📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.6 - পশুহৌত্রম্ - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণ পাঠঃ - অঞ্জন্তি ত্বামধ্বরে
3.6 - Pashuhautram - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anjanti Tvamadhvare
Krishna Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে তৃতীযাষ্টকে ষষ্ঠঃ প্রপাঠকঃ - পশুহৌত্রম্
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
অনুবাকং 1 - যূপসংস্কারাঃ
অ॒ঞ্জন্তি॒ ত্বাম॑দ্ধ্ব॒রে দে॑ব॒যন্তঃ॑ । বন॑স্পতে॒ মধু॑না॒ দৈব্যে॑ন । যদূ॒র্ধ্বস্তি॑ষ্ঠা॒-দ্দ্রবি॑ণে॒হ ধ॑ত্তাত্ । যদ্বা॒ ক্ষযো॑ মা॒তুর॒স্যা উ॒পস্থে᳚ ॥ উচ্ছ্র॑যস্ব বনস্পতে । বর্​ষ্ম॑-ন্পৃথি॒ব্যা অধি॑ । সুমি॑তী মী॒যমা॑নঃ ।
বর্চো॑ধা য॒জ্ঞবা॑হসে ॥ সমি॑দ্ধস্য॒ শ্রয॑মাণঃ পু॒রস্তা᳚ত্ । ব্রহ্ম॑ বন্বা॒নো অ॒জরগ্ং॑ সু॒বীর᳚ম্ ॥ 1 ॥
আ॒রে অ॒স্মদম॑তি॒-ম্বাধ॑মানঃ । উচ্ছ্র॑যস্ব মহ॒তে সৌভ॑গায ॥ ঊ॒র্ধ্ব ঊ॒ষুণ॑ ঊ॒তযে᳚ । তিষ্ঠা॑ দে॒বো ন স॑বি॒তা । ঊ॒র্ধ্বো বাজ॑স্য॒ সনি॑তা॒ যদ॒ঞ্জিভিঃ॑ । বা॒ঘদ্ভি॑-র্বি॒হ্বযা॑মহে ॥
ঊ॒র্ধ্বো নঃ॑ পা॒হ্যগ্ংহ॑সো॒ নি কে॒তুনা᳚ । বিশ্ব॒গ্ং॒ সম॒ত্রিণ॑-ন্দহ ।
কৃ॒ধী ন॑ ঊ॒র্ধ্বাঞ্চ॒ রথা॑য জী॒বসে᳚ ।
বি॒দা দে॒বেষু॑ নো॒ দুবঃ॑ ॥ 2 ॥
জা॒তো জা॑যতে সুদিন॒ত্বে অহ্না᳚ম্ । সম॒র্য আ বি॒দথে॒ বর্ধ॑মানঃ । পু॒নন্তি॒ ধীরা॑ অ॒পসো॑ মনী॒ষা । দে॒ব॒যা বিপ্র॒ উদি॑যর্তি॒ বাচ᳚ম্ ॥ যুবা॑ সু॒বাসাঃ॒ পরি॑বীত॒ আগা᳚ত্ । স উ॒ শ্রেযা᳚-ন্ভবতি॒ জায॑মানঃ ।
ত-ন্ধীরা॑সঃ ক॒বয॒ উন্ন॑যন্তি । স্বা॒ধিযো॒ মন॑সা দেব॒যন্তঃ॑ ॥ পৃ॒থু॒পাজা॒ অম॑র্ত্যঃ । ঘৃ॒তনি॑র্ণি॒খ্-স্বা॑হুতঃ ॥ 3 ॥
অ॒গ্নি-র্য॒জ্ঞস্য॑ হব্য॒বাট্ ॥ তগ্ং স॒বাধো॑ য॒তস্রু॑চঃ । ই॒ত্থা ধি॒যা য॒জ্ঞব॑ন্তঃ । আচ॑ক্রুর॒গ্নি-মূ॒তযে᳚ ॥ ত্বং-বঁরু॑ণ উ॒ত মি॒ত্রো অ॑গ্নে । ত্বাং-বঁ॑র্ধন্তি ম॒তিভি॒-র্বসি॑ষ্ঠাঃ ।
ত্বে বসু॑ সুষণ॒নানি॑ সন্তু ।
যূ॒য-ম্পা॑ত স্ব॒স্তিভি॒-স্সদা॑ নঃ ॥ 4 ॥
(সু॒বীরং॒ - দুবঃ॒ - স্বা॑হুতো॒ - +-ঽষ্টৌ চ॑) (অ. 1)
অনুবাকং 2 - প্রযাজবিষযা মৈত্রাবরুণপ্রৈষাঃ
হোতা॑ যক্ষদ॒গ্নিগ্ং স॒মিধা॑ সুষ॒মিধা॒ সমি॑দ্ধ॒-ন্নাভা॑ পৃথি॒ব্যা-স্স॑গ॒ন্থে বা॒মস্য॑ ।
বর্​ষ্ম॑ন্দি॒ব ই॒ডস্প॒দে বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষ॒ত্-তনূ॒নপা॑ত॒-মদি॑তে॒-র্গর্ভ॒-ম্ভুব॑নস্য গো॒পাম্ । মদ্ধ্বা॒-ঽদ্য দে॒বো দে॒বেভ্যো॑ দেব॒যানা᳚ন্প॒থো অ॑নক্তু॒ বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষ॒-ন্নরা॒শগ্ংস॑-ন্নৃশ॒স্ত্র-ন্নৄগ্ংঃ প্র॑ণেত্রম্ । গোভি॑-র্ব॒পাবা॒ন্-থ্স্যা-দ্বী॒রৈ-শ্শক্তী॑বা॒ন্-রথৈঃ᳚ প্রথম॒যাবা॒ হির॑ণ্যৈশ্চ॒ন্দ্রী বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষদ॒গ্নিমি॒ড ঈ॑ডি॒তো দে॒বো দে॒বাগ্ং আব॑ক্ষ-দ্দূ॒তো হ॑ব্য॒বাডমূ॑রঃ ।
উপে॒মং-যঁ॒জ্ঞমুপে॒মা-ন্দে॒বো দে॒বহূ॑তিমবতু॒ বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-দ্ব॒র্॒হি-স্সু॒ষ্টরী॒মোর্ণ॑ম্রদা অ॒স্মিন্. য॒জ্ঞে বি চ॒ প্র চ॑ প্রথতাগ্​ স্বাস॒স্থ-ন্দে॒বেভ্যঃ॑ ।
এমে॑নদ॒দ্য বস॑বো রু॒দ্রা আ॑দিত্যা-স্স॑দন্তু প্রি॒যমিন্দ্র॑স্যাস্তু॒ বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ 5 ॥
হোতা॑ যক্ষ॒-দ্দুর॑ ঋ॒ষ্বাঃ ক॑ব॒ষ্যো-ঽকো॑ষধাবনী॒-রুদাতা॑ভি॒-র্জিহ॑তাং॒-বিঁ পক্ষো॑ভি-শ্শ্রযন্তাম্ । সু॒প্রা॒য॒ণা অ॒স্মিন্. য॒জ্ঞে বিশ্র॑যন্তা-মৃতা॒বৃধো॑ বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষদু॒ষাসা॒নক্তা॑ বৃহ॒তী সু॒পেশ॑সা॒ নৄগ্ংঃ পতি॑ভ্যো॒ যোনি॑-ঙ্কৃণ্বা॒নে ।
স॒গ্গ্॒স্ময॑মানে॒ ইন্দ্রে॑ণ দে॒বৈরেদ-ম্ব॒র্॒হি-স্সী॑দতাং-বীঁ॒তামাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষ॒-দ্দৈব্যা॒ হোতা॑রা ম॒ন্দ্রা পোতা॑রা ক॒বী প্রচে॑তসা ।
স্বি॑ষ্টম॒দ্যান্যঃ ক॑রদি॒ষা স্ব॑ভিগূর্তম॒ন্য ঊ॒র্জা সত॑বসে॒মং-যঁ॒জ্ঞ-ন্দি॒বি দে॒বেষু॑ ধত্তাং-বীঁ॒তামাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষত্-তি॒স্রো দে॒বীর॒পসা॑ম॒পস্ত॑মা॒ অচ্ছি॑দ্র-ম॒দ্যেদমপ॑-স্তন্বতাম্ ।
দে॒বেভ্যো॑ দে॒বী-র্দে॒বমপো॑ বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষ॒ত্-ত্বষ্টা॑র॒-মচি॑ষ্টু॒মপা॑কগ্ং রেতো॒ধাং-বিঁশ্র॑বসং-যঁশো॒ধাম্ ।
পু॒রু॒রূপ॒মকা॑মকর্​শনগ্ং সু॒পোষঃ॒ পোষৈ॒-স্স্যা-থ্সু॒বীরো॑ বী॒রৈ-র্বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষ॒-দ্বন॒স্পতি॑-মু॒পাব॑স্রক্ষদ্ধি॒যো জো॒ষ্টারগ্ং॑ শ॒শম॒ন্নরঃ॑ ।
স্বদা॒-থ্স্বধি॑তির্-ঋতু॒থা-ঽদ্য দে॒বো দে॒বেভ্যো॑ হ॒ব্যা-ঽবা॒ড্-বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥
হোতা॑ যক্ষদ॒গ্নিগ্গ্​ স্বাহা-ঽঽজ্য॑স্য॒ স্বাহা॒ মেদ॑স॒-স্স্বাহা᳚ স্তো॒কানা॒গ্॒ স্বাহা॒ স্বাহা॑ কৃতীনা॒গ্॒ স্বাহা॑ হ॒ব্যসূ᳚ক্তীনাম্ ।
স্বাহা॑ দে॒বাগ্ং আ᳚জ্য॒পান্-থ্স্বাহা॒-ঽগ্নিগ্ং হো॒ত্রাজ্জু॑ষা॒ণা অগ্ন॒ আজ্য॑স্য বিযন্তু॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ 6 ॥
(প্রি॒যমিন্দ্র॑স্যাস্তু॒ বেত্বাজ্য্॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ - সু॒বীরো॑ বী॒রৈ-র্বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 2)
(অ॒গ্নি-ন্তনূ॒নপা॑ত॒-ন্নরা॒শগ্ংস॑ম॒গ্নিমি॒ড ঈ॑ডি॒তো ব॒র্॒হির্দুর॑ উ॒ষাসা॒নক্তা॒ দৈব্যা॑ তি॒স্রস্ত্বষ্টা॑রং॒-বঁন॒স্পতি॑ম॒গ্নিম্ )
(পঞ্চ॒ বেত্বেকো॑ বি॒যন্তু॒ দ্বির্বী॒তামেকো॑ বি॒যন্তু॒ দ্বির্বেত্বেকো॑ বিযন্তু॒ হোত॒র্যজ॑)
অনুবাকং 3 - আপ্রিয প্রযাজানাং-যাঁজ্যাঃ
সমি॑দ্ধো অ॒দ্য মনু॑ষো দুরো॒ণে । দে॒বো দে॒বান্. য॑জসি জাতবেদঃ । আ চ॒ বহ॑ মিত্রমহ-শ্চিকি॒ত্বান্ । ত্ব-ন্দূ॒তঃ ক॒বির॑সি॒ প্রচে॑তাঃ ॥ তনূ॑নপাত্প॒থ ঋ॒তস্য॒ যানান্॑ । মদ্ধ্বা॑ সম॒ঞ্জন্-থ্স্ব॑দযা সুজিহ্ব ।
মন্মা॑নি ধী॒ভিরু॒ত য॒জ্ঞমৃ॒ন্ধন্ন্ । দে॒ব॒ত্রা চ॑ কৃণুহ্যদ্ধ্ব॒র-ন্নঃ॑ ॥ নরা॒শগ্ংস॑স্য মহি॒মান॑মেষাম্ । উপ॑স্তোষাম যজ॒তস্য॑ য॒জ্ঞৈঃ ॥ 7 ॥
তে সু॒ক্রত॑ব॒-শ্শুচ॑যো ধিয॒ধাংঃ । স্বদ॑ন্তু দে॒বা উ॒ভযা॑নি হ॒ব্যা ॥ আ॒জুহ্বা॑ন॒ ঈড্যো॒ বন্দ্য॑শ্চ । আযা᳚হ্যগ্নে॒ বসু॑ভি-স্স॒জোষাঃ᳚ ।
ত্ব-ন্দে॒বানা॑মসি যহ্ব॒ হোতা᳚ । স এ॑নান্. যক্ষীষি॒তো যজী॑যান্ ॥ প্রা॒চীন॑-ম্ব॒র্॒হিঃ প্র॒দিশা॑ পৃথি॒ব্যাঃ । বস্তো॑র॒স্যা বৃ॑জ্যতে॒ অগ্রে॒ অহ্না᳚ম্ ।
ব্যু॑ প্রথতে বিত॒রং-বঁরী॑যঃ । দে॒বেভ্যো॒ অদি॑তযে স্যো॒নম্ ॥ 8 ॥
ব্যচ॑স্বতীরুর্বি॒যা বিশ্র॑যন্তাম্ । পতি॑ভ্যো॒ নজন॑য॒-শ্শুম্ভ॑মানাঃ । দেবী᳚র্দ্বারো বৃহতী-র্বিশ্বমিন্বাঃ । দে॒বেভ্যো॑ ভবথ সুপ্রায॒ণাঃ ॥ আ সু॒ষ্বয॑ন্তী যজ॒তে উপা॑কে । উ॒ষাসা॒নক্তা॑ সদতা॒-ন্নি যোনৌ᳚ ।
দি॒ব্যে যোষ॑ণে বৃহ॒তী সু॑রু॒ক্মে । অধি॒ শ্রিযগ্ং॑ শুক্র॒পিশ॒-ন্দধা॑নে ॥ দৈব্যা॒ হোতা॑রা প্রথ॒মা সু॒বাচা᳚ । মিমা॑না য॒জ্ঞ-ম্মনু॑ষো॒ যজ॑দ্ধ্যৈ ॥ 9 ॥
প্র॒চো॒দয॑ন্তা বি॒দথে॑ষু কা॒রূ । প্রা॒চীন॒-ঞ্জ্যোতিঃ॑ প্র॒দিশা॑ দি॒শন্তা᳚ ॥ আনো॑ য॒জ্ঞ-ম্ভার॑তী॒ তূয॑মেতু । ইডা॑ মনু॒ষ্বদি॒হ চে॒তয॑ন্তী । তি॒স্রো দে॒বী-র্ব॒র্॒হিরেদগ্গ্​ স্যো॒নম্ । সর॑স্বতী॒ স্বপ॑স-স্সদন্তু ॥
য ই॒মে দ্যাবা॑পৃথি॒বী জনি॑ত্রী । রূ॒পৈরপিগ্ং॑শ॒-দ্ভুব॑নানি॒ বিশ্বা᳚ । তম॒দ্য হো॑তরিষি॒তো যজী॑যান্ ।
দে॒ব-ন্ত্বষ্টা॑রমি॒হ য॑ক্ষি বি॒দ্বান্ ॥ 10 ॥
উ॒পাব॑সৃজ॒ত্-ত্মন্যা॑ সম॒ঞ্জন্ন্ । দে॒বানা॒-ম্পাথ॑ ঋতু॒থা হ॒বীগ্ংষি॑ । বন॒স্পতিঃ॑ শমি॒তা দে॒বো অ॒গ্নিঃ । স্বদ॑ন্তু হ॒ব্য-ম্মধু॑না ঘৃ॒তেন॑ ॥
স॒দ্যো জা॒তো ব্য॑মিমীত য॒জ্ঞম্ । অ॒গ্নি-র্দে॒বানা॑-মভবত্-পুরো॒গাঃ । অ॒স্য হোতুঃ॑ প্র॒দিশ্যৃ॒তস্য॑ বা॒চি ।
স্বাহা॑কৃতগ্ং হ॒বির॑দন্তু দে॒বাঃ ॥ 11 ॥
(য॒জ্ঞৈঃ - স্যো॒নং - ঁযজ॑দ্ধ্যৈ - বি॒দ্বান॒ - +ষ্টৌ চ॑) (অ. 3)
অনুবাকং 4 - পর্যগ্নিকরণীযা ঋচঃ
অ॒গ্নির্-হোতা॑ নো অদ্ধ্ব॒রে । বা॒জী সন্-পরি॑ণীযতে ।
দে॒বো দে॒বেষু॑ য॒জ্ঞিযঃ॑ ॥ পরি॑ ত্রিবি॒ষ্ট্য॑দ্ধ্ব॒রম্ । যাত্য॒গ্নী র॒থীরি॑ব । আ দে॒বেষু॒ প্রযো॒ দধ॑ত্ ॥ পরি॒ বাজ॑পতিঃ ক॒বিঃ । অ॒গ্নির্-হ॒ব্যা ন্য॑ক্রমীত্ ।
দধ॒-দ্রত্না॑নি দা॒শুষে᳚ ॥ 12 ॥
(অ॒গ্নির্-হোতা॑ নো॒ নব॑) (অ. 4)
অনুবাকং 5 - মৈত্রাবরুণপ্রৈষঃ
অজৈ॑দ॒গ্নিঃ । অস॑ন॒দ্বাজ॒-ন্নি । দে॒বো দে॒বেভ্যো॑ হ॒ব্যা-ঽবা᳚ট্ । প্রাঞ্জো॑ভির্-হিন্বা॒নঃ ।
ধেনা॑ভিঃ॒ কল্প॑মানঃ । য॒জ্ঞস্যাযুঃ॑ প্রতি॒রন্ন্ ।
উপ॒ প্রেষ্য॑ হোতঃ । হ॒ব্যা দে॒বেভ্যঃ॑ ॥ 13 ॥
(অজৈ॑দ॒ষ্টৌ) (অ. 5)
অনুবাকং 6 - হোতুরধ্রিগুপ্রৈষঃ
দৈব্যা᳚-শ্শমিতার উ॒ত ম॑নুষ্যা॒ আর॑ভদ্ধ্বম্ । উপ॑ নযত॒ মেদ্ধ্যা॒ দুরঃ॑ । আ॒শাসা॑না॒ মেধ॑পতিভ্যা॒-ম্মেধ᳚ম্ । প্রাস্মা॑ অ॒গ্নি-ম্ভ॑রত । স্তৃ॒ণী॒ত ব॒র্॒হিঃ । অন্বে॑ন-ম্মা॒তা ম॑ন্যতাম্ । অনু॑ পি॒তা ।
অনু॒ ভ্রাতা॒ সগ॑র্ভ্যঃ । অনু॒ সখা॒ সযূ᳚থ্যঃ ॥
উ॒দী॒চীনাগ্ং॑ অস্য প॒দো নিধ॑ত্তাত্ ॥ 14 ॥
সূর্য॒-ঞ্চক্ষু॑র্গমযতাত্ । বাত॑-ম্প্রা॒ণম॒ন্ব-ব॑সৃজতাত্ । দিশ॒-শ্শ্রোত্র᳚ম্ । অ॒ন্তরি॑ক্ষ॒মসু᳚ম্ । পৃ॒থি॒বীগ্ং শরী॑রম্ । এ॒ক॒ধা-ঽস্য॒ ত্বচ॒মাচ্ছ্য॑তাত্ । পু॒রা নাভ্যা॑ অপি॒শসো॑ ব॒পামুত্খি॑দতাত্ । অ॒ন্তরে॒বোষ্মাণং॑-বাঁরযতাত্ । শ্যে॒নম॑স্য॒ বক্ষঃ॑ কৃণুতাত্ । প্র॒শসা॑ বা॒হূ ॥ 15 ॥
শ॒লা দো॒ষণী᳚ । ক॒শ্যপে॒বাগ্ংসা᳚ । অচ্ছি॑দ্রে॒ শ্রোণী᳚ ।
ক॒বষো॒রূ স্রে॒কপ॑র্ণা-ঽষ্ঠী॒বন্তা᳚ । ষড্বিগ্ং॑শতিরস্য॒ বঙ্ক্র॑যঃ ।
তা অ॑নু॒ষ্ঠ্যোচ্চ্যা॑বযতাত্ । গাত্র॑-ঙ্গাত্রম॒স্যানূ॑ন-ঙ্কৃণুতাত্ । ঊ॒ব॒দ্ধ্য॒গো॒হ-ম্পার্থি॑ব-ঙ্খনতাত্ । অ॒স্না রক্ষ॒-স্সগ্ংসৃ॑জতাত্ ।
ব॒নি॒ষ্ঠুম॑স্য॒ মা রা॑বিষ্ট ॥ 16 ॥
উরূ॑ক॒-ম্মন্য॑মানাঃ ॥ নেদ্ব॑স্তো॒কে তন॑যে । রবি॑তা॒ রব॑চ্ছমিতারঃ । অদ্ধ্রি॑গো শমী॒দ্ধ্বম্ । সু॒শমি॑ শমীদ্ধ্বম্ । শ॒মী॒দ্ধ্ব-ম॑দ্ধ্রিগো ॥
অদ্ধ্রি॑গু॒শ্চাপা॑পশ্চ । উ॒ভৌ দে॒বানাগ্ং॑ শমি॒তারৌ᳚ । তাবি॒ম-ম্প॒শুগ্গ্​ শ্র॑পযতা-ম্প্রবি॒দ্বাগ্ংসৌ᳚ ।
যথা॑ যথা-ঽস্য॒ শ্রপ॑ণ॒-ন্তথা॑তথা ॥ 17 ॥
[ধ॒ত্তা॒-দ্- বা॒হূ - মা রা॑বিষ্ট॒ - তথা॑তথা ] (অ. 6)
অনুবাকং 7 - স্তোকবিষয-ম্মৈত্রাবরুণানুবচনম্
জু॒ষস্ব॑ স॒প্রথ॑স্তমম্ । বচো॑ দে॒বফ্স॑রস্তমম্ ।
হ॒ব্যা জুহ্বা॑ন আ॒সনি॑ ॥ ই॒ম-ন্নো॑ য॒জ্ঞম॒মৃতে॑ষু ধেহি । ই॒মা হ॒ব্যা জা॑তবেদো জুষস্ব । স্তো॒কানা॑মগ্নে॒ মেদ॑সো ঘৃ॒তস্য॑ । হোতঃ॒ প্রাশা॑ন প্রথ॒মো নি॒ষদ্য॑ ॥ ঘৃ॒তব॑ন্তঃ পাবক তে ।
স্তো॒কাস্শ্চো॑তন্তি॒ মেদ॑সঃ । স্বধ॑র্ম-ন্দে॒ববী॑তযে ॥ 18 ॥
শ্রেষ্ঠ॑-ন্নো ধেহি॒ বার্য᳚ম্ ॥ তুভ্যগ্গ্॑ স্তো॒কা ঘৃ॑ত॒শ্চুতঃ॑ । অগ্নে॒ বিপ্রা॑য সন্ত্য । ঋষি॒-শ্শ্রেষ্ঠ॒-স্সমি॑দ্ধ্যসে । য॒জ্ঞস্য॑ প্রাবি॒তা ভ॑ব ॥
তুভ্যগ্গ্॑ শ্চোতন্ত্যদ্ধ্রিগো শচীবঃ । স্তো॒কাসো॑ অগ্নে॒ মেদ॑সো ঘৃ॒তস্য॑ । ক॒বি॒শ॒স্তো বৃ॑হ॒তা ভা॒নুনা-ঽঽগাঃ᳚ । হ॒ব্যা জু॑ষস্ব মেধির ॥
ওজি॑ষ্ঠ-ন্তে মদ্ধ্য॒তো মেদ॒ উদ্ভৃ॑তম্ । প্রতে॑ ব॒য-ন্দ॑দামহে । শ্চোত॑ন্তি তে বসো স্তো॒কা অধি॑ ত্ব॒চি ।
প্রতি॒ তান্দে॑ব॒শো বি॑হি ॥ 19 ॥
(দে॒ববী॑তয॒-উদ্ভৃ॑ত॒-ন্ত্রীণি॑ চ) (অ. 7)
অনুবাকং 8 - বপা পুরোডাশস্বিষ্টকৃতা-ম্পুরোনুবাক্যাঃ প্রৈষাশ্চ
আ বৃ॑ত্রহণা বৃত্র॒হভি॒-শ্শুষ্মৈঃ᳚ । ইন্দ্র॑ যা॒ত-ন্নমো॑ভিরগ্নে অ॒র্বাক্ । যু॒বগ্ং রাধো॑ভি॒রক॑বেভিরিন্দ্র । অগ্নে॑ অ॒স্মে ভ॑বতমুত্ত॒মেভিঃ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষদিন্দ্রা॒গ্নী । ছাগ॑স্য ব॒পাযা॒ মেদ॑সঃ । জু॒ষেতাগ্ং॑ হ॒বিঃ । হোত॒র্যজ॑ ॥ বি হ্যখ্য॒-ন্মন॑সা॒ বস্য॑ ই॒চ্ছন্ন্ । ইন্দ্রা᳚গ্নী জ্ঞা॒স উ॒ত বা॑ সজা॒তান্ ॥ 20 ॥
নান্যা যু॒বত্প্রম॑তিরস্তি॒ মহ্য᳚ম্ । স বা॒-ন্ধিযং॑-বাঁজ॒যন্তী॑মতক্ষম্ ॥ হোতা॑ যক্ষদিন্দ্রা॒গ্নী । পু॒রো॒ডাশ॑স্য জু॒ষেতাগ্ং॑ হ॒বিঃ । হোত॒র্যজ॑ ॥
ত্বামী॑ডতে অজি॒র-ন্দূ॒ত্যা॑য । হ॒বিষ্ম॑ন্ত॒-স্সদ॒মি-ন্মানু॑ষাসঃ । যস্য॑ দে॒বৈরাস॑দো ব॒র্॒হির॑গ্নে । অহা᳚ন্যস্মৈ সু॒দিনা॑ ভবন্তু ॥ হোতা॑ যক্ষদ॒গ্নিম্ । পু॒রো॒ডাশ॑স্য জু॒ষতাগ্ং॑ হ॒বিঃ ।
হোত॒র্যজ॑ ॥ 21 ॥
(স॒জা॒তা - ন॒গ্নি-ন্দ্বে চ॑) (অ. 8)
অনুবাকং 9 - তেষামেব যাজ্যাঃ
গী॒র্ভির্বিপ্রঃ॒ প্রম॑তিমি॒চ্ছমা॑নঃ । ঈ॒॑ র॒যিং-যঁ॒শস॑-ম্পূর্ব॒ভাজ᳚ম্ । ইন্দ্রা᳚গ্নী বৃত্রহণা সুবজ্রা । প্রণো॒ নব্যে॑ভিস্তিরত-ন্দে॒ষ্ণৈঃ ॥ মাচ্ছে᳚দ্ম র॒শ্মীগ্ংরিতি॒ নাধ॑মানাঃ । পি॒তৃ॒ণাগ্ং শক্তী॑রনু॒ যচ্ছ॑মানাঃ । ই॒ন্দ্রা॒গ্নিভ্যা॒-ঙ্কং-বৃঁষ॑ণো মদন্তি । তা হ্যদ্রী॑ ধি॒ষণা॑যা উ॒পস্থে᳚ ॥
অ॒গ্নিগ্ং সু॑দী॒তিগ্ং সু॒দৃশ॑-ঙ্গৃ॒ণন্তঃ॑ ।
ন॒ম॒স্যাম॒স্ত্বেড্য॑-ঞ্জাতবেদঃ ।
ত্বা-ন্দূ॒তম॑র॒তিগ্ং হ॑ব্য॒বাহ᳚ম্ ।
দে॒বা অ॑কৃণ্ব-ন্ন॒মৃত॑স্য॒ নাভি᳚ম্ ॥ 22 ॥
(জা॒ত॒বে॒দো॒ দ্বে চ॑) (অ. 9)
অনুবাকং 10 - মনোতাসূক্তম্
ত্বগ্গ্​ হ্য॑গ্নে প্রথ॒মো ম॒নোতা᳚ । অ॒স্যা ধি॒যো অভ॑বো দস্ম॒ হোতা᳚ । ত্বগ্ং সীং᳚-বৃঁষ-ন্নকৃণো-র্দু॒ষ্টরী॑তু । সহো॒ বিশ্ব॑স্মৈ॒ সহ॑সে॒ সহ॑দ্ধ্যৈ ॥ অধা॒ হোতা॒ ন্য॑সীদো॒ যজী॑যান্ । ই॒ডস্প॒দ ই॒ষয॒ন্নীড্য॒-স্সন্ন্ । ত-ন্ত্বা॒ নরঃ॑ প্রথ॒ম-ন্দে॑ব॒যন্তঃ॑ । ম॒হো রা॒যে চি॒তয॑ন্তো॒ অনু॑ গ্মন্ন্ ॥ বৃ॒তেব॒ যন্ত॑-ম্ব॒হুভি॑-র্বস॒ব্যৈঃ᳚ ।
ত্বে র॒যি-ঞ্জা॑গৃ॒বাগ্ংসো॒ অনু॑ গ্মন্ন্ ॥ 23 ॥
রুশ॑ন্তম॒গ্নি-ন্দ॑র্​শ॒ত-ম্বৃ॒হন্ত᳚ম্ । ব॒পাব॑ন্তং-বিঁ॒শ্বহা॑ দীদি॒বাগ্ংস᳚ম্ ॥ প॒দ-ন্দে॒বস্য॒ নম॑সা বি॒যন্তঃ॑ । শ্র॒ব॒স্যব॒-শ্শ্রব॑ আপ॒ন্নমৃ॑ক্তম্ ।
নামা॑নি চি-দ্দধিরে য॒জ্ঞিযা॑নি । ভ॒দ্রাযা᳚-ন্তে রণযন্ত॒ সন্দৃ॑ষ্টৌ ॥ ত্বাং-বঁ॑র্ধন্তি ক্ষি॒তযঃ॑ পৃথি॒ব্যাম্ । ত্বগ্ং রায॑ উ॒ভযা॑সো॒ জনা॑নাম্ ।
ত্ব-ন্ত্রা॒তা ত॑রণে॒ চেত্যো॑ ভূঃ ।
পি॒তা মা॒তা সদ॒মি-ন্মানু॑ষাণাম্ ॥ 24 ॥
স প॒র্যেণ্য॒-স্স প্রি॒যো বি॒ক্ষ্ব॑গ্নিঃ । হোতা॑ ম॒ন্দ্রো নিষ॑সাদা॒ যজী॑যান্ । ত-ন্ত্বা॑ ব॒য-ন্দম॒ আ দী॑দি॒বাগ্ংস᳚ম্ । উপ॑জ্ঞু॒বাধো॒ নম॑সা সদেম ॥
ত-ন্ত্বা॑ ব॒যগ্ং সু॒ধিযো॒ নব্য॑মগ্নে । সু॒ম্না॒যব॑ ঈমহে দেব॒যন্তঃ॑ । ত্বং-বিঁশো॑ অনযো॒ দীদ্যা॑নঃ । দি॒বো অ॑গ্নে বৃহ॒তা রো॑চ॒নেন॑ ॥
বি॒শা-ঙ্ক॒বিং-বিঁ॒শ্পতি॒গ্ং॒ শশ্ব॑তীনাম্ ।
নি॒তোশ॑নং-বৃঁষ॒ভ-ঞ্চ॑র্​ষণী॒নাম্ ॥ 25 ॥
প্রেতী॑ষণিমি॒ষয॑ন্ত-ম্পাব॒কম্ । রাজ॑ন্তম॒গ্নিং-যঁ॑জ॒তগ্ং র॑যী॒ণাম্ ॥ সো অ॑গ্ন ঈজে শশ॒মে চ॒ মর্তঃ॑ । যস্ত॒ আন॑ট্-থ্স॒মিধা॑ হ॒ব্যদা॑তিম্ ।
য আহু॑তি॒-ম্পরি॒ বেদা॒ নমো॑ভিঃ । বিশ্বেথ্স বা॒মা দ॑ধতে॒ ত্বোতঃ॑ ॥ অ॒স্মা উ॑ তে॒ মহি॑ ম॒হে বি॑ধেম । নমো॑ভিরগ্নে স॒মিধো॒ত হ॒ব্যৈঃ ।
বেদী॑ সূনো সহসো গী॒র্ভিরু॒ক্থৈঃ ।
আ তে॑ ভ॒দ্রাযাগ্ং॑ সুম॒তৌ য॑তেম ॥ 26 ॥
আ যস্ত॒তন্থ॒ রোদ॑সী॒ বি ভা॒সা । শ্রবো॑ভিশ্চ শ্রব॒স্য॑স্তরু॑ত্রঃ । বৃ॒হদ্ভি॒-র্বাজৈ॒-স্স্থবি॑রেভির॒স্মে । রে॒বদ্ভি॑রগ্নে বিত॒রং-বিঁভা॑হি ॥
নৃ॒বদ্ব॑সো॒ সদ॒মিদ্ধে᳚হ্য॒স্মে । ভূরি॑ তো॒কায॒ তন॑যায প॒র্​শ্বঃ । পূ॒র্বীরিষো॑ বৃহ॒তীরা॒রে অ॑ঘাঃ । অ॒স্মে ভ॒দ্রা সৌ᳚শ্রব॒সানি॑ সন্তু ॥
পু॒রূণ্য॑গ্নে পুরু॒ধা ত্বা॒যা । বসূ॑নি রাজন্-ব॒সুতা॑তে অশ্যাম্ । পু॒রূণি॒ হি ত্বে পু॑রুবার॒ সন্তি॑ ।
অগ্নে॒ বসু॑ বিধ॒তে রাজ॑নি॒ ত্বে ॥ 27 ॥
(জা॒গৃ॒বাগ্ংসো॒ অনু॑ গ্ম॒ন্ - মানু॑ষাণাং - চর্​ষণী॒নাং - ঁয॑তে - মাশ্যা॒-ন্দ্বে চ॑) (অ. 10)
অনুবাকং 11 - হবির্বনস্পতিস্বিষ্টকৃতা-ম্পুরোনুবাক্যাঃ প্রৈষাশ্চ
আ ভ॑রতগ্ং শিক্ষতং-বঁজ্রবাহূ ।
অ॒স্মাগ্ং ই॑ন্দ্রাগ্নী অবত॒গ্ং॒ শচী॑ভিঃ ।
ই॒মে নু তে র॒শ্ময॒-স্সূর্য॑স্য ।
যেভিঃ॑ সপি॒ত্ব-ম্পি॒তরো॑ ন॒ আযন্ন্॑ ॥
হোতা॑ যক্ষদিন্দ্রা॒গ্নী । ছাগ॑স্য হ॒বিষ॒ আত্তা॑ম॒দ্য । ম॒দ্ধ্য॒তো মেদ॒ উদ্ভৃ॑তম্ । পু॒রা দ্বেষো᳚ভ্যঃ । পু॒রা পৌরু॑ষেয্যা গৃ॒ভঃ । ঘস্তা᳚ন্নূ॒নম্ ॥ 28 ॥
ঘা॒সে অ॑জ্রাণাং॒-যঁব॑সপ্রথমানাম্ । সু॒মত্ক্ষ॑রাণাগ্ং শ॒তরু॑দ্রিযাণাম্ ।
অ॒গ্নি॒ষ্বা॒ত্তানা॒-ম্পীবো॑পবসনানাম্ ।
পা॒র্​শ্ব॒ত-শ্শ্রো॑ণি॒ত-শ্শি॑তাম॒ত উ॑থ্সাদ॒তঃ । অঙ্গা॑দঙ্গা॒দব॑ত্তানাম্ । কর॑ত এ॒বেন্দ্রা॒গ্নী । জু॒ষেতাগ্ং॑ হ॒বিঃ । হোত॒র্যজ॑ ॥
দে॒বেভ্যো॑ বনস্পতে হ॒বীগ্ংষি॑ ।
হির॑ণ্যপর্ণ প্র॒দিব॑স্তে॒ অর্থ᳚ম্ ॥ 29 ॥
প্র॒দ॒ক্ষি॒ণি-দ্র॑শ॒নযা॑ নি॒যূয॑ । ঋ॒তস্য॑ বক্ষি প॒থিভী॒ রজি॑ষ্ঠৈঃ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-দ্বন॒স্পতি॑ম॒ভি হি । পি॒ষ্টত॑মযা॒ রভি॑ষ্ঠযা রশ॒নযা-ঽঽধি॑ত ।
যত্রে᳚ন্দ্রাগ্নি॒যো-শ্ছাগ॑স্য হ॒বিষঃ॑ প্রি॒যা ধামা॑নি ।
যত্র॒ বন॒স্পতেঃ᳚ প্রি॒যা পাথাগ্ং॑সি ।
যত্র॑ দে॒বানা॑মাজ্য॒পানা᳚-ম্প্রি॒যা ধামা॑নি । যত্রা॒গ্নের্-হোতুঃ॑ প্রি॒যা ধামা॑নি ।
তত্রৈ॒ত-ম্প্র॒স্তু-ত্যে॑বো-প॒স্তুত্যে॑বো॒পাব॑স্রক্ষত্ ।
রভী॑যাগ্ং সমিব কৃ॒ত্বী ॥ 30 ॥
কর॑দে॒ব-ন্দে॒বো বন॒স্পতিঃ॑ । জু॒ষতাগ্ং॑ হ॒বিঃ । হোত॒র্যজ॑ ॥ পি॒প্রী॒হি দে॒বাগ্ং উ॑শ॒তো য॑বিষ্ঠ । বি॒দ্বাং ঋ॒তূগ্ংর্-ঋ॑তুপতে যজে॒হ ।
যে দৈব্যা॑ ঋ॒ত্বিজ॒স্তেভি॑রগ্নে ।
ত্বগ্ং হোতৄ॑ণাম॒স্যায॑জিষ্ঠঃ ॥
হোতা॑ যক্ষদ॒গ্নিগ্গ্​ স্বি॑ষ্ট॒কৃত᳚ম্ ।
অযা॑ড॒গ্নি-রি॑ন্দ্রাগ্নি॒যো-শ্ছাগ॑স্য হ॒বিষঃ॑ প্রি॒যা ধামা॑নি । অযা॒ড্বন॒স্পতেঃ᳚ প্রি॒যা পাথাগ্ং॑সি ।
অযা᳚ড্দে॒বানা॑-মাজ্য॒পানা᳚-ম্প্রি॒যা ধামা॑নি ।
যক্ষ॑দ॒গ্নের্-হোতুঃ॑ প্রি॒যা ধামা॑নি । যক্ষ॒-থ্স্ব-ম্ম॑হি॒মান᳚ম্ । আয॑জতা॒মেজ্যা॒ ইষঃ॑ । কৃ॒ণোতু॒ সো অ॑দ্ধ্ব॒রা জা॒তবে॑দাঃ । জু॒ষতাগ্ং॑ হ॒বিঃ । হোত॒র্যজ॑ ॥ 31 ॥
(নূ॒ন - মর্থং॑ - কৃ॒ত্বী - পাথাগ্ং॑সি স॒প্ত চ॑) (অ. 11)
অনুবাকং 12 - তেষামেব যাজ্যাঃ
উপো॑হ॒ যদ্বি॒দথং॑-বাঁ॒জিনো॒ গূঃ । গী॒র্ভি-র্বিপ্রাঃ॒ প্রম॑তি-মি॒চ্ছমা॑নাঃ । অ॒র্বন্তো॒ ন কাষ্ঠা॒-ন্নক্ষ॑মাণাঃ । ই॒ন্দ্রা॒গ্নী জোহু॑বতো॒ নর॒স্তে ॥
বন॑স্পতে রশ॒নযা॑-ঽভি॒ধায॑ । পি॒ষ্টত॑মযা ব॒যুনা॑নি বি॒দ্বান্ । বহ॑ দেব॒ত্রা দি॑ধিষো হ॒বীগ্ংষি॑ । প্র চ॑ দা॒তার॑ম॒মৃতে॑ষু বোচঃ ॥ অ॒গ্নিগ্গ্​ স্বি॑ষ্ট॒কৃত᳚ম্ । অযা॑ড॒গ্নি-রি॑ন্দ্রাগ্নি॒যো-শ্ছাগ॑স্য হ॒বিষঃ॑ প্রি॒যা ধামা॑নি ॥ 32 ॥
অযা॒ড্বন॒স্পতেঃ᳚ প্রি॒যা পাথাগ্ং॑সি ।
অযা᳚ড্দে॒বানা॑-মাজ্য॒পানা᳚-ম্প্রি॒যা ধামা॑নি ।
যক্ষ॑দ॒গ্নের্-হোতুঃ॑ প্রি॒যা ধামা॑নি । যক্ষ॒-থ্স্ব-ম্ম॑হি॒মান᳚ম্ । আয॑জতা॒মেজ্যা॒ ইষঃ॑ । কৃ॒ণোতু॒ সো অ॑দ্ধ্ব॒রা জা॒তবে॑দাঃ । জু॒ষতাগ্ং॑ হ॒বিঃ । অগ্নে॒ যদ॒দ্য বি॒শো অ॑দ্ধ্বরস্য হোতঃ ।
পাব॑ক শোচে॒ বেষ্ট্বগ্ং হি যজ্বা᳚ ।
ঋ॒তা য॑জাসি মহি॒না বি য-দ্ভূঃ ।
হ॒ব্যা ব॑হ যবিষ্ঠ॒ যা তে॑ অ॒দ্য ॥ 33 ॥
(ধামা॑নি॒ - ভুরেক॑-ঞ্চ) (অ. 12)
অনুবাকং 13 - অনূযাজপ্রৈষাঃ
দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-স্সু॑দে॒ব-ন্দে॒বৈ-স্স্যা-থ্সু॒বীরং॑-বীঁ॒রৈর্বস্তো᳚-র্বৃ॒জ্যেতা॒ক্তোঃ প্রভ্রি॑-যে॒তাত্য॒ন্যান্-রা॒যা ব॒র্॒হিষ্ম॑তো মদেম বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒বী-র্দ্বারঃ॑ সঙ্ঘা॒তে বি॒ড্বীর্যাম॑ঞ্ছিথি॒রা ধ্রু॒বা দে॒বহূ॑তৌ ব॒থ্স
ঈ॑মেনা॒স্তরু॑ণ॒ আমি॑মীযাত্-কুমা॒রো বা॒ নব॑জাতো॒ মৈনা॒ অর্বা॑ রে॒ণুক॑কাটঃ॒ পৃণ॑গ্বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒বী উ॒ষাসা॒ নক্তা-ঽদ্যা॒স্মিন্. য॒জ্ঞে প্র॑য॒ত্য॑হ্বেতা॒মপি॑ নূ॒ন-ন্দৈবী॒র্বিশঃ॒ প্রাযা॑সিষ্টা॒গ্ং॒ সুপ্রী॑তে॒ সুধি॑তে বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥
দে॒বী জোষ্ট্রী॒ বসু॑ধিতী॒ যযো॑র॒ন্যা-ঽঘা দ্বেষাগ্ং॑সি যু॒যব॒দা-ঽন্যা ব॑ক্ষ॒-দ্বসু॒ বার্যা॑ণি॒ যজ॑মানায বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥
দে॒বী ঊ॒র্জাহু॑তী॒ ইষ॒মূর্জ॑ম॒ন্যা ব॑ক্ষ॒থ্সগ্ধি॒গ্ং॒ সপী॑তিম॒ন্যা নবে॑ন॒ পূর্ব॒-ন্দয॑মানা॒-স্স্যাম॑ পুরা॒ণেন॒ নব॒-ন্তামূর্জ॑মূ॒র্জাহু॑তী ঊ॒র্জয॑মানে অধাতাং-বঁসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥
দে॒বা দৈব্যা॒ হোতা॑রা॒ নেষ্টা॑রা॒ পোতা॑রা হ॒তাঘ॑শগ্ংসা-বাভ॒রদ্ব॑সূ বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥
দে॒বীস্তি॒স্রস্তি॒স্রো দে॒বীরিডা॒ সর॑স্বতী॒ ভার॑তী॒ দ্যা-ম্ভার॑ত্যাদি॒ত্যৈ-র॑স্পৃক্ষ॒-থ্সর॑স্বতী॒মগ্ং রু॒দ্রৈ-র্য॒জ্ঞমা॑বী-দি॒হৈবেড॑যা॒ বসু॑মত্যা
সধ॒মাদ॑-ম্মদেম বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥
দে॒বো নরা॒শগ্ংস॑-স্ত্রিশী॒র্॒ষা ষ॑ড॒ক্ষ-শ্শ॒তমিদে॑নগ্ং শিতিপৃ॒ষ্ঠা আদ॑ধতি স॒হস্র॑মী॒-ম্প্রব॑হন্তি মি॒ত্রাবরু॒ণেদ॑স্য হো॒ত্রমর্​হ॑তো॒
বৃহ॒স্পতিঃ॑ স্তো॒ত্রম॒শ্বিনা ঽঽদ্ধ্ব॑র্যবং-বঁসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥
দে॒বো বন॒স্পতি॑-র্ব॒র্॒ষপ্রা॑বা ঘৃ॒তনি॑র্ণি॒গ্-দ্যা-
মগ্রে॒ণাস্পৃ॑ক্ষ॒দা-ঽন্তরি॑ক্ষ॒-ম্মদ্ধ্যে॑নাপ্রাঃ পৃথি॒বী-মুপ॑রেণাদৃগ্ংহী-দ্বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥
দে॒ব-ম্ব॒র্॒হির্বারি॑তীনা-ন্নি॒ধে ধা॑সি॒ প্রচ্যু॑তীনা॒ম-প্র॑চ্যুত-ন্নিকাম॒ধর॑ণ-ম্পুরুস্পা॒র্॒হং-যঁশ॑স্বদে॒না ব॒র্॒হিষা॒-ঽন্যা ব॒র্॒হীগ্​ষ্য॒ভিষ্যা॑ম বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥
দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃ-থ্সু॒দ্রবি॑ণা ম॒ন্দ্রঃ ক॒বি-স্স॒ত্যম॑ন্মা-ঽঽয॒জী হোতা॒ হোতু॑র্-হোতু॒রায॑জীযা॒নগ্নে॒ যান্-দে॒বানযা॒ড্যাগ্ং অপি॑প্রে॒র্যে তে॑ হো॒ত্রে অম॑থ্সত॒ তাগ্ং স॑স॒নুষী॒গ্ং॒ হোত্রা᳚-ন্দেব-ঙ্গ॒মা-ন্দি॒বি দে॒বেষু॑ য॒জ্ঞমের॑যে॒মগ্গ্​
স্বি॑ষ্ট॒কৃচ্চাগ্নে॒ হোতা-ঽভূ᳚র্বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য নমোবা॒কে বীহি॒ যজ॑ ॥ 34 ॥
(যজৈক॑-ঞ্চ) (অ. 13)
অনুবাকং 14 - অনূযাজযাজ্যাঃ
দে॒ব-ম্ব॒র্॒হিঃ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু ।
দে॒বীর্দ্বারঃ॑ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু । দে॒বী উ॒ষাসা॒ নক্তা᳚ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাম্ । দে॒বী জোষ্ট্রী᳚ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাম্ ।
দে॒বী ঊ॒র্জাহু॑তী । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাম্ ॥ 35 ॥
দে॒বা দৈব্যা॒ হোতা॑রা । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাম্ । দে॒বীস্তি॒স্র-স্তি॒স্রো দে॒বীঃ ।
ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু ।
দে॒বো নরা॒শগ্ংসঃ॑ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু । দে॒বো বন॒স্পতিঃ॑ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু । দে॒ব-ম্ব॒র্॒হির্বারি॑তীনাম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু ॥ 36 ॥
দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃত্ । সু॒দ্রবি॑ণা ম॒ন্দ্রঃ ক॒বিঃ । স॒ত্যম॑ন্মা-ঽঽয॒জী হোতা᳚ । হোতু॑র্-হোতু॒রায॑জীযান্ ।
অগ্নে॒ যান্দে॒বানযা᳚ট্ । যাগ্ং অপি॑প্রেঃ । যে তে॑ হো॒ত্রে অম॑থ্সত । তাগ্ং স॑স॒নুষী॒গ্ং॒ হোত্রা᳚-ন্দেব-ঙ্গ॒মাম্ । দি॒বি দে॒বেষু॑ য॒জ্ঞমের॑যে॒মম্ । স্বি॒ষ্ট॒কৃচ্চাগ্নে॒ হোতা-ঽভূঃ᳚ ।
ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য নমোবা॒কে বীহি॑ ॥ 37 ॥
(বী॒তাং॒ - ঁবে॒ত্ব - ভূ॒রেক॑-ঞ্চ) (অ. 14)
অনুবাকং 15 - সূক্তবাকপ্রৈষাঃ
অ॒গ্নিম॒দ্য হোতা॑রমবৃণীতা॒যং-যঁজ॑মানঃ॒ পচ॑-ন্প॒ক্তীঃ পচ॑-ন্পুরো॒ডাশং॑
ব॒দ্ধ্ন-ন্নি॑ন্দ্রা॒গ্নিভ্যা॒-ঞ্ছাগগ্ং॑ সূপ॒স্থা অ॒দ্য দে॒বো বন॒স্পতি॑-রভব-দিন্দ্রা॒গ্নিভ্যা॒-ঞ্ছাগে॒নাঘ॑স্তা॒-ন্ত-ম্মে॑দ॒স্তঃ প্রতি॑ পচ॒তা-ঽগ্র॑ভীষ্টা॒মবী॑বৃধেতা-ম্পুরো॒ডাশে॑ন॒ ত্বাম॒দ্যর্​ষ॑ আর্​ষেযর্​ষীণা-ন্নপাদবৃণীতা॒যং-যঁজ॑মানো ব॒হুভ্য॒ আ সঙ্গ॑তেভ্য এ॒ষ মে॑ দে॒বেষু॒ বসু॒ বার্যা য॑ক্ষ্যত॒ ইতি॒ তা যা
দে॒বা দে॑ব॒-দানা॒ন্যদু॒স্তান্য॑স্মা॒ আ চ॒ শাস্বা চ॑ গুরস্বেষি॒তশ্চ॑ হোত॒রসি॑ ভদ্র॒বাচ্যা॑য॒ প্রেষি॑তো॒ মানু॑ষ-স্সূক্তবা॒কায॑ সূ॒ক্তা ব্রূ॑হি ॥ 38 ॥
(অ॒গ্নিম॒দ্যৈক᳚ম্) (অ. 15)
(অ॒ঞ্জন্তি॒ - হোতা॑ যক্ষ॒থ্ - সমি॑দ্বো অ॒দ্যা - গ্নি - রজৈ॒-দ্- দৈব্যা॑ - জু॒ষস্ - বা বৃ॑ত্রহণা - গী॒র্ভি - স্ত্বগ্গ্​ হ্যা - ভ॑রত॒ - মুপো॑হ॒ য-দ্- দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-স্সু॑দে॒বং - দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি - র॒গ্নিম॒দ্য পঞ্চ॑দশ)
(অ॒ঞ্জন্ - ত্যু॒পাব॑সৃজ॒ন্ - নান্যা যু॒বত্ - কর॑দে॒ব ম॒ষ্টাত্রিগ্ং॑শত্)
(অ॒ঞ্জন্তি॑ - সূ॒ক্তা ব্রূ॑হি)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে তৃতীযাষ্টকে ষষ্ঠঃ প্রপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - paśuhautram
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - yūpasaṃskārāḥ
a॒ñjanti॒ tvāma̭ddhva॒re dḙva॒yantaḥ̭ | vana̭spate॒ madhṷnā॒ daivyḙna | yadū॒rdhvasti̭ṣṭhā॒-ddravi̭ṇe॒ha dha̭ttāt | yadvā॒ kṣayo̭ mā॒tura॒syā u॒pasthe᳚ || ucchra̭yasva vanaspate | var​ṣma̭-npṛthi॒vyā adhi̭ | sumi̭tī mī॒yamā̭naḥ |
varco̭dhā ya॒jñavā̭hase || sami̭ddhasya॒ śraya̭māṇaḥ pu॒rastā᳚t | brahma̭ vanvā॒no a॒jaragṃ̭ su॒vīra᳚m || 1 ||
ā॒re a॒smadama̭ti॒-mbādha̭mānaḥ | ucchra̭yasva maha॒te saubha̭gāya || ū॒rdhva ū॒ṣuṇa̭ ū॒taye᳚ | tiṣṭhā̭ de॒vo na sa̭vi॒tā | ū॒rdhvo vāja̭sya॒ sani̭tā॒ yada॒ñjibhiḥ̭ | vā॒ghadbhi̭-rvi॒hvayā̭mahe ||
ū॒rdhvo naḥ̭ pā॒hyagṃha̭so॒ ni ke॒tunā᳚ | viśva॒gṃ॒ sama॒triṇa̭-ndaha |
kṛ॒dhī na̭ ū॒rdhvāñca॒ rathā̭ya jī॒vase᳚ |
vi॒dā de॒veṣṷ no॒ duvaḥ̭ || 2 ||
jā॒to jā̭yate sudina॒tve ahnā᳚m | sama॒rya ā vi॒dathe॒ vardha̭mānaḥ | pu॒nanti॒ dhīrā̭ a॒paso̭ manī॒ṣā | de॒va॒yā vipra॒ udi̭yarti॒ vāca᳚m || yuvā̭ su॒vāsāḥ॒ pari̭vīta॒ āgā᳚t | sa u॒ śreyā᳚-nbhavati॒ jāya̭mānaḥ |
ta-ndhīrā̭saḥ ka॒vaya॒ unna̭yanti | svā॒dhiyo॒ mana̭sā deva॒yantaḥ̭ || pṛ॒thu॒pājā॒ ama̭rtyaḥ | ghṛ॒tani̭rṇi॒kh-svā̭hutaḥ || 3 ||
a॒gni-rya॒jñasya̭ havya॒vāṭ || tagṃ sa॒bādho̭ ya॒tasrṷcaḥ | i॒tthā dhi॒yā ya॒jñava̭ntaḥ | āca̭krura॒gni-mū॒taye᳚ || tvaṃ-va~rṷṇa u॒ta mi॒tro a̭gne | tvāṃ-va~̭rdhanti ma॒tibhi॒-rvasi̭ṣṭhāḥ |
tve vasṷ suṣaṇa॒nāni̭ santu |
yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ || 4 ||
(su॒vīraṃ॒ - duvaḥ॒ - svā̭huto॒ - +-'ṣṭau ca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - prayājaviṣayā maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣada॒gnigṃ sa॒midhā̭ suṣa॒midhā॒ sami̭ddha॒-nnābhā̭ pṛthi॒vyā-ssa̭ga॒nthe vā॒masya̭ |
var​ṣma̭ndi॒va i॒ḍaspa॒de vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒t-tanū॒napā̭ta॒-madi̭te॒-rgarbha॒-mbhuva̭nasya go॒pām | maddhvā॒-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ deva॒yānā᳚npa॒tho a̭naktu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-nnarā॒śagṃsa̭-nnṛśa॒stra-nnṝgṃḥ pra̭ṇetram | gobhi̭-rva॒pāvā॒n-thsyā-dvī॒rai-śśaktī̭vā॒n-rathaiḥ᳚ prathama॒yāvā॒ hira̭ṇyaiśca॒ndrī vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to de॒vo de॒vāgṃ āva̭kṣa-ddū॒to ha̭vya॒vāḍamṷ̄raḥ |
upe॒maṃ-ya~॒jñamupe॒mā-nde॒vo de॒vahṷ̄timavatu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒r॒hi-ssu॒ṣṭarī॒morṇa̭mradā a॒smin. ya॒jñe vi ca॒ pra ca̭ prathatāg​ svāsa॒stha-nde॒vebhyaḥ̭ |
emḙnada॒dya vasa̭vo ru॒drā ā̭dityā-ssa̭dantu pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 5 ||
hotā̭ yakṣa॒-ddura̭ ṛ॒ṣvāḥ ka̭va॒ṣyo-'ko̭ṣadhāvanī॒-rudātā̭bhi॒-rjiha̭tāṃ॒-vi~ pakṣo̭bhi-śśrayantām | su॒prā॒ya॒ṇā a॒smin. ya॒jñe viśra̭yantā-mṛtā॒vṛdho̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣadu॒ṣāsā॒naktā̭ bṛha॒tī su॒peśa̭sā॒ nṝgṃḥ pati̭bhyo॒ yoni̭-ṅkṛṇvā॒ne |
sa॒gg॒smaya̭māne॒ indrḙṇa de॒vaireda-mba॒r॒hi-ssī̭datāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā ma॒ndrā potā̭rā ka॒vī pracḙtasā |
svi̭ṣṭama॒dyānyaḥ ka̭radi॒ṣā sva̭bhigūrtama॒nya ū॒rjā sata̭vase॒maṃ-ya~॒jña-ndi॒vi de॒veṣṷ dhattāṃ-vī~॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣat-ti॒sro de॒vīra॒pasā̭ma॒pasta̭mā॒ acchi̭dra-ma॒dyedamapa̭-stanvatām |
de॒vebhyo̭ de॒vī-rde॒vamapo̭ vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒t-tvaṣṭā̭ra॒-maci̭ṣṭu॒mapā̭kagṃ reto॒dhāṃ-vi~śra̭vasaṃ-ya~śo॒dhām |
pu॒ru॒rūpa॒makā̭makar​śanagṃ su॒poṣaḥ॒ poṣai॒-ssyā-thsu॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭-mu॒pāva̭srakṣaddhi॒yo jo॒ṣṭāragṃ̭ śa॒śama॒nnaraḥ̭ |
svadā॒-thsvadhi̭tir-ṛtu॒thā-'dya de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā॒ḍ-vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg​ svāhā-''jya̭sya॒ svāhā॒ meda̭sa॒-ssvāhā᳚ sto॒kānā॒g॒ svāhā॒ svāhā̭ kṛtīnā॒g॒ svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām |
svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān-thsvāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇā agna॒ ājya̭sya viyantu॒ hota॒ryaja̭ || 6 ||
(pri॒yamindra̭syāstu॒ vetvājy̭sya॒ hota॒ryaja̭ - su॒vīro̭ vī॒rai-rvetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
(a॒gni-ntanū॒napā̭ta॒-nnarā॒śagṃsa̭ma॒gnimi॒ḍa ī̭ḍi॒to ba॒r॒hirdura̭ u॒ṣāsā॒naktā॒ daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati̭ma॒gnim )
(pañca॒ vetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ viyantu॒ hota॒ryaja̭)
anuvākaṃ 3 - āpriya prayājānāṃ-yā~jyāḥ
sami̭ddho a॒dya manṷṣo duro॒ṇe | de॒vo de॒vān. ya̭jasi jātavedaḥ | ā ca॒ vaha̭ mitramaha-ściki॒tvān | tva-ndū॒taḥ ka॒vira̭si॒ pracḙtāḥ || tanṷ̄napātpa॒tha ṛ॒tasya॒ yānāṋ | maddhvā̭ sama॒ñjan-thsva̭dayā sujihva |
manmā̭ni dhī॒bhiru॒ta ya॒jñamṛ॒ndhann | de॒va॒trā ca̭ kṛṇuhyaddhva॒ra-nnaḥ̭ || narā॒śagṃsa̭sya mahi॒māna̭meṣām | upa̭stoṣāma yaja॒tasya̭ ya॒jñaiḥ || 7 ||
te su॒krata̭va॒-śśuca̭yo dhiya॒dhāṃḥ | svada̭ntu de॒vā u॒bhayā̭ni ha॒vyā || ā॒juhvā̭na॒ īḍyo॒ vandya̭śca | āyā᳚hyagne॒ vasṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ |
tva-nde॒vānā̭masi yahva॒ hotā᳚ | sa ḙnān. yakṣīṣi॒to yajī̭yān || prā॒cīna̭-mba॒r॒hiḥ pra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | vasto̭ra॒syā vṛ̭jyate॒ agre॒ ahnā᳚m |
vyṷ prathate vita॒raṃ-va~rī̭yaḥ | de॒vebhyo॒ adi̭taye syo॒nam || 8 ||
vyaca̭svatīrurvi॒yā viśra̭yantām | pati̭bhyo॒ najana̭ya॒-śśumbha̭mānāḥ | devī᳚rdvāro bṛhatī-rviśvaminvāḥ | de॒vebhyo̭ bhavatha suprāya॒ṇāḥ || ā su॒ṣvaya̭ntī yaja॒te upā̭ke | u॒ṣāsā॒naktā̭ sadatā॒-nni yonau᳚ |
di॒vye yoṣa̭ṇe bṛha॒tī sṷru॒kme | adhi॒ śriyagṃ̭ śukra॒piśa॒-ndadhā̭ne || daivyā॒ hotā̭rā pratha॒mā su॒vācā᳚ | mimā̭nā ya॒jña-mmanṷṣo॒ yaja̭ddhyai || 9 ||
pra॒co॒daya̭ntā vi॒dathḙṣu kā॒rū | prā॒cīna॒-ñjyotiḥ̭ pra॒diśā̭ di॒śantā᳚ || āno̭ ya॒jña-mbhāra̭tī॒ tūya̭metu | iḍā̭ manu॒ṣvadi॒ha ce॒taya̭ntī | ti॒sro de॒vī-rba॒r॒hiredagg​ syo॒nam | sara̭svatī॒ svapa̭sa-ssadantu ||
ya i॒me dyāvā̭pṛthi॒vī jani̭trī | rū॒pairapigṃ̭śa॒-dbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tama॒dya ho̭tariṣi॒to yajī̭yān |
de॒va-ntvaṣṭā̭rami॒ha ya̭kṣi vi॒dvān || 10 ||
u॒pāva̭sṛja॒t-tmanyā̭ sama॒ñjann | de॒vānā॒-mpātha̭ ṛtu॒thā ha॒vīgṃṣi̭ | vana॒spatiḥ̭ śami॒tā de॒vo a॒gniḥ | svada̭ntu ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ ||
sa॒dyo jā॒to vya̭mimīta ya॒jñam | a॒gni-rde॒vānā̭-mabhavat-puro॒gāḥ | a॒sya hotuḥ̭ pra॒diśyṛ॒tasya̭ vā॒ci |
svāhā̭kṛtagṃ ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || 11 ||
(ya॒jñaiḥ - syo॒naṃ - ~yaja̭ddhyai - vi॒dvāna॒ - +ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - paryagnikaraṇīyā ṛcaḥ
a॒gnir-hotā̭ no addhva॒re | vā॒jī san-pari̭ṇīyate |
de॒vo de॒veṣṷ ya॒jñiyaḥ̭ || pari̭ trivi॒ṣṭya̭ddhva॒ram | yātya॒gnī ra॒thīri̭va | ā de॒veṣu॒ prayo॒ dadha̭t || pari॒ vāja̭patiḥ ka॒viḥ | a॒gnir-ha॒vyā nya̭kramīt |
dadha॒-dratnā̭ni dā॒śuṣe᳚ || 12 ||
(a॒gnir-hotā̭ no॒ nava̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - maitrāvaruṇapraiṣaḥ
ajai̭da॒gniḥ | asa̭na॒dvāja॒-nni | de॒vo de॒vebhyo̭ ha॒vyā-'vā᳚ṭ | prāñjo̭bhir-hinvā॒naḥ |
dhenā̭bhiḥ॒ kalpa̭mānaḥ | ya॒jñasyāyuḥ̭ prati॒rann |
upa॒ preṣya̭ hotaḥ | ha॒vyā de॒vebhyaḥ̭ || 13 ||
(ajai̭da॒ṣṭau) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - hoturadhrigupraiṣaḥ
daivyā᳚-śśamitāra u॒ta ma̭nuṣyā॒ āra̭bhaddhvam | upa̭ nayata॒ meddhyā॒ duraḥ̭ | ā॒śāsā̭nā॒ medha̭patibhyā॒-mmedha᳚m | prāsmā̭ a॒gni-mbha̭rata | stṛ॒ṇī॒ta ba॒r॒hiḥ | anvḙna-mmā॒tā ma̭nyatām | anṷ pi॒tā |
anu॒ bhrātā॒ saga̭rbhyaḥ | anu॒ sakhā॒ sayū᳚thyaḥ ||
u॒dī॒cīnāgṃ̭ asya pa॒do nidha̭ttāt || 14 ||
sūrya॒-ñcakṣṷrgamayatāt | vāta̭-mprā॒ṇama॒nva-va̭sṛjatāt | diśa॒-śśrotra᳚m | a॒ntari̭kṣa॒masu᳚m | pṛ॒thi॒vīgṃ śarī̭ram | e॒ka॒dhā-'sya॒ tvaca॒mācchya̭tāt | pu॒rā nābhyā̭ api॒śaso̭ va॒pāmutkhi̭datāt | a॒ntare॒voṣmāṇaṃ̭-vā~rayatāt | śye॒nama̭sya॒ vakṣaḥ̭ kṛṇutāt | pra॒śasā̭ bā॒hū || 15 ||
śa॒lā do॒ṣaṇī᳚ | ka॒śyape॒vāgṃsā᳚ | acchi̭dre॒ śroṇī᳚ |
ka॒vaṣo॒rū sre॒kapa̭rṇā-'ṣṭhī॒vantā᳚ | ṣaḍvigṃ̭śatirasya॒ vaṅkra̭yaḥ |
tā a̭nu॒ṣṭhyoccyā̭vayatāt | gātra̭-ṅgātrama॒syānṷ̄na-ṅkṛṇutāt | ū॒va॒ddhya॒go॒ha-mpārthi̭va-ṅkhanatāt | a॒snā rakṣa॒-ssagṃsṛ̭jatāt |
va॒ni॒ṣṭhuma̭sya॒ mā rā̭viṣṭa || 16 ||
urṷ̄ka॒-mmanya̭mānāḥ || nedva̭sto॒ke tana̭ye | ravi̭tā॒ rava̭cchamitāraḥ | addhri̭go śamī॒ddhvam | su॒śami̭ śamīddhvam | śa॒mī॒ddhva-ma̭ddhrigo ||
addhri̭gu॒ścāpā̭paśca | u॒bhau de॒vānāgṃ̭ śami॒tārau᳚ | tāvi॒ma-mpa॒śugg​ śra̭payatā-mpravi॒dvāgṃsau᳚ |
yathā̭ yathā-'sya॒ śrapa̭ṇa॒-ntathā̭tathā || 17 ||
[dha॒ttā॒-d- bā॒hū - mā rā̭viṣṭa॒ - tathā̭tathā ] (a. 6)
anuvākaṃ 7 - stokaviṣaya-mmaitrāvaruṇānuvacanam
ju॒ṣasva̭ sa॒pratha̭stamam | vaco̭ de॒vaphsa̭rastamam |
ha॒vyā juhvā̭na ā॒sani̭ || i॒ma-nno̭ ya॒jñama॒mṛtḙṣu dhehi | i॒mā ha॒vyā jā̭tavedo juṣasva | sto॒kānā̭magne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | hotaḥ॒ prāśā̭na pratha॒mo ni॒ṣadya̭ || ghṛ॒tava̭ntaḥ pāvaka te |
sto॒kāsśco̭tanti॒ meda̭saḥ | svadha̭rma-nde॒vavī̭taye || 18 ||
śreṣṭha̭-nno dhehi॒ vārya᳚m || tubhyagg̭ sto॒kā ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | agne॒ viprā̭ya santya | ṛṣi॒-śśreṣṭha॒-ssami̭ddhyase | ya॒jñasya̭ prāvi॒tā bha̭va ||
tubhyagg̭ ścotantyaddhrigo śacīvaḥ | sto॒kāso̭ agne॒ meda̭so ghṛ॒tasya̭ | ka॒vi॒śa॒sto bṛ̭ha॒tā bhā॒nunā-''gāḥ᳚ | ha॒vyā jṷṣasva medhira ||
oji̭ṣṭha-nte maddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pratḙ va॒ya-nda̭dāmahe | ścota̭nti te vaso sto॒kā adhi̭ tva॒ci |
prati॒ tāndḙva॒śo vi̭hi || 19 ||
(de॒vavī̭taya॒-udbhṛ̭ta॒-ntrīṇi̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - vapā puroḍāśasviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca
ā vṛ̭trahaṇā vṛtra॒habhi॒-śśuṣmaiḥ᳚ | indra̭ yā॒ta-nnamo̭bhiragne a॒rvāk | yu॒vagṃ rādho̭bhi॒raka̭vebhirindra | agnḙ a॒sme bha̭vatamutta॒mebhiḥ̭ || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya va॒pāyā॒ meda̭saḥ | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || vi hyakhya॒-nmana̭sā॒ vasya̭ i॒cchann | indrā᳚gnī jñā॒sa u॒ta vā̭ sajā॒tān || 20 ||
nānyā yu॒vatprama̭tirasti॒ mahya᳚m | sa vā॒-ndhiyaṃ̭-vā~ja॒yantī̭matakṣam || hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||
tvāmī̭ḍate aji॒ra-ndū॒tyā̭ya | ha॒viṣma̭nta॒-ssada॒mi-nmānṷṣāsaḥ | yasya̭ de॒vairāsa̭do ba॒r॒hira̭gne | ahā᳚nyasmai su॒dinā̭ bhavantu || hotā̭ yakṣada॒gnim | pu॒ro॒ḍāśa̭sya ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ |
hota॒ryaja̭ || 21 ||
(sa॒jā॒tā - na॒gni-ndve ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - teṣāmeva yājyāḥ
gī॒rbhirvipraḥ॒ prama̭timi॒cchamā̭naḥ | ī॒̭ ra॒yiṃ-ya~॒śasa̭-mpūrva॒bhāja᳚m | indrā᳚gnī vṛtrahaṇā suvajrā | praṇo॒ navyḙbhistirata-nde॒ṣṇaiḥ || mācche᳚dma ra॒śmīgṃriti॒ nādha̭mānāḥ | pi॒tṛ॒ṇāgṃ śaktī̭ranu॒ yaccha̭mānāḥ | i॒ndrā॒gnibhyā॒-ṅkaṃ-vṛ~ṣa̭ṇo madanti | tā hyadrī̭ dhi॒ṣaṇā̭yā u॒pasthe᳚ ||
a॒gnigṃ sṷdī॒tigṃ su॒dṛśa̭-ṅgṛ॒ṇantaḥ̭ |
na॒ma॒syāma॒stveḍya̭-ñjātavedaḥ |
tvā-ndū॒tama̭ra॒tigṃ ha̭vya॒vāha᳚m |
de॒vā a̭kṛṇva-nna॒mṛta̭sya॒ nābhi᳚m || 22 ||
(jā॒ta॒ve॒do॒ dve ca̭) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - manotāsūktam
tvagg​ hya̭gne pratha॒mo ma॒notā᳚ | a॒syā dhi॒yo abha̭vo dasma॒ hotā᳚ | tvagṃ sīṃ᳚-vṛ~ṣa-nnakṛṇo-rdu॒ṣṭarī̭tu | saho॒ viśva̭smai॒ saha̭se॒ saha̭ddhyai || adhā॒ hotā॒ nya̭sīdo॒ yajī̭yān | i॒ḍaspa॒da i॒ṣaya॒nnīḍya॒-ssann | ta-ntvā॒ naraḥ̭ pratha॒ma-ndḙva॒yantaḥ̭ | ma॒ho rā॒ye ci॒taya̭nto॒ anṷ gmann || vṛ॒teva॒ yanta̭-mba॒hubhi̭-rvasa॒vyaiḥ᳚ |
tve ra॒yi-ñjā̭gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gmann || 23 ||
ruśa̭ntama॒gni-nda̭r​śa॒ta-mbṛ॒hanta᳚m | va॒pāva̭ntaṃ-vi~॒śvahā̭ dīdi॒vāgṃsa᳚m || pa॒da-nde॒vasya॒ nama̭sā vi॒yantaḥ̭ | śra॒va॒syava॒-śśrava̭ āpa॒nnamṛ̭ktam |
nāmā̭ni ci-ddadhire ya॒jñiyā̭ni | bha॒drāyā᳚-nte raṇayanta॒ sandṛ̭ṣṭau || tvāṃ-va~̭rdhanti kṣi॒tayaḥ̭ pṛthi॒vyām | tvagṃ rāya̭ u॒bhayā̭so॒ janā̭nām |
tva-ntrā॒tā ta̭raṇe॒ cetyo̭ bhūḥ |
pi॒tā mā॒tā sada॒mi-nmānṷṣāṇām || 24 ||
sa pa॒ryeṇya॒-ssa pri॒yo vi॒kṣva̭gniḥ | hotā̭ ma॒ndro niṣa̭sādā॒ yajī̭yān | ta-ntvā̭ va॒ya-ndama॒ ā dī̭di॒vāgṃsa᳚m | upa̭jñu॒bādho॒ nama̭sā sadema ||
ta-ntvā̭ va॒yagṃ su॒dhiyo॒ navya̭magne | su॒mnā॒yava̭ īmahe deva॒yantaḥ̭ | tvaṃ-vi~śo̭ anayo॒ dīdyā̭naḥ | di॒vo a̭gne bṛha॒tā ro̭ca॒nena̭ ||
vi॒śā-ṅka॒viṃ-vi~॒śpati॒gṃ॒ śaśva̭tīnām |
ni॒tośa̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-ñca̭r​ṣaṇī॒nām || 25 ||
pretī̭ṣaṇimi॒ṣaya̭nta-mpāva॒kam | rāja̭ntama॒gniṃ-ya~̭ja॒tagṃ ra̭yī॒ṇām || so a̭gna īje śaśa॒me ca॒ martaḥ̭ | yasta॒ āna̭ṭ-thsa॒midhā̭ ha॒vyadā̭tim |
ya āhṷti॒-mpari॒ vedā॒ namo̭bhiḥ | viśvethsa vā॒mā da̭dhate॒ tvotaḥ̭ || a॒smā ṷ te॒ mahi̭ ma॒he vi̭dhema | namo̭bhiragne sa॒midho॒ta ha॒vyaiḥ |
vedī̭ sūno sahaso gī॒rbhiru॒kthaiḥ |
ā tḙ bha॒drāyāgṃ̭ suma॒tau ya̭tema || 26 ||
ā yasta॒tantha॒ roda̭sī॒ vi bhā॒sā | śravo̭bhiśca śrava॒sya̭starṷtraḥ | bṛ॒hadbhi॒-rvājai॒-ssthavi̭rebhira॒sme | re॒vadbhi̭ragne vita॒raṃ-vi~bhā̭hi ||
nṛ॒vadva̭so॒ sada॒middhe᳚hya॒sme | bhūri̭ to॒kāya॒ tana̭yāya pa॒r​śvaḥ | pū॒rvīriṣo̭ bṛha॒tīrā॒re a̭ghāḥ | a॒sme bha॒drā sau᳚śrava॒sāni̭ santu ||
pu॒rūṇya̭gne puru॒dhā tvā॒yā | vasṷ̄ni rājan-va॒sutā̭te aśyām | pu॒rūṇi॒ hi tve pṷruvāra॒ santi̭ |
agne॒ vasṷ vidha॒te rāja̭ni॒ tve || 27 ||
(jā॒gṛ॒vāgṃso॒ anṷ gma॒n - mānṷṣāṇāṃ - car​ṣaṇī॒nāṃ - ~ya̭te - māśyā॒-ndve ca̭) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - havirvanaspatisviṣṭakṛtā-mpuronuvākyāḥ praiṣāśca
ā bha̭ratagṃ śikṣataṃ-va~jrabāhū |
a॒smāgṃ i̭ndrāgnī avata॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ |
i॒me nu te ra॒śmaya॒-ssūrya̭sya |
yebhiḥ̭ sapi॒tva-mpi॒taro̭ na॒ āyanṋ ||
hotā̭ yakṣadindrā॒gnī | chāga̭sya ha॒viṣa॒ āttā̭ma॒dya | ma॒ddhya॒to meda॒ udbhṛ̭tam | pu॒rā dveṣo᳚bhyaḥ | pu॒rā paurṷṣeyyā gṛ॒bhaḥ | ghastā᳚nnū॒nam || 28 ||
ghā॒se a̭jrāṇāṃ॒-ya~va̭saprathamānām | su॒matkṣa̭rāṇāgṃ śa॒tarṷdriyāṇām |
a॒gni॒ṣvā॒ttānā॒-mpīvo̭pavasanānām |
pā॒r​śva॒ta-śśro̭ṇi॒ta-śśi̭tāma॒ta ṷthsāda॒taḥ | aṅgā̭daṅgā॒dava̭ttānām | kara̭ta e॒vendrā॒gnī | ju॒ṣetāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ ||
de॒vebhyo̭ vanaspate ha॒vīgṃṣi̭ |
hira̭ṇyaparṇa pra॒diva̭ste॒ artha᳚m || 29 ||
pra॒da॒kṣi॒ṇi-dra̭śa॒nayā̭ ni॒yūya̭ | ṛ॒tasya̭ vakṣi pa॒thibhī॒ raji̭ṣṭhaiḥ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati̭ma॒bhi hi | pi॒ṣṭata̭mayā॒ rabhi̭ṣṭhayā raśa॒nayā-''dhi̭ta |
yatre᳚ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |
yatra॒ vana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
yatra̭ de॒vānā̭mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni | yatrā॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni |
tatrai॒ta-mpra॒stu-tyḙvo-pa॒stutyḙvo॒pāva̭srakṣat |
rabhī̭yāgṃ samiva kṛ॒tvī || 30 ||
kara̭de॒va-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || pi॒prī॒hi de॒vāgṃ ṷśa॒to ya̭viṣṭha | vi॒dvāṃ ṛ॒tūgṃr-ṛ̭tupate yaje॒ha |
ye daivyā̭ ṛ॒tvija॒stebhi̭ragne |
tvagṃ hotṝ̭ṇāma॒syāya̭jiṣṭhaḥ ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m |
ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |
yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | hota॒ryaja̭ || 31 ||
(nū॒na - marthaṃ̭ - kṛ॒tvī - pāthāgṃ̭si sa॒pta ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - teṣāmeva yājyāḥ
upo̭ha॒ yadvi॒dathaṃ̭-vā~॒jino॒ gūḥ | gī॒rbhi-rviprāḥ॒ prama̭ti-mi॒cchamā̭nāḥ | a॒rvanto॒ na kāṣṭhā॒-nnakṣa̭māṇāḥ | i॒ndrā॒gnī johṷvato॒ nara॒ste ||
vana̭spate raśa॒nayā̭-'bhi॒dhāya̭ | pi॒ṣṭata̭mayā va॒yunā̭ni vi॒dvān | vaha̭ deva॒trā di̭dhiṣo ha॒vīgṃṣi̭ | pra ca̭ dā॒tāra̭ma॒mṛtḙṣu vocaḥ || a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta᳚m | ayā̭ḍa॒gni-ri̭ndrāgni॒yo-śchāga̭sya ha॒viṣaḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni || 32 ||
ayā॒ḍvana॒spateḥ᳚ pri॒yā pāthāgṃ̭si |
ayā᳚ḍde॒vānā̭-mājya॒pānā᳚-mpri॒yā dhāmā̭ni |
yakṣa̭da॒gner-hotuḥ̭ pri॒yā dhāmā̭ni | yakṣa॒-thsva-mma̭hi॒māna᳚m | āya̭jatā॒mejyā॒ iṣaḥ̭ | kṛ॒ṇotu॒ so a̭ddhva॒rā jā॒tavḙdāḥ | ju॒ṣatāgṃ̭ ha॒viḥ | agne॒ yada॒dya vi॒śo a̭ddhvarasya hotaḥ |
pāva̭ka śoce॒ veṣṭvagṃ hi yajvā᳚ |
ṛ॒tā ya̭jāsi mahi॒nā vi ya-dbhūḥ |
ha॒vyā va̭ha yaviṣṭha॒ yā tḙ a॒dya || 33 ||
(dhāmā̭ni॒ - bhureka̭-ñca) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - anūyājapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒va-nde॒vai-ssyā-thsu॒vīraṃ̭-vī~॒rairvasto᳚-rvṛ॒jyetā॒ktoḥ prabhri̭-ye॒tātya॒nyān-rā॒yā ba॒r॒hiṣma̭to madema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vī-rdvāraḥ̭ saṅghā॒te vi॒ḍvīryāma̭ñchithi॒rā dhru॒vā de॒vahṷ̄tau va॒thsa
ī̭menā॒starṷṇa॒ āmi̭mīyāt-kumā॒ro vā॒ nava̭jāto॒ mainā॒ arvā̭ re॒ṇuka̭kāṭaḥ॒ pṛṇa̭gvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā-'dyā॒smin. ya॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetā॒mapi̭ nū॒na-ndaivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭā॒gṃ॒ suprī̭te॒ sudhi̭te vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī॒ yayo̭ra॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si yu॒yava॒dā-'nyā va̭kṣa॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi॒ yaja̭mānāya vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ iṣa॒mūrja̭ma॒nyā va̭kṣa॒thsagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭mānā॒-ssyāma̭ purā॒ṇena॒ nava॒-ntāmūrja̭mū॒rjāhṷtī ū॒rjaya̭māne adhātāṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā॒ neṣṭā̭rā॒ potā̭rā ha॒tāgha̭śagṃsā-vābha॒radva̭sū vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ ||
de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīriḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī॒ dyā-mbhāra̭tyādi॒tyai-ra̭spṛkṣa॒-thsara̭svatī॒magṃ ru॒drai-rya॒jñamā̭vī-di॒haiveḍa̭yā॒ vasṷmatyā
sadha॒māda̭-mmadema vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ ||
de॒vo narā॒śagṃsa̭-striśī॒r॒ṣā ṣa̭ḍa॒kṣa-śśa॒tamidḙnagṃ śitipṛ॒ṣṭhā āda̭dhati sa॒hasra̭mī॒-mprava̭hanti mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramar​ha̭to॒
bṛha॒spatiḥ̭ sto॒trama॒śvinā ''ddhva̭ryavaṃ-va~su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒vo vana॒spati̭-rva॒r॒ṣaprā̭vā ghṛ॒tani̭rṇi॒g-dyā-
magre॒ṇāspṛ̭kṣa॒dā-'ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙnāprāḥ pṛthi॒vī-mupa̭reṇādṛgṃhī-dvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nni॒dhe dhā̭si॒ pracyṷtīnā॒ma-pra̭cyuta-nnikāma॒dhara̭ṇa-mpuruspā॒r॒haṃ-ya~śa̭svade॒nā ba॒r॒hiṣā॒-'nyā ba॒r॒hīg​ṣya॒bhiṣyā̭ma vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ ||
de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-thsu॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒vi-ssa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā॒ hotṷr-hotu॒rāya̭jīyā॒nagne॒ yān-de॒vānayā॒ḍyāgṃ api̭pre॒rye tḙ ho॒tre ama̭thsata॒ tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mā-ndi॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒magg​
svi̭ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhū᳚rvasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi॒ yaja̭ || 34 ||
(yajaika̭-ñca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - anūyājayājyāḥ
de॒va-mba॒r॒hiḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu |
de॒vīrdvāraḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu | de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vī joṣṭrī᳚ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām |
de॒vī ū॒rjāhṷtī | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām || 35 ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītām | de॒vīsti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ |
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu |
de॒vo narā॒śagṃsaḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒vo vana॒spatiḥ̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu | de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu || 36 ||
de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | su॒dravi̭ṇā ma॒ndraḥ ka॒viḥ | sa॒tyama̭nmā-''ya॒jī hotā᳚ | hotṷr-hotu॒rāya̭jīyān |
agne॒ yānde॒vānayā᳚ṭ | yāgṃ api̭preḥ | ye tḙ ho॒tre ama̭thsata | tāgṃ sa̭sa॒nuṣī॒gṃ॒ hotrā᳚-ndeva-ṅga॒mām | di॒vi de॒veṣṷ ya॒jñamera̭ye॒mam | svi॒ṣṭa॒kṛccāgne॒ hotā-'bhūḥ᳚ |
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya namovā॒ke vīhi̭ || 37 ||
(vī॒tāṃ॒ - ~ve॒tva - bhū॒reka̭-ñca) (a. 14)
anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣāḥ
a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭mānaḥ॒ paca̭-npa॒ktīḥ paca̭-npuro॒ḍāśaṃ̭
ba॒ddhna-nni̭ndrā॒gnibhyā॒-ñchāgagṃ̭ sūpa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭-rabhava-dindrā॒gnibhyā॒-ñchāge॒nāgha̭stā॒-nta-mmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣṭā॒mavī̭vṛdhetā-mpuro॒ḍāśḙna॒ tvāma॒dyar​ṣa̭ ār​ṣeyar​ṣīṇā-nnapādavṛṇītā॒yaṃ-ya~ja̭māno ba॒hubhya॒ ā saṅga̭tebhya e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti॒ tā yā
de॒vā dḙva॒-dānā॒nyadu॒stānya̭smā॒ ā ca॒ śāsvā ca̭ gurasveṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣa-ssūktavā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 38 ||
(a॒gnima॒dyaika᳚m) (a. 15)
(a॒ñjanti॒ - hotā̭ yakṣa॒th - sami̭dvo a॒dyā - gni - rajai॒-d- daivyā̭ - ju॒ṣas - vā vṛ̭trahaṇā - gī॒rbhi - stvagg​ hyā - bha̭rata॒ - mupo̭ha॒ ya-d- de॒va-mba॒r॒hi-ssṷde॒vaṃ - de॒va-mba॒r॒hi - ra॒gnima॒dya pañca̭daśa)
(a॒ñjan - tyu॒pāva̭sṛja॒n - nānyā yu॒vat - kara̭de॒va ma॒ṣṭātrigṃ̭śat)
(a॒ñjanti̭ - sū॒ktā brṷ̄hi)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||