ॒ প্রাণ॑ন্তি॒ যদহ॒র্নো-থ্সৃ॒জেযু॒র্যথা॒ দৃতি॒রুপ॑নদ্ধো বি॒পত॑ত্যে॒বগ্ং সং॑​বঁথ্স॒রো বি প॑তে॒দার্তি॒-মার্চ্ছে॑যু॒র্য-ত্পৌ᳚র্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্যাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ সং​বঁথ্স॒রাযৈ॒ব তদু॑দা॒ন-ন্দ॑ধতি॒ তদনু॑ স॒ত্রিণ॒ উ- [স॒ত্রিণ॒ উত্, অ॒ন॒ন্তি॒ না-ঽঽর্তি॒-মার্চ্ছ॑ন্তি] 16
-দ॑নন্তি॒ না-ঽঽর্তি॒-মার্চ্ছ॑ন্তি পূ॒র্ণমা॑সে॒ বৈ দে॒বানাগ্ং॑ সু॒তো য-ত্পৌ᳚র্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্যাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ দে॒বানা॑মে॒ব ত-দ্য॒জ্ঞেন॑ য॒জ্ঞ-ম্প্র॒ত্যব॑রোহন্তি॒ বি বা এ॒ত-দ্য॒জ্ঞ-ঞ্ছি॑ন্দন্তি॒ য-থ্ষ॑ড॒হস॑তন্ত॒গ্ং॒ সন্ত॒মথাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ প্রাজাপ॒ত্য-ম্প॒শুমা ল॑ভন্তে প্র॒জাপ॑তি॒-স্সর্বা॑ দে॒বতা॑ দে॒বতা॑ভিরে॒ব য॒জ্ঞগ্ং স-ন্ত॑ন্বন্তি॒ যন্তি॒ বা এ॒তে সব॑না॒দ্যে-ঽহ॑- [সব॑না॒দ্যে-ঽহঃ॑, উ॒-থ্সৃ॒জন্তি॑] 17
-রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ তু॒রীয॒-ঙ্খলু॒ বা এ॒ত-থ্সব॑নং॒-যঁ-থ্সা᳚নাং॒য্যং-যঁ-থ্সা᳚নাং॒য্য-ম্ভব॑তি॒ তেনৈ॒ব সব॑না॒ন্ন য॑ন্তি সমুপ॒হূয॑ ভক্ষযন্ত্যে॒তথ্- সো॑মপীথা॒ হ্যে॑তর্​হি॑ যথাযত॒নং-বাঁ এ॒তেষাগ্ং॑ সবন॒ভাজো॑ দে॒বতা॑ গচ্ছন্তি॒ যে-ঽহ॑রু-থ্সৃ॒জন্ত্য॑নুসব॒ন-ম্পু॑রো॒ডাশা॒-ন্নির্ব॑পন্তি যথাযত॒নাদে॒ব স॑বন॒ভাজো॑ দে॒বতা॒ অব॑ রুন্ধতে॒ ঽষ্টাক॑পালা-ন্প্রাতস্সব॒ন একা॑দশকপালা॒-ন্মাদ্ধ্য॑ন্দিনে॒ সব॑নে॒ দ্বাদ॑শকপালাগ্​-স্তৃতীযসব॒নে ছন্দাগ্॑স্যে॒বা-ঽঽপ্ত্বা -ঽব॑ রুন্ধতে বৈশ্বদে॒ব-ঞ্চ॒রু-ন্তৃ॑তীযসব॒নে নির্ব॑পন্তি বৈশ্বদে॒বং-বৈঁ তৃ॑তীযসব॒ন-ন্তেনৈ॒ব তৃ॑তীযসব॒নান্ন য॑ন্তি ॥ 18 ॥
(উ॒দচ॒ - ত্যু - দ্যে-ঽহ॑ - রা॒প্ত্বা - পঞ্চ॑দশ চ) (অ. 6)
উ॒থ্সৃজ্যাং(3)নোথ্সৃজ্যা(3)মিতি॑ মীমাগ্ংসন্তে ব্রহ্মবা॒দিন॒-স্তদ্বা॑হুরু॒-থ্সৃজ্য॑মে॒বেত্য॑-মাবা॒স্যা॑যা-ঞ্চ পৌর্ণমা॒স্যা-ঞ্চো॒-থ্সৃজ্য॒মিত্যা॑হুরে॒তে হি য॒জ্ঞং-বঁহ॑ত॒ ইতি॒ তে ত্বাব নোথ্সৃজ্যে॒ ইত্যা॑হু॒র্যে অ॑বান্ত॒রং-যঁ॒জ্ঞ-ম্ভে॒জাতে॒ ইতি॒ যা প্র॑থ॒মা ব্য॑ষ্টকা॒ তস্যা॑মু॒-থ্সৃজ্য॒মিত্যা॑হুরে॒ষ বৈ মা॒সো বি॑শ॒র ইতি॒ না-ঽঽদি॑ষ্ট॒- [না-ঽঽদি॑ষ্টম্, উথ্সৃ॑জেযু॒-] 19
-মুথ্সৃ॑জেযু॒-র্যদাদি॑ষ্ট-মুথ্সৃ॒জেযু॑র্যা॒দৃশে॒ পুনঃ॑ পর্যাপ্লা॒বে মদ্ধ্যে॑ ষড॒হস্য॑ স॒পন্দ্যে॑ত ষড॒হৈর্মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্য॒ য-থ্স॑প্ত॒ম- মহ॒স্তস্মি॒ন্নু-থ্সৃ॑জেযু॒-স্তদ॒গ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পেযুরৈ॒ন্দ্র-ন্দধীন্দ্রা॑য ম॒রুত্ব॑তে পুরো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপালং-বৈঁশ্বদে॒ব-ন্দ্বাদ॑শকপালম॒গ্নের্বৈ বসু॑মতঃ প্রাতস্সব॒নং-যঁদ॒গ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল-ন্নি॒র্বপ॑ন্তি দে॒বতা॑মে॒ব ত-দ্ভা॒গিনী᳚-ঙ্কু॒র্বন্তি॒ [-ঙ্কু॒র্বন্তি॑, সব॑ন] 20
সব॑ন-মষ্টা॒ভিরুপ॑ যন্তি॒ যদৈ॒ন্দ্র-ন্দধি॒ ভব॒তীন্দ্র॑মে॒ব ত-দ্ভা॑গ॒ধেযা॒ন্ন চ্যা॑বয॒ন্তীন্দ্র॑স্য॒ বৈ ম॒রুত্ব॑তো॒ মাদ্ধ্য॑ন্দিন॒গ্ং॒ সব॑নং॒-যঁদিন্দ্রা॑য ম॒রুত্ব॑তে পুরো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপাল-ন্নি॒র্বপ॑ন্তি দে॒বতা॑মে॒ব ত-দ্ভা॒গিনী᳚-ঙ্কু॒র্বন্তি॒ সব॑নমেকাদ॒শভি॒রুপ॑ যন্তি॒ বিশ্বে॑ষাং॒-বৈঁ দে॒বানা॑মৃভু॒মতা᳚-ন্তৃতীযসব॒নং​যঁ-দ্বৈ᳚শ্বদে॒ব-ন্দ্বাদ॑শকপাল-ন্নি॒র্বপ॑ন্তি দে॒বতা॑ এ॒ব ত-দ্ভা॒গিনীঃ᳚ কু॒র্বন্তি॒ সব॑ন-ন্দ্বাদ॒শভি॒- [সব॑ন-ন্দ্বাদ॒শভিঃ॑, উপ॑ যন্তি] 21
-রুপ॑ যন্তি প্রাজাপ॒ত্য-ম্প॒শুমা ল॑ভন্তে য॒জ্ঞো বৈ প্র॒জাপ॑তি-র্য॒জ্ঞস্যা-ন॑নুসর্গাযাভিব॒র্ত ই॒ত-ষ্ষণ্মা॒সো ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বতি॒ ব্রহ্ম॒ বা অ॑ভিব॒র্তো ব্রহ্ম॑ণৈ॒ব ত-থ্সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒ক-ম॑ভিব॒র্তয॑ন্তো যন্তি প্রতিকূ॒লমি॑ব॒ হীত-স্সু॑ব॒র্গো লো॒ক ইন্দ্র॒ ক্রতু॑-ন্ন॒ আ ভ॑র পি॒তা পু॒ত্রেভ্যো॒ যথা᳚ । শিক্ষা॑ নো অ॒স্মি-ন্পু॑রুহূত॒ যাম॑নি জী॒বা জ্যোতি॑-রশীম॒হীত্য॒-মুত॑ আয॒তাগ্ং ষণ্মা॒সো ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বত্য॒যং-বৈঁ লো॒কো জ্যোতিঃ॑ প্র॒জা জ্যোতি॑রি॒মমে॒ব তল্লো॒ক-ম্পশ্য॑ন্তো-ঽভি॒বদ॑ন্ত॒ আ য॑ন্তি ॥ 22 ॥
(না-ঽঽদি॑ষ্টং - কু॒র্বন্তি॑ - দ্বাদ॒শভি॒ - রিতি॑- বিগ্ংশ॒তিশ্চ॑) (অ. 7)
দে॒বানাং॒-বাঁ অন্ত॑-ঞ্জ॒গ্মুষা॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-মপা᳚ক্রাম॒-ত্ত-ত্ক্রো॒শেনাবা॑রুন্ধত॒ ত-ত্ক্রো॒শস্য॑ ক্রোশ॒ত্বং-যঁ-ত্ক্রো॒শেন॒ চাত্বা॑ল॒স্যান্তে᳚ স্তু॒বন্তি॑ য॒জ্ঞস্যৈ॒বান্ত॑-ঙ্গ॒ত্বেন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মব॑ রুন্ধতে স॒ত্রস্যর্ধ্যা॑ ঽঽহব॒নীয॒স্যান্তে᳚ স্তুবন্ত্য॒গ্নি-মে॒বোপ॑-দ্র॒ষ্টার॑-ঙ্কৃ॒ত্বর্ধি॒মুপ॑ যন্তি প্র॒জাপ॑তে॒র্॒হৃদ॑যেন হবি॒র্ধানে॒-ঽন্ত-স্স্তু॑বন্তি প্রে॒মাণ॑মে॒বাস্য॑ গচ্ছন্তি শ্লো॒কেন॑ পু॒রস্তা॒-থ্সদ॑স- [পু॒রস্তা॒-থ্সদ॑সঃ, স্তু॒ব॒ন্ত্যনু॑শ্লোকেন] 23
-স্স্তুব॒ন্ত্যনু॑শ্লোকেন প॒শ্চা-দ্য॒জ্ঞস্যৈ॒বান্ত॑-ঙ্গ॒ত্বা শ্লো॑ক॒ভাজো॑ ভবন্তি ন॒বভি॑-রদ্ধ্ব॒র্যুরু-দ্গা॑যতি॒ নব॒ বৈ পুরু॑ষে প্রা॒ণাঃ প্রা॒ণানে॒ব যজ॑মানেষু দধাতি॒ সর্বা॑ ঐ॒ন্দ্রিযো॑ ভবন্তি প্রা॒ণেষ্বে॒বেন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধ॒-ত্যপ্র॑তিহৃতাভি॒রু-দ্গা॑যতি॒ তস্মা॒-ত্পুরু॑ষ॒-স্সর্বা᳚ণ্য॒ন্যানি॑ শী॒র্​ষ্ণো-ঽঙ্গা॑নি॒ প্রত্য॑চতি॒ শির॑ এ॒ব ন প॑ঞ্চদ॒শগ্ংর॑থন্ত॒র-ম্ভ॑বতীন্দ্রি॒যমে॒বাব॑ রুন্ধতে সপ্তদ॒শ- [সপ্তদ॒শম্, বৃ॒হ-দ॒ন্নাদ্য॒স্যা] 24
-ম্বৃ॒হ-দ॒ন্নাদ্য॒স্যা-ঽব॑রুদ্ধ্যা॒ অথো॒ প্রৈব তেন॑ জাযন্ত একবি॒গ্ং॒শ-ম্ভ॒দ্র-ন্দ্বি॒পদা॑সু॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ পত্ন॑য॒ উপ॑ গাযন্তি মিথুন॒ত্বায॒ প্রজা᳚ত্যৈ প্র॒জা॑পতিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ সো॑-ঽকামযতা॒-ঽঽসাম॒হগ্ং রা॒জ্য-ম্পরী॑যা॒মিতি॒ তাসাগ্ং॑ রাজ॒নেনৈ॒ব রা॒জ্য-ম্পর্যৈ॒-ত্ত-দ্রা॑জ॒নস্য॑ রাজন॒ত্বং-যঁ-দ্রা॑জ॒ন-ম্ভব॑তি প্র॒জানা॑মে॒ব ত-দ্যজ॑মানা রা॒জ্য-ম্পরি॑ যন্তি পঞ্চবি॒গ্ং॒শ-ম্ভ॑বতি প্র॒জাপ॑তে॒- [প্র॒জাপ॑তেঃ, আপ্ত্যৈ॑ প॒ঞ্চভি॒-স্তিষ্ঠ॑ন্ত-স্স্তুবন্তি] 25
-রাপ্ত্যৈ॑ প॒ঞ্চভি॒-স্তিষ্ঠ॑ন্ত-স্স্তুবন্তি দেবলো॒কমে॒বাভি জ॑যন্তি প॒ঞ্চভি॒রাসী॑না মনুষ্যলো॒কমে॒বাভি জ॑যন্তি॒ দশ॒ সম্প॑দ্যন্তে॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রাডন্নং॑-বিঁ॒রা-ড্বি॒রাজৈ॒বা-ন্নাদ্য॒মব॑ রুন্ধতে পঞ্চ॒ধা বি॑নি॒ষদ্য॑ স্তুবন্তি॒ পঞ্চ॒ দিশো॑ দি॒ক্ষ্বে॑ব প্রতি॑তিষ্ঠ॒ন্ত্যেকৈ॑ক॒যা-ঽস্তু॑তযা স॒মায॑ন্তি দি॒গ্ভ্য এ॒বান্নাদ্য॒গ্ং॒ স-ম্ভ॑রন্তি॒ তাভি॑-রুদ্গা॒তো-দ্গা॑যতি দি॒গ্ভ্য এ॒বা-ঽন্নাদ্যগ্ং॑ [এ॒বা-ঽন্নাদ্য᳚ম্, স॒ম্ভৃত্য॒ তেজ॑] 26
স॒ম্ভৃত্য॒ তেজ॑ আ॒ত্ম-ন্দ॑ধতে॒ তস্মা॒দেকঃ॑ প্রা॒ণ-স্সর্বা॒ণ্যঙ্গা᳚ন্যব॒ত্যথো॒ যথা॑ সুপ॒র্ণ উ॑ত্পতি॒ষ্যঞ্ছির॑ উত্ত॒ম-ঙ্কু॑রু॒ত এ॒বমে॒ব ত-দ্যজ॑মানাঃ প্র॒জানা॑মুত্ত॒মা ভ॑বন্ত্যাস॒ন্দী-মু॑দ্গা॒তা ঽঽরো॑হতি॒ সাম্রা᳚জ্যমে॒ব গ॑চ্ছন্তি প্লে॒ঙ্খগ্ং হোতা॒ নাক॑স্যৈ॒ব পৃ॒ষ্ঠগ্ং রো॑হন্তি কূ॒র্চাব॑দ্ধ্ব॒র্যু-র্ব্র॒দ্ধ্নস্যৈ॒ব বি॒ষ্টপ॑-ঙ্গচ্ছন্ত্যে॒তাব॑ন্তো॒ বৈ দে॑বলো॒কাস্তেষ্বে॒ব য॑থাপূ॒র্ব-ম্প্রতি॑ তিষ্ঠ॒ন্ত্যথো॑ আ॒ক্রম॑ণমে॒ব ত-থ্সেতুং॒-যঁজ॑মানাঃ কুর্বতে সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॒ সম॑ষ্ট্যৈ ॥ 27 ॥
(সদ॑সঃ-সপ্তদ॒শং-প্র॒জাপ॑তে-র্গাযতি দি॒গ্ভ্য এ॒বান্নাদ্যং॒-প্রত্যে-কা॑দশ চ) (অ. 8)
অ॒র্ক্যে॑ণ॒ বৈ স॑হস্র॒শঃ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ তাভ্য॒ ইলা᳚দে॒ন্নেরাং॒-লূঁতা॒মবা॑রুন্ধ॒ যদ॒র্ক্য॑-ম্ভব॑তি প্র॒জা এ॒ব ত-দ্যজ॑মানা-স্সৃজন্ত॒ ইলা᳚দ-ম্ভবতি প্র॒জাভ্য॑ এ॒ব সৃ॒ষ্টাভ্য॒ ইরাং॒-লূঁতা॒মব॑ রুন্ধতে॒ তস্মা॒দ্যাগ্ং সমাগ্ং॑ স॒ত্রগ্ং সমৃ॑দ্ধ॒-ঙ্ক্ষোধু॑কা॒স্তাগ্ং সমা᳚-ম্প্র॒জা ইষ॒গ্গ্॒ হ্যা॑সা॒মূর্জ॑মা॒দদ॑তে॒ যাগ্ং সমাং॒-ব্যৃঁ॑দ্ধ॒-মক্ষো॑ধুকা॒স্তাগ্ং সমা᳚-ম্প্র॒জা [সমা᳚-ম্প্র॒জাঃ, ন হ্যা॑সা॒মিষ॒] 28
ন হ্যা॑সা॒মিষ॒-মূর্জ॑-মা॒দদ॑ত উত্ক্রো॒দ-ঙ্কু॑র্বতে॒ যথা॑ ব॒ন্ধা-ন্মু॑মুচা॒না উ॑ত্ক্রো॒দ-ঙ্কু॒র্বত॑ এ॒বমে॒ব ত-দ্যজ॑মানা দেবব॒ন্ধা-ন্মু॑মুচা॒না উ॑ত্ক্রো॒দ-ঙ্কু॑র্বত॒ ইষ॒মূর্জ॑মা॒ত্ম-ন্দধা॑না বা॒ণ-শ্শ॒তত॑ন্তুর্ভবতি শ॒তাযুঃ॒ পুরু॑ষ-শ্শ॒তেন্দ্রি॑য॒ আযু॑ষ্যে॒বেন্দ্রি॒যে প্রতি॑ তিষ্ঠন্ত্যা॒জি-ন্ধা॑ব॒ন্ত্যন॑ভিজিতস্যা॒-ভিজি॑ত্যৈ দুন্দু॒ভীন্-থ্স॒মাঘ্ন॑ন্তি পর॒মা বা এ॒ষা বাগ্যা দু॑ন্দু॒ভৌ প॑র॒মামে॒ব [ ] 29
বাচ॒মব॑ রুন্ধতে ভূমিদুন্দু॒ভিমা ঘ্ন॑ন্তি॒ যৈবেমাং-বাঁ-ক্প্রবি॑ষ্টা॒ তামে॒বাব॑ রুন্ধ॒তে ঽথো॑ ই॒মামে॒ব জ॑যন্তি॒ সর্বা॒ বাচো॑ বদন্তি॒ সর্বা॑সাং-বাঁ॒চামব॑রুদ্ধ্যা আ॒র্দ্রেচর্ম॒ন্ ব্যায॑চ্ছেতে ইন্দ্রি॒যস্যা ব॑রুদ্ধ্যা॒ আ-ঽন্যঃ ক্রোশ॑তি॒ প্রান্য-শ্শগ্ং॑সতি॒ য আ॒ক্রোশ॑তি পু॒নাত্যে॒বৈনা॒ন্​থ্স যঃ প্র॒শগ্ংস॑তি পূ॒তেষ্বে॒বা-ঽন্নাদ্য॑-ন্দধা॒ত্যৃষি॑কৃত-ঞ্চ॒ [-ন্দধা॒ত্যৃষি॑কৃত-ঞ্চ॒, বা এ॒তে] 30
বা এ॒তে দে॒বকৃ॑ত-ঞ্চ॒ পূর্বৈ॒র্মাসৈ॒রব॑ রুন্ধতে॒ য-দ্ভূ॑তে॒চ্ছদা॒গ্ং॒ সামা॑নি॒ ভব॑ন্ত্যু॒ভয॒স্যাব॑রুদ্ধ্যৈ॒ যন্তি॒ বা এ॒তে মি॑থু॒নাদ্যে সং॑​বঁথ্স॒র-মু॑প॒যন্ত্য॑ন্তর্বে॒দি মি॑থু॒নৌ স-ম্ভ॑বত॒স্তেনৈ॒ব মি॑থু॒নান্ন য॑ন্তি ॥ 31 ॥
(ব্যৃ॑দ্ধ॒মক্ষো॑ধুকা॒স্তাগ্ং সমা᳚-ম্প্র॒জাঃ - প॑র॒মামে॒ব - চ॑ - ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 9)
চর্মাব॑ ভিন্দন্তি পা॒প্মান॑মে॒বৈষা॒মব॑ ভিন্দন্তি॒ মা-ঽপ॑ রাথ্সী॒র্মা-ঽতি॑ ব্যাথ্সী॒রিত্যা॑হ সম্প্র॒ত্যে॑বৈষা᳚-ম্পা॒প্মান॒মব॑ ভিন্দন্ত্যুদকু॒ম্ভান॑ধিনি॒ধায॑ দা॒স্যো॑ মার্জা॒লীয॒-ম্পরি॑ নৃত্যন্তি প॒দো নি॑ঘ্ন॒তীরি॒দম্ম॑ধু॒-ঙ্গায॑ন্ত্যো॒ মধু॒ বৈ দে॒বানা᳚-ম্পর॒ম-ম॒ন্নাদ্য॑-ম্পর॒মমে॒বা-ন্নাদ্য॒মব॑ রুন্ধতে প॒দো নি ঘ্ন॑ন্তি মহী॒যামে॒বৈষু॑ দধতি ॥ 32 ॥
(চর্মৈ - কা॒ন্নপ॑ঞ্চা॒শত্) (অ. 10)
পৃ॒থি॒ব্যৈ স্বাহা॒ ঽন্তরি॑ক্ষায॒ স্বাহা॑ দি॒বে স্বাহা॑ সম্প্লোষ্য॒তে স্বাহা॑ স॒প্লং​বঁ॑মানায॒ স্বাহা॒ সম্প্লু॑তায॒ স্বাহা॑ মেঘাযিষ্য॒তে স্বাহা॑ মেঘায॒তে স্বাহা॑ মেঘি॒তায॒ স্বাহা॑ মে॒ঘায॒ স্বাহা॑ নীহা॒রায॒ স্বাহা॑ নি॒হাকা॑যৈ॒ স্বাহা᳚ প্রাস॒চায॒ স্বাহা᳚ প্রচ॒লাকা॑যৈ॒ স্বাহা॑ বিদ্যোতিষ্য॒তে স্বাহা॑ বি॒দ্যোত॑মানায॒ স্বাহা॑ সং​বিঁ॒দ্যোত॑মানায॒ স্বাহা᳚ স্তনযিষ্য॒তে স্বাহা᳚ স্ত॒নয॑তে॒ স্বাহো॒ -গ্রগ্গ্​ স্ত॒নয॑তে॒ স্বাহা॑ বর্​ষিষ্য॒তে স্বাহা॒ বর্​ষ॑তে॒ স্বাহা॑ ঽভি॒বর্​ষ॑তে॒ স্বাহা॑ পরি॒বর্​ষ॑তে॒ স্বাহা॑ সং॒​বঁর্​ষ॑তে॒ [সং॒​বঁর্​ষ॑তে, স্বাহা॑ ঽনু॒বর্​ষ॑তে॒ স্বাহা॑] 33
স্বাহা॑ ঽনু॒বর্​ষ॑তে॒ স্বাহা॑ শীকাযিষ্য॒তে স্বাহা॑ শীকায॒তে স্বাহা॑ শীকি॒তায॒ স্বাহা᳚প্রোষিষ্য॒তে স্বাহা᳚ প্রুষ্ণ॒তে স্বাহা॑ পরিপ্রুষ্ণ॒তে স্বাহো᳚-দ্গ্রহীষ্য॒তে স্বাহো᳚ দ্গৃহ্ণ॒তে স্বাহো-দ্গৃ॑হীতায॒ স্বাহা॑ বিপ্লোষ্য॒তে স্বাহা॑ বি॒প্লব॑মানায॒ স্বাহা॒ বিপ্লু॑তায॒ স্বাহা॑ ঽঽতফ্স্য॒তে স্বাহা॒ ঽঽতপ॑তে ॒স্বাহো॒-গ্রমা॒তপ॑তে॒ স্বাহ॒ -র্গ্ভ্য-স্স্বাহা॒ যজু॑র্ভ্য॒-স্স্বাহা॒ সাম॑ভ্য॒-স্স্বাহা ঽঙ্গি॑রোভ্য॒-স্স্বাহা॒ বেদে᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॒ গাথা᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॑ নারাশ॒গ্ং॒সীভ্য॒-স্স্বাহা॒ রৈভী᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॒ সর্ব॑স্মৈ॒ স্বাহা᳚ ॥ 34 ॥
(সং॒​বঁর্​ষ॑তে॒ - রৈভী᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॒ - দ্বে চ॑) (অ. 11)
দ॒ত্বতে॒ স্বাহা॑ ঽদ॒ন্তকা॑য॒ স্বাহা᳚ প্রা॒ণিনে॒ স্বাহা᳚ ঽপ্রা॒ণায॒ স্বাহা॒ মুখ॑বতে॒ স্বাহা॑-ঽমু॒খায॒ স্বাহা॒ নাসি॑কবতে॒ স্বাহা॑ ঽনাসি॒কায॒ স্বাহা᳚ ঽক্ষ॒ণ্বতে॒ স্বাহা॑-ঽন॒ক্ষিকা॑য॒ স্বাহা॑ ক॒র্ণিনে॒ স্বাহা॑ ঽক॒র্ণকা॑য॒ স্বাহা॑ শীর্​ষ॒ণ্বতে॒ স্বাহা॑-ঽশী॒র্॒ষকা॑য॒ স্বাহা॑ প॒দ্বতে॒ স্বাহা॑ ঽপা॒দকা॑য॒ স্বাহা᳚ প্রাণ॒তে স্বাহা ঽপ্রা॑ণতে॒ স্বাহা॒ বদ॑তে॒ স্বাহা ঽব॑দতে॒ স্বাহা॒ পশ্য॑তে॒ স্বাহা ঽপ॑শ্যতে॒ স্বাহা॑ শৃণ্ব॒তে স্বাহা ঽশৃ॑ণ্বতে॒ স্বাহা॑ মন॒স্বিনে॒ স্বাহা॑- [মন॒স্বিনে॒ স্বাহা᳚, অ॒ম॒নসে॒ স্বাহা॑] 35
-ঽম॒নসে॒ স্বাহা॑ রেত॒স্বিনে॒ স্বাহা॑ ঽরে॒তস্কা॑য॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাভ্য॒-স্স্বাহা᳚ প্র॒জন॑নায॒ স্বাহা॒ লোম॑বতে॒ স্বাহা॑ ঽলো॒মকা॑য॒ স্বাহা᳚ ত্ব॒চে স্বাহা॒ ঽত্বক্কা॑য॒ স্বাহা॒ চর্ম॑ণ্বতে॒ স্বাহা॑ ঽচ॒র্মকা॑য॒ স্বাহা॒ লোহি॑তবতে॒ স্বাহা॑-ঽলোহি॒তায॒ স্বাহা॑ মাগ্ংস॒ন্বতে॒ স্বাহা॑ ঽমা॒গ্ং॒সকা॑য॒ স্বাহা॒ স্নাব॑ভ্য॒-স্স্বাহা᳚ ঽস্না॒বকা॑য॒ স্বাহা᳚ স্থ॒ন্বতে॒ স্বাহা॑-ঽন॒স্থিকা॑য॒ স্বাহা॑ মজ্জ॒ন্বতে॒ স্বাহা॑ ঽম॒জ্জকা॑য॒ স্বাহা॒ ঽঙ্গিনে॒ স্বাহা॑-ঽন॒ঙ্গায॒ স্বাহা॒ ঽঽত্মনে॒ স্বাহা ঽনা᳚ত্মনে॒ স্বাহা॒ সর্ব॑স্মৈ॒ স্বাহা᳚ ॥ 36 ॥
(ম॒ন॒স্বিনে॒ স্বাহা - ঽনা᳚ত্মনে॒ স্বাহা॒ - দ্বে চ॑) (অ. 12)
কস্ত্বা॑ যুনক্তি॒ স ত্বা॑ যুনক্তু॒ বিষ্ণু॑স্ত্বা যুনক্ত্ব॒স্য য॒জ্ঞস্যর্ধ্যৈ॒ মহ্য॒গ্ং॒ সন্ন॑ত্যা অ॒মুষ্মৈ॒ কামা॒যা-ঽঽযু॑ষে ত্বা প্রা॒ণায॑ ত্বা ঽপা॒নায॑ ত্বা ব্যা॒নায॑ ত্বা॒ ব্যু॑ষ্ট্যৈ ত্বা র॒য্যৈ ত্বা॒ রাধ॑সে ত্বা॒ ঘোষা॑য ত্বা॒ পোষা॑য ত্বা ঽঽরাদ্ঘো॒ষায॑ ত্বা॒ প্রচ্যু॑ত্যৈ ত্বা ॥ 37 ॥
(কস্ত্বা॒ - ঽষ্টাত্রিগ্ং॑শত্) (অ. 13)
অ॒গ্নযে॑ গায॒ত্রায॑ ত্রি॒বৃতে॒ রাথ॑ন্তরায বাস॒ন্তাযা॒-ষ্টাক॑পাল॒ ইন্দ্রা॑য॒ ত্রৈষ্টু॑ভায পঞ্চদ॒শায॒ বার্​হ॑তায॒ গ্রৈষ্মা॒যৈকা॑দশকপালো॒ বিশ্বে᳚ভ্যো দে॒বেভ্যো॒ জাগ॑তেভ্য-স্সপ্তদ॒শেভ্যো॑ বৈরূ॒পেভ্যো॒ বার্​ষি॑কেভ্যো॒ দ্বাদ॑শকপালো মি॒ত্রাবরু॑ণাভ্যা॒-মানু॑ষ্টুভাভ্যা-মেকবি॒গ্ং॒শাভ্যাং᳚-বৈঁরা॒জাভ্যাগ্ং॑ শার॒দাভ্যা᳚-ম্পয॒স্যা॑ বৃহ॒স্পত॑যে॒ পাঙ্ক্তা॑য ত্রিণ॒বায॑ শাক্ব॒রায॒ হৈম॑ন্তিকায চ॒রু-স্স॑বি॒ত্র আ॑তিচ্ছন্দ॒সায॑ ত্রযস্ত্রি॒গ্ং॒শায॑ রৈব॒তায॑ শৈশি॒রায॒ দ্বাদ॑শকপা॒লো ঽদি॑ত্যৈ॒ বিষ্ণু॑পত্ন্যৈ চ॒রুর॒গ্নযে॑ বৈশ্বান॒রায॒ দ্বাদ॑শকপা॒লো ঽনু॑মত্যৈ চ॒রুঃ কা॒য এক॑কপালঃ ॥ 38 ॥
(অ॒গ্নযে-ঽদি॑ত্যা॒ অনু॑মত্যৈ - স॒প্তচ॑ত্বারিগ্ংশত্) (অ. 14)
যো বা অ॒গ্নাব॒গ্নিঃ প্র॑হ্রি॒যতে॒ যশ্চ॒ সোমো॒ রাজা॒ তযো॑রে॒ষ আ॑তি॒থ্যং-যঁদ॑গ্নীষো॒মীযো-ঽথৈ॒ষ রু॒দ্রো যশ্চী॒যতে॒ য-থ্সঞ্চি॑তে॒-ঽগ্নাবে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॒ ন নি॒র্বপে॑দে॒ষ এ॒ব রু॒দ্রো-ঽশা᳚ন্ত উপো॒ত্থায॑ প্র॒জা-ম্প॒শূন্ যজ॑মানস্যা॒ভি ম॑ন্যেত॒ য-থ্সঞ্চি॑তে॒-ঽগ্নাবে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ নি॒র্বপ॑তি ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ নাস্য॑ রু॒দ্রো-ঽশা᳚ন্ত [রু॒দ্রো-ঽশা᳚ন্তঃ, উ॒পো॒ত্থায॑] 39
উপো॒ত্থায॑ প্র॒জা-ম্প॒শূন॒ভি ম॑ন্যতে॒ দশ॑ হ॒বীগ্ংষি॑ ভবন্তি॒ নব॒ বৈ পুরু॑ষে প্রা॒ণা নাভি॑র্দশ॒মী প্রা॒ণানে॒ব যজ॑মানে দধা॒ত্যথো॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রাডন্নং॑-বিঁ॒রা-ড্বি॒রাজ্যে॒বান্নাদ্যে॒ প্রতি॑ তিষ্ঠত্যৃ॒তুভি॒র্বা এ॒ষ ছন্দো॑ভি॒-স্স্তোমৈঃ᳚ পৃ॒ষ্ঠৈশ্চে॑ত॒ব্য॑ ইত্যা॑হু॒র্যদে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ নি॒র্বপ॑ত্যৃ॒তুভি॑রে॒বৈন॒-ঞ্ছন্দো॑ভি॒-স্স্তোমৈঃ᳚ পৃ॒ষ্ঠৈশ্চি॑নুতে॒ দিশঃ॑ সুষুবা॒ণেনা॑ - [ ] 40
-ভি॒জিত্যা॒ ইত্যা॑হু॒র্যদে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ নি॒র্বপ॑তি দি॒শাম॒ভিজি॑ত্যা এ॒তযা॒ বা ইন্দ্র॑-ন্দে॒বা অ॑যাজয॒-ন্তস্মা॑দিন্দ্রস॒ব এ॒তযা॒ মনু॑-ম্মনু॒ষ্যা᳚স্তস্মা᳚-ন্মনুস॒বো যথেন্দ্রো॑ দে॒বানাং॒-যঁথা॒ মনু॑র্মনু॒ষ্যা॑ণামে॒ব-ম্ভ॑বতি॒ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বানে॒তযেষ্ট্যা॒ যজ॑তে॒ দিগ্ব॑তীঃ পুরো-ঽনুবা॒ক্যা॑ ভবন্তি॒ সর্বা॑সা-ন্দি॒শাম॒ভিজি॑ত্যৈ ॥ 41 ॥
(অশা᳚ন্তঃ - সুষুবা॒ণেনৈ - ক॑চত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 15)
যঃ প্রা॑ণ॒তো নি॑মিষ॒তো ম॑হি॒ত্বৈক॒ ইদ্রাজা॒ জগ॑তো ব॒ভূব॑ । য ঈশে॑ অ॒স্য দ্বি॒পদ॒শ্চতু॑ষ্পদঃ॒ কস্মৈ॑ দে॒বায॑ হ॒বিষা॑ বিধেম ॥ উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি প্র॒জাপ॑তযে ত্বা॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণামি॒ তস্য॑ তে॒ দ্যৌর্ম॑হি॒মা নক্ষ॑ত্রাণি রূ॒পমা॑দি॒ত্যস্তে॒ তেজ॒স্তস্মৈ᳚ ত্বা মহি॒ম্নে প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ॥ 42 ॥
(যঃ প্রা॑ণ॒তো দ্যৌরা॑দি॒ত্যো᳚ - ঽষ্টাত্রিগ্ং॑শত্ ) (অ. 16)
য আ᳚ত্ম॒দা ব॑ল॒দা যস্য॒ বিশ্ব॑ উ॒পাস॑তে প্র॒শিষং॒-যঁস্য॑ দে॒বাঃ । যস্য॑ ছা॒যা-ঽমৃতং॒-যঁস্য॑ মৃ॒ত্যুঃ কস্মৈ॑ দে॒বায॑ হ॒বিষা॑ বিধেম ॥ উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি প্র॒জাপ॑তযে ত্বা॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণামি॒ তস্য॑ তে পৃথি॒বী ম॑হি॒মৌষ॑ধযো॒ বন॒স্পত॑যো রূ॒পম॒গ্নিস্তে॒ তেজ॒স্তস্মৈ᳚ ত্বা মহি॒ম্নে প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ॥ 43 ॥
(য আ᳚ত্ম॒দাঃ পৃ॑থি॒ব্য॑গ্নি-রেকা॒ন্নচ॑ত্বারি॒গ্ং॒শত্) (অ. 17)
আ ব্রহ্ম॑-ন্ব্রাহ্ম॒ণো ব্র॑হ্মবর্চ॒সী জা॑যতা॒মা ঽস্মি-ন্রা॒ষ্ট্রে রা॑জ॒ন্য॑ ইষ॒ব্যঃ॑ শূরো॑ মহার॒থো জা॑যতা॒-ন্দোগ্ধ্রী॑ধে॒নুর্বোঢা॑ ঽন॒ড্বানা॒শু-স্সপ্তিঃ॒ পুর॑ন্ধি॒র্যোষা॑ জি॒ষ্ণূ র॑থে॒ষ্ঠা-স্স॒ভেযো॒ যুবা ঽঽস্য যজ॑মানস্য বী॒রো জা॑যতা-ন্নিকা॒মেনি॑কামে নঃ প॒র্জন্যো॑ বর্​ষতু ফ॒লিন্যো॑ ন॒ ওষ॑ধযঃ পচ্যন্তাং-যোঁগক্ষে॒মোনঃ॑ কল্পতাম্ ॥ 44 ॥
(আ ব্রহ্ম॒ - ন্নেক॑চত্বারিগ্ংশত্ )(আ18)
আ-ঽক্রান্॑ বা॒জী পৃ॑থি॒বীম॒গ্নিং-যুঁজ॑মকৃত বা॒জ্যর্বা ঽঽক্রান্॑ বা॒জ্য॑ন্তরি॑ক্ষং-বাঁ॒যুং-যুঁজ॑মকৃত বা॒জ্যর্বা॒ দ্যাং-বাঁ॒জ্যা-ঽক্রগ্গ্॑স্ত॒ সূর্যং॒-যুঁজ॑মকৃত বা॒জ্যর্বা॒ ঽগ্নিস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ স-ম্পা॑রয বা॒যুস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ স- [স্ব॒স্তি মা॒ সম্, পা॒র॒যা॒ ঽঽদি॒ত্যস্তে॑] 45
-ম্পা॑রযা ঽঽদি॒ত্যস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ স-ম্পা॑রয প্রাণ॒ধৃগ॑সি প্রা॒ণ-ম্মে॑ দৃগ্ংহ ব্যান॒ধৃগ॑সি ব্যা॒ন-ম্মে॑ দৃগ্ংহা ঽপান॒ধৃগ॑স্যপা॒ন-ম্ম॑ দৃগ্ংহ॒ চক্ষু॑রসি॒ চক্ষু॒র্মযি॑ ধেহি॒ শ্রোত্র॑মসি॒ শ্রোত্র॒-ম্মযি॑ ধে॒হ্যাযু॑র॒স্যাযু॒র্মযি॑ ধেহি ॥ 46 ॥
(বা॒যুস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ সং - ত্রিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 19)
জজ্ঞি॒ বীজং॒-বঁর্​ষ্টা॑ প॒র্জন্যঃ॒ পক্তা॑ স॒স্যগ্ং সু॑পিপ্প॒লা ওষ॑ধয-স্স্বধিচর॒ণেযগ্ং সূ॑পসদ॒নো᳚-ঽগ্নি-স্স্ব॑দ্ধ্য॒ক্ষম॒ন্তরি॑ক্ষগ্ংসুপা॒বঃ পব॑মান-স্সূপস্থা॒না দ্যৌ-শ্শি॒বম॒সৌ তপ॑ন্ যথাপূ॒র্বম॑হোরা॒ত্রে প॑ঞ্চদ॒শিনো᳚ ঽর্ধমা॒সা-স্ত্রি॒গ্ং॒শিনো॒ মাসাঃ᳚ কৢ॒প্তা ঋ॒তবঃ॑ শা॒ন্ত-স্সং॑​বঁথ্স॒রঃ ॥ 47 ॥
(জজ্ঞি॒ বীজ॒ - মেক॑ত্রিগ্ংশত্) (অ. 20)
আ॒গ্নে॒যো᳚-ঽষ্টাক॑পাল-স্সৌ॒ম্যশ্চ॒রু-স্সা॑বি॒ত্রো᳚-ঽষ্টাক॑পালঃ পৌ॒ষ্ণশ্চ॒রূ রৌ॒দ্রশ্চ॒রুর॒গ্নযে॑ বৈশ্বান॒রায॒ দ্বাদ॑শকপালো মৃগাখ॒রে যদি॒ না-ঽঽগচ্ছে॑-দ॒গ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে॒-ঽষ্টাক॑পাল-স্সৌ॒র্য-ম্পযো॑ বায॒ব্য॑ আজ্য॑ভাগঃ ॥ 48 ॥
(আ॒গ্নে॒য - শ্চতু॑র্বিগ্ংশতিঃ) (অ. 21)
অ॒গ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে॒-ঽষ্টাক॑পাল॒ ইন্দ্রা॑যা-ঽগ্ংহো॒মুচ॒ একা॑দশকপালো মি॒ত্রাবরু॑ণাভ্যা-মাগো॒মুগ্ভ্যা᳚-ম্পয॒স্যা॑ বাযোসাবি॒ত্র আ॑গো॒মুগ্ভ্যা᳚-ঞ্চ॒রুর॒শ্বিভ্যা॑-মাগো॒মুগ্ভ্যা᳚-ন্ধা॒না ম॒রুদ্ভ্য॑ এনো॒মুগ্ভ্যঃ॑ স॒প্তক॑পালো॒ বিশ্বে᳚ভ্যো দে॒বেভ্য॑ এনো॒মুগ্ভ্যো॒ দ্বাদ॑শকপা॒লো ঽনু॑মত্যৈ চ॒রুর॒গ্নযে॑ বৈশ্বান॒রায॒ দ্বাদ॑শকপালো॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা॑-মগ্ংহো॒মুগ্ভ্যা᳚-ন্দ্বিকপা॒লঃ ॥ 49 ॥
(অ॒গ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে᳚ - ত্রি॒গ্ং॒শত্) (অ. 22)
অ॒গ্নযে॒ সম॑নম-ত্পৃথি॒ব্যৈ সম॑নম॒দ্যথা॒-ঽগ্নিঃ পৃ॑থি॒ব্যা স॒মন॑মদে॒ব-ম্মহ্য॑-ম্ভ॒দ্রা-স্সন্ন॑তয॒-স্স-ন্ন॑মন্তু বা॒যবে॒ সম॑নমদ॒ন্তরি॑ক্ষায॒ সম॑নম॒দ্যথা॑ বা॒যুর॒ন্তরি॑ক্ষেণ॒ সূর্যা॑য॒ সম॑নমদ্দি॒বে সম॑নম॒দ্যথা॒ সূর্যো॑ দি॒বা চ॒ন্দ্রম॑সে॒ সম॑নম॒ন্নক্ষ॑ত্রেভ্য॒-স্সম॑নম॒দ্যথা॑ চ॒ন্দ্রমা॒ নক্ষ॑ত্রৈ॒র্বরু॑ণায॒ সম॑নমদ॒দ্ভ্য-স্সম॑নম॒-দ্যথা॒ [-স্সম॑নম॒-দ্যথা᳚, বরু॑ণো॒-ঽদ্ভি-স্সাম্নে॒] 50
বরু॑ণো॒-ঽদ্ভি-স্সাম্নে॒ সম॑নমদৃ॒চে সম॑নম॒দ্যথা॒ সাম॒র্চা ব্রহ্ম॑ণে॒ সম॑নম-ত্ক্ষ॒ত্রায॒ সম॑নম॒দ্যথা॒ ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্রেণ॒ রাজ্ঞে॒ সম॑নম-দ্বি॒শে সম॑নম॒দ্যথা॒ রাজা॑ বি॒শা রথা॑য॒-স্সম॑নম॒দশ্বে᳚ভ্য॒-স্সম॑নম॒দ্যথা॒ রথো-ঽশ্বৈঃ᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ সম॑নম-দ্ভূ॒তেভ্য॒-স্সম॑নম॒দ্যথা᳚ প্র॒জাপ॑তির্ভূ॒তৈ-স্স॒মন॑মদে॒ব-ম্মহ্য॑-ম্ভ॒দ্রা-স্সন্ন॑তয॒-স্স-ন্ন॑মন্তু ॥ 51 ॥
(অ॒দ্ভ্য-স্সম॑নম॒দ্যথা॒-মহ্যং॑-চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 23)
যে তে॒ পন্থা॑ন-স্সবিতঃ পূ॒র্ব্যাসো॑-ঽরে॒ণবো॒ বিত॑তা অ॒ন্তরি॑ক্ষে । তেভি॑র্নো অ॒দ্য প॒থিভিঃ॑ সু॒গেভী॒ রক্ষা॑ চ নো॒ অধি॑ চ দেব ব্রূহি ॥ নমো॒-ঽগ্নযে॑ পৃথিবি॒ক্ষিতে॑ লোক॒স্পৃতে॑ লো॒কম॒স্মৈ যজ॑মানায দেহি॒ নমো॑ বা॒যবে᳚-ঽন্তরিক্ষ॒ক্ষিতে॑ লোক॒স্পৃতে॑ লো॒কম॒স্মৈ যজ॑মানায দেহি॒ নম॒-স্সূর্যা॑য দিবি॒ক্ষিতে॑ লোক॒স্পৃতে॑ লো॒কম॒স্মৈ যজ॑মানায দেহি ॥ 52 ॥
(যে তে॒ - চতু॑শ্চত্বারিগ্ংশত্) (অ. 24)
যো বা অশ্ব॑স্য॒ মেদ্ধ্য॑স্য॒ শিরো॒ বেদ॑ শীর্​ষ॒ণ্বা-ন্মেদ্ধ্যো॑ ভবত্যু॒ষা বা অশ্ব॑স্য॒ মেদ্ধ্য॑স্য॒ শির॒-স্সূর্য॒শ্চক্ষু॒র্বাতঃ॑ প্রা॒ণশ্চ॒ন্দ্রমা॒-শ্শ্রোত্র॒-ন্দিশঃ॒ পাদা॑ অবান্তরদি॒শাঃ পর্​শ॑বো-ঽহোরা॒ত্রে নি॑মে॒ষো᳚-ঽর্ধমা॒সাঃ পর্বা॑ণি॒ মাসা᳚-স্স॒ধান্না᳚ন্যৃ॒তবো-ঽঙ্গা॑নি সং​বঁথ্স॒র আ॒ত্মা র॒শ্মযঃ॒ কেশা॒ নক্ষ॑ত্রাণি রূ॒প-ন্তার॑কা অ॒স্থানি॒ নভো॑ মা॒গ্ং॒সান্যোষ॑ধযো॒ লোমা॑নি॒ বন॒স্পত॑যো॒ বালা॑ অ॒গ্নির্মুখং॑-বৈঁশ্বান॒রো ব্যাত্তগ্ং॑ [ব্যাত্ত᳚ম্, স॒মু॒দ্র উ॒দর॑ম॒ন্তরি॑ক্ষ-] 53
সমু॒দ্র উ॒দর॑ম॒ন্তরি॑ক্ষ-ম্পা॒যু-র্দ্যাবা॑পৃথি॒বী আ॒ণ্ডৌ গ্রাবা॒ শেপ॒-স্সোমো॒ রেতো॒ যজ্জ॑ঞ্জ॒ভ্যতে॒ তদ্বি দ্যো॑ততে॒ যদ্বি॑ধূনু॒তে ত-থ্স্ত॑নযতি॒ যন্মেহ॑তি॒ তদ্ব॑র্​ষতি॒ বাগে॒বাস্য॒ বাগহ॒র্বা অশ্ব॑স্য॒ জায॑মানস্য মহি॒মা পু॒রস্তা᳚জ্জাযতে॒ রাত্রি॑রেন-ম্মহি॒মা প॒শ্চাদনু॑ জাযত এ॒তৌ বৈ ম॑হি॒মানা॒-বশ্ব॑ম॒ভিত॒-স্স-ম্ব॑ভূবতু॒র্॒হযো॑ দে॒বান॑বহ॒ দর্বা-ঽসু॑রান্ বা॒জী গ॑ন্ধ॒র্বা-নশ্বো॑ মনু॒ষ্যা᳚ন্-থ্সমু॒দ্রো বা অশ্ব॑স্য॒ যোনিঃ॑ সমু॒দ্রো বন্ধুঃ॑ ॥ 54 ॥
(ব্যাত্ত॑ - মবহ॒-দ্- দ্বাদ॑শ চ ) (অ. 25)
(গাবো॒ - গাব॒-স্সিষা॑সন্তীঃ- প্রথ॒মে মা॒সি - স॑মা॒ন্যো॑ - যদি॒ সোমৌ॑- ষড॒হৈ - রু॒-থ্সৃজ্যা(3)ন্ - দে॒বানা॑ - ম॒র্ক্যে॑ণ॒ - চর্মা-ঽব॑ - পৃথি॒ব্যৈ - দ॒ত্বতে॒ - কস্ত্বা॒ - ঽগ্নযে॒ - যো বৈ - যঃ প্রা॑ণ॒তো - য আ᳚ত্ম॒দা - আ ব্রহ্ম॒ - ন্না-ঽক্রা॒ন্ - জজ্ঞি॒ বীজ॑ - মাগ্নে॒যো᳚-ঽষ্টাক॑পালো॒ - ঽগ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে॒-ঽষ্টাক॑পালো॒ - ঽগ্নযে॒সম॑নম॒--দ্যে তে॒ পন্থা॑নো॒ - যো বা অশ্ব॑স্য॒মেদ্ধ্য॑স্য॒ শিরঃ॒ - পঞ্চ॑বিগ্ংশতিঃ)
(গাবঃ॑ - সমা॒ন্যঃ॑ - সব॑নমষ্টা॒ভি - র্বা এ॒তে দে॒বকৃ॑তঞ্চা - ঽভি॒জিত্যা॒ ইত্যা॑হু॒ -র্বরু॑ণো॒-ঽদ্ভি-স্সাম্নে॒ - চতু॑ষ্ পঞ্চা॒সত্)
(গাবো॒, যোনি॑ স্সমু॒দ্রো বন্ধুঃ॑)
(প্র॒জনন॑গ্ং - সাদ্যাঃ - প্র॒জবং॒ - বৃহ॒স্পতি॒ - র্গাবঃ - পঞ্চ॑) (7)
(ই॒ষে, বা॑য॒ব্য॑, ম্প্র॒জাপ॑তি, র্যুঞ্জা॒না, স্সা॑বি॒ত্রাণি॑, প্রাচীন॑বগ্ংশ, ম্প্র॒জন॑নগ্ং, সপ্ত) (7)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
॥ ইতি তৈত্তিরীযসংহিতা সমাপ্তা ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - satraviśeṣābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
gāvo॒ vā e॒ta-thsa॒tra-mā̭satāśṛ॒ṅgā-ssa॒tī-śśṛṅgā̭ṇi no jāyantā॒ iti॒ kāmḙna॒ tāsā॒-ndaśa॒māsā॒ niṣa̭ṇṇā॒ āsa॒nnatha॒ śṛṅgā᳚ṇyajāyanta॒ tā uda̭tiṣṭha॒nnarā॒thsmetyatha॒ yāsā॒-nnājā̭yanta॒ tā-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-mā॒ptvoda̭tiṣṭha॒ -nnarā॒thsmeti॒ yāsā॒-ñcājā̭yanta॒ yāsā᳚-ñca॒ na tā u॒bhayī॒ru-da̭tiṣṭha॒-nnarā॒thsmeti̭ gosa॒traṃ-vai~ [gosa॒traṃ-vai~, saṃ॒​va~॒thsa॒ro ya] 1
saṃ̭​va~thsa॒ro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-mṷpa॒yantyṛ̭ddhnu॒vantye॒va tasmā᳚-ttūpa॒rā vār​ṣi̭kau॒ māsau॒ partvā̭ carati sa॒trābhi̭jita॒gg॒hya̭syai॒ tasmā᳚-thsaṃ​va~thsara॒sado॒ ya-tki-ñca̭ gṛ॒he kri॒yate॒ tadā॒pta-mava̭ruddha-ma॒bhiji̭ta-ṅkriyate samu॒draṃ-vā~ e॒te pra pla̭vante॒ ye saṃ̭​va~thsa॒ramṷpa॒yanti॒ yo vai sa̭mu॒drasya̭ pā॒ra-nna paśya̭ti॒ na vai sa tata॒ udḙti saṃ​va~thsa॒ro [udḙti saṃ​va~thsa॒raḥ, vai sa̭mu॒dra-] 2
vai sa̭mu॒dra-stasyai॒ta-tpā॒raṃ-ya~da̭tirā॒trau ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-mṷpa॒yantyanā᳚rtā e॒vodṛca̭-ṅgacchantī॒yaṃ-vai~ pūrvo̭-'tirā॒tro̭ 'sāvutta̭ro॒ manaḥ॒ pūrvo॒ vāgutta̭raḥ prā॒ṇaḥ pūrvo̭-'pā॒na utta̭raḥ pra॒rodha̭na॒-mpūrva̭ u॒daya̭na॒mutta̭ro॒ jyoti̭ṣṭomo vaiśvāna॒ro̭ 'tirā॒tro bha̭vati॒ jyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddadhate suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-nṷkhyātyai caturvi॒gṃ॒śaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ bhavati॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā- [catṷrvigṃśati-rardhamā॒sāḥ, saṃ॒​va~॒thsa॒raḥ] 3
-ssaṃ̭​va~thsa॒raḥ pra॒yanta̭ e॒va saṃ̭​va~thsa॒re prati̭ tiṣṭhanti॒ tasya॒ trīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiśca̭ sto॒trīyā॒stāva̭tī-ssaṃ​va~thsa॒rasya॒ rātra̭ya u॒bhe e॒va saṃ̭​va~thsa॒rasya̭ rū॒pe ā᳚pnuvanti॒ te sagg​sthi̭tyā॒ ari̭ṣṭyā॒ utta̭rai॒raho̭bhiścaranti ṣaḍa॒hā bha̭vanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭​va~thsa॒re prati̭ tiṣṭhanti॒ gauścā-''yṷśca maddhya॒ta-sstomaṷ bhavata-ssaṃ​va~thsa॒rasyai॒va tanmi̭thu॒na-mma̭ddhya॒to [tanmi̭thu॒na-mma̭ddhya॒taḥ, da॒dha॒ti॒ pra॒jana̭nāya॒] 4
da̭dhati pra॒jana̭nāya॒ jyoti̭ra॒bhito̭ bhavati vi॒moca̭name॒va tacchandāg̭sye॒va ta-dvi॒mokaṃ̭-ya~॒ntyatho̭ ubha॒yato᳚jyotiṣai॒va ṣa̭ḍa॒hena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti brahmavā॒dino̭ vada॒ntyāsa̭te॒ kena̭ ya॒ntīti̭ deva॒yānḙna pa॒theti̭ brūyā॒cchandāgṃ̭si॒ vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gāya॒trī tri॒ṣṭub-jaga̭tī॒jyoti॒rvai gā̭ya॒trī gaustri॒ṣṭugāyu॒rjaga̭tī॒ yade॒te stomā॒ bhava̭nti deva॒yānḙnai॒va [ ] 5
ta-tpa॒thā ya̭nti samā॒nagṃ sāma̭ bhavati devalo॒ko vai sāma̭ devalo॒kāde॒va naya̭ntya॒nyāa̭nyā॒ ṛco̭ bhavanti manuṣyalo॒ko vā ṛco̭ manuṣyalo॒kāde॒vānyama̭nya-ndevalo॒kama̭bhyā॒roha̭nto yantyabhiva॒rto bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhivṛ̭tyā abhi॒ji-dbha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai viśva॒ji-dbha̭vati॒ viśva̭sya॒ jityai̭ mā॒simā̭si pṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti mā॒simā᳚syatigrā॒hyā̭ gṛhyante mā॒simā᳚sye॒va vī॒rya̭-ndadhati mā॒sā-mprati̭ṣṭhityā u॒pari̭ṣṭānmā॒sā-mpṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti॒ tasmā̭du॒pari̭ṣṭā॒doṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti || 6 ||
(go॒sa॒traṃ-vā~ - ḙti saṃ​va~thsa॒ro᳚ - 'rdhamā॒sā - mi̭thu॒na-mma̭ddhya॒to - dḙva॒yānḙnai॒va - vī॒ryaṃ̭ - trayo̭daśa ca) (a. 1)
gāvo॒ vā e॒ta-thsa॒tramā̭satāśṛ॒ṅgā-ssa॒tī-śśṛṅgā̭ṇi॒ siṣā̭santī॒stāsā॒-ndaśa॒ māsā॒ niṣa̭ṇṇā॒ āsa॒nnatha॒ śṛṅgā᳚ṇyajāyanta॒ tā a̭bruva॒nnarā॒thsmo-tti̭ṣṭhā॒māva॒ ta-ṅkāma̭maruthsmahi॒ yena॒ kāmḙna॒ nyaṣa̭dā॒meti॒ tāsā̭mu॒ tvā a̭bruvanna॒rdhāvā॒ yāva̭tī॒rvā-''sā̭mahā e॒vemaudvā̭da॒śau māsaṷ saṃ​va~thsa॒ragṃ sa॒pāndyo-tti̭ṣṭhā॒meti॒ tāsā᳚- [tāsā᳚m, dvā॒da॒śe mā॒si] 7
-ndvāda॒śe mā॒si śṛṅgā̭ṇi॒ prāva̭rtanta śra॒ddhayā॒ vā-'śra̭ddhayā vā॒ tā i॒mā yāstṷ̄pa॒rā u॒bhayyo॒ vāva tā ā᳚rdhnuva॒n॒. yāśca॒ śṛṅgā॒ṇyasa̭nva॒n॒. yāścorja̭ma॒vārṷndhata॒rdhnoti̭ da॒śasṷ mā॒sū᳚ttiṣṭha̭nnṛ॒ddhnoti̭ dvāda॒śasu॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pa॒dena॒ khalu॒ vā e॒te ya̭nti vi॒ndati॒ khalu॒ vai pa॒dena॒ ya-ntadvā e॒tadṛ॒ddhamaya̭na॒-ntasmā̭ de॒ta-dgo॒sani̭ || 8 ||
(ti॒ṣṭhā॒meti॒ tāsāṃ॒ - tasmā॒-d- dve ca̭) (a. 2)
pra॒tha॒me mā॒si pṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti maddhya॒ma upa̭ yantyutta॒ma upa̭ yanti॒ tadā̭hu॒ryāṃ-vai~ trireka॒syāhna̭ upa॒sīda̭nti da॒hraṃ-vai~ sā-'pa̭rābhyā॒-ndohā᳚bhyā-ndu॒he-'tha॒ kuta॒-ssā dho᳚kṣyate॒ yā-ndvāda̭śa॒ kṛtva̭ upa॒sīda॒ntīti̭ saṃ​va~thsa॒ragṃ sa॒pāndyo᳚tta॒me mā॒si sa॒kṛ-tpṛ॒ṣṭhānyupḙyu॒sta-dyaja̭mānā ya॒jña-mpa॒śūnava̭ rundhate samu॒draṃ-vā~ [samu॒draṃ-vai~, e॒tḙ-'navā॒rama̭pā॒ra-mpra] 9
e॒tḙ-'navā॒rama̭pā॒ra-mpra pla̭vante॒ ye saṃ̭​va~thsa॒ramṷpa॒yanti॒ ya-dbṛ̭ha-drathanta॒re a॒nvarjḙyu॒ryathā॒ maddhyḙ samu॒drasya̭ pla॒vama॒nvarjḙyustā॒dṛ-ktadanṷthsarga-mbṛha-drathanta॒rābhyā̭mi॒tvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭cchanti॒ sarve᳚bhyo॒ vai kāme᳚bhya-ssa॒ndhirdṷhe॒ ta-dyaja̭mānā॒-ssarvā॒n kāmā॒nava̭ rundhate || 10 ||
(sa॒mu॒draṃ-vai~ - catṷstrigṃśacca) (a. 3)
sa॒mā॒nya̭ ṛco̭ bhavanti manuṣyalo॒ko vā ṛco̭ manuṣyalo॒kāde॒va na ya̭ntya॒nyada̭nya॒-thsāma̭ bhavati devalo॒ko vai sāma̭ devalo॒kāde॒vānyama̭nya-mmanuṣyalo॒ka-mpra̭tyava॒roha̭nto yanti॒ jaga̭tī॒magra॒ upa̭ yanti॒ jaga̭tīṃ॒-vai~ chandāgṃ̭si pra॒tyava̭rohantyā-graya॒ṇa-ṅgrahā̭ bṛ॒ha-tpṛ॒ṣṭhāni̭ trayastri॒gṃ॒śagg​stomā॒-stasmā॒-jjyāyāgṃ̭sa॒-ṅkanī̭yā-npra॒tyava̭rohati vaiśvakarma॒ṇo gṛ̭hyate॒viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mānā॒ ava̭ rundhata ādi॒tyo [ādi॒tyaḥ, gṛ॒hya॒ta॒ i॒yaṃ-vā~] 11
gṛ̭hyata i॒yaṃ-vā~ adi̭tira॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhantya॒nyo᳚-'nyo gṛhyete mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyā avānta॒raṃ-vai~ da̭śarā॒treṇa̭ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ ya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta e॒tāgṃ ha॒ vā ṷda॒ṅka-śśau᳚lbāya॒na-ssa॒trasyardhi̭muvāca॒ ya-dda̭śarā॒troya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti sa॒trasyardhyā॒ atho॒ yade॒va pūrve॒ṣvaha̭ssu॒ vilo̭ma kri॒yate॒ tasyai॒vai ( )-ṣā śāntiḥ̭ || 12 ||
(ā॒di॒tya - stasyai॒va - dve ca̭) (a. 4)
yadi॒ somau॒ sagṃsṷtau॒ syātā᳚-mmaha॒ti rātri̭yai prātaranuvā॒ka-mu॒pākṷryā॒-tpūrvo॒ vāca॒-mpūrvo̭ de॒vatāḥ॒ pūrva॒-śchandāgṃ̭si vṛṅkte॒ vṛṣa̭ṇvatī-mprati॒pada̭-ṅkuryā-tprātassava॒nāde॒vaiṣā॒mindraṃ̭-vṛ~॒ṅkte 'tho॒ khalvā̭hussavanamu॒khe-sa̭vanamukhe kā॒ryeti̭ savanamu॒khā-thsa̭vanamukhā-de॒vaiṣā॒mindraṃ̭-vṛ~ṅkte saṃ​ve~॒śāyo̭pave॒śāya̭ gāyatri॒yāstri॒ṣṭubho॒ jaga̭tyā anu॒ṣṭubhaḥ̭ pa॒ṅktyā a॒bhibhū᳚tyai॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si॒ vai saṃ̭​ve~॒śa ṷpave॒śa-śchando̭bhi-re॒vaiṣā॒- [ṷpave॒śa-śchando̭bhi-re॒vaiṣā᳚m, chandāgṃ̭si] 13
-ñchandāgṃ̭si vṛṅkte saja॒nīya॒gṃ॒ śasyaṃ̭-vi~ha॒vyagṃ̭ śasya̭ma॒gastya̭sya kayāśu॒bhīya॒gṃ॒ śasya̭me॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒ta-dyāva̭de॒vāsti॒ tadḙṣāṃ-vṛ~ṅkte॒ yadi̭ prātassava॒ne ka॒laśo॒ dīryḙta vaiṣṇa॒vīṣṷ śipivi॒ṣṭava̭tīṣu stuvīra॒n॒.yadvai ya॒jñasyā̭-ti॒ricya̭te॒ viṣṇu॒-ntacchi̭pivi॒ṣṭama॒bhyati̭ ricyate॒ tadviṣṇuḥ̭ śipivi॒ṣṭo-'ti̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhā॒tyatho॒ ati̭riktenai॒vā-ti̭riktamā॒ptvā-'va̭ rundhate॒ yadi̭ ma॒ddhyandi̭ne॒ dīryḙta vaṣaṭkā॒rani̭dhana॒gṃ॒ sāma̭ kuryurvaṣaṭkā॒ro vai ya॒jñasya̭ prati॒ṣṭhā pra̭ti॒ṣṭhāme॒vaina̭-dgamayanti॒ yadi̭ tṛtīyasava॒na e॒tade॒va || 14 ||
(chando̭bhire॒vaiṣā॒ - mavai - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 5)
ṣa॒ḍa॒hai-rmāsā᳚n-thsa॒mpādyā-'ha॒ru-thsṛ̭janti ṣaḍa॒hair​hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭ntya-rdhamā॒sairmāsā᳚n-thsa॒mpādyāha॒ru-thsṛ̭jantya-rdhamā॒sair​hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭ntyamāvā॒sya̭yā॒ māsā᳚n-thsa॒mpādyāha॒ru-thsṛ̭jantyamāvā॒sya̭yā॒ hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭nti paurṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒mpādyā-'haru-thsṛ̭janti paurṇamā॒syā hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭nti॒ yo vai pū॒rṇa ā̭si॒ñcati॒ parā॒ sa si̭ñcati॒ yaḥ pū॒rṇādu॒daca̭ti [ ] 15
prā॒ṇama̭smi॒n​thsa da̭dhāti॒ ya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ saṃ​va~thsa॒rāyai॒va ta-tprā॒ṇa-nda̭dhati॒ tadanṷ sa॒triṇaḥ॒ prāṇa̭nti॒ yadaha॒rno-thsṛ॒jeyu॒ryathā॒ dṛti॒rupa̭naddho vi॒pata̭tye॒vagṃ saṃ̭​va~thsa॒ro vi pa̭te॒dārti॒-mārcchḙyu॒rya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ saṃ​va~thsa॒rāyai॒va tadṷdā॒na-nda̭dhati॒ tadanṷ sa॒triṇa॒ u- [sa॒triṇa॒ ut, a॒na॒nti॒ nā-''rti॒-mārccha̭nti] 16
-da̭nanti॒ nā-''rti॒-mārccha̭nti pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒to ya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ de॒vānā̭me॒va ta-dya॒jñena̭ ya॒jña-mpra॒tyava̭rohanti॒ vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thṣa̭ḍa॒hasa̭tanta॒gṃ॒ santa॒mathāha̭ru-thsṛ॒janti̭ prājāpa॒tya-mpa॒śumā la̭bhante pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti॒ yanti॒ vā e॒te sava̭nā॒dye-'ha̭- [sava̭nā॒dye-'haḥ̭, u॒-thsṛ॒janti̭] 17
-ru-thsṛ॒janti̭ tu॒rīya॒-ṅkhalu॒ vā e॒ta-thsava̭naṃ॒-ya~-thsā᳚nāṃ॒yyaṃ-ya~-thsā᳚nāṃ॒yya-mbhava̭ti॒ tenai॒va sava̭nā॒nna ya̭nti samupa॒hūya̭ bhakṣayantye॒tath- so̭mapīthā॒ hyḙtar​hi̭ yathāyata॒naṃ-vā~ e॒teṣāgṃ̭ savana॒bhājo̭ de॒vatā̭ gacchanti॒ ye-'ha̭ru-thsṛ॒jantya̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒-nnirva̭panti yathāyata॒nāde॒va sa̭vana॒bhājo̭ de॒vatā॒ ava̭ rundhate॒ 'ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒na ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne॒ dvāda̭śakapālāg​-stṛtīyasava॒ne chandāg̭sye॒vā-''ptvā -'va̭ rundhate vaiśvade॒va-ñca॒ru-ntṛ̭tīyasava॒ne nirva̭panti vaiśvade॒vaṃ-vai~ tṛ̭tīyasava॒na-ntenai॒va tṛ̭tīyasava॒nānna ya̭nti || 18 ||
(u॒daca॒ - tyu - dye-'ha̭ - rā॒ptvā - pañca̭daśa ca) (a. 6)
u॒thsṛjyāṃ(3)nothsṛjyā(3)miti̭ mīmāgṃsante brahmavā॒dina॒-stadvā̭huru॒-thsṛjya̭me॒vetya̭-māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñco॒-thsṛjya॒mityā̭hure॒te hi ya॒jñaṃ-va~ha̭ta॒ iti॒ te tvāva nothsṛjye॒ ityā̭hu॒rye a̭vānta॒raṃ-ya~॒jña-mbhe॒jāte॒ iti॒ yā pra̭tha॒mā vya̭ṣṭakā॒ tasyā̭mu॒-thsṛjya॒mityā̭hure॒ṣa vai mā॒so vi̭śa॒ra iti॒ nā-''di̭ṣṭa॒- [nā-''di̭ṣṭam, uthsṛ̭jeyu॒-] 19
-muthsṛ̭jeyu॒-ryadādi̭ṣṭa-muthsṛ॒jeyṷryā॒dṛśe॒ punaḥ̭ paryāplā॒ve maddhyḙ ṣaḍa॒hasya̭ sa॒pandyḙta ṣaḍa॒hairmāsā᳚n-thsa॒pāndya॒ ya-thsa̭pta॒ma- maha॒stasmi॒nnu-thsṛ̭jeyu॒-stada॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peyurai॒ndra-ndadhīndrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapālama॒gnervai vasṷmataḥ prātassava॒naṃ-ya~da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭me॒va ta-dbhā॒ginī᳚-ṅku॒rvanti॒ [-ṅku॒rvanti̭, sava̭na] 20
sava̭na-maṣṭā॒bhirupa̭ yanti॒ yadai॒ndra-ndadhi॒ bhava॒tīndra̭me॒va ta-dbhā̭ga॒dheyā॒nna cyā̭vaya॒ntīndra̭sya॒ vai ma॒rutva̭to॒ māddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭naṃ॒-ya~dindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭me॒va ta-dbhā॒ginī᳚-ṅku॒rvanti॒ sava̭namekāda॒śabhi॒rupa̭ yanti॒ viśvḙṣāṃ॒-vai~ de॒vānā̭mṛbhu॒matā᳚-ntṛtīyasava॒naṃ​ya~-dvai᳚śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭ e॒va ta-dbhā॒ginīḥ᳚ ku॒rvanti॒ sava̭na-ndvāda॒śabhi॒- [sava̭na-ndvāda॒śabhiḥ̭, upa̭ yanti] 21
-rupa̭ yanti prājāpa॒tya-mpa॒śumā la̭bhante ya॒jño vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñasyā-na̭nusargāyābhiva॒rta i॒ta-ṣṣaṇmā॒so bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati॒ brahma॒ vā a̭bhiva॒rto brahma̭ṇai॒va ta-thsṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭bhiva॒rtaya̭nto yanti pratikū॒lami̭va॒ hīta-ssṷva॒rgo lo॒ka indra॒ kratṷ-nna॒ ā bha̭ra pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | śikṣā̭ no a॒smi-npṷruhūta॒ yāma̭ni jī॒vā jyoti̭-raśīma॒hītya॒-muta̭ āya॒tāgṃ ṣaṇmā॒so bra̭hmasā॒ma-mbha̭vatya॒yaṃ-vai~ lo॒ko jyotiḥ̭ pra॒jā jyoti̭ri॒mame॒va tallo॒ka-mpaśya̭nto-'bhi॒vada̭nta॒ ā ya̭nti || 22 ||
(nā-''di̭ṣṭaṃ - ku॒rvanti̭ - dvāda॒śabhi॒ - riti̭- vigṃśa॒tiśca̭) (a. 7)
de॒vānāṃ॒-vā~ anta̭-ñja॒gmuṣā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mapā᳚krāma॒-tta-tkro॒śenāvā̭rundhata॒ ta-tkro॒śasya̭ krośa॒tvaṃ-ya~-tkro॒śena॒ cātvā̭la॒syānte᳚ stu॒vanti̭ ya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭ rundhate sa॒trasyardhyā̭ ''hava॒nīya॒syānte᳚ stuvantya॒gni-me॒vopa̭-dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvardhi॒mupa̭ yanti pra॒jāpa̭te॒r॒hṛda̭yena havi॒rdhāne॒-'nta-sstṷvanti pre॒māṇa̭me॒vāsya̭ gacchanti ślo॒kena̭ pu॒rastā॒-thsada̭sa- [pu॒rastā॒-thsada̭saḥ, stu॒va॒ntyanṷślokena] 23
-sstuva॒ntyanṷślokena pa॒ścā-dya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvā ślo̭ka॒bhājo̭ bhavanti na॒vabhi̭-raddhva॒ryuru-dgā̭yati॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhāti॒ sarvā̭ ai॒ndriyo̭ bhavanti prā॒ṇeṣve॒vendri॒ya-nda̭dha॒-tyapra̭tihṛtābhi॒ru-dgā̭yati॒ tasmā॒-tpurṷṣa॒-ssarvā᳚ṇya॒nyāni̭ śī॒r​ṣṇo-'ṅgā̭ni॒ pratya̭cati॒ śira̭ e॒va na pa̭ñcada॒śagṃra̭thanta॒ra-mbha̭vatīndri॒yame॒vāva̭ rundhate saptada॒śa- [saptada॒śam, bṛ॒ha-da॒nnādya॒syā] 24
-mbṛ॒ha-da॒nnādya॒syā-'va̭ruddhyā॒ atho॒ praiva tena̭ jāyanta ekavi॒gṃ॒śa-mbha॒dra-ndvi॒padā̭su॒ prati̭ṣṭhityai॒ patna̭ya॒ upa̭ gāyanti mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai pra॒jā̭patiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ so̭-'kāmayatā॒-''sāma॒hagṃ rā॒jya-mparī̭yā॒miti॒ tāsāgṃ̭ rāja॒nenai॒va rā॒jya-mparyai॒-tta-drā̭ja॒nasya̭ rājana॒tvaṃ-ya~-drā̭ja॒na-mbhava̭ti pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭mānā rā॒jya-mpari̭ yanti pañcavi॒gṃ॒śa-mbha̭vati pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭ pa॒ñcabhi॒-stiṣṭha̭nta-sstuvanti] 25
-rāptyai̭ pa॒ñcabhi॒-stiṣṭha̭nta-sstuvanti devalo॒kame॒vābhi ja̭yanti pa॒ñcabhi॒rāsī̭nā manuṣyalo॒kame॒vābhi ja̭yanti॒ daśa॒ sampa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-nnādya॒mava̭ rundhate pañca॒dhā vi̭ni॒ṣadya̭ stuvanti॒ pañca॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭha॒ntyekai̭ka॒yā-'stṷtayā sa॒māya̭nti di॒gbhya e॒vānnādya॒gṃ॒ sa-mbha̭ranti॒ tābhi̭-rudgā॒to-dgā̭yati di॒gbhya e॒vā-'nnādyagṃ̭ [e॒vā-'nnādya᳚m, sa॒mbhṛtya॒ teja̭] 26
sa॒mbhṛtya॒ teja̭ ā॒tma-nda̭dhate॒ tasmā॒dekaḥ̭ prā॒ṇa-ssarvā॒ṇyaṅgā᳚nyava॒tyatho॒ yathā̭ supa॒rṇa ṷtpati॒ṣyañchira̭ utta॒ma-ṅkṷru॒ta e॒vame॒va ta-dyaja̭mānāḥ pra॒jānā̭mutta॒mā bha̭vantyāsa॒ndī-mṷdgā॒tā ''ro̭hati॒ sāmrā᳚jyame॒va ga̭cchanti ple॒ṅkhagṃ hotā॒ nāka̭syai॒va pṛ॒ṣṭhagṃ ro̭hanti kū॒rcāva̭ddhva॒ryu-rbra॒ddhnasyai॒va vi॒ṣṭapa̭-ṅgacchantye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭ tiṣṭha॒ntyatho̭ ā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānāḥ kurvate suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 27 ||
(sada̭saḥ-saptada॒śaṃ-pra॒jāpa̭te-rgāyati di॒gbhya e॒vānnādyaṃ॒-pratye-kā̭daśa ca) (a. 8)
a॒rkyḙṇa॒ vai sa̭hasra॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tābhya॒ ilā᳚de॒nnerāṃ॒-lū~tā॒mavā̭rundha॒ yada॒rkya̭-mbhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta॒ ilā᳚da-mbhavati pra॒jābhya̭ e॒va sṛ॒ṣṭābhya॒ irāṃ॒-lū~tā॒mava̭ rundhate॒ tasmā॒dyāgṃ samāgṃ̭ sa॒tragṃ samṛ̭ddha॒-ṅkṣodhṷkā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jā iṣa॒gg॒ hyā̭sā॒mūrja̭mā॒dada̭te॒ yāgṃ samāṃ॒-vyṛ~̭ddha॒-makṣo̭dhukā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jā [samā᳚-mpra॒jāḥ, na hyā̭sā॒miṣa॒] 28
na hyā̭sā॒miṣa॒-mūrja̭-mā॒dada̭ta utkro॒da-ṅkṷrvate॒ yathā̭ ba॒ndhā-nmṷmucā॒nā ṷtkro॒da-ṅku॒rvata̭ e॒vame॒va ta-dyaja̭mānā devaba॒ndhā-nmṷmucā॒nā ṷtkro॒da-ṅkṷrvata॒ iṣa॒mūrja̭mā॒tma-ndadhā̭nā vā॒ṇa-śśa॒tata̭nturbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhantyā॒ji-ndhā̭va॒ntyana̭bhijitasyā॒-bhiji̭tyai dundu॒bhīn-thsa॒māghna̭nti para॒mā vā e॒ṣā vāgyā dṷndu॒bhau pa̭ra॒māme॒va [ ] 29
vāca॒mava̭ rundhate bhūmidundu॒bhimā ghna̭nti॒ yaivemāṃ-vā~-kpravi̭ṣṭā॒ tāme॒vāva̭ rundha॒te 'tho̭ i॒māme॒va ja̭yanti॒ sarvā॒ vāco̭ vadanti॒ sarvā̭sāṃ-vā~॒cāmava̭ruddhyā ā॒rdrecarma॒n vyāya̭cchete indri॒yasyā va̭ruddhyā॒ ā-'nyaḥ krośa̭ti॒ prānya-śśagṃ̭sati॒ ya ā॒krośa̭ti pu॒nātye॒vainā॒n​thsa yaḥ pra॒śagṃsa̭ti pū॒teṣve॒vā-'nnādya̭-ndadhā॒tyṛṣi̭kṛta-ñca॒ [-ndadhā॒tyṛṣi̭kṛta-ñca॒, vā e॒te] 30
vā e॒te de॒vakṛ̭ta-ñca॒ pūrvai॒rmāsai॒rava̭ rundhate॒ ya-dbhṷ̄te॒cchadā॒gṃ॒ sāmā̭ni॒ bhava̭ntyu॒bhaya॒syāva̭ruddhyai॒ yanti॒ vā e॒te mi̭thu॒nādye saṃ̭​va~thsa॒ra-mṷpa॒yantya̭ntarve॒di mi̭thu॒nau sa-mbha̭vata॒stenai॒va mi̭thu॒nānna ya̭nti || 31 ||
(vyṛ̭ddha॒makṣo̭dhukā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jāḥ - pa̭ra॒māme॒va - ca̭ - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
carmāva̭ bhindanti pā॒pmāna̭me॒vaiṣā॒mava̭ bhindanti॒ mā-'pa̭ rāthsī॒rmā-'ti̭ vyāthsī॒rityā̭ha sampra॒tyḙvaiṣā᳚-mpā॒pmāna॒mava̭ bhindantyudaku॒mbhāna̭dhini॒dhāya̭ dā॒syo̭ mārjā॒līya॒-mpari̭ nṛtyanti pa॒do ni̭ghna॒tīri॒damma̭dhu॒-ṅgāya̭ntyo॒ madhu॒ vai de॒vānā᳚-mpara॒ma-ma॒nnādya̭-mpara॒mame॒vā-nnādya॒mava̭ rundhate pa॒do ni ghna̭nti mahī॒yāme॒vaiṣṷ dadhati || 32 ||
(carmai - kā॒nnapa̭ñcā॒śat) (a. 10)
pṛ॒thi॒vyai svāhā॒ 'ntari̭kṣāya॒ svāhā̭ di॒ve svāhā̭ samploṣya॒te svāhā̭ sa॒plaṃ​va~̭mānāya॒ svāhā॒ samplṷtāya॒ svāhā̭ meghāyiṣya॒te svāhā̭ meghāya॒te svāhā̭ meghi॒tāya॒ svāhā̭ me॒ghāya॒ svāhā̭ nīhā॒rāya॒ svāhā̭ ni॒hākā̭yai॒ svāhā᳚ prāsa॒cāya॒ svāhā᳚ praca॒lākā̭yai॒ svāhā̭ vidyotiṣya॒te svāhā̭ vi॒dyota̭mānāya॒ svāhā̭ saṃ​vi~॒dyota̭mānāya॒ svāhā᳚ stanayiṣya॒te svāhā᳚ sta॒naya̭te॒ svāho॒ -gragg​ sta॒naya̭te॒ svāhā̭ var​ṣiṣya॒te svāhā॒ var​ṣa̭te॒ svāhā̭ 'bhi॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭ pari॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭ saṃ॒​va~r​ṣa̭te॒ [saṃ॒​va~r​ṣa̭te, svāhā̭ 'nu॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭] 33
svāhā̭ 'nu॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭ śīkāyiṣya॒te svāhā̭ śīkāya॒te svāhā̭ śīki॒tāya॒ svāhā᳚proṣiṣya॒te svāhā᳚ pruṣṇa॒te svāhā̭ paripruṣṇa॒te svāho᳚-dgrahīṣya॒te svāho᳚ dgṛhṇa॒te svāho-dgṛ̭hītāya॒ svāhā̭ viploṣya॒te svāhā̭ vi॒plava̭mānāya॒ svāhā॒ viplṷtāya॒ svāhā̭ ''taphsya॒te svāhā॒ ''tapa̭te ॒svāho॒-gramā॒tapa̭te॒ svāha॒ -rgbhya-ssvāhā॒ yajṷrbhya॒-ssvāhā॒ sāma̭bhya॒-ssvāhā 'ṅgi̭robhya॒-ssvāhā॒ vede᳚bhya॒-ssvāhā॒ gāthā᳚bhya॒-ssvāhā̭ nārāśa॒gṃ॒sībhya॒-ssvāhā॒ raibhī᳚bhya॒-ssvāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 34 ||
(saṃ॒​va~r​ṣa̭te॒ - raibhī᳚bhya॒-ssvāhā॒ - dve ca̭) (a. 11)
da॒tvate॒ svāhā̭ 'da॒ntakā̭ya॒ svāhā᳚ prā॒ṇine॒ svāhā᳚ 'prā॒ṇāya॒ svāhā॒ mukha̭vate॒ svāhā̭-'mu॒khāya॒ svāhā॒ nāsi̭kavate॒ svāhā̭ 'nāsi॒kāya॒ svāhā᳚ 'kṣa॒ṇvate॒ svāhā̭-'na॒kṣikā̭ya॒ svāhā̭ ka॒rṇine॒ svāhā̭ 'ka॒rṇakā̭ya॒ svāhā̭ śīr​ṣa॒ṇvate॒ svāhā̭-'śī॒r॒ṣakā̭ya॒ svāhā̭ pa॒dvate॒ svāhā̭ 'pā॒dakā̭ya॒ svāhā᳚ prāṇa॒te svāhā 'prā̭ṇate॒ svāhā॒ vada̭te॒ svāhā 'va̭date॒ svāhā॒ paśya̭te॒ svāhā 'pa̭śyate॒ svāhā̭ śṛṇva॒te svāhā 'śṛ̭ṇvate॒ svāhā̭ mana॒svine॒ svāhā̭- [mana॒svine॒ svāhā᳚, a॒ma॒nase॒ svāhā̭] 35
-'ma॒nase॒ svāhā̭ reta॒svine॒ svāhā̭ 're॒taskā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒-ssvāhā᳚ pra॒jana̭nāya॒ svāhā॒ loma̭vate॒ svāhā̭ 'lo॒makā̭ya॒ svāhā᳚ tva॒ce svāhā॒ 'tvakkā̭ya॒ svāhā॒ carma̭ṇvate॒ svāhā̭ 'ca॒rmakā̭ya॒ svāhā॒ lohi̭tavate॒ svāhā̭-'lohi॒tāya॒ svāhā̭ māgṃsa॒nvate॒ svāhā̭ 'mā॒gṃ॒sakā̭ya॒ svāhā॒ snāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ 'snā॒vakā̭ya॒ svāhā᳚ stha॒nvate॒ svāhā̭-'na॒sthikā̭ya॒ svāhā̭ majja॒nvate॒ svāhā̭ 'ma॒jjakā̭ya॒ svāhā॒ 'ṅgine॒ svāhā̭-'na॒ṅgāya॒ svāhā॒ ''tmane॒ svāhā 'nā᳚tmane॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(ma॒na॒svine॒ svāhā - 'nā᳚tmane॒ svāhā॒ - dve ca̭) (a. 12)
kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yunaktu॒ viṣṇṷstvā yunaktva॒sya ya॒jñasyardhyai॒ mahya॒gṃ॒ sanna̭tyā a॒muṣmai॒ kāmā॒yā-''yṷṣe tvā prā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā॒ vyṷṣṭyai tvā ra॒yyai tvā॒ rādha̭se tvā॒ ghoṣā̭ya tvā॒ poṣā̭ya tvā ''rādgho॒ṣāya̭ tvā॒ pracyṷtyai tvā || 37 ||
(kastvā॒ - 'ṣṭātrigṃ̭śat) (a. 13)
a॒gnayḙ gāya॒trāya̭ tri॒vṛte॒ rātha̭ntarāya vāsa॒ntāyā॒-ṣṭāka̭pāla॒ indrā̭ya॒ traiṣṭṷbhāya pañcada॒śāya॒ bār​ha̭tāya॒ graiṣmā॒yaikā̭daśakapālo॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo॒ jāga̭tebhya-ssaptada॒śebhyo̭ vairū॒pebhyo॒ vār​ṣi̭kebhyo॒ dvāda̭śakapālo mi॒trāvarṷṇābhyā॒-mānṷṣṭubhābhyā-mekavi॒gṃ॒śābhyāṃ᳚-vai~rā॒jābhyāgṃ̭ śāra॒dābhyā᳚-mpaya॒syā̭ bṛha॒spata̭ye॒ pāṅktā̭ya triṇa॒vāya̭ śākva॒rāya॒ haima̭ntikāya ca॒ru-ssa̭vi॒tra ā̭ticchanda॒sāya̭ trayastri॒gṃ॒śāya̭ raiva॒tāya̭ śaiśi॒rāya॒ dvāda̭śakapā॒lo 'di̭tyai॒ viṣṇṷpatnyai ca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapā॒lo 'nṷmatyai ca॒ruḥ kā॒ya eka̭kapālaḥ || 38 ||
(a॒gnaye-'di̭tyā॒ anṷmatyai - sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 14)
yo vā a॒gnāva॒gniḥ pra̭hri॒yate॒ yaśca॒ somo॒ rājā॒ tayo̭re॒ṣa ā̭ti॒thyaṃ-ya~da̭gnīṣo॒mīyo-'thai॒ṣa ru॒dro yaścī॒yate॒ ya-thsañci̭te॒-'gnāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi॒ na ni॒rvapḙde॒ṣa e॒va ru॒dro-'śā᳚nta upo॒tthāya̭ pra॒jā-mpa॒śūn yaja̭mānasyā॒bhi ma̭nyeta॒ ya-thsañci̭te॒-'gnāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nāsya̭ ru॒dro-'śā᳚nta [ru॒dro-'śā᳚ntaḥ, u॒po॒tthāya̭] 39
upo॒tthāya̭ pra॒jā-mpa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ daśa̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā nābhi̭rdaśa॒mī prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhā॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhatyṛ॒tubhi॒rvā e॒ṣa chando̭bhi॒-sstomaiḥ᳚ pṛ॒ṣṭhaiścḙta॒vya̭ ityā̭hu॒ryade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭tyṛ॒tubhi̭re॒vaina॒-ñchando̭bhi॒-sstomaiḥ᳚ pṛ॒ṣṭhaiści̭nute॒ diśaḥ̭ suṣuvā॒ṇenā̭ - [ ] 40
-bhi॒jityā॒ ityā̭hu॒ryade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭ti di॒śāma॒bhiji̭tyā e॒tayā॒ vā indra̭-nde॒vā a̭yājaya॒-ntasmā̭dindrasa॒va e॒tayā॒ manṷ-mmanu॒ṣyā᳚stasmā᳚-nmanusa॒vo yathendro̭ de॒vānāṃ॒-ya~thā॒ manṷrmanu॒ṣyā̭ṇāme॒va-mbha̭vati॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭te॒ digva̭tīḥ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavanti॒ sarvā̭sā-ndi॒śāma॒bhiji̭tyai || 41 ||
(aśā᳚ntaḥ - suṣuvā॒ṇenai - ka̭catvārigṃśacca) (a. 15)
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi॒ tasya̭ te॒ dyaurma̭hi॒mā nakṣa̭trāṇi rū॒pamā̭di॒tyaste॒ teja॒stasmai᳚ tvā mahi॒mne pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ || 42 ||
(yaḥ prā̭ṇa॒to dyaurā̭di॒tyo᳚ - 'ṣṭātrigṃ̭śat ) (a. 16)
ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ | yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi॒ tasya̭ te pṛthi॒vī ma̭hi॒mauṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo rū॒pama॒gniste॒ teja॒stasmai᳚ tvā mahi॒mne pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ || 43 ||
(ya ā᳚tma॒dāḥ pṛ̭thi॒vya̭gni-rekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śat) (a. 17)
ā brahma̭-nbrāhma॒ṇo bra̭hmavarca॒sī jā̭yatā॒mā 'smi-nrā॒ṣṭre rā̭ja॒nya̭ iṣa॒vyaḥ̭ śūro̭ mahāra॒tho jā̭yatā॒-ndogdhrī̭dhe॒nurvoḍhā̭ 'na॒ḍvānā॒śu-ssaptiḥ॒ pura̭ndhi॒ryoṣā̭ ji॒ṣṇū ra̭the॒ṣṭhā-ssa॒bheyo॒ yuvā ''sya yaja̭mānasya vī॒ro jā̭yatā-nnikā॒meni̭kāme naḥ pa॒rjanyo̭ var​ṣatu pha॒linyo̭ na॒ oṣa̭dhayaḥ pacyantāṃ-yo~gakṣe॒monaḥ̭ kalpatām || 44 ||
(ā brahma॒ - nneka̭catvārigṃśat )(ā18)
ā-'krāṋ vā॒jī pṛ̭thi॒vīma॒gniṃ-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā ''krāṋ vā॒jya̭ntari̭kṣaṃ-vā~॒yuṃ-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā॒ dyāṃ-vā~॒jyā-'kragg̭sta॒ sūryaṃ॒-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā॒ 'gnistḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa-mpā̭raya vā॒yustḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa- [sva॒sti mā॒ sam, pā॒ra॒yā॒ ''di॒tyastḙ] 45
-mpā̭rayā ''di॒tyastḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa-mpā̭raya prāṇa॒dhṛga̭si prā॒ṇa-mmḙ dṛgṃha vyāna॒dhṛga̭si vyā॒na-mmḙ dṛgṃhā 'pāna॒dhṛga̭syapā॒na-mma̭ dṛgṃha॒ cakṣṷrasi॒ cakṣu॒rmayi̭ dhehi॒ śrotra̭masi॒ śrotra॒-mmayi̭ dhe॒hyāyṷra॒syāyu॒rmayi̭ dhehi || 46 ||
(vā॒yustḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ saṃ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 19)
jajñi॒ bījaṃ॒-va~r​ṣṭā̭ pa॒rjanyaḥ॒ paktā̭ sa॒syagṃ sṷpippa॒lā oṣa̭dhaya-ssvadhicara॒ṇeyagṃ sṷ̄pasada॒no᳚-'gni-ssva̭ddhya॒kṣama॒ntari̭kṣagṃsupā॒vaḥ pava̭māna-ssūpasthā॒nā dyau-śśi॒vama॒sau tapa̭n yathāpū॒rvama̭horā॒tre pa̭ñcada॒śino᳚ 'rdhamā॒sā-stri॒gṃ॒śino॒ māsāḥ᳚ kḷ॒ptā ṛ॒tavaḥ̭ śā॒nta-ssaṃ̭​va~thsa॒raḥ || 47 ||
(jajñi॒ bīja॒ - meka̭trigṃśat) (a. 20)
ā॒gne॒yo᳚-'ṣṭāka̭pāla-ssau॒myaśca॒ru-ssā̭vi॒tro᳚-'ṣṭāka̭pālaḥ pau॒ṣṇaśca॒rū rau॒draśca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapālo mṛgākha॒re yadi॒ nā-''gacchḙ-da॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pāla-ssau॒rya-mpayo̭ vāya॒vya̭ ājya̭bhāgaḥ || 48 ||
(ā॒gne॒ya - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 21)
a॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pāla॒ indrā̭yā-'gṃho॒muca॒ ekā̭daśakapālo mi॒trāvarṷṇābhyā-māgo॒mugbhyā᳚-mpaya॒syā̭ vāyosāvi॒tra ā̭go॒mugbhyā᳚-ñca॒rura॒śvibhyā̭-māgo॒mugbhyā᳚-ndhā॒nā ma॒rudbhya̭ eno॒mugbhyaḥ̭ sa॒ptaka̭pālo॒ viśve᳚bhyo de॒vebhya̭ eno॒mugbhyo॒ dvāda̭śakapā॒lo 'nṷmatyai ca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapālo॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-magṃho॒mugbhyā᳚-ndvikapā॒laḥ || 49 ||
(a॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce᳚ - tri॒gṃ॒śat) (a. 22)
a॒gnaye॒ sama̭nama-tpṛthi॒vyai sama̭nama॒dyathā॒-'gniḥ pṛ̭thi॒vyā sa॒mana̭made॒va-mmahya̭-mbha॒drā-ssanna̭taya॒-ssa-nna̭mantu vā॒yave॒ sama̭namada॒ntari̭kṣāya॒ sama̭nama॒dyathā̭ vā॒yura॒ntari̭kṣeṇa॒ sūryā̭ya॒ sama̭namaddi॒ve sama̭nama॒dyathā॒ sūryo̭ di॒vā ca॒ndrama̭se॒ sama̭nama॒nnakṣa̭trebhya॒-ssama̭nama॒dyathā̭ ca॒ndramā॒ nakṣa̭trai॒rvarṷṇāya॒ sama̭namada॒dbhya-ssama̭nama॒-dyathā॒ [-ssama̭nama॒-dyathā᳚, varṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒] 50
varṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒ sama̭namadṛ॒ce sama̭nama॒dyathā॒ sāma॒rcā brahma̭ṇe॒ sama̭nama-tkṣa॒trāya॒ sama̭nama॒dyathā॒ brahma̭ kṣa॒treṇa॒ rājñe॒ sama̭nama-dvi॒śe sama̭nama॒dyathā॒ rājā̭ vi॒śā rathā̭ya॒-ssama̭nama॒daśve᳚bhya॒-ssama̭nama॒dyathā॒ ratho-'śvaiḥ᳚ pra॒jāpa̭taye॒ sama̭nama-dbhū॒tebhya॒-ssama̭nama॒dyathā᳚ pra॒jāpa̭tirbhū॒tai-ssa॒mana̭made॒va-mmahya̭-mbha॒drā-ssanna̭taya॒-ssa-nna̭mantu || 51 ||
(a॒dbhya-ssama̭nama॒dyathā॒-mahyaṃ̭-ca॒tvāri̭ ca) (a. 23)
ye te॒ panthā̭na-ssavitaḥ pū॒rvyāso̭-'re॒ṇavo॒ vita̭tā a॒ntari̭kṣe | tebhi̭rno a॒dya pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhī॒ rakṣā̭ ca no॒ adhi̭ ca deva brūhi || namo॒-'gnayḙ pṛthivi॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi॒ namo̭ vā॒yave᳚-'ntarikṣa॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi॒ nama॒-ssūryā̭ya divi॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi || 52 ||
(ye te॒ - catṷścatvārigṃśat) (a. 24)
yo vā aśva̭sya॒ meddhya̭sya॒ śiro॒ veda̭ śīr​ṣa॒ṇvā-nmeddhyo̭ bhavatyu॒ṣā vā aśva̭sya॒ meddhya̭sya॒ śira॒-ssūrya॒ścakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-ndiśaḥ॒ pādā̭ avāntaradi॒śāḥ par​śa̭vo-'horā॒tre ni̭me॒ṣo᳚-'rdhamā॒sāḥ parvā̭ṇi॒ māsā᳚-ssa॒dhānnā᳚nyṛ॒tavo-'ṅgā̭ni saṃ​va~thsa॒ra ā॒tmā ra॒śmayaḥ॒ keśā॒ nakṣa̭trāṇi rū॒pa-ntāra̭kā a॒sthāni॒ nabho̭ mā॒gṃ॒sānyoṣa̭dhayo॒ lomā̭ni॒ vana॒spata̭yo॒ vālā̭ a॒gnirmukhaṃ̭-vai~śvāna॒ro vyāttagṃ̭ [vyātta᳚m, sa॒mu॒dra u॒dara̭ma॒ntari̭kṣa-] 53
samu॒dra u॒dara̭ma॒ntari̭kṣa-mpā॒yu-rdyāvā̭pṛthi॒vī ā॒ṇḍau grāvā॒ śepa॒-ssomo॒ reto॒ yajja̭ñja॒bhyate॒ tadvi dyo̭tate॒ yadvi̭dhūnu॒te ta-thsta̭nayati॒ yanmeha̭ti॒ tadva̭r​ṣati॒ vāge॒vāsya॒ vāgaha॒rvā aśva̭sya॒ jāya̭mānasya mahi॒mā pu॒rastā᳚jjāyate॒ rātri̭rena-mmahi॒mā pa॒ścādanṷ jāyata e॒tau vai ma̭hi॒mānā॒-vaśva̭ma॒bhita॒-ssa-mba̭bhūvatu॒r॒hayo̭ de॒vāna̭vaha॒ darvā-'sṷrān vā॒jī ga̭ndha॒rvā-naśvo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsamu॒dro vā aśva̭sya॒ yoniḥ̭ samu॒dro bandhuḥ̭ || 54 ||
(vyātta̭ - mavaha॒-d- dvāda̭śa ca ) (a. 25)
(gāvo॒ - gāva॒-ssiṣā̭santīḥ- pratha॒me mā॒si - sa̭mā॒nyo̭ - yadi॒ somaṷ- ṣaḍa॒hai - ru॒-thsṛjyā(3)n - de॒vānā̭ - ma॒rkyḙṇa॒ - carmā-'va̭ - pṛthi॒vyai - da॒tvate॒ - kastvā॒ - 'gnaye॒ - yo vai - yaḥ prā̭ṇa॒to - ya ā᳚tma॒dā - ā brahma॒ - nnā-'krā॒n - jajñi॒ bīja̭ - māgne॒yo᳚-'ṣṭāka̭pālo॒ - 'gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pālo॒ - 'gnaye॒sama̭nama॒--dye te॒ panthā̭no॒ - yo vā aśva̭sya॒meddhya̭sya॒ śiraḥ॒ - pañca̭vigṃśatiḥ)
(gāvaḥ̭ - samā॒nyaḥ̭ - sava̭namaṣṭā॒bhi - rvā e॒te de॒vakṛ̭tañcā - 'bhi॒jityā॒ ityā̭hu॒ -rvarṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒ - catṷṣ pañcā॒sat)
(gāvo॒, yoni̭ ssamu॒dro bandhuḥ̭)
(pra॒janana̭gṃ - sādyāḥ - pra॒javaṃ॒ - bṛha॒spati॒ - rgāvaḥ - pañca̭) (7)
(i॒ṣe, vā̭ya॒vya̭, mpra॒jāpa̭ti, ryuñjā॒nā, ssā̭vi॒trāṇi̭, prācīna̭vagṃśa, mpra॒jana̭nagṃ, sapta) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīyasaṃhitā samāptā ||