📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.4 - বি বা এতস্য যজ্ঞঃ - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয সংহিতা পাঠঃ
3.4 - Vi Va Etasya Yajnah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্তৃতীযকাণ্ডে চতুর্থঃ প্রশ্নঃ - ইষ্টিহোমাভিধানং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
বি বা এ॒তস্য॑ য॒জ্ঞ ঋ॑দ্ধ্যতে॒ যস্য॑ হ॒বির॑তি॒রিচ্য॑তে॒ সূর্যো॑ দে॒বো দি॑বি॒ষদ্ভ্য॒ ইত্যা॑হ॒ বৃহ॒স্পতি॑না চৈ॒বাস্য॑ প্র॒জাপ॑তিনা চ য॒জ্ঞস্য॒ ব্যৃ॑দ্ধ॒মপি॑ বপতি॒ রক্ষাগ্ং॑সি॒ বা এ॒ত-ত্প॒শুগ্ং স॑চন্তে॒ যদে॑কদেব॒ত্য॑ আল॑ব্ধো॒ ভূযা॒-ন্ভব॑তি॒ যস্যা᳚স্তে॒ হরি॑তো॒ গর্ভ॒ ইত্যা॑হ দেব॒ত্রৈবৈনা᳚-ঙ্গমযতি॒ রক্ষ॑সা॒মপ॑হত্যা॒ আ ব॑র্তন বর্ত॒যেত্যা॑হ॒ [বর্ত॒যেত্যা॑হ, ব্রহ্ম॑ণৈ॒বৈন॒-মা] 1
ব্রহ্ম॑ণৈ॒বৈন॒-মা ব॑র্তযতি॒ বি তে॑ ভিনদ্মি তক॒রীমিত্যা॑হ যথায॒জুরে॒বৈতদু॑- রুদ্র॒ফ্সো বি॒শ্বরূ॑প॒ ইন্দু॒রিত্যা॑হ প্র॒জা বৈ প॒শব॒ ইন্দুঃ॑ প্র॒জযৈ॒বৈন॑-ম্প॒শুভি॒-স্সম॑র্ধযতি॒ দিবং॒-বৈঁ য॒জ্ঞস্য॒ ব্যৃ॑দ্ধ-ঙ্গচ্ছতি পৃথি॒বীমতি॑রিক্ত॒-ন্তদ্যন্ন শ॒মযে॒দার্তি॒মার্চ্ছে॒-দ্যজ॑মানো ম॒হী দ্যৌঃ পৃ॑থি॒বীচ॑ ন॒ ই॑- [ন॒ ইতি॑, আ॒হ॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা॑মে॒ব] 2
-ত্যাহ॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা॑মে॒ব য॒জ্ঞস্য॒ ব্যৃ॑দ্ধ॒-ঞ্চাতি॑রিক্ত-ঞ্চ শমযতি॒ না-ঽঽর্তি॒মার্চ্ছ॑তি॒ যজ॑মানো॒ ভস্ম॑না॒-ঽভি সমূ॑হতি স্ব॒গাকৃ॑ত্যা॒ অথো॑ অ॒নযো॒র্বা এ॒ষ গর্ভো॒-ঽনযো॑রে॒বৈন॑-ন্দধাতি॒ যদ॑ব॒দ্যেদতি॒ তদ্রে॑চযে॒দ্যন্নাব॒দ্যে-ত্প॒শোরাল॑ব্ধস্য॒ নাব॑ দ্যে-ত্পু॒রস্তা॒ন্নাভ্যা॑ অ॒ন্যদ॑ব॒দ্যে-দু॒পরি॑ষ্টাদ॒ন্য-ত্পু॒রস্তা॒দ্বৈ নাভ্যৈ᳚ [ ] 3
প্রা॒ণ উ॒পরি॑ষ্টাদপা॒নো যাবা॑নে॒ব প॒শুস্তস্যাব॑ দ্যতি॒ বিষ্ণ॑বে শিপিবি॒ষ্টায॑ জুহোতি॒ যদ্বৈ য॒জ্ঞস্যা॑তি॒রিচ্য॑তে॒ যঃ প॒শোর্ভূ॒মা যা পুষ্টি॒স্ত-দ্বিষ্ণুঃ॑ শিপিবি॒ষ্টো ঽতি॑রিক্ত এ॒বাতি॑রিক্ত-ন্দধা॒ত্যতি॑রিক্তস্য॒ শান্ত্যা॑ অ॒ষ্টাপ্রূ॒ড্ঢির॑ণ্য॒-ন্দক্ষি॑ণা॒-ঽষ্টাপ॑দী॒ হ্যে॑ষা ঽঽত্মা ন॑ব॒মঃ প॒শোরাপ্ত্যা॑ অন্তরকো॒শ উ॒ষ্ণীষে॒ণা-ঽঽবি॑ষ্টিত-ম্ভবত্যে॒বমি॑ব॒ হি প॒শুরুল্ব॑মিব॒ চর্মে॑ব মা॒গ্ং॒সমি॒বাস্থী॑ব॒ যাবা॑নে॒ব প॒শুস্তমা॒প্ত্বা-ঽব॑ রুন্ধে॒যস্যৈ॒ষা য॒জ্ঞে প্রায॑শ্চিত্তিঃ ক্রি॒যত॑ ই॒ষ্ট্বা বসী॑যা-ন্ভবতি ॥ 4 ॥
(ব॒র্ত॒যত্যা॑হ-ন॒ ইতি॒-বৈ নাভ্যা॒-উল্ব॑মি॒বৈ-ক॑বিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 1)
আ বা॑যো ভূষ শুচিপা॒ উপ॑ ন-স্স॒হস্র॑-ন্তে নি॒যুতো॑ বিশ্ববার । উপো॑ তে॒ অন্ধো॒ মদ্য॑মযামি॒ যস্য॑ দেব দধি॒ষে পূ᳚র্ব॒পেয᳚ম্ ॥ আকূ᳚ত্যৈ ত্বা॒ কামা॑য ত্বা স॒মৃধে᳚ ত্বা কিক্কি॒টা তে॒ মনঃ॑ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা॑ কিক্কি॒টা তে᳚ প্রা॒ণং-বাঁ॒যবে॒ স্বাহা॑ কিক্কি॒টা তে॒ চক্ষু॒-স্সূর্যা॑য॒ স্বাহা॑ কিক্কি॒টা তে॒ শ্রোত্র॒-ন্দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা॒গ্॒ স্বাহা॑ কিক্কি॒টা তে॒ বাচ॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যৈ॒ স্বাহা॒ [সর॑স্বত্যৈ॒ স্বাহা᳚, ত্ব-ন্তু॒রীযা॑] 5
ত্ব-ন্তু॒রীযা॑ ব॒শিনী॑ ব॒শা-ঽসি॑ স॒কৃদ্য-ত্ত্বা॒ মন॑সা॒ গর্ভ॒ আ-ঽশ॑যত্ । ব॒শা ত্বং-বঁ॒শিনী॑ গচ্ছ দে॒বান্-থ্স॒ত্যা-স্স॑ন্তু॒ যজ॑মানস্য॒ কামাঃ᳚ ॥ অ॒জা-ঽসি॑ রযি॒ষ্ঠা পৃ॑থি॒ব্যাগ্ং সী॑দো॒র্ধ্বা-ঽন্তরি॑ক্ষ॒মুপ॑ তিষ্ঠস্ব দি॒বি তে॑ বৃ॒হদ্ভাঃ ॥ তন্তু॑-ন্ত॒ন্ব-ন্রজ॑সো ভা॒নুমন্বি॑হি॒ জ্যোতি॑ষ্মতঃ প॒থো র॑ক্ষ ধি॒যা কৃ॒তান্ ॥ অ॒নু॒ল্ব॒ণং-বঁ॑যত॒ জোগু॑বা॒মপো॒ মনু॑ র্ভব জ॒নযা॒ দৈব্য॒-ঞ্জন᳚ম্ ॥ মন॑সো হ॒বির॑সি প্র॒জাপ॑তে॒র্বর্ণো॒ গাত্রা॑ণা-ন্তে গাত্র॒ভাজো॑ ভূযাস্ম ॥ 6 ॥
(সর॑স্বত্যৈ॒ স্বাহা॒ - মনু॒ - স্ত্রযো॑দশ চ) (অ. 2)
ই॒মে বৈ স॒হা-ঽঽস্তা॒-ন্তে বা॒যুর্ব্য॑বা॒-ত্তে গর্ভ॑মদধাতা॒-ন্তগ্ং সোমঃ॒ প্রাজ॑নয-দ॒গ্নির॑গ্রসত॒ স এ॒ত-ম্প্র॒জাপ॑তিরাগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পালমপশ্য॒-ত্ত-ন্নির॑বপ॒-ত্তেনৈ॒বৈনা॑ম॒গ্নেরধি॒ নির॑ক্রীণা॒-ত্তস্মা॒দপ্য॑ন্যদেব॒ত্যা॑মা॒লভ॑মান আগ্নে॒যম॒ষ্টাক॑পাল-ম্পু॒রস্তা॒ন্নির্ব॑পেদ॒গ্নেরে॒বৈনা॒মধি॑ নি॒ষ্ক্রীযা-ঽঽল॑ভতে॒ য- [যত্, বা॒যুর্ব্যবা॒-] 7
-দ্বা॒যুর্ব্যবা॒-ত্তস্মা᳚-দ্বায॒ব্যা॑ যদি॒মে গর্ভ॒মদ॑ধাতা॒-ন্তস্মা᳚-দ্দ্যাবাপৃথি॒ব্যা॑ য-থ্সোমঃ॒ প্রাজ॑নযদ॒গ্নিরগ্র॑সত॒ তস্মা॑দগ্নীষো॒মীযা॒ যদ॒নযো᳚র্বিয॒ত্যো-র্বাগব॑দ॒-ত্তস্মা᳚-থ্সারস্ব॒তী য-ত্প্র॒জাপ॑তির॒গ্নেরধি॑ নি॒রক্রী॑ণা॒-ত্তস্মা᳚-ত্প্রাজাপ॒ত্যা সা বা এ॒ষা স॑র্বদেব॒ত্যা॑ যদ॒জা ব॒শা বা॑য॒ব্যা॑মা ল॑ভেত॒ ভূতি॑কামো বা॒যুর্বৈ ক্ষেপি॑ষ্ঠা দে॒বতা॑ বা॒যুমে॒ব স্বেন॑ [স্বেন॑, ভা॒গ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒] 8
ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বৈন॒-ম্ভূতি॑-ঙ্গমযতি দ্যাবাপৃথি॒ব্যা॑মা ল॑ভেত কৃ॒ষমা॑ণঃ প্রতি॒ষ্ঠাকা॑মো দি॒ব এ॒বাস্মৈ॑ প॒র্জন্যো॑ বর্​ষতি॒ ব্য॑স্যামোষ॑ধযো রোহন্তি স॒মর্ধু॑কমস্য স॒স্য-ম্ভ॑বত্যগ্নীষো॒মীযা॒মা ল॑ভেত॒ যঃ কা॒মযে॒তান্ন॑বানন্না॒দ-স্স্যা॒মিত্য॒গ্নিনৈ॒বান্ন॒মব॑ রুন্ধে॒ সোমে॑না॒ন্নাদ্য॒-মন্ন॑বানে॒বান্না॒দো ভ॑বতি সারস্ব॒তীমা ল॑ভেত॒ য [যঃ, ঈ॒শ্ব॒রো বা॒চো] 9
ঈ᳚শ্ব॒রো বা॒চো বদি॑তো॒-স্সন্. বাচ॒-ন্নবদে॒-দ্বাগ্বৈ সর॑স্বতী॒ সর॑স্বতীমে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ সৈবাস্মি॒ন্. বাচ॑-ন্দধাতি প্রাজাপ॒ত্যামা ল॑ভেত॒ যঃ কা॒মযে॒তান॑ভিজিতম॒ভি জ॑যেয॒মিতি॑ প্র॒জাপ॑তি॒-স্সর্বা॑ দে॒বতা॑ দে॒বতা॑ভিরে॒বা-ন॑ভিজিতম॒ভি জ॑যতি বায॒ব্য॑যো॒পাক॑রোতি বা॒যোরে॒বৈনা॑মব॒রুদ্ধ্যা-ঽঽল॑ভত॒ আকূ᳚ত্যৈ ত্বা॒ কামা॑য॒ ত্বে- [কামা॑য ত্বা, ইত্যা॑হ যথায॒জু-] 10
-ত্যা॑হ যথায॒জু-রে॒বৈত-ত্কি॑ক্কিটা॒কার॑-ঞ্জুহোতি কিক্কিটাকা॒রেণ॒ বৈ গ্রা॒ম্যাঃ প॒শবো॑ রমন্তে॒ প্রা-ঽঽর॒ণ্যাঃ প॑তন্তি॒ য-ত্কি॑ক্কিটা॒কার॑-ঞ্জু॒হোতি॑ গ্রা॒ম্যাণা᳚-ম্পশূ॒না-ন্ধৃত্যৈ॒ পর্য॑গ্নৌ ক্রি॒যমা॑ণে জুহোতি॒ জীব॑ন্তীমে॒বৈনাগ্ং॑ সুব॒র্গং-লোঁ॒ক-ঙ্গ॑মযতি॒ ত্ব-ন্তু॒রীযা॑ ব॒শিনী॑ ব॒শা-ঽসীত্যা॑হ দেব॒ত্রৈবৈনা᳚-ঙ্গমযতি স॒ত্যা-স্স॑ন্তু॒ যজ॑মানস্য॒ কামা॒ ইত্যা॑হৈ॒ষ বৈ কামো॒ [বৈ কামঃ॑, যজ॑মানস্য॒] 11
যজ॑মানস্য॒ যদনা᳚র্ত উ॒দৃচ॒-ঙ্গচ্ছ॑তি॒ তস্মা॑দে॒বমা॑হা॒-ঽজা-ঽসি॑ রযি॒ষ্ঠেত্যা॑হৈ॒ ষ্বে॑বৈনাং᳚-লোঁ॒কেষু॒ প্রতি॑ষ্ঠাপযতি দি॒বি তে॑ বৃ॒হদ্ভা ইত্যা॑হ সুব॒র্গ এ॒বাস্মৈ॑ লো॒কে জ্যোতি॑-র্দধাতি॒ তন্তু॑-ন্ত॒ন্ব-ন্রজ॑সো ভা॒নুমন্বি॒হীত্যা॑হে॒মানে॒বাস্মৈ॑ লো॒কান্ জ্যোতি॑ষ্মতঃ করোত্যনুল্ব॒ণং-বঁ॑যত॒ জোগু॑বা॒মপ॒ ই- [জোগু॑বা॒মপ॒ ইতি॑, আ॒হ॒ যদে॒ব] 12
-ত্যা॑হ॒ যদে॒ব য॒জ্ঞ উ॒ল্বণ॑-ঙ্ক্রি॒যতে॒ তস্যৈ॒বৈষা শান্তি॒র্মনু॑র্ভব জ॒নযা॒ দৈব্য॒-ঞ্জন॒মিত্যা॑হ মান॒ব্যো॑ বৈ প্র॒জাস্তা এ॒বা-ঽঽদ্যাঃ᳚ কুরুতে॒ মন॑সো হ॒বির॒সীত্যা॑হ স্ব॒গাকৃ॑ত্যৈ॒ গাত্রা॑ণা-ন্তে গাত্র॒ভাজো॑ ভূযা॒স্মেত্যা॑হা॒ ঽঽশিষ॑মে॒বৈতামা শা᳚স্তে॒ তস্যৈ॒ বা এ॒তস্যা॒ এক॑মে॒বা-দে॑বযজনং॒ ঁযদাল॑ব্ধাযা-ম॒ভ্রো [-ম॒ভ্রঃ, ভব॑তি॒] 13
ভব॑তি॒ যদাল॑ব্ধাযাম॒ভ্র-স্স্যাদ॒ফ্সু বা᳚প্রবে॒শযে॒-থ্সর্বাং᳚-বাঁ॒ প্রাশ্ঞী॑যা॒দ্যদ॒ফ্সু প্র॑বে॒শযে᳚দ্যজ্ঞবেশ॒স-ঙ্কু॑র্যা॒-থ্সর্বা॑মে॒ব প্রাশ্ঞী॑যাদিন্দ্রি॒যমে॒বা-ঽঽত্ম-ন্ধ॑-ত্তে॒ সা বা এ॒ষা ত্র॑যা॒ণামে॒বাব॑ রুদ্ধা সং​বঁথ্সর॒সদঃ॑ সহস্রযা॒জিনো॑ গৃহমে॒ধিন॒স্ত এ॒বৈতযা॑ যজের॒-ন্তেষা॑মে॒বৈষা-ঽঽপ্তা ॥ 14 ॥
(যথ্ - স্বেন॑ - সারস্ব॒তীমা ল॑ভেত॒ যঃ - কামা॑য ত্বা॒ - কামো - ঽপ॒ ইত্য॒ - ভ্রো - দ্বিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
চি॒ত্ত-ঞ্চ॒ চিত্তি॒শ্চা ঽঽকূ॑ত॒-ঞ্চা-ঽঽকূ॑তিশ্চ॒ বিজ্ঞা॑ত-ঞ্চ বি॒জ্ঞান॑-ঞ্চ॒ মন॑শ্চ॒ শক্ব॑রীশ্চ॒ দর্​শ॑শ্চ পূ॒র্ণমা॑সশ্চ বৃ॒হচ্চ॑ রথন্ত॒র-ঞ্চ॑ প্র॒জাপ॑তি॒র্জযা॒নিন্দ্রা॑য॒ বৃষ্ণে॒ প্রায॑চ্ছদু॒গ্রঃ পৃ॑ত॒নাজ্যে॑ষু॒ তস্মৈ॒ বিশ॒-স্সম॑নমন্ত॒ সর্বা॒-স্স উ॒গ্র-স্সহি হব্যো॑ ব॒ভূব॑দেবাসু॒রা-স্সং​যঁ॑ত্তা আস॒ন্​থ্স ইন্দ্রঃ॑ প্র॒জাপ॑তি॒মুপা॑ ধাব॒-ত্তস্মা॑ এ॒তাঞ্জযা॒-ন্প্রায॑চ্ছ॒-ত্তান॑জুহো॒-ত্ততো॒ বৈ দে॒বা অসু॑রানজয॒ন্॒. যদজ॑য॒-ন্তজ্জযা॑না-ঞ্জয॒ত্বগ্গ্​ স্পর্ধ॑মানেনৈ॒তে হো॑ত॒ব্যা॑ জয॑ত্যে॒ব তা-ম্পৃত॑নাম্ ॥ 15 ॥
(উপ॒ - পঞ্চ॑বিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 4)
অ॒গ্নির্ভূ॒তানা॒মধি॑পতি॒-স্সমা॑-ঽব॒ত্বিন্দ্রো᳚ জ্যে॒ষ্ঠানাং᳚-যঁ॒মঃ পৃ॑থি॒ব্যা বা॒যুর॒ন্তরি॑ক্ষস্য॒ সূর্যো॑দি॒বশ্চ॒ন্দ্রমা॒ নক্ষ॑ত্রাণা॒-ম্বৃহ॒স্পতি॒র্ব্রহ্ম॑ণো মি॒ত্র-স্স॒ত্যানাং॒-বঁরু॑ণো॒-ঽপাগ্ং স॑মু॒দ্র-স্স্রো॒ত্যানা॒মন্ন॒গ্ং॒ সাম্রা᳚জ্যানা॒মধি॑পতি॒ তন্মা॑-ঽবতু॒ সোম॒ ওষ॑ধীনাগ্ং সবি॒তা প্র॑স॒বানাগ্ং॑ রু॒দ্রঃ প॑শূ॒না-ন্ত্বষ্টা॑ রূ॒পাণাং॒-বিঁষ্ণুঃ॒ পর্ব॑তানা-ম্ম॒রুতো॑ গ॒ণানা॒মধি॑পতয॒স্তে মা॑বন্তু॒ পিত॑রঃ পিতামহাঃ পরে-ঽবরে॒ ততা᳚স্ততামহা ই॒হ মা॑-ঽবত । অ॒স্মি-ন্ব্রহ্ম॑ন্ন॒স্মিন্ ক্ষ॒ত্রে᳚-ঽস্যা-মা॒শিষ্য॒স্যা-ম্পু॑রো॒ধাযা॑ম॒স্মিন্-কর্ম॑ন্ন॒স্যা-ন্দে॒বহূ᳚ত্যাম্ ॥ 16 ॥
(অ॒ব॒রে॒ - স॒প্তদ॑শ চ) (অ. 5)
দে॒বা বৈ যদ্য॒জ্ঞে-ঽকু॑র্বত॒ তদসু॑রা অকুর্বত॒ তে দে॒বা এ॒তান॑ভ্যাতা॒নান॑পশ্য॒ন্- তান॒ভ্যাত॑ন্বত॒ যদ্দে॒বানা॒-ঙ্কর্মা-ঽঽসী॒দার্ধ্য॑ত॒ তদ্যদসু॑রাণা॒-ন্ন তদা᳚র্ধ্যত॒ যেন॒ কর্ম॒ণের্থ্সে॒-ত্তত্র॑ হোত॒ব্যা॑ ঋ॒দ্ধ্নোত্যে॒ব তেন॒ কর্ম॑ণা॒ যদ্বিশ্বে॑ দে॒বা-স্স॒মভ॑র॒-ন্তস্মা॑-দভ্যাতা॒না বৈ᳚শ্বদে॒বাযত্-প্র॒জাপ॑তি॒র্জযা॒-ন্প্রায॑চ্ছ॒-ত্তস্মা॒জ্জযাঃ᳚ প্রাজাপ॒ত্যা [প্রাজাপ॒ত্যাঃ, য-দ্রা᳚ষ্ট্র॒ভৃদ্ভী॑] 17
য-দ্রা᳚ষ্ট্র॒ভৃদ্ভী॑ রা॒ষ্ট্রমা-ঽদ॑দত॒ ত-দ্রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতাগ্ং॑ রাষ্ট্রভৃ॒ত্ত্ব-ন্তে দে॒বা অ॑ভ্যাতা॒নৈরসু॑রান॒ভ্যাত॑ন্বত॒ জযৈ॑রজযন্-রাষ্ট্র॒ভৃদ্ভী॑ রা॒ষ্ট্রমা-ঽদ॑দত॒ যদ্দে॒বা অ॑ভ্যাতা॒নৈরসু॑রান॒ভ্যাত॑ন্বত॒ তদ॑ভ্যাতা॒নানা॑মভ্যাতান॒ত্বং-যঁজ্জযৈ॒রজ॑য॒-ন্তজ্জযা॑না-ঞ্জয॒ত্বং-যঁ-দ্রা᳚ষ্ট্র॒ভৃদ্ভী॑ রা॒ষ্ট্রমা-ঽদ॑দত॒ ত-দ্রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতাগ্ং॑ রাষ্ট্রভৃ॒ত্ত্ব-ন্ততো॑ দে॒বা অভ॑ব॒-ন্পরা-ঽসু॑রা॒ যো ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্-থ্স্যা-থ্স এ॒তান্ জু॑হুযাদভ্যাতা॒নৈরে॒ব ভ্রাতৃ॑ব্যান॒ভ্যাত॑নুতে॒ জযৈ᳚র্জযতি রাষ্ট্র॒ভৃদ্ভী॑ রা॒ষ্ট্রমা দ॑ত্তে॒ ভব॑ত্যা॒ত্মনা॒ পরা᳚-ঽস্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো ভবতি ॥ 18 ॥
(প্রা॒জা॒প॒ত্যাঃ-সো᳚-ঽ-ষ্টা দ॑শ চ) (অ. 6)
ঋ॒তা॒ষা-ডৃ॒তধা॑মা॒-ঽগ্নি-র্গ॑ন্ধ॒র্বস্ত-স্যৌষ॑ধযো-ঽফ্স॒রস॒ ঊর্জো॒ নাম॒ স ই॒দ-ম্ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্র-ম্পা॑তু॒ তা ই॒দ-ম্ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্র-ম্পা᳚ন্তু॒ তস্মৈ॒ স্বাহা॒ তাভ্য॒-স্স্বাহা॑ সগ্ংহি॒তো বি॒শ্বসা॑মা॒ সূর্যো॑ গন্ধ॒র্ব-স্তস্য॒ মরী॑চযো-ঽফ্স॒রস॑ আ॒যুবঃ॑ সুষু॒ম্ন-স্সূর্য॑ রশ্মি-শ্চ॒ন্দ্রমা॑ গন্ধ॒র্ব-স্তস্য॒ নক্ষ॑ত্রাণ্য-ফ্স॒রসো॑ বে॒কুর॑যোভু॒জ্যু-স্সু॑প॒র্ণো য॒জ্ঞো গ॑ন্ধ॒র্ব-স্তস্য॒ দক্ষি॑ণা অপ্স॒রস॑ স্ত॒বাঃ প্র॒জাপ॑তি-র্বি॒শ্বক॑র্মা॒ মনো॑ [মনঃ॑, গ॒ন্ধ॒র্বস্তস্য॑-র্খ্সা॒মান্য॑-ফ্স॒রসো॒] 19
গন্ধ॒র্বস্তস্য॑-র্খ্সা॒মান্য॑-ফ্স॒রসো॒ বহ্ন॑যৈষি॒রো বি॒শ্বব্য॑চা॒ বাতো॑ গন্ধ॒র্ব-স্তস্যা-ঽঽপো᳚ ঽফ্স॒রসো॑ মু॒দাভুব॑নস্য পতে॒ যস্য॑ত উ॒পরি॑ গৃ॒হা ই॒হ চ॑ । স নো॑ রা॒স্বাজ্যা॑নিগ্ং রা॒যস্পোষগ্ং॑ সু॒বীর্যগ্ং॑ সং​বঁথ্স॒রীণাগ্॑ স্ব॒স্তিম্ ॥ প॒র॒মে॒ষ্ঠ্যধি॑পতি-র্মৃ॒ত্যু-র্গ॑ন্ধ॒র্ব-স্তস্য॒ বিশ্ব॑মপ্স॒রসো॒ ভুবঃ॑ সুক্ষি॒তিঃ- সুভূ॑তি-র্ভদ্র॒কৃ-থ্সুব॑র্বা-ন্প॒র্জন্যো॑ গন্ধ॒র্ব-স্তস্য॑ বি॒দ্যুতো᳚ ঽফ্স॒রসো॒ রুচো॑ দূ॒রে হে॑তি-রমৃড॒যো [দূ॒রে হে॑তি-রমৃড॒যঃ, মৃ॒ত্যুর্গ॑ন্ধ॒র্ব-স্তস্য॑] 20
মৃ॒ত্যুর্গ॑ন্ধ॒র্ব-স্তস্য॑ প্র॒জা অ॑ফ্স॒রসো॑ ভী॒রুব॒শ্চরুঃ॑ কৃপণ কা॒শী কামো॑ গন্ধ॒র্ব-স্তস্যা॒ধযো᳚ ঽফ্স॒রসঃ॑ শো॒চয॑ন্তী॒র্নাম॒ স ই॒দ-ম্ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্র-ম্পা॑ত॒ তা ই॒দ-ম্ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্র-ম্পা᳚ন্তু॒ তস্মৈ॒ স্বাহা॒ তাভ্য॒-স্স্বাহা॒ স নো॑ ভুবনস্য পতে॒ যস্য॑ত উ॒পরি॑ গৃ॒হা ই॒হ চ॑ । উ॒রু ব্র॒হ্ম॑ণে॒-ঽস্মৈ ক্ষ॒ত্রায॒ মহি॒ শর্ম॑ যচ্ছ ॥ 21 ॥
(মনো॑ - ঽমৃড॒যঃ - ষট্চ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 7)
রা॒ষ্ট্রকা॑মায হোত॒ব্যা॑ রা॒ষ্ট্রং-বৈঁ রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতো॑ রা॒ষ্ট্রেণৈ॒বাস্মৈ॑ রা॒ষ্ট্রমব॑ রুন্ধে রা॒ষ্ট্রমে॒ব ভ॑বত্যা॒ত্মনে॑ হোত॒ব্যা॑ রা॒ষ্ট্রং-বৈঁ রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতো॑ রা॒ষ্ট্র-ম্প্র॒জা রা॒ষ্ট্র-ম্প॒শবো॑ রা॒ষ্ট্রং-যঁচ্ছ্রেষ্ঠো॒ ভব॑তি রা॒ষ্ট্রেণৈ॒ব রা॒ষ্ট্রমব॑ রুন্ধে॒ বসি॑ষ্ঠ-স্সমা॒নানা᳚-ম্ভবতি॒ গ্রাম॑কামায হোত॒ব্যা॑ রা॒ষ্ট্রং-বৈঁ রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতো॑ রা॒ষ্ট্রগ্ং স॑জা॒তা রা॒ষ্ট্রেণৈ॒বাস্মৈ॑ রা॒ষ্ট্রগ্ং স॑জা॒তানব॑ রুন্ধে গ্রা॒- [রুন্ধে গ্রা॒মী, এ॒ব ভ॑বত্যধি॒দেব॑নে] 22
-ম্যে॑ব ভ॑বত্যধি॒দেব॑নে জুহোত্যধি॒দেব॑ন এ॒বাস্মৈ॑ সজা॒তানব॑ রুন্ধে॒ ত এ॑ন॒মব॑রুদ্ধা॒ উপ॑ তিষ্ঠন্তে রথমু॒খ ওজ॑স্কামস্য হোত॒ব্যা॑ ওজো॒ বৈ রা᳚ষ্ট্র॒ভৃত॒ ওজো॒ রথ॒ ওজ॑সৈ॒বাস্মা॒ ওজো-ঽব॑ রুন্ধ ওজ॒স্ব্যে॑ব ভ॑বতি॒ যো রা॒ষ্ট্রাদপ॑ভূত॒-স্স্যা-ত্তস্মৈ॑ হোত॒ব্যা॑ যাব॑ন্তো-ঽস্য॒ রথা॒-স্স্যুস্তা-ন্ব্রূ॑যা-দ্যু॒ন্ধ্বমিতি॑ রা॒ষ্ট্রমে॒বা-ঽস্মৈ॑ যুন॒- [রা॒ষ্ট্রমে॒বা-ঽস্মৈ॑ যুনক্তি, আহু॑তযো॒ বা] 23
-ক্ত্যাহু॑তযো॒ বা এ॒তস্যাকৢ॑প্তা॒ যস্য॑ রা॒ষ্ট্র-ন্ন কল্প॑তে স্বর॒থস্য॒ দক্ষি॑ণ-ঞ্চ॒ক্র-ম্প্র॒বৃহ্য॑ না॒ডীম॒ভি জু॑হুযা॒দাহু॑তীরে॒বাস্য॑ কল্পযতি॒ তা অ॑স্য॒ কল্প॑মানা রা॒ষ্ট্রমনু॑ কল্পতে সঙ্গ্রা॒মে সং​যঁ॑ত্তে হোত॒ব্যা॑ রা॒ষ্ট্রং-বৈঁ রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতো॑ রা॒ষ্ট্রে খলু॒ বা এ॒তে ব্যায॑চ্ছন্তে॒ যে স॑ঙ্গ্রা॒মগ্ং সং॒-যঁন্তি॒ যস্য॒ পূর্ব॑স্য॒ জুহ্ব॑তি॒ স এ॒ব ভ॑বতি॒ জয॑তি॒ তগ্ং স॑গ্রা॒ম্ম-ম্মা᳚ন্ধু॒ক ই॒দ্ধ্মো [ই॒দ্ধ্মঃ, ভ॒ব॒ত্যঙ্গা॑রা] 24
ভ॑ব॒ত্যঙ্গা॑রা এ॒ব প্র॑তি॒বেষ্ট॑মানা অ॒মিত্রা॑ণামস্য॒ সেনা॒-ম্প্রতি॑বেষ্টযন্তি॒ য উ॒ন্মাদ্যে॒-ত্তস্মৈ॑ হোত॒ব্যা॑ গন্ধর্বাফ্স॒রসো॒ বা এ॒তমুন্মা॑দযন্তি॒ য উ॒ন্মাদ্য॑ত্যে॒তে খলু॒ বৈ গ॑ন্ধর্বাফ্স॒রসো॒ যদ্রা᳚ষ্ট্র॒ভৃত॒স্তস্মৈ॒ স্বাহা॒ তাভ্য॒-স্স্বাহেতি॑ জুহোতি॒ তেনৈ॒বৈনা᳚ঞ্ছমযতি॒ নৈয॑গ্রোধ॒ ঔদু॑ম্বর॒ আশ্ব॑ত্থঃ॒ প্লাক্ষ॒ ইতী॒দ্ধ্মো ভ॑বত্যে॒তে বৈ গ॑ন্ধর্বাফ্স॒রসা᳚-ঙ্গৃ॒হা-স্স্ব এ॒বৈনা॑- [এ॒বৈনান্॑, আ॒যত॑নে] 25
-না॒যত॑নে শমযত্যভি॒চর॑তা প্রতিলো॒মগ্ং হো॑ত॒ব্যাঃ᳚ প্রা॒ণানে॒বাস্য॑ প্র॒তীচঃ॒ প্রতি॑ যৌতি॒ ত-ন্ততো॒ যেন॒ কেন॑ চ স্তৃণুতে॒ স্বকৃ॑ত॒ ইরি॑ণে জুহোতি প্রদ॒রে বৈ॒তদ্বা অ॒স্যৈ নির্-ঋ॑তিগৃহীত॒-ন্নির্-ঋ॑তিগৃহীত এ॒বৈন॒-ন্নির্-ঋ॑ত্যা গ্রাহযতি॒ যদ্বা॒চঃ ক্রূ॒র-ন্তেন॒ বষ॑-ট্করোতি বা॒চ এ॒বৈন॑-ঙ্ক্রূ॒রেণ॒ প্রবৃ॑শ্চতি তা॒জগার্তি॒মার্চ্ছ॑তি॒ যস্য॑ কা॒মযে॑তা॒ন্নাদ্য॒- [কা॒মযে॑তা॒ন্নাদ্য᳚ম্, আ দ॑দী॒যেতি॒] 26
-মা দ॑দী॒যেতি॒ তস্য॑ স॒ভাযা॑মুত্তা॒নো নি॒পদ্য॒ ভুব॑নস্য পত॒ ইতি॒ তৃণা॑নি॒ স-ঙ্গৃ॑হ্ণীযা-ত্প্র॒জাপ॑তি॒র্বৈ ভুব॑নস্য॒ পতিঃ॑ প্র॒জাপ॑তিনৈ॒বাস্যা॒ন্নাদ্য॒মা দ॑ত্ত ই॒দম॒হম॒মুষ্যা॑ ঽঽমুষ্যায॒ণস্যা॒ন্নাদ্যগ্ং॑ হরা॒মীত্যা॑হা॒ন্নাদ্য॑মে॒বাস্য॑ হরতি ষ॒ড্ভির্​হ॑রতি॒ ষড্বা ঋ॒তবঃ॑ প্র॒জাপ॑তিনৈ॒বাস্যা॒-ন্নাদ্য॑মা॒দায॒র্তবো᳚ ঽস্মা॒ অনু॒ প্রয॑চ্ছন্তি॒ [প্রয॑চ্ছন্তি, যো জ্যে॒ষ্ঠব॑ন্ধু॒-] 27
যো জ্যে॒ষ্ঠব॑ন্ধু॒-রপ॑ ভূত॒-স্স্যা-ত্তগ্গ্​স্থলে॑-ঽব॒সায্য॑ ব্রহ্মৌদ॒ন-ঞ্চতুঃ॑ শরাব-ম্প॒ক্ত্বা তস্মৈ॑ হোত॒ব্যা॑ বর্​ষ্ম॒ বৈ রা᳚ষ্ট্র॒ভৃতো॒ বষ্ম॒ স্থলং॒-বঁর্​ষ্ম॑ণৈ॒বৈনং॒-বঁষ্ম॑ সমা॒নানা᳚-ঙ্গমযতি॒ চতুঃ॑ শরাবো ভবতি দি॒ক্ষ্বে॑ব প্রতি॑তিষ্ঠতি ক্ষী॒রে ভ॑বতি॒ রুচ॑মে॒বাস্মি॑-ন্দধা॒ত্যুদ্ধ॑রতি শৃত॒ত্বায॑ স॒র্পিষ্বা᳚-ন্ভবতি মেদ্ধ্য॒ত্বায॑ চ॒ত্বার॑ আর্​ষে॒যাঃ প্রা-ঽশ্ঞ॑ন্তি দি॒শামে॒ব জ্যোতি॑ষি জুহোতি ॥ 28 ॥
(গ্রা॒মী - যু॑নক্তী॒ - ধ্মঃ - স্ব এ॒বৈনা॑ - ন॒ন্নাদ্যং॑ - ঁযচ্ছ॒ন্ত্যে - কা॒ন্ন প॑ঞ্চা॒শচ্চ॑) (অ. 8)
দেবি॑কা॒ নিব॑র্পে-ত্প্র॒জাকা॑ম॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সীব॒ খলু॒ বৈ প্র॒জাশ্ছন্দো॑ভিরে॒বাস্মৈ᳚ প্র॒জাঃ প্রজ॑নযতি প্রথ॒ম-ন্ধা॒তার॑-ঙ্করোতি মিথু॒নী এ॒ব তেন॑ করো॒ত্যন্বে॒বাস্মা॒ অনু॑মতির্মন্যতে রা॒তে রা॒কা প্র সি॑নীবা॒লী জ॑নযতি প্র॒জাস্বে॒ব প্রজা॑তাসু কু॒হ্বা॑ বাচ॑-ন্দধাত্যে॒তা এ॒ব নিব॑র্পে-ত্প॒শুকা॑ম॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সী- [দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি, ই॒ব॒ খলু॒ বৈ] 29
-ব॒ খলু॒ বৈ প॒শব॒শ্ছন্দো॑ভিরে॒বাস্মৈ॑ প॒শূ-ন্প্রজ॑নযতি প্রথ॒ম-ন্ধা॒তার॑-ঙ্করোতি॒ প্রৈব তেন॑ বাপয॒ত্যন্বে॒বাস্মা॒ অনু॑মতির্মন্যতে রা॒তে রা॒কা প্র সি॑নীবা॒লী জ॑নযতি প॒শূনে॒ব প্রজা॑তান্ কু॒হ্বা᳚ প্রতি॑ষ্ঠাপযত্যে॒তা এ॒ব নির্ব॑পে॒-দ্গ্রাম॑কাম॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সী ব॒ খলু॒ বৈ গ্রাম॒শ্ছন্দো॑ভিরে॒বাস্মৈ॒ গ্রাম॒- [গ্রাম᳚ম্, অব॑ রুন্ধে] 30
-মব॑ রুন্ধে মদ্ধ্য॒তো ধা॒তার॑-ঙ্করোতি মদ্ধ্য॒ত এ॒বৈন॒-ঙ্গ্রাম॑স্য দধাত্যে॒তা এ॒ব নির্ব॑পে॒জ্জ্যোগা॑মযাবী॒ ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ খলু॒ বা এ॒তম॒ভি ম॑ন্যন্তে॒ যস্য॒ জ্যোগা॒ময॑তি॒ ছন্দো॑ভিরে॒বৈন॑-মগ॒দ-ঙ্ক॑রোতি মদ্ধ্য॒তো ধা॒তার॑-ঙ্করোতি মদ্ধ্য॒তো বা এ॒তস্যাকৢ॑প্তং॒-যঁস্য॒ জ্যোগা॒ময॑তি মদ্ধ্য॒ত এ॒বাস্য॒ তেন॑ কল্পযত্যে॒তা এ॒ব নি- [ এ॒ব নিঃ, ব॒পে॒দ্যং-যঁ॒জ্ঞো] 31
-র্ব॑পে॒দ্যং-যঁ॒জ্ঞো নোপ॒নমে॒চ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ খলু॒ বা এ॒ত-ন্নোপ॑ নমন্তি॒ যং-যঁ॒জ্ঞো নোপ॒নম॑তি প্রথ॒ম-ন্ধা॒তার॑-ঙ্করোতি মুখ॒ত এ॒বাস্মৈ॒ ছন্দাগ্ং॑সি দধা॒ত্যুপৈ॑নং-যঁ॒জ্ঞো ন॑মত্যে॒তা এ॒ব নিব॑র্পেদীজা॒নশ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা যা॒তযা॑মানীব॒ খলু॒ বা এ॒তস্য॒ ছন্দাগ্ং॑সি॒ য ঈ॑জা॒ন উ॑ত্ত॒ম-ন্ধা॒তার॑-ঙ্করো- [উ॑ত্ত॒ম-ন্ধা॒তার॑-ঙ্করোতি, উ॒পরি॑ষ্টাদে॒বাস্মৈ॒] 32
-ত্যু॒পরি॑ষ্টাদে॒বাস্মৈ॒ ছন্দা॒গ্॒স্যযা॑তযামা॒ন্যব॑ রুন্ধ॒ উপৈ॑ন॒মুত্ত॑রো য॒জ্ঞো ন॑মত্যে॒তা এ॒ব নিব॑র্পে॒দ্য-ম্মে॒ধা নোপ॒নমে॒চ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ খলু॒ বা এ॒ত-ন্নোপ॑ নমন্তি॒ য-ম্মে॒ধা নোপ॒নম॑তি প্রথ॒ম-ন্ধা॒তার॑-ঙ্করোতি মুখ॒ত এ॒বাস্মৈ॒ ছন্দাগ্ং॑সি দধা॒ত্যুপৈ॑ন-ম্মে॒ধা ন॑মত্যে॒তা এ॒ব নিব॑র্পে॒- [নিব॑র্পেত্, রুক্কা॑ম॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ] 33
-দ্রুক্কা॑ম॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সীব॒ খলু॒ বৈ রুক্ ছন্দো॑ভিরে॒বাস্মি॒-ন্রুচ॑-ন্দধাতিক্ষী॒রে ভ॑বন্তি॒ রুচ॑মে॒বাস্মি॑-ন্দধতি মদ্ধ্য॒তো ধা॒তার॑-ঙ্করোতি মদ্ধ্য॒ত এ॒বৈনগ্ং॑ রু॒চো দ॑ধাতিগায॒ত্রী বা অনু॑মতিস্ত্রি॒ষ্টুগ্রা॒কা জগ॑তী সিনীবা॒ল্য॑নু॒ষ্টুপ্ কু॒হূর্ধা॒তা ব॑ষট্কা॒রঃ পূ᳚র্বপ॒ক্ষো রা॒কা-ঽপ॑রপ॒ক্ষঃ কু॒হূর॑মাবা॒স্যা॑ সিনীবা॒লী পৌ᳚র্ণমা॒স্যনু॑মতিশ্চ॒ন্দ্রমা॑ ধা॒তা-ঽষ্টৌ [ ] 34
বস॑বো॒-ঽষ্টাক্ষ॑রা গায॒ত্র্যেকা॑দশ রু॒দ্রা একা॑দশাক্ষরা ত্রি॒ষ্টুব্ দ্বাদ॑শা-ঽঽদি॒ত্যা দ্বাদ॑শাক্ষরা॒ জগ॑তী প্র॒জাপ॑তিরনু॒ষ্টুব্ ধা॒তা ব॑ষট্কা॒র এ॒তদ্বৈ দেবি॑কা॒-স্সর্বা॑ণি চ॒ ছন্দাগ্ং॑সি॒ সর্বা᳚শ্চ দে॒বতা॑ বষট্কা॒রস্তা য-থ্স॒হ সর্বা॑ নি॒র্বপে॑দীশ্ব॒রা এ॑ন-ম্প্র॒দহো॒ দ্বে প্র॑থ॒মে নি॒রুপ্য॑ ধা॒তুস্তৃ॒তীয॒-ন্নিব॑র্পে॒-ত্তথো॑ এ॒বোত্ত॑রে॒ নিব॑র্পে॒-ত্তথৈ॑ন॒-ন্ন প্রদ॑হ॒ন্ত্য থো॒ যস্মৈ॒ কামা॑য নিরু॒প্যন্তে॒ তমে॒বা-ঽঽভি॒রুপা᳚-ঽঽপ্নোতি ॥ 35 ॥
(প॒শুকা॑ম॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দেবি॑কা॒শ্ছন্দাগ্ং॑সি॒-গ্রামং॑-কল্পযত্যে॒তা এ॒ব নি-রু॑ত্ত॒মন্ধা॒তার॑-ঙ্করোতি - মে॒ধা ন॑মত্যে॒তা এ॒ব নির্ব॑পে - দ॒ষ্টৌ - দ॑হন্তি॒ - নব॑ চ) (অ. 9)
(দেবি॑কাঃ প্র॒জাকা॑মো মিথু॒নী প॒শুকা॑মঃ॒ প্রৈব গ্রাম॑কামো॒ জ্যোগা॑মযাবী॒ যং-যঁ॒জ্ঞো য ঈ॑জা॒নো য-ম্মে॒ধা রুক্কা॑মো॒-ঽষ্টৌ । দেবি॑কা ভবন্তি দধতি রা॒ষ্ট্রকা॑মায ভবতি দধাতি ।)
বাস্তো᳚ষ্পতে॒ প্রতি॑ জানী হ্য॒স্মান্-থ্স্বা॑বে॒শো অ॑নমী॒বো ভ॑বানঃ । য-ত্ত্বেম॑হে॒ প্রতি॒তন্নো॑ জুষস্ব॒ শন্ন॑ এধি দ্বি॒পদে॒ শঞ্চতু॑ষ্পদে ॥ বাস্তো᳚ষ্পতে শ॒গ্মযা॑ স॒গ্ং॒ সদা॑তে সক্ষী॒মহি॑ র॒ণ্বযা॑ গাতু॒মত্যা᳚ । আবঃ॒, ক্ষেম॑ উ॒ত যোগে॒ বর॑ন্নো যূ॒য-ম্পা॑ত স্ব॒স্তিভি॒-স্সদা॑নঃ ॥ য-থ্সা॒য-ম্প্রা॑তরগ্নিহো॒ত্র-ঞ্জু॒হোত্যা॑হুতীষ্ট॒কা এ॒ব তা উপ॑ ধত্তে॒ [তা উপ॑ ধত্তে, যজ॑মানো-ঽহোরা॒ত্রাণি॒] 36
যজ॑মানো-ঽহোরা॒ত্রাণি॒ বা এ॒তস্যেষ্ট॑কা॒ য আহি॑তাগ্নি॒র্য-থ্সা॒য-ম্প্রা॑তর্জু॒হোত্য॑হোরা॒ত্রাণ্যে॒বা ঽঽপ্ত্বেষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বোপ॑ ধত্তে॒ দশ॑ সমা॒নত্র॑ জুহোতি॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রা-ড্বি॒রাজ॑মে॒বা-ঽঽপ্ত্বেষ্ট॑কা-ঙ্কৃ॒ত্বোপ॑ ধ॒ত্তে-ঽথো॑ বি॒রাজ্যে॒ব য॒জ্ঞমা᳚প্নোতি॒ চিত্য॑শ্চিত্যো-ঽস্য ভবতি॒ তস্মা॒দ্যত্র॒ দশো॑ষি॒ত্বা প্র॒যাতি॒ ত-দ্য॑জ্ঞবা॒স্ত্ববা᳚স্ত্বে॒ব তদ্য-ত্ততো᳚-ঽর্বা॒চীনগ্ং॑ [তদ্য-ত্ততো᳚-ঽর্বা॒চীন᳚ম্, রু॒দ্রঃ খলু॒ বৈ] 37
রু॒দ্রঃ খলু॒ বৈ বা᳚স্তোষ্প॒তির্যদহু॑ত্বা বাস্তোষ্প॒তীয॑-ম্প্রযা॒যা-দ্রু॒দ্র এ॑ন-ম্ভূ॒ত্বা-ঽগ্নির॑নূ॒ত্থায॑ হন্যাদ্বাস্তোষ্প॒তীয॑-ঞ্জুহোতি ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ না-ঽঽর্তি॒মার্চ্ছ॑তি॒ যজ॑মানো॒ যদ্যু॒ক্তে জু॑হু॒যাদ্যথা॒ প্রযা॑তে॒ বাস্তা॒বাহু॑তি-ঞ্জু॒হোতি॑ তা॒দৃগে॒ব তদ্যদযু॑ক্তে জুহু॒যাদ্যথা॒ ক্ষেম॒ আহু॑তি-ঞ্জু॒হোতি॑ তা॒দৃগে॒ব তদহু॑তমস্য বাস্তোষ্প॒তীযগ্গ্॑ স্যা॒- [স্যাত্, দক্ষি॑ণো] 38
-দ্দক্ষি॑ণো যু॒ক্তো ভব॑তি স॒ব্যো-ঽযু॒ক্তো-ঽথ॑ বাস্তোষ্প॒তীয॑-ঞ্জুহোত্যু॒ভয॑মে॒বা-ঽ ক॒রপ॑রিবর্গমে॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ যদেক॑যা জুহু॒যাদ্দ॑র্বিহো॒ম-ঙ্কু॑র্যা-ত্পুরো-ঽনুবা॒ক্যা॑ ম॒নূচ্য॑ যা॒জ্য॑যা জুহোতি সদেব॒ত্বায॒ যদ্ধু॒ত আ॑দ॒দ্ধ্যা-দ্রু॒দ্র-ঙ্গৃ॒হান॒ন্বারো॑হযে॒-দ্যদ॑ব॒ক্ষাণা॒ন্যস॑-ম্প্রক্ষাপ্য প্রযা॒যাদ্যথা॑ যজ্ঞবেশ॒সং-বাঁ॒-ঽঽদহ॑নং-বাঁ তা॒দৃগে॒ব তদ॒যন্তে॒ যোনি॑র্-ঋ॒ত্বিয॒ ইত্য॒রণ্যো᳚-স্স॒মারো॑হয- [ইত্য॒রণ্যো᳚-স্স॒মারো॑হযতি, এ॒ষ বা] 39
-ত্যে॒ষ বা অ॒গ্নের্যোনি॒-স্স্ব এ॒বৈনং॒-যোঁনৌ॑ স॒মারো॑হয॒ত্যথো॒ খল্বা॑হু॒র্যদ॒রণ্যো᳚-স্স॒মারূ॑ঢো॒ নশ্যে॒দুদ॑স্যা॒গ্নি-স্সী॑দে-ত্পুনরা॒ধেযঃ॑ স্যা॒দিতি॒ যা তে॑ অগ্নে য॒জ্ঞিযা॑ ত॒নূস্তযেহ্যা রো॒হেত্যা॒ত্মন্-থ্স॒মারো॑হযতে॒ যজ॑মানো॒ বা অ॒গ্নের্যোনি॒-স্স্বাযা॑মে॒বৈনং॒-যোঁন্যাগ্ং॑ স॒মারো॑হযতে ॥ 40 ॥
(ধ॒ত্তে॒-ঽর্বা॒চীনগ্গ্॑ -স্যা-থ্স॒মারো॑হযতি॒ -পঞ্চ॑চত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
ত্বম॑গ্নে বৃ॒হদ্বযো॒ দধা॑সি দেব দা॒শুষে᳚ । ক॒বির্গৃ॒হপ॑তি॒র্যুবা᳚ ॥ হ॒ব্য॒বাড॒গ্নির॒জরঃ॑ পি॒তা নো॑ বি॒ভুর্বি॒ভাবা॑ সু॒দৃশী॑কো অ॒স্মে । সু॒গা॒র্॒হ॒প॒ত্যা-স্সমিষো॑ দিদীহ্যস্ম॒দ্রিয॒খ্স-ম্মি॑মীহি॒ শ্রবাগ্ং॑সি ॥ ত্ব-ঞ্চ॑ সোম নো॒ বশো॑ জী॒বাতু॒-ন্ন ম॑রামহে । প্রি॒যস্তো᳚ত্রো॒ বন॒স্পতিঃ॑ ॥ ব্র॒হ্মা দে॒বানা᳚-ম্পদ॒বীঃ ক॑বী॒নামৃষি॒র্বিপ্রা॑ণা-ম্মহি॒ষো মৃ॒গাণা᳚ম্ । শ্যে॒নো গৃদ্ধ্রা॑ণা॒গ্॒ স্বধি॑তি॒ র্বনা॑না॒গ্ং॒ সোমঃ॑ [সোমঃ॑, প॒বিত্র॒মত্যে॑তি॒] 41
প॒বিত্র॒মত্যে॑তি॒ রেভন্ন্॑ ॥ আ বি॒শ্বদে॑ব॒গ্ং॒ সত্প॑তিগ্ং সূ॒ক্তৈর॒দ্যা বৃ॑ণীমহে । স॒ত্যস॑বগ্ং সবি॒তার᳚ম্ ॥ আস॒ত্যেন॒ রজ॑সা॒ বর্ত॑মানো নিবে॒শয॑ন্ন॒মৃত॒-ম্মর্ত্য॑ঞ্চ । হি॒র॒ণ্যযে॑ন সবি॒তা রথে॒না-ঽঽ দে॒বোযা॑তি॒ ভুব॑না বি॒পশ্যন্ন্॑ ॥ যথা॑ নো॒ অদি॑তিঃ॒ কর॒-ত্পশ্বে॒ নৃভ্যো॒ যথা॒ গবে᳚ । যথা॑ তো॒কায॑ রু॒দ্রিয᳚ম্ ॥ মা ন॑স্তো॒কে তন॑যে॒ মা ন॒ আযু॑ষি॒ মা নো॒ গোষু॒ মা [ ] 42
নো॒ অশ্বে॑ষু রীরিষঃ । বী॒রা-ন্মানো॑ রুদ্র ভামি॒তো ব॑ধীর্​হ॒বিষ্ম॑ন্তো॒ নম॑সা বিধেম তে ॥ উ॒দ॒প্রুতো॒ ন বযো॒ রক্ষ॑মাণা॒ বাব॑দতো অ॒ভ্রিয॑স্যেব॒ ঘোষাঃ᳚ । গি॒রি॒ভ্রজো॒ নোর্মযো॒ মদ॑ন্তো॒ বৃহ॒স্পতি॑ম॒ভ্য॑র্কা অ॑নাবন্ন্ ॥ হ॒গ্ং॒সৈরি॑ব॒ সখি॑ভি॒র্বাব॑দদ্ভিরশ্ম॒ন্- মযা॑নি॒ নহ॑না॒ ব্যস্যন্ন্॑ । বৃহ॒স্পতি॑রভি॒কনি॑ক্রদ॒দ্গা উ॒ত প্রাস্তৌ॒দুচ্চ॑ বি॒দ্বাগ্ং অ॑গাযত্ ॥ এন্দ্র॑ সান॒সিগ্ং র॒যিগ্ং [র॒যিম্, স॒জিত্বা॑নগ্ং সদা॒সহ᳚ম্ ।] 43
স॒জিত্বা॑নগ্ং সদা॒সহ᳚ম্ । বর্​ষি॑ষ্ঠমূ॒তযে॑ ভর ॥ প্র স॑সাহিষে পুরুহূত॒ শত্রূ॒ন্ জ্যেষ্ঠ॑স্তে॒ শুষ্ম॑ ই॒হ রা॒তির॑স্তু । ইন্দ্রা-ঽঽ ভ॑র॒ দক্ষি॑ণেনা॒ বসূ॑নি॒ পতি॒-স্সিন্ধূ॑নামসি রে॒বতী॑নাম্ ॥ ত্বগ্ং সু॒তস্য॑ পী॒তযে॑ স॒দ্যো বৃ॒দ্ধো অ॑জাযথাঃ । ইন্দ্র॒ জ্যৈষ্ঠ্যা॑য সুক্রতো ॥ ভুব॒স্ত্বমি॑ন্দ্র॒ ব্রহ্ম॑ণা ম॒হা-ন্ভুবো॒ বিশ্বে॑ষু॒ সব॑নেষু য॒জ্ঞিযঃ॑ । ভুবো॒ নৄগ্​শ্চ্যৌ॒ত্নো বিশ্ব॑স্মি॒-ন্ভরে॒ জ্যেষ্ঠ॑শ্চ॒ মন্ত্রো॑ [মন্ত্রঃ॑, বি॒শ্ব॒চ॒র্​ষ॒ণে॒ ।] 44
বিশ্বচর্​ষণে ॥ মি॒ত্রস্য॑ চর্​ষণী॒ধৃত॒-শ্শ্রবো॑ দে॒বস্য॑ সান॒সিম্ ।
স॒ত্য-ঞ্চি॒ত্র শ্র॑বস্তমম্ ॥ মি॒ত্রো জনান্॑ যাতযতি প্রজা॒ন-ন্মি॒ত্রো দা॑ধার পৃথি॒বীমু॒ত দ্যাম্ । মি॒ত্রঃ কৃ॒ষ্টীরনি॑মিষা॒-ঽভি চ॑ষ্টে স॒ত্যায॑ হ॒ব্য-ঙ্ঘৃ॒তব॑-দ্বিধেম ॥ প্রসমি॑ত্র॒ মর্তো॑ অস্তু॒ প্রয॑স্বা॒ন্॒. যস্ত॑ আদিত্য॒ শিক্ষ॑তি ব্র॒তেন॑ । ন হ॑ন্যতে॒ ন জী॑যতে॒ ত্বোতো॒ নৈন॒মগ্ংহো॑ অশ্ঞো॒ত্যন্তি॑তো॒ ন দূ॒রাত্ ॥ য- [যত্, চি॒দ্ধি তে॒ বিশো॑] 45
-চ্চি॒দ্ধি তে॒ বিশো॑ যথা॒ প্রদে॑ব বরুণ ব্র॒তম্ । মি॒নী॒মসি॒ দ্যবি॑দ্যবি ॥ য-ত্কিঞ্চে॒দং-বঁ॑রুণ॒ দৈব্যে॒ জনে॑-ঽভিদ্রো॒হ-ম্ম॑নু॒ষ্যা᳚শ্চরা॑মসি । অচি॑ত্তী॒য-ত্তব॒ ধর্মা॑ যুযোপি॒মমা ন॒স্তস্মা॒ দেন॑সো দেব রীরিষঃ ॥ কি॒ত॒বাসো॒ যদ্রি॑ রি॒পুর্ন দী॒বি যদ্বা॑ ঘা স॒ত্য মু॒তযন্ন বি॒দ্ম । সর্বা॒ তা বিষ্য॑ শিথি॒রে ব॑ দে॒বাথা॑ তে স্যাম বরুণ প্রি॒যাসঃ॑ ॥ 46 ॥
(সোমো॒-গোষু॒ মা- র॒যিং - মন্ত্রো॒ -য-চ্ছি॑থি॒রা-স॒প্ত চ॑ ) (অ. 11)
(বি বা এ॒তস্যা - ঽঽবা॑যো - ই॒মে বৈ - চি॒ত্তঞ্চা॒ - ঽগ্নির্ভূ॒তানাং᳚ - দে॒বা বা অ॑ভ্যাতা॒না - নৃ॑তা॒ষাড্ - রা॒ষ্ট্রকা॑মায॒ - দেবি॑কা॒ - বাস্তো᳚ষ্পতে॒ - ত্বম॑গ্নে বৃ॒হ - দেকা॑দশ )
(বি বা এ॒তস্যে - ত্যা॑হ - মৃ॒ত্যুর্গ॑ন্ধ॒র্বো - ঽব॑ রুন্ধে মদ্ধ্য॒ত - স্ত্বম॑গ্নে বৃ॒হথ্ - ষট্চ॑ত্বারিগ্ংশত্)
(বি বা এ॒তস্য॑, প্রি॒যাসঃ॑ )
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্তৃতীযকাণ্ডে চতুর্থঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭihomābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vi vā e॒tasya̭ ya॒jña ṛ̭ddhyate॒ yasya̭ ha॒vira̭ti॒ricya̭te॒ sūryo̭ de॒vo di̭vi॒ṣadbhya॒ ityā̭ha॒ bṛha॒spati̭nā cai॒vāsya̭ pra॒jāpa̭tinā ca ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha॒mapi̭ vapati॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā e॒ta-tpa॒śugṃ sa̭cante॒ yadḙkadeva॒tya̭ āla̭bdho॒ bhūyā॒-nbhava̭ti॒ yasyā᳚ste॒ hari̭to॒ garbha॒ ityā̭ha deva॒traivainā᳚-ṅgamayati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ ā va̭rtana varta॒yetyā̭ha॒ [varta॒yetyā̭ha, brahma̭ṇai॒vaina॒-mā] 1
brahma̭ṇai॒vaina॒-mā va̭rtayati॒ vi tḙ bhinadmi taka॒rīmityā̭ha yathāya॒jure॒vaitadṷ- rudra॒phso vi॒śvarṷ̄pa॒ indu॒rityā̭ha pra॒jā vai pa॒śava॒ induḥ̭ pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati॒ divaṃ॒-vai~ ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha-ṅgacchati pṛthi॒vīmati̭rikta॒-ntadyanna śa॒maye॒dārti॒mārcche॒-dyaja̭māno ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vīca̭ na॒ i̭- [na॒ iti̭, ā॒ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va] 2
-tyāha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha॒-ñcāti̭rikta-ñca śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ bhasma̭nā॒-'bhi samṷ̄hati sva॒gākṛ̭tyā॒ atho̭ a॒nayo॒rvā e॒ṣa garbho॒-'nayo̭re॒vaina̭-ndadhāti॒ yada̭va॒dyedati॒ tadrḙcaye॒dyannāva॒dye-tpa॒śorāla̭bdhasya॒ nāva̭ dye-tpu॒rastā॒nnābhyā̭ a॒nyada̭va॒dye-du॒pari̭ṣṭāda॒nya-tpu॒rastā॒dvai nābhyai᳚ [ ] 3
prā॒ṇa u॒pari̭ṣṭādapā॒no yāvā̭ne॒va pa॒śustasyāva̭ dyati॒ viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ juhoti॒ yadvai ya॒jñasyā̭ti॒ricya̭te॒ yaḥ pa॒śorbhū॒mā yā puṣṭi॒sta-dviṣṇuḥ̭ śipivi॒ṣṭo 'ti̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhā॒tyati̭riktasya॒ śāntyā̭ a॒ṣṭāprū॒ḍḍhira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒-'ṣṭāpa̭dī॒ hyḙṣā ''tmā na̭va॒maḥ pa॒śorāptyā̭ antarako॒śa u॒ṣṇīṣe॒ṇā-''vi̭ṣṭita-mbhavatye॒vami̭va॒ hi pa॒śurulba̭miva॒ carmḙva mā॒gṃ॒sami॒vāsthī̭va॒ yāvā̭ne॒va pa॒śustamā॒ptvā-'va̭ rundhe॒yasyai॒ṣā ya॒jñe prāya̭ścittiḥ kri॒yata̭ i॒ṣṭvā vasī̭yā-nbhavati || 4 ||
(va॒rta॒yatyā̭ha-na॒ iti॒-vai nābhyā॒-ulba̭mi॒vai-ka̭vigṃśatiśca) (a. 1)
ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || ākū᳚tyai tvā॒ kāmā̭ya tvā sa॒mṛdhe᳚ tvā kikki॒ṭā te॒ manaḥ̭ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te᳚ prā॒ṇaṃ-vā~॒yave॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ cakṣu॒-ssūryā̭ya॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ śrotra॒-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ vāca॒gṃ॒ sara̭svatyai॒ svāhā॒ [sara̭svatyai॒ svāhā᳚, tva-ntu॒rīyā̭] 5
tva-ntu॒rīyā̭ va॒śinī̭ va॒śā-'si̭ sa॒kṛdya-ttvā॒ mana̭sā॒ garbha॒ ā-'śa̭yat | va॒śā tvaṃ-va~॒śinī̭ gaccha de॒vān-thsa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || a॒jā-'si̭ rayi॒ṣṭhā pṛ̭thi॒vyāgṃ sī̭do॒rdhvā-'ntari̭kṣa॒mupa̭ tiṣṭhasva di॒vi tḙ bṛ॒hadbhāḥ || tantṷ-nta॒nva-nraja̭so bhā॒numanvi̭hi॒ jyoti̭ṣmataḥ pa॒tho ra̭kṣa dhi॒yā kṛ॒tān || a॒nu॒lba॒ṇaṃ-va~̭yata॒ jogṷvā॒mapo॒ manṷ rbhava ja॒nayā॒ daivya॒-ñjana᳚m || mana̭so ha॒vira̭si pra॒jāpa̭te॒rvarṇo॒ gātrā̭ṇā-nte gātra॒bhājo̭ bhūyāsma || 6 ||
(sara̭svatyai॒ svāhā॒ - manu॒ - strayo̭daśa ca) (a. 2)
i॒me vai sa॒hā-''stā॒-nte vā॒yurvya̭vā॒-tte garbha̭madadhātā॒-ntagṃ somaḥ॒ prāja̭naya-da॒gnira̭grasata॒ sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttenai॒vainā̭ma॒gneradhi॒ nira̭krīṇā॒-ttasmā॒dapya̭nyadeva॒tyā̭mā॒labha̭māna āgne॒yama॒ṣṭāka̭pāla-mpu॒rastā॒nnirva̭peda॒gnere॒vainā॒madhi̭ ni॒ṣkrīyā-''la̭bhate॒ ya- [yat, vā॒yurvyavā॒-] 7
-dvā॒yurvyavā॒-ttasmā᳚-dvāya॒vyā̭ yadi॒me garbha॒mada̭dhātā॒-ntasmā᳚-ddyāvāpṛthi॒vyā̭ ya-thsomaḥ॒ prāja̭nayada॒gniragra̭sata॒ tasmā̭dagnīṣo॒mīyā॒ yada॒nayo᳚rviya॒tyo-rvāgava̭da॒-ttasmā᳚-thsārasva॒tī ya-tpra॒jāpa̭tira॒gneradhi̭ ni॒rakrī̭ṇā॒-ttasmā᳚-tprājāpa॒tyā sā vā e॒ṣā sa̭rvadeva॒tyā̭ yada॒jā va॒śā vā̭ya॒vyā̭mā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭ vā॒yume॒va svena̭ [svena̭, bhā॒ga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒] 8
bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati dyāvāpṛthi॒vyā̭mā la̭bheta kṛ॒ṣamā̭ṇaḥ prati॒ṣṭhākā̭mo di॒va e॒vāsmai̭ pa॒rjanyo̭ var​ṣati॒ vya̭syāmoṣa̭dhayo rohanti sa॒mardhṷkamasya sa॒sya-mbha̭vatyagnīṣo॒mīyā॒mā la̭bheta॒ yaḥ kā॒maye॒tānna̭vānannā॒da-ssyā॒mitya॒gninai॒vānna॒mava̭ rundhe॒ somḙnā॒nnādya॒-manna̭vāne॒vānnā॒do bha̭vati sārasva॒tīmā la̭bheta॒ ya [yaḥ, ī॒śva॒ro vā॒co] 9
ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan. vāca॒-nnavade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒n. vāca̭-ndadhāti prājāpa॒tyāmā la̭bheta॒ yaḥ kā॒maye॒tāna̭bhijitama॒bhi ja̭yeya॒miti̭ pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vā-na̭bhijitama॒bhi ja̭yati vāya॒vya̭yo॒pāka̭roti vā॒yore॒vainā̭mava॒ruddhyā-''la̭bhata॒ ākū᳚tyai tvā॒ kāmā̭ya॒ tve- [kāmā̭ya tvā, ityā̭ha yathāya॒ju-] 10
-tyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-tki̭kkiṭā॒kāra̭-ñjuhoti kikkiṭākā॒reṇa॒ vai grā॒myāḥ pa॒śavo̭ ramante॒ prā-''ra॒ṇyāḥ pa̭tanti॒ ya-tki̭kkiṭā॒kāra̭-ñju॒hoti̭ grā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nā-ndhṛtyai॒ parya̭gnau kri॒yamā̭ṇe juhoti॒ jīva̭ntīme॒vaināgṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ tva-ntu॒rīyā̭ va॒śinī̭ va॒śā-'sītyā̭ha deva॒traivainā᳚-ṅgamayati sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmā॒ ityā̭hai॒ṣa vai kāmo॒ [vai kāmaḥ̭, yaja̭mānasya॒] 11
yaja̭mānasya॒ yadanā᳚rta u॒dṛca॒-ṅgaccha̭ti॒ tasmā̭de॒vamā̭hā॒-'jā-'si̭ rayi॒ṣṭhetyā̭hai॒ ṣvḙvaināṃ᳚-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhāpayati di॒vi tḙ bṛ॒hadbhā ityā̭ha suva॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke jyoti̭-rdadhāti॒ tantṷ-nta॒nva-nraja̭so bhā॒numanvi॒hītyā̭he॒māne॒vāsmai̭ lo॒kān jyoti̭ṣmataḥ karotyanulba॒ṇaṃ-va~̭yata॒ jogṷvā॒mapa॒ i- [jogṷvā॒mapa॒ iti̭, ā॒ha॒ yade॒va] 12
-tyā̭ha॒ yade॒va ya॒jña u॒lbaṇa̭-ṅkri॒yate॒ tasyai॒vaiṣā śānti॒rmanṷrbhava ja॒nayā॒ daivya॒-ñjana॒mityā̭ha māna॒vyo̭ vai pra॒jāstā e॒vā-''dyāḥ᳚ kurute॒ mana̭so ha॒vira॒sītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ gātrā̭ṇā-nte gātra॒bhājo̭ bhūyā॒smetyā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ tasyai॒ vā e॒tasyā॒ eka̭me॒vā-dḙvayajanaṃ॒ ~yadāla̭bdhāyā-ma॒bhro [-ma॒bhraḥ, bhava̭ti॒] 13
bhava̭ti॒ yadāla̭bdhāyāma॒bhra-ssyāda॒phsu vā᳚prave॒śaye॒-thsarvāṃ᳚-vā~॒ prāśñī̭yā॒dyada॒phsu pra̭ve॒śaye᳚dyajñaveśa॒sa-ṅkṷryā॒-thsarvā̭me॒va prāśñī̭yādindri॒yame॒vā-''tma-ndha̭-tte॒ sā vā e॒ṣā tra̭yā॒ṇāme॒vāva̭ ruddhā saṃ​va~thsara॒sadaḥ̭ sahasrayā॒jino̭ gṛhame॒dhina॒sta e॒vaitayā̭ yajera॒-nteṣā̭me॒vaiṣā-''ptā || 14 ||
(yath - svena̭ - sārasva॒tīmā la̭bheta॒ yaḥ - kāmā̭ya tvā॒ - kāmo - 'pa॒ itya॒ - bhro - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)
ci॒tta-ñca॒ citti॒ścā ''kṷ̄ta॒-ñcā-''kṷ̄tiśca॒ vijñā̭ta-ñca vi॒jñāna̭-ñca॒ mana̭śca॒ śakva̭rīśca॒ dar​śa̭śca pū॒rṇamā̭saśca bṛ॒hacca̭ rathanta॒ra-ñca̭ pra॒jāpa̭ti॒rjayā॒nindrā̭ya॒ vṛṣṇe॒ prāya̭cchadu॒graḥ pṛ̭ta॒nājyḙṣu॒ tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta॒ sarvā॒-ssa u॒gra-ssahi havyo̭ ba॒bhūva̭devāsu॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒n​thsa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒mupā̭ dhāva॒-ttasmā̭ e॒tāñjayā॒-nprāya̭ccha॒-ttāna̭juho॒-ttato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒n॒. yadaja̭ya॒-ntajjayā̭nā-ñjaya॒tvagg​ spardha̭mānenai॒te ho̭ta॒vyā̭ jaya̭tye॒va tā-mpṛta̭nām || 15 ||
(upa॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 4)
a॒gnirbhū॒tānā॒madhi̭pati॒-ssamā̭-'va॒tvindro᳚ jye॒ṣṭhānāṃ᳚-ya~॒maḥ pṛ̭thi॒vyā vā॒yura॒ntari̭kṣasya॒ sūryo̭di॒vaśca॒ndramā॒ nakṣa̭trāṇā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇo mi॒tra-ssa॒tyānāṃ॒-va~rṷṇo॒-'pāgṃ sa̭mu॒dra-ssro॒tyānā॒manna॒gṃ॒ sāmrā᳚jyānā॒madhi̭pati॒ tanmā̭-'vatu॒ soma॒ oṣa̭dhīnāgṃ savi॒tā pra̭sa॒vānāgṃ̭ ru॒draḥ pa̭śū॒nā-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇāṃ॒-vi~ṣṇuḥ॒ parva̭tānā-mma॒ruto̭ ga॒ṇānā॒madhi̭pataya॒ste mā̭vantu॒ pita̭raḥ pitāmahāḥ pare-'vare॒ tatā᳚statāmahā i॒ha mā̭-'vata | a॒smi-nbrahma̭nna॒smin kṣa॒tre᳚-'syā-mā॒śiṣya॒syā-mpṷro॒dhāyā̭ma॒smin-karma̭nna॒syā-nde॒vahū᳚tyām || 16 ||
(a॒va॒re॒ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 5)
de॒vā vai yadya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tāna̭bhyātā॒nāna̭paśya॒n- tāna॒bhyāta̭nvata॒ yadde॒vānā॒-ṅkarmā-''sī॒dārdhya̭ta॒ tadyadasṷrāṇā॒-nna tadā᳚rdhyata॒ yena॒ karma॒ṇerthse॒-ttatra̭ hota॒vyā̭ ṛ॒ddhnotye॒va tena॒ karma̭ṇā॒ yadviśvḙ de॒vā-ssa॒mabha̭ra॒-ntasmā̭-dabhyātā॒nā vai᳚śvade॒vāyat-pra॒jāpa̭ti॒rjayā॒-nprāya̭ccha॒-ttasmā॒jjayāḥ᳚ prājāpa॒tyā [prājāpa॒tyāḥ, ya-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭] 17
ya-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ ta-drā᳚ṣṭra॒bhṛtāgṃ̭ rāṣṭrabhṛ॒ttva-nte de॒vā a̭bhyātā॒nairasṷrāna॒bhyāta̭nvata॒ jayai̭rajayan-rāṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ yadde॒vā a̭bhyātā॒nairasṷrāna॒bhyāta̭nvata॒ tada̭bhyātā॒nānā̭mabhyātāna॒tvaṃ-ya~jjayai॒raja̭ya॒-ntajjayā̭nā-ñjaya॒tvaṃ-ya~-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ ta-drā᳚ṣṭra॒bhṛtāgṃ̭ rāṣṭrabhṛ॒ttva-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa e॒tān jṷhuyādabhyātā॒naire॒va bhrātṛ̭vyāna॒bhyāta̭nute॒ jayai᳚rjayati rāṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā da̭tte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 18 ||
(prā॒jā॒pa॒tyāḥ-so᳚-'-ṣṭā da̭śa ca) (a. 6)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāhā̭ sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvaḥ̭ suṣu॒mna-ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-phsa॒raso̭ be॒kura̭yobhu॒jyu-ssṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā apsa॒rasa̭ sta॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ [manaḥ̭, ga॒ndha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒] 19
gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭yaiṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyā-''po᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dābhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃ​va~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim || pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭mapsa॒raso॒ bhuvaḥ̭ sukṣi॒tiḥ- subhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭ vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭ dū॒re hḙti-ramṛḍa॒yo [dū॒re hḙti-ramṛḍa॒yaḥ, mṛ॒tyurga̭ndha॒rva-stasya̭] 20
mṛ॒tyurga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruva॒ścaruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasaḥ̭ śo॒caya̭ntī॒rnāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭ta॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāhā॒ sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru bra॒hma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 21 ||
(mano̭ - 'mṛḍa॒yaḥ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 7)
rā॒ṣṭrakā̭māya hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭreṇai॒vāsmai̭ rā॒ṣṭramava̭ rundhe rā॒ṣṭrame॒va bha̭vatyā॒tmanḙ hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭra-mpra॒jā rā॒ṣṭra-mpa॒śavo̭ rā॒ṣṭraṃ-ya~cchreṣṭho॒ bhava̭ti rā॒ṣṭreṇai॒va rā॒ṣṭramava̭ rundhe॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati॒ grāma̭kāmāya hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭragṃ sa̭jā॒tā rā॒ṣṭreṇai॒vāsmai̭ rā॒ṣṭragṃ sa̭jā॒tānava̭ rundhe grā॒- [rundhe grā॒mī, e॒va bha̭vatyadhi॒deva̭ne] 22
-myḙva bha̭vatyadhi॒deva̭ne juhotyadhi॒deva̭na e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante rathamu॒kha oja̭skāmasya hota॒vyā̭ ojo॒ vai rā᳚ṣṭra॒bhṛta॒ ojo॒ ratha॒ oja̭sai॒vāsmā॒ ojo-'va̭ rundha oja॒svyḙva bha̭vati॒ yo rā॒ṣṭrādapa̭bhūta॒-ssyā-ttasmai̭ hota॒vyā̭ yāva̭nto-'sya॒ rathā॒-ssyustā-nbrṷ̄yā-dyu॒ndhvamiti̭ rā॒ṣṭrame॒vā-'smai̭ yuna॒- [rā॒ṣṭrame॒vā-'smai̭ yunakti, āhṷtayo॒ vā] 23
-ktyāhṷtayo॒ vā e॒tasyākḷ̭ptā॒ yasya̭ rā॒ṣṭra-nna kalpa̭te svara॒thasya॒ dakṣi̭ṇa-ñca॒kra-mpra॒vṛhya̭ nā॒ḍīma॒bhi jṷhuyā॒dāhṷtīre॒vāsya̭ kalpayati॒ tā a̭sya॒ kalpa̭mānā rā॒ṣṭramanṷ kalpate saṅgrā॒me saṃ​ya~̭tte hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭre khalu॒ vā e॒te vyāya̭cchante॒ ye sa̭ṅgrā॒magṃ saṃ॒-ya~nti॒ yasya॒ pūrva̭sya॒ juhva̭ti॒ sa e॒va bha̭vati॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-mmā᳚ndhu॒ka i॒ddhmo [i॒ddhmaḥ, bha॒va॒tyaṅgā̭rā] 24
bha̭va॒tyaṅgā̭rā e॒va pra̭ti॒veṣṭa̭mānā a॒mitrā̭ṇāmasya॒ senā॒-mprati̭veṣṭayanti॒ ya u॒nmādye॒-ttasmai̭ hota॒vyā̭ gandharvāphsa॒raso॒ vā e॒tamunmā̭dayanti॒ ya u॒nmādya̭tye॒te khalu॒ vai ga̭ndharvāphsa॒raso॒ yadrā᳚ṣṭra॒bhṛta॒stasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāheti̭ juhoti॒ tenai॒vainā᳚ñchamayati॒ naiya̭grodha॒ audṷmbara॒ āśva̭tthaḥ॒ plākṣa॒ itī॒ddhmo bha̭vatye॒te vai ga̭ndharvāphsa॒rasā᳚-ṅgṛ॒hā-ssva e॒vainā̭- [e॒vaināṋ, ā॒yata̭ne] 25
-nā॒yata̭ne śamayatyabhi॒cara̭tā pratilo॒magṃ ho̭ta॒vyāḥ᳚ prā॒ṇāne॒vāsya̭ pra॒tīcaḥ॒ prati̭ yauti॒ ta-ntato॒ yena॒ kena̭ ca stṛṇute॒ svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vai॒tadvā a॒syai nir-ṛ̭tigṛhīta॒-nnir-ṛ̭tigṛhīta e॒vaina॒-nnir-ṛ̭tyā grāhayati॒ yadvā॒caḥ krū॒ra-ntena॒ vaṣa̭-ṭkaroti vā॒ca e॒vaina̭-ṅkrū॒reṇa॒ pravṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ yasya̭ kā॒mayḙtā॒nnādya॒- [kā॒mayḙtā॒nnādya᳚m, ā da̭dī॒yeti॒] 26
-mā da̭dī॒yeti॒ tasya̭ sa॒bhāyā̭muttā॒no ni॒padya॒ bhuva̭nasya pata॒ iti॒ tṛṇā̭ni॒ sa-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒rvai bhuva̭nasya॒ patiḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāsyā॒nnādya॒mā da̭tta i॒dama॒hama॒muṣyā̭ ''muṣyāya॒ṇasyā॒nnādyagṃ̭ harā॒mītyā̭hā॒nnādya̭me॒vāsya̭ harati ṣa॒ḍbhir​ha̭rati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāsyā॒-nnādya̭mā॒dāya॒rtavo᳚ 'smā॒ anu॒ praya̭cchanti॒ [praya̭cchanti, yo jye॒ṣṭhaba̭ndhu॒-] 27
yo jye॒ṣṭhaba̭ndhu॒-rapa̭ bhūta॒-ssyā-ttagg​sthalḙ-'va॒sāyya̭ brahmauda॒na-ñcatuḥ̭ śarāva-mpa॒ktvā tasmai̭ hota॒vyā̭ var​ṣma॒ vai rā᳚ṣṭra॒bhṛto॒ vaṣma॒ sthalaṃ॒-va~r​ṣma̭ṇai॒vainaṃ॒-va~ṣma̭ samā॒nānā᳚-ṅgamayati॒ catuḥ̭ śarāvo bhavati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati kṣī॒re bha̭vati॒ ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhā॒tyuddha̭rati śṛta॒tvāya̭ sa॒rpiṣvā᳚-nbhavati meddhya॒tvāya̭ ca॒tvāra̭ ār​ṣe॒yāḥ prā-'śña̭nti di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || 28 ||
(grā॒mī - yṷnaktī॒ - dhmaḥ - sva e॒vainā̭ - na॒nnādyaṃ̭ - ~yaccha॒ntye - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 8)
devi̭kā॒ niva̭rpe-tpra॒jākā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sīva॒ khalu॒ vai pra॒jāśchando̭bhire॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mithu॒nī e॒va tena̭ karo॒tyanve॒vāsmā॒ anṷmatirmanyate rā॒te rā॒kā pra si̭nīvā॒lī ja̭nayati pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu ku॒hvā̭ vāca̭-ndadhātye॒tā e॒va niva̭rpe-tpa॒śukā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sī- [devi̭kā॒śchandāgṃ̭si, i॒va॒ khalu॒ vai] 29
-va॒ khalu॒ vai pa॒śava॒śchando̭bhire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti॒ praiva tena̭ vāpaya॒tyanve॒vāsmā॒ anṷmatirmanyate rā॒te rā॒kā pra si̭nīvā॒lī ja̭nayati pa॒śūne॒va prajā̭tān ku॒hvā᳚ prati̭ṣṭhāpayatye॒tā e॒va nirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sī va॒ khalu॒ vai grāma॒śchando̭bhire॒vāsmai॒ grāma॒- [grāma᳚m, ava̭ rundhe] 30
-mava̭ rundhe maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒ta e॒vaina॒-ṅgrāma̭sya dadhātye॒tā e॒va nirva̭pe॒jjyogā̭mayāvī॒ chandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒tama॒bhi ma̭nyante॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ chando̭bhire॒vaina̭-maga॒da-ṅka̭roti maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒to vā e॒tasyākḷ̭ptaṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti maddhya॒ta e॒vāsya॒ tena̭ kalpayatye॒tā e॒va ni- [ e॒va niḥ, va॒pe॒dyaṃ-ya~॒jño] 31
-rva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒cchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒ta-nnopa̭ namanti॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒nama̭ti pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mukha॒ta e॒vāsmai॒ chandāgṃ̭si dadhā॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭matye॒tā e॒va niva̭rpedījā॒naśchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā yā॒tayā̭mānīva॒ khalu॒ vā e॒tasya॒ chandāgṃ̭si॒ ya ī̭jā॒na ṷtta॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaro- [ṷtta॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti, u॒pari̭ṣṭāde॒vāsmai॒] 32
-tyu॒pari̭ṣṭāde॒vāsmai॒ chandā॒g॒syayā̭tayāmā॒nyava̭ rundha॒ upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭matye॒tā e॒va niva̭rpe॒dya-mme॒dhā nopa॒name॒cchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒ta-nnopa̭ namanti॒ ya-mme॒dhā nopa॒nama̭ti pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mukha॒ta e॒vāsmai॒ chandāgṃ̭si dadhā॒tyupai̭na-mme॒dhā na̭matye॒tā e॒va niva̭rpe॒- [niva̭rpet, rukkā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai] 33
-drukkā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sīva॒ khalu॒ vai ruk chando̭bhire॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhātikṣī॒re bha̭vanti॒ ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhati maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒ta e॒vainagṃ̭ ru॒co da̭dhātigāya॒trī vā anṷmatistri॒ṣṭugrā॒kā jaga̭tī sinīvā॒lya̭nu॒ṣṭup ku॒hūrdhā॒tā va̭ṣaṭkā॒raḥ pū᳚rvapa॒kṣo rā॒kā-'pa̭rapa॒kṣaḥ ku॒hūra̭māvā॒syā̭ sinīvā॒lī pau᳚rṇamā॒syanṷmatiśca॒ndramā̭ dhā॒tā-'ṣṭau [ ] 34
vasa̭vo॒-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryekā̭daśa ru॒drā ekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭub dvāda̭śā-''di॒tyā dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī pra॒jāpa̭tiranu॒ṣṭub dhā॒tā va̭ṣaṭkā॒ra e॒tadvai devi̭kā॒-ssarvā̭ṇi ca॒ chandāgṃ̭si॒ sarvā᳚śca de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒rastā ya-thsa॒ha sarvā̭ ni॒rvapḙdīśva॒rā ḙna-mpra॒daho॒ dve pra̭tha॒me ni॒rupya̭ dhā॒tustṛ॒tīya॒-nniva̭rpe॒-ttatho̭ e॒votta̭re॒ niva̭rpe॒-ttathai̭na॒-nna prada̭ha॒ntya tho॒ yasmai॒ kāmā̭ya niru॒pyante॒ tame॒vā-''bhi॒rupā᳚-''pnoti || 35 ||
(pa॒śukā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒-grāmaṃ̭-kalpayatye॒tā e॒va ni-rṷtta॒mandhā॒tāra̭-ṅkaroti - me॒dhā na̭matye॒tā e॒va nirva̭pe - da॒ṣṭau - da̭hanti॒ - nava̭ ca) (a. 9)
(devi̭kāḥ pra॒jākā̭mo mithu॒nī pa॒śukā̭maḥ॒ praiva grāma̭kāmo॒ jyogā̭mayāvī॒ yaṃ-ya~॒jño ya ī̭jā॒no ya-mme॒dhā rukkā̭mo॒-'ṣṭau | devi̭kā bhavanti dadhati rā॒ṣṭrakā̭māya bhavati dadhāti |)
vāsto᳚ṣpate॒ prati̭ jānī hya॒smān-thsvā̭ve॒śo a̭namī॒vo bha̭vānaḥ | ya-ttvema̭he॒ prati॒tanno̭ juṣasva॒ śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || vāsto᳚ṣpate śa॒gmayā̭ sa॒gṃ॒ sadā̭te sakṣī॒mahi̭ ra॒ṇvayā̭ gātu॒matyā᳚ | āvaḥ॒, kṣema̭ u॒ta yoge॒ vara̭nno yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || ya-thsā॒ya-mprā̭taragniho॒tra-ñju॒hotyā̭hutīṣṭa॒kā e॒va tā upa̭ dhatte॒ [tā upa̭ dhatte, yaja̭māno-'horā॒trāṇi॒] 36
yaja̭māno-'horā॒trāṇi॒ vā e॒tasyeṣṭa̭kā॒ ya āhi̭tāgni॒rya-thsā॒ya-mprā̭tarju॒hotya̭horā॒trāṇye॒vā ''ptveṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvopa̭ dhatte॒ daśa̭ samā॒natra̭ juhoti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭me॒vā-''ptveṣṭa̭kā-ṅkṛ॒tvopa̭ dha॒tte-'tho̭ vi॒rājye॒va ya॒jñamā᳚pnoti॒ citya̭ścityo-'sya bhavati॒ tasmā॒dyatra॒ daśo̭ṣi॒tvā pra॒yāti॒ ta-dya̭jñavā॒stvavā᳚stve॒va tadya-ttato᳚-'rvā॒cīnagṃ̭ [tadya-ttato᳚-'rvā॒cīna᳚m, ru॒draḥ khalu॒ vai] 37
ru॒draḥ khalu॒ vai vā᳚stoṣpa॒tiryadahṷtvā vāstoṣpa॒tīya̭-mprayā॒yā-dru॒dra ḙna-mbhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ hanyādvāstoṣpa॒tīya̭-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ yadyu॒kte jṷhu॒yādyathā॒ prayā̭te॒ vāstā॒vāhṷti-ñju॒hoti̭ tā॒dṛge॒va tadyadayṷkte juhu॒yādyathā॒ kṣema॒ āhṷti-ñju॒hoti̭ tā॒dṛge॒va tadahṷtamasya vāstoṣpa॒tīyagg̭ syā॒- [syāt, dakṣi̭ṇo] 38
-ddakṣi̭ṇo yu॒kto bhava̭ti sa॒vyo-'yu॒kto-'tha̭ vāstoṣpa॒tīya̭-ñjuhotyu॒bhaya̭me॒vā-' ka॒rapa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamayati॒ yadeka̭yā juhu॒yādda̭rviho॒ma-ṅkṷryā-tpuro-'nuvā॒kyā̭ ma॒nūcya̭ yā॒jya̭yā juhoti sadeva॒tvāya॒ yaddhu॒ta ā̭da॒ddhyā-dru॒dra-ṅgṛ॒hāna॒nvāro̭haye॒-dyada̭va॒kṣāṇā॒nyasa̭-mprakṣāpya prayā॒yādyathā̭ yajñaveśa॒saṃ-vā~॒-''daha̭naṃ-vā~ tā॒dṛge॒va tada॒yante॒ yoni̭r-ṛ॒tviya॒ itya॒raṇyo᳚-ssa॒māro̭haya- [itya॒raṇyo᳚-ssa॒māro̭hayati, e॒ṣa vā] 39
-tye॒ṣa vā a॒gneryoni॒-ssva e॒vainaṃ॒-yo~naṷ sa॒māro̭haya॒tyatho॒ khalvā̭hu॒ryada॒raṇyo᳚-ssa॒mārṷ̄ḍho॒ naśye॒duda̭syā॒gni-ssī̭de-tpunarā॒dheyaḥ̭ syā॒diti॒ yā tḙ agne ya॒jñiyā̭ ta॒nūstayehyā ro॒hetyā॒tman-thsa॒māro̭hayate॒ yaja̭māno॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāyā̭me॒vainaṃ॒-yo~nyāgṃ̭ sa॒māro̭hayate || 40 ||
(dha॒tte॒-'rvā॒cīnagg̭ -syā-thsa॒māro̭hayati॒ -pañca̭catvārigṃśacca) (a. 10)
tvama̭gne bṛ॒hadvayo॒ dadhā̭si deva dā॒śuṣe᳚ | ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ || ha॒vya॒vāḍa॒gnira॒jaraḥ̭ pi॒tā no̭ vi॒bhurvi॒bhāvā̭ su॒dṛśī̭ko a॒sme | su॒gā॒r॒ha॒pa॒tyā-ssamiṣo̭ didīhyasma॒driya॒khsa-mmi̭mīhi॒ śravāgṃ̭si || tva-ñca̭ soma no॒ vaśo̭ jī॒vātu॒-nna ma̭rāmahe | pri॒yasto᳚tro॒ vana॒spatiḥ̭ || bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nāmṛṣi॒rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m | śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒ rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ [somaḥ̭, pa॒vitra॒matyḙti॒] 41
pa॒vitra॒matyḙti॒ rebhanṋ || ā vi॒śvadḙva॒gṃ॒ satpa̭tigṃ sū॒ktaira॒dyā vṛ̭ṇīmahe | sa॒tyasa̭vagṃ savi॒tāra᳚m || āsa॒tyena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca | hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-'' de॒voyā̭ti॒ bhuva̭nā vi॒paśyanṋ || yathā̭ no॒ adi̭tiḥ॒ kara॒-tpaśve॒ nṛbhyo॒ yathā॒ gave᳚ | yathā̭ to॒kāya̭ ru॒driya᳚m || mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā [ ] 42
no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ | vī॒rā-nmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīr​ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || u॒da॒pruto॒ na vayo॒ rakṣa̭māṇā॒ vāva̭dato a॒bhriya̭syeva॒ ghoṣāḥ᳚ | gi॒ri॒bhrajo॒ normayo॒ mada̭nto॒ bṛha॒spati̭ma॒bhya̭rkā a̭nāvann || ha॒gṃ॒sairi̭va॒ sakhi̭bhi॒rvāva̭dadbhiraśma॒n- mayā̭ni॒ naha̭nā॒ vyasyanṋ | bṛha॒spati̭rabhi॒kani̭krada॒dgā u॒ta prāstau॒ducca̭ vi॒dvāgṃ a̭gāyat || endra̭ sāna॒sigṃ ra॒yigṃ [ra॒yim, sa॒jitvā̭nagṃ sadā॒saha᳚m |] 43
sa॒jitvā̭nagṃ sadā॒saha᳚m | var​ṣi̭ṣṭhamū॒tayḙ bhara || pra sa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrū॒n jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrā-'' bha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni॒ pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || tvagṃ su॒tasya̭ pī॒tayḙ sa॒dyo vṛ॒ddho a̭jāyathāḥ | indra॒ jyaiṣṭhyā̭ya sukrato || bhuva॒stvami̭ndra॒ brahma̭ṇā ma॒hā-nbhuvo॒ viśvḙṣu॒ sava̭neṣu ya॒jñiyaḥ̭ | bhuvo॒ nṝg​ścyau॒tno viśva̭smi॒-nbhare॒ jyeṣṭha̭śca॒ mantro̭ [mantraḥ̭, vi॒śva॒ca॒r​ṣa॒ṇe॒ |] 44
viśvacar​ṣaṇe || mi॒trasya̭ car​ṣaṇī॒dhṛta॒-śśravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim |
sa॒tya-ñci॒tra śra̭vastamam || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || prasami̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n॒. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśño॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || ya- [yat, ci॒ddhi te॒ viśo̭] 45
-cci॒ddhi te॒ viśo̭ yathā॒ pradḙva varuṇa vra॒tam | mi॒nī॒masi॒ dyavi̭dyavi || ya-tkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚ścarā̭masi | aci̭ttī॒ya-ttava॒ dharmā̭ yuyopi॒mamā na॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya mu॒tayanna vi॒dma | sarvā॒ tā viṣya̭ śithi॒re va̭ de॒vāthā̭ te syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || 46 ||
(somo॒-goṣu॒ mā- ra॒yiṃ - mantro॒ -ya-cchi̭thi॒rā-sa॒pta ca̭ ) (a. 11)
(vi vā e॒tasyā - ''vā̭yo - i॒me vai - ci॒ttañcā॒ - 'gnirbhū॒tānāṃ᳚ - de॒vā vā a̭bhyātā॒nā - nṛ̭tā॒ṣāḍ - rā॒ṣṭrakā̭māya॒ - devi̭kā॒ - vāsto᳚ṣpate॒ - tvama̭gne bṛ॒ha - dekā̭daśa )
(vi vā e॒tasye - tyā̭ha - mṛ॒tyurga̭ndha॒rvo - 'va̭ rundhe maddhya॒ta - stvama̭gne bṛ॒hath - ṣaṭca̭tvārigṃśat)
(vi vā e॒tasya̭, pri॒yāsaḥ̭ )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||