📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
গণেশ মানস পূজ
Ganesha Manasa Puja
Ganesha Puja Vidhi Bengali
গৃত্সমদ উবাচ ।
বিঘ্নেশবীর্যাণি বিচিত্রকাণি
বন্দীজনৈর্মাগধকৈঃ স্মৃতানি ।
শ্রুত্বা সমুত্তিষ্ঠ গজানন ত্বং
ব্রাহ্মে জগন্মঙ্গলকং কুরুষ্ব ॥ 1 ॥
এবং মযা প্রার্থিত বিঘ্নরাজ-
-শ্চিত্তেন চোত্থায বহির্গণেশঃ ।
তং নির্গতং বীক্ষ্য নমন্তি দেবাঃ
শম্ভ্বাদযো যোগিমুখাস্তথাহম্ ॥ 2 ॥
শৌচাদিকং তে পরিকল্পযামি
হেরম্ব বৈ দন্তবিশুদ্ধিমেবম্ ।
বস্ত্রেণ সম্প্রোক্ষ্য মুখারবিন্দং
দেবং সভাযাং বিনিবেশযামি ॥ 3 ॥
দ্বিজাদিসর্বৈরভিবন্দিতং চ
শুকাদিভির্মোদসুমোদকাদ্যৈঃ ।
সম্ভাষ্য চালোক্য সমুত্থিতং তং
সুমণ্ডপং কল্প্য নিবেশযামি ॥ 4 ॥
রত্নৈঃ সুদীপ্তৈঃ প্রতিবিম্বিতং তং
পশ্যামি চিত্তেন বিনাযকং চ ।
তত্রাসনং রত্নসুবর্ণযুক্তং
সঙ্কল্প্য দেবং বিনিবেশযামি ॥ 5 ॥
সিদ্ধ্যা চ বুদ্ধ্যা সহ বিঘ্নরাজ
পাদ্যং কুরু প্রেমভরেণ সর্বৈঃ ।
সুবাসিতং নীরমথো গৃহাণ
চিত্তেন দত্তং চ সুখোষ্ণভাবম্ ॥ 6 ॥
ততঃ সুবস্ত্রেণ গণেশমাদৌ
সম্প্রোক্ষ্য দূর্বাদিভিরর্চযামি ।
চিত্তেন ভাবপ্রিয দীনবন্ধো
মনো বিলীনং কুরু তে পদাব্জে ॥ 7 ॥
কর্পূরকৈলাদিসুবাসিতং তু
সুকল্পিতং তোযমথো গৃহাণ ।
আচম্য তেনৈব গজানন ত্বং
কৃপাকটাক্ষেণ বিলোকযাশু ॥ 8 ॥
প্রবালমুক্তাফলহাটকাদ্যৈঃ
সুসংস্কৃতং হ্যন্তরভাবকেন ।
অনর্ঘ্যমর্ঘ্যং সফলং কুরুষ্ব
মযা প্রদত্তং গণরাজ ঢুণ্ঢে ॥ 9 ॥
সৌগন্ধ্যযুক্তং মধুপর্কমাদ্যং
সঙ্কল্পিতং ভাবযুতং গৃহাণ ।
পুনস্তথাচম্য বিনাযক ত্বং
ভক্তাংশ্চ ভক্তেশ সুরক্ষযাশু ॥ 10 ॥
সুবাসিতং চম্পকজাতিকাদ্যৈ-
-স্তৈলং মযা কল্পিতমেব ঢুণ্ঢে ।
গৃহাণ তেন প্রবিমর্দযামি
সর্বাঙ্গমেবং তব সেবনায ॥ 11 ॥
ততঃ সুখোষ্ণেন জলেন চাহ-
-মনেকতীর্থাহৃতকেন ঢুণ্ঢে ।
চিত্তেন শুদ্ধেন চ স্নাপযামি
স্নানং মযা দত্তমথো গৃহাণ ॥ 12 ॥
ততঃ পযঃস্নানমচিন্ত্যভাব
গৃহাণ তোযস্য তথা গণেশ ।
পুনর্দধিস্নানমনাময ত্বং
চিত্তেন দত্তং চ জলস্য চৈব ॥ 13 ॥
ততো ঘৃতস্নানমপারবন্দ্য
সুতীর্থজং বিঘ্নহর প্রসীদ ।
গৃহাণ চিত্তেন সুকল্পিতং তু
ততো মধুস্নানমথো জলস্য ॥ 14 ॥
সুশর্করাযুক্তমথো গৃহাণ
স্নানং মযা কল্পিতমেব ঢুণ্ঢে ।
ততো জলস্নানমঘাপহন্তৃ
বিঘ্নেশ মাযাভ্রমং বারযাশু ॥ 15 ॥
সুযক্ষপঙ্কস্থমথো গৃহাণ
স্নানং পরেশাধিপতে ততশ্চ ।
কৌমণ্ডলীসম্ভবজং কুরুষ্ব
বিশুদ্ধমেবং পরিকল্পিতং তু ॥ 16 ॥
ততস্তু সূক্তৈর্মনসা গণেশং
সম্পূজ্য দূর্বাদিভিরল্পভাবৈঃ ।
অপারকৈর্মণ্ডলভূতব্রহ্ম-
-ণস্পত্যকৈস্তং হ্যভিষেচযামি ॥ 17 ॥
ততঃ সুবস্ত্রেণ তু প্রোঞ্ছনং ত্বং
গৃহাণ চিত্তেন মযা সুকল্পিতম্ ।
ততো বিশুদ্ধেন জলেন ঢুণ্ঢে
হ্যাচান্তমেবং কুরু বিঘ্নরাজ ॥ 18 ॥
অগ্নৌ বিশুদ্ধে তু গৃহাণ বস্ত্রে
হ্যনর্ঘ্যমৌল্যে মনসা মযা তে ।
দত্তে পরিচ্ছাদ্য নিজাত্মদেহং
তাভ্যাং মযূরেশ জনাংশ্চ পালয ॥ 19 ॥
আচম্য বিঘ্নেশ পুনস্তথৈব
চিত্তেন দত্তং মুখমুত্তরীযম্ ।
গৃহাণ ভক্তপ্রতিপালক ত্বং
নমো যথা তারকসংযুতং তু ॥ 20 ॥
যজ্ঞোপবীতং ত্রিগুণস্বরূপং
সৌবর্ণমেবং হ্যহিনাথভূতম্ ।
ভাবেন দত্তং গণনাথ তত্ত্বং
গৃহাণ ভক্তোদ্ধৃতিকারণায ॥ 21 ॥
আচান্তমেবং মনসা প্রদত্তং
কুরুষ্ব শুদ্ধেন জলেন ঢুণ্ঢে ।
পুনশ্চ কৌমণ্ডলকেন পাহি বিশ্বং
প্রভো খেলকরং সদা তে ॥ 22 ॥
উদ্যদ্দিনেশাভমথো গৃহাণ
সিন্দূরকং তে মনসা প্রদত্তম্ ।
সর্বাঙ্গসংলেপনমাদরাদ্বৈ
কুরুষ্ব হেরম্ব চ তেন পূর্ণম্ ॥ 23 ॥
সহস্রশীর্ষং মনসা মযা ত্বং
দত্তং কিরীটং তু সুবর্ণজং বৈ ।
অনেকরত্নৈঃ খচিতং গৃহাণ
ব্রহ্মেশ তে মস্তকশোভনায ॥ 24 ॥
বিচিত্ররত্নৈঃ কনকেন ঢুণ্ঢে
যুতানি চিত্তেন মযা পরেশ ।
দত্তানি নানাপদকুণ্ডলানি
গৃহাণ শূর্পশ্রুতিভূষণায ॥ 25 ॥
শুণ্ডাবিভূষার্থমনন্তখেলিন্
সুবর্ণজং কঞ্চুকমাগৃহাণ ।
রত্নৈশ্চ যুক্তং মনসা মযা য-
-দ্দত্তং প্রভো তত্সফলং কুরুষ্ব ॥ 26 ॥
সুবর্ণরত্নৈশ্চ যুতানি ঢুণ্ঢে
সদৈকদন্তাভরণানি কল্প্য ।
গৃহাণ চূডাকৃতযে পরেশ
দত্তানি দন্তস্য চ শোভনার্থম্ ॥ 27 ॥
রত্নৈঃ সুবর্ণেন কৃতানি তানি
গৃহাণ চত্বারি মযা প্রকল্প্য ।
সম্ভূষয ত্বং কটকানি নাথ
চতুর্ভুজেষু হ্যজ বিঘ্নহারিন্ ॥ 28 ॥
বিচিত্ররত্নৈঃ খচিতং সুবর্ণ-
-সম্ভূতকং গৃহ্য মযা প্রদত্তম্ ।
তথাঙ্গুলীষ্বঙ্গুলিকং গণেশ
চিত্তেন সংশোভয তত্পরেশ ॥ 29 ॥
বিচিত্ররত্নৈঃ খচিতানি ঢুণ্ঢে
কেযূরকাণি হ্যথ কল্পিতানি ।
সুবর্ণজানি প্রমথাধিনাথ
গৃহাণ দত্তানি তু বাহুষু ত্বম্ ॥ 30 ॥
প্রবালমুক্তাফলরত্নজৈস্ত্বং
সুবর্ণসূত্রৈশ্চ গৃহাণ কণ্ঠে ।
চিত্তেন দত্তা বিবিধাশ্চ মালা
উরোদরে শোভয বিঘ্নরাজ ॥ 31 ॥
চন্দ্রং ললাটে গণনাথ পূর্ণং
বৃদ্ধিক্ষযাভ্যাং তু বিহীনমাদ্যম্ ।
সংশোভয ত্বং বরসংযুতং তে
ভক্তিপ্রিযত্বং প্রকটীকুরুষ্ব ॥ 32 ॥
চিন্তামণিং চিন্তিতদং পরেশ
হৃদ্দেশগং জ্যোতির্মযং কুরুষ্ব ।
মণিং সদানন্দসুখপ্রদং চ
বিঘ্নেশ দীনার্থদ পালযস্ব ॥ 33 ॥
নাভৌ ফণীশং চ সহস্রশীর্ষং
সংবেষ্টনেনৈব গণাধিনাথ ।
ভক্তং সুভূষং কুরু ভূষণেন
বরপ্রদানং সফলং পরেশ ॥ 34 ॥
কটীতটে রত্নসুবর্ণযুক্তাং
কাঞ্চীং সুচিত্তেন চ ধারযামি ।
বিঘ্নেশ জ্যোতির্গণদীপনীং তে
প্রসীদ ভক্তং কুরু মাং দযাব্ধে ॥ 35 ॥
হেরম্ব তে রত্নসুবর্ণযুক্তে
সুনূপুরে মঞ্জিরকে তথৈব ।
সুকিঙ্কিণীনাদযুতে সুবুদ্ধ্যা
সুপাদযোঃ শোভয মে প্রদত্তে ॥ 36 ॥
ইত্যাদি নানাবিধভূষণানি
তবেচ্ছযা মানসকল্পিতানি ।
সম্ভূষযাম্যেব ত্বদঙ্গকেষু
বিচিত্রধাতুপ্রভবানি ঢুণ্ঢে ॥ 37 ॥
সুচন্দনং রক্তমমোঘবীর্যং
সুঘর্ষিতং হ্যষ্টকগন্ধমুখ্যৈঃ ।
যুক্তং মযা কল্পিতমেকদন্ত
গৃহাণ তে ত্বঙ্গবিলেপনার্থম্ ॥ 38 ॥
লিপ্তেষু বৈচিত্র্যমথাষ্টগন্ধৈ-
-রঙ্গেষু তেঽহং প্রকরোমি চিত্রম্ ।
প্রসীদ চিত্তেন বিনাযক ত্বং
ততঃ সুরক্তং রবিমেব ফালে ॥ 39 ॥
ঘৃতেন বৈ কুঙ্কুমকেন রক্তান্
সুতণ্ডুলাংস্তে পরিকল্পযামি ।
ফালে গণাধ্যক্ষ গৃহাণ পাহি
ভক্তান্ সুভক্তিপ্রিয দীনবন্ধো ॥ 40 ॥
গৃহাণ ভো চম্পকমালতীনি
জলপঙ্কজানি স্থলপঙ্কজানি ।
চিত্তেন দত্তানি চ মল্লিকানি
পুষ্পাণি নানাবিধবৃক্ষজানি ॥ 41 ॥
পুষ্পোপরি ত্বং মনসা গৃহাণ
হেরম্ব মন্দারশমীদলানি ।
মযা সুচিত্তেন প্রকল্পিতানি
হ্যপারকাণি প্রণবাকৃতে তু ॥ 42 ॥
দূর্বাঙ্কুরান্বৈ মনসা প্রদত্তাং-
-স্ত্রিপঞ্চপত্রৈর্যুতকাংশ্চ স্নিগ্ধান্ ।
গৃহাণ বিঘ্নেশ্বর সঙ্খ্যযা ত্বং
হীনাংশ্চ সর্বোপরি বক্রতুণ্ড ॥ 43 ॥
দশাঙ্গভূতং মনসা মযা তে
ধূপং প্রদত্তং গণরাজ ঢুণ্ঢে ।
গৃহাণ সৌরভ্যকরং পরেশ
সিদ্ধ্যা চ বুদ্ধ্যা সহ ভক্তপাল ॥ 44 ॥
দীপং সুবর্ত্যা যুতমাদরাত্তে
দত্তং মযা মানসকং গণেশ ।
গৃহাণ নানাবিধজং ঘৃতাদি-
-তৈলাদিসম্ভূতমমোঘদৃষ্টে ॥ 45 ॥
ভোজ্যং চ লেহ্যং গণরাজ পেযং
চোষ্যং চ নানাবিধষড্রসাঢ্যম্ ।
গৃহাণ নৈবেদ্যমথো মযা তে
সুকল্পিতং পুষ্টিপতে মহাত্মন্ ॥ 46 ॥
সুবাসিতং ভোজনমধ্যভাগে
জলং মযা দত্তমথো গৃহাণ ।
কমণ্ডলুস্থং মনসা গণেশ
পিবস্ব বিশ্বাদিকতৃপ্তিকারিন্ ॥ 47 ॥
ততঃ করোদ্বর্তনকং গৃহাণ
সৌগন্ধ্যযুক্তং মুখমার্জনায ।
সুবাসিতেনৈব সুতীর্থজেন
সুকল্পিতং নাথ গৃহাণ ঢুণ্ঢে ॥ 48 ॥
পুনস্তথাচম্য সুবাসিতং চ
দত্তং মযা তীর্থজলং পিবস্ব ।
প্রকল্প্য বিঘ্নেশ ততঃ পরং তে
সম্প্রোঞ্ছনং হস্তমুখে করোমি ॥ 49 ॥
দ্রাক্ষাদিরম্ভাফলচূতকানি
খার্জূরকার্কন্ধুকদাডিমানি ।
সুস্বাদযুক্তানি মযা প্রকল্প্য
গৃহাণ দত্তানি ফলানি ঢুণ্ঢে ॥ 50 ॥
পুনর্জলেনৈব করাদিকং তে
সঙ্ক্ষালযামি মনসা গণেশ ।
সুবাসিতং তোযমথো পিবস্ব
মযা প্রদত্তং মনসা পরেশ ॥ 51 ॥
অষ্টাঙ্গযুক্তং গণনাথ দত্তং
তাম্বূলকং তে মনসা মযা বৈ ।
গৃহাণ বিঘ্নেশ্বর ভাবযুক্তং
সদা সকৃত্তুণ্ডবিশোধনার্থম্ ॥ 52 ॥
ততো মযা কল্পিতকে গণেশ
মহাসনে রত্নসুবর্ণযুক্তে ।
মন্দারকার্পাসকযুক্তবস্ত্রৈ-
-রনর্ঘ্যসঞ্ছাদিতকে প্রসীদ ॥ 53 ॥
ততস্ত্বদীযাবরণং পরেশ
সম্পূজযামি মনসা যথাবত্ ।
নানোপচারৈঃ পরমপ্রিযৈস্তু
ত্বত্প্রীতিকামার্থমনাথবন্ধো ॥ 54 ॥
গৃহাণ লম্বোদর দক্ষিণাং তে
হ্যসঙ্খ্যভূতাং মনসা প্রদত্তাম্ ।
সৌবর্ণমুদ্রাদিকমুখ্যভাবাং
পাহি প্রভো বিশ্বমিদং গণেশ ॥ 55 ॥
রাজোপচারান্বিবিধান্গৃহাণ
হস্ত্যশ্বছত্রাদিকমাদরাদ্বৈ ।
চিত্তেন দত্তান্ গণনাথ ঢুণ্ঢে
হ্যপারসঙ্খ্যান্ স্থিরজঙ্গমাংস্তে ॥ 56 ॥
দানায নানাবিধরূপকাংস্তে
গৃহাণ দত্তান্মনসা মযা বৈ ।
পদার্থভূতান্ স্থিরজঙ্গমাংশ্চ
হেরম্ব মাং তারয মোহভাবাত্ ॥ 57 ॥
মন্দারপুষ্পাণি শমীদলানি
দূর্বাঙ্কুরাংস্তে মনসা দদামি ।
হেরম্ব লম্বোদর দীনপাল
গৃহাণ ভক্তং কুরু মাং পদে তে ॥ 58 ॥
ততো হরিদ্রামবিরং গুলালং
সিন্দূরকং তে পরিকল্পযামি ।
সুবাসিতং বস্তু সুবাসভূতৈ-
-র্গৃহাণ ব্রহ্মেশ্বর শোভনার্থম্ ॥ 59 ॥
ততঃ শুকাদ্যাঃ শিববিষ্ণুমুখ্যা
ইন্দ্রাদযঃ শেষমুখাস্তথান্যে ।
মুনীন্দ্রকাঃ সেবকভাবযুক্তাঃ
সভাসনস্থং প্রণমন্তি ঢুণ্ঢিম্ ॥ 60 ॥
বামাঙ্গকে শক্তিযুতা গণেশং
সিদ্ধিস্তু নানাবিধসিদ্ধিভিস্তম্ ।
অত্যন্তভাবেন সুসেবতে তু
মাযাস্বরূপা পরমার্থভূতা ॥ 61 ॥
গণেশ্বরং দক্ষিণভাগসংস্থা
বুদ্ধিঃ কলাভিশ্চ সুবোধিকাভিঃ ।
বিদ্যাভিরেবং ভজতে পরেশ
মাযাসু সাঙ্খ্যপ্রদচিত্তরূপাঃ ॥ 62 ॥
প্রমোদমোদাদযঃ পৃষ্ঠভাগে
গণেশ্বরং ভাবযুতা ভজন্তে ।
ভক্তেশ্বরা মুদ্গলশম্ভুমুখ্যাঃ
শুকাদযস্তং স্ম পুরো ভজন্তে ॥ 63 ॥
গন্ধর্বমুখ্যা মধুরং জগুশ্চ
গণেশগীতং বিবিধস্বরূপম্ ।
নৃত্যং কলাযুক্তমথো পুরস্তা-
-চ্চক্রুস্তথা হ্যপ্সরসো বিচিত্রম্ ॥ 64 ॥
ইত্যাদিনানাবিধভাবযুক্তৈঃ
সংসেবিতং বিঘ্নপতিং ভজামি ।
চিত্তেন ধ্যাত্বা তু নিরঞ্জনং বৈ
করোমি নানাবিধদীপযুক্তম্ ॥ 65 ॥
চতুর্ভুজং পাশধরং গণেশং
তথাঙ্কুশং দন্তযুতং তমেবম্ ।
ত্রিনেত্রযুক্তং ত্বভযঙ্করং তং
মহোদরং চৈকরদং গজাস্যম্ ॥ 66 ॥
সর্পোপবীতং গজকর্ণধারং
বিভূতিভিঃ সেবিতপাদপদ্মম্ ।
ধ্যাযেদ্গণেশং বিবিধপ্রকারৈঃ
সুপূজিতং শক্তিযুতং পরেশম্ ॥ 67 ॥
ততো জপং বৈ মনসা করোমি
স্বমূলমন্ত্রস্য বিধানযুক্তম্ ।
অসঙ্খ্যভূতং গণরাজ হস্তে
সমর্পযাম্যেব গৃহাণ ঢুণ্ঢে ॥ 68 ॥
আরার্তিকাং কর্পূরকাদিভূতা-
-মপারদীপাং প্রকরোমি পূর্ণাম্ ।
চিত্তেন লম্বোদর তাং গৃহাণ
হ্যজ্ঞানধ্বান্তাঘহরাং নিজানাম্ ॥ 69 ॥
বেদেষু বিঘ্নেশ্বরকৈঃ সুমন্ত্রৈঃ
সুমন্ত্রিতং পুষ্পদলং প্রভূতম্ ।
গৃহাণ চিত্তেন মযা প্রদত্ত-
-মপারবৃত্ত্যা ত্বথ মন্ত্রপুষ্পম্ ॥ 70 ॥
অপারবৃত্যা স্তুতিমেকদন্তং
গৃহাণ চিত্তেন কৃতাং গণেশ ।
যুক্তাং শ্রুতিস্মার্তভবৈঃ পুরাণৈঃ
সর্বৈঃ পরেশাধিপতে মযা তে ॥ 71 ॥
প্রদক্ষিণা মানসকল্পিতাস্তা
গৃহাণ লম্বোদর ভাবযুক্তাঃ ।
সঙ্খ্যাবিহীনা বিবিধস্বরূপা
ভক্তান্ সদা রক্ষ ভবার্ণবাদ্বৈ ॥ 72 ॥
নতিং ততো বিঘ্নপতে গৃহাণ
সাষ্টাঙ্গকাদ্যাং বিবিধস্বরূপাম্ ।
সঙ্খ্যাবিহীনাং মনসা কৃতাং তে
সিদ্ধ্যা চ বুদ্ধ্যা পরিপালযাশু ॥ 73 ॥
ন্যূনাতিরিক্তং তু মযা কৃতং চে-
-ত্তদর্থমন্তে মনসা গৃহাণ ।
দূর্বাঙ্কুরান্বিঘ্নপতে প্রদত্তান্
সম্পূর্ণমেবং কুরু পূজনং মে ॥ 74 ॥
ক্ষমস্ব বিঘ্নাধিপতে মদীযান্
সদাপরাধান্ বিবিধস্বরূপান্ ।
ভক্তিং মদীযাং সফলাং কুরুষ্ব
সম্প্রার্থযামি মনসা গণেশ ॥ 75 ॥
ততঃ প্রসন্নেন গজাননেন
দত্তং প্রসাদং শিরসাভিবন্দ্য ।
স্বমস্তকে তং পরিধারযামি
চিত্তেন বিঘ্নেশ্বরমানতোঽস্মি ॥ 76 ॥
উত্থায বিঘ্নেশ্বর এব তস্মা-
-দ্গতস্ততস্ত্বন্তরধানশক্ত্যা ।
শিবাদযস্তং প্রণিপত্য সর্বে
গতাঃ সুচিত্তেন চ চিন্তযামি ॥ 77 ॥
সর্বান্নমস্কৃত্য ততোঽহমেব
ভজামি চিত্তেন গণাধিপং তম্ ।
স্বস্থানমাগত্য মহানুভাবৈ-
-র্ভক্তৈর্গণেশস্য চ খেলযামি ॥ 78 ॥
এবং ত্রিকালেষু গণাধিপং তং
চিত্তেন নিত্যং পরিপূজযামি ।
তেনৈব তুষ্টঃ প্রদদাতু ভাবং
বিশ্বেশ্বরো ভক্তিমযং তু মহ্যম্ ॥ 79 ॥
গণেশপাদোদকপানকং চ
হ্যুচ্ছিষ্টগন্ধস্য সুলেপনং তু ।
নির্মাল্যসন্ধারণকং সুভোজ্যং
লম্বোদরস্যাস্তু হি ভুক্তশেষম্ ॥ 80 ॥
যং যং করোম্যেব তদেব দীক্ষা
গণেশ্বরস্যাস্তু সদা গণেশ ।
প্রসীদ নিত্যং তব পাদভক্তং
কুরুষ্ব মাং ব্রহ্মপতে দযালো ॥ 81 ॥
ততস্তু শয্যাং পরিকল্পযামি
মন্দারকার্পাসকবস্ত্রযুক্তাম্ ।
সুবাসপুষ্পাদিভিরর্চিতাং
তে গৃহাণ নিদ্রাং কুরু বিঘ্নরাজ ॥ 82 ॥
সিদ্ধ্যা চ বুদ্ধ্যা সহিতং গণেশ
সুনিদ্রিতং বীক্ষ্য তথাহমেব ।
গত্বা স্ববাসং চ করোমি নিদ্রাং
ধ্যাত্বা হৃদি ব্রহ্মপতিং তদীযঃ ॥ 83 ॥
এতাদৃশং সৌখ্যমমোঘশক্তে
দেহি প্রভো মানসজং গণেশ ।
মহ্যং চ তেনৈব কৃতার্থরূপো
ভবামি ভক্তিরসলালসোঽহম্ ॥ 84 ॥
গার্গ্য উবাচ ।
এবং নিত্যং মহারাজ গৃত্সমদো মহাযশাঃ ।
চকার মানসীং পূজাং যোগীন্দ্রাণাং গুরুঃ স্বযম্ ॥ 85 ॥
য এতাং মানসীং পূজাং করিষ্যতি নরোত্তমঃ ।
পঠিষ্যতি সদা সোঽপি গাণপত্যো ভবিষ্যতি ॥ 86 ॥
শ্রাবযিষ্যতি যো মর্ত্যঃ শ্রোষ্যতে ভাবসংযুতঃ ।
স ক্রমেণ মহীপাল ব্রহ্মভূতো ভবিষ্যতি ॥ 87 ॥
যং যমিচ্ছতি তং তং বৈ সফলং তস্য জাযতে ।
অন্তে স্বানন্দগঃ সোঽপি যোগিবন্দ্যো ভবিষ্যতি ॥ 88 ॥
ইতি শ্রীমদান্ত্যে মৌদ্গল্যে গণেশমানসপূজা সম্পূর্ণম্ ।
Roman (IAST) Transliteration
gṛtsamada uvāca |
vighneśavīryāṇi vicitrakāṇi
bandījanairmāgadhakaiḥ smṛtāni |
śrutvā samuttiṣṭha gajānana tvaṃ
brāhme jaganmaṅgalakaṃ kuruṣva || 1 ||
evaṃ mayā prārthita vighnarāja-
-ścittena cotthāya bahirgaṇeśaḥ |
taṃ nirgataṃ vīkṣya namanti devāḥ
śambhvādayo yogimukhāstathāham || 2 ||
śaucādikaṃ te parikalpayāmi
heramba vai dantaviśuddhimevam |
vastreṇa samprokṣya mukhāravindaṃ
devaṃ sabhāyāṃ viniveśayāmi || 3 ||
dvijādisarvairabhivanditaṃ ca
śukādibhirmodasumodakādyaiḥ |
sambhāṣya cālokya samutthitaṃ taṃ
sumaṇḍapaṃ kalpya niveśayāmi || 4 ||
ratnaiḥ sudīptaiḥ pratibimbitaṃ taṃ
paśyāmi cittena vināyakaṃ ca |
tatrāsanaṃ ratnasuvarṇayuktaṃ
saṅkalpya devaṃ viniveśayāmi || 5 ||
siddhyā ca buddhyā saha vighnarāja
pādyaṃ kuru premabhareṇa sarvaiḥ |
suvāsitaṃ nīramatho gṛhāṇa
cittena dattaṃ ca sukhoṣṇabhāvam || 6 ||
tataḥ suvastreṇa gaṇeśamādau
samprokṣya dūrvādibhirarcayāmi |
cittena bhāvapriya dīnabandho
mano vilīnaṃ kuru te padābje || 7 ||
karpūrakailādisuvāsitaṃ tu
sukalpitaṃ toyamatho gṛhāṇa |
ācamya tenaiva gajānana tvaṃ
kṛpākaṭākṣeṇa vilokayāśu || 8 ||
pravālamuktāphalahāṭakādyaiḥ
susaṃskṛtaṃ hyantarabhāvakena |
anarghyamarghyaṃ saphalaṃ kuruṣva
mayā pradattaṃ gaṇarāja ḍhuṇḍhe || 9 ||
saugandhyayuktaṃ madhuparkamādyaṃ
saṅkalpitaṃ bhāvayutaṃ gṛhāṇa |
punastathācamya vināyaka tvaṃ
bhaktāṃśca bhakteśa surakṣayāśu || 10 ||
suvāsitaṃ campakajātikādyai-
-stailaṃ mayā kalpitameva ḍhuṇḍhe |
gṛhāṇa tena pravimardayāmi
sarvāṅgamevaṃ tava sevanāya || 11 ||
tataḥ sukhoṣṇena jalena cāha-
-manekatīrthāhṛtakena ḍhuṇḍhe |
cittena śuddhena ca snāpayāmi
snānaṃ mayā dattamatho gṛhāṇa || 12 ||
tataḥ payaḥsnānamacintyabhāva
gṛhāṇa toyasya tathā gaṇeśa |
punardadhisnānamanāmaya tvaṃ
cittena dattaṃ ca jalasya caiva || 13 ||
tato ghṛtasnānamapāravandya
sutīrthajaṃ vighnahara prasīda |
gṛhāṇa cittena sukalpitaṃ tu
tato madhusnānamatho jalasya || 14 ||
suśarkarāyuktamatho gṛhāṇa
snānaṃ mayā kalpitameva ḍhuṇḍhe |
tato jalasnānamaghāpahantṛ
vighneśa māyābhramaṃ vārayāśu || 15 ||
suyakṣapaṅkasthamatho gṛhāṇa
snānaṃ pareśādhipate tataśca |
kaumaṇḍalīsambhavajaṃ kuruṣva
viśuddhamevaṃ parikalpitaṃ tu || 16 ||
tatastu sūktairmanasā gaṇeśaṃ
sampūjya dūrvādibhiralpabhāvaiḥ |
apārakairmaṇḍalabhūtabrahma-
-ṇaspatyakaistaṃ hyabhiṣecayāmi || 17 ||
tataḥ suvastreṇa tu proñchanaṃ tvaṃ
gṛhāṇa cittena mayā sukalpitam |
tato viśuddhena jalena ḍhuṇḍhe
hyācāntamevaṃ kuru vighnarāja || 18 ||
agnau viśuddhe tu gṛhāṇa vastre
hyanarghyamaulye manasā mayā te |
datte paricchādya nijātmadehaṃ
tābhyāṃ mayūreśa janāṃśca pālaya || 19 ||
ācamya vighneśa punastathaiva
cittena dattaṃ mukhamuttarīyam |
gṛhāṇa bhaktapratipālaka tvaṃ
namo yathā tārakasaṃyutaṃ tu || 20 ||
yajñopavītaṃ triguṇasvarūpaṃ
sauvarṇamevaṃ hyahināthabhūtam |
bhāvena dattaṃ gaṇanātha tattvaṃ
gṛhāṇa bhaktoddhṛtikāraṇāya || 21 ||
ācāntamevaṃ manasā pradattaṃ
kuruṣva śuddhena jalena ḍhuṇḍhe |
punaśca kaumaṇḍalakena pāhi viśvaṃ
prabho khelakaraṃ sadā te || 22 ||
udyaddineśābhamatho gṛhāṇa
sindūrakaṃ te manasā pradattam |
sarvāṅgasaṃlepanamādarādvai
kuruṣva heramba ca tena pūrṇam || 23 ||
sahasraśīrṣaṃ manasā mayā tvaṃ
dattaṃ kirīṭaṃ tu suvarṇajaṃ vai |
anekaratnaiḥ khacitaṃ gṛhāṇa
brahmeśa te mastakaśobhanāya || 24 ||
vicitraratnaiḥ kanakena ḍhuṇḍhe
yutāni cittena mayā pareśa |
dattāni nānāpadakuṇḍalāni
gṛhāṇa śūrpaśrutibhūṣaṇāya || 25 ||
śuṇḍāvibhūṣārthamanantakhelin
suvarṇajaṃ kañcukamāgṛhāṇa |
ratnaiśca yuktaṃ manasā mayā ya-
-ddattaṃ prabho tatsaphalaṃ kuruṣva || 26 ||
suvarṇaratnaiśca yutāni ḍhuṇḍhe
sadaikadantābharaṇāni kalpya |
gṛhāṇa cūḍākṛtaye pareśa
dattāni dantasya ca śobhanārtham || 27 ||
ratnaiḥ suvarṇena kṛtāni tāni
gṛhāṇa catvāri mayā prakalpya |
sambhūṣaya tvaṃ kaṭakāni nātha
caturbhujeṣu hyaja vighnahārin || 28 ||
vicitraratnaiḥ khacitaṃ suvarṇa-
-sambhūtakaṃ gṛhya mayā pradattam |
tathāṅgulīṣvaṅgulikaṃ gaṇeśa
cittena saṃśobhaya tatpareśa || 29 ||
vicitraratnaiḥ khacitāni ḍhuṇḍhe
keyūrakāṇi hyatha kalpitāni |
suvarṇajāni pramathādhinātha
gṛhāṇa dattāni tu bāhuṣu tvam || 30 ||
pravālamuktāphalaratnajaistvaṃ
suvarṇasūtraiśca gṛhāṇa kaṇṭhe |
cittena dattā vividhāśca mālā
urodare śobhaya vighnarāja || 31 ||
candraṃ lalāṭe gaṇanātha pūrṇaṃ
vṛddhikṣayābhyāṃ tu vihīnamādyam |
saṃśobhaya tvaṃ varasaṃyutaṃ te
bhaktipriyatvaṃ prakaṭīkuruṣva || 32 ||
cintāmaṇiṃ cintitadaṃ pareśa
hṛddeśagaṃ jyotirmayaṃ kuruṣva |
maṇiṃ sadānandasukhapradaṃ ca
vighneśa dīnārthada pālayasva || 33 ||
nābhau phaṇīśaṃ ca sahasraśīrṣaṃ
saṃveṣṭanenaiva gaṇādhinātha |
bhaktaṃ subhūṣaṃ kuru bhūṣaṇena
varapradānaṃ saphalaṃ pareśa || 34 ||
kaṭītaṭe ratnasuvarṇayuktāṃ
kāñcīṃ sucittena ca dhārayāmi |
vighneśa jyotirgaṇadīpanīṃ te
prasīda bhaktaṃ kuru māṃ dayābdhe || 35 ||
heramba te ratnasuvarṇayukte
sunūpure mañjirake tathaiva |
sukiṅkiṇīnādayute subuddhyā
supādayoḥ śobhaya me pradatte || 36 ||
ityādi nānāvidhabhūṣaṇāni
tavecchayā mānasakalpitāni |
sambhūṣayāmyeva tvadaṅgakeṣu
vicitradhātuprabhavāni ḍhuṇḍhe || 37 ||
sucandanaṃ raktamamoghavīryaṃ
sugharṣitaṃ hyaṣṭakagandhamukhyaiḥ |
yuktaṃ mayā kalpitamekadanta
gṛhāṇa te tvaṅgavilepanārtham || 38 ||
lipteṣu vaicitryamathāṣṭagandhai-
-raṅgeṣu te'haṃ prakaromi citram |
prasīda cittena vināyaka tvaṃ
tataḥ suraktaṃ ravimeva phāle || 39 ||
ghṛtena vai kuṅkumakena raktān
sutaṇḍulāṃste parikalpayāmi |
phāle gaṇādhyakṣa gṛhāṇa pāhi
bhaktān subhaktipriya dīnabandho || 40 ||
gṛhāṇa bho campakamālatīni
jalapaṅkajāni sthalapaṅkajāni |
cittena dattāni ca mallikāni
puṣpāṇi nānāvidhavṛkṣajāni || 41 ||
puṣpopari tvaṃ manasā gṛhāṇa
heramba mandāraśamīdalāni |
mayā sucittena prakalpitāni
hyapārakāṇi praṇavākṛte tu || 42 ||
dūrvāṅkurānvai manasā pradattāṃ-
-stripañcapatrairyutakāṃśca snigdhān |
gṛhāṇa vighneśvara saṅkhyayā tvaṃ
hīnāṃśca sarvopari vakratuṇḍa || 43 ||
daśāṅgabhūtaṃ manasā mayā te
dhūpaṃ pradattaṃ gaṇarāja ḍhuṇḍhe |
gṛhāṇa saurabhyakaraṃ pareśa
siddhyā ca buddhyā saha bhaktapāla || 44 ||
dīpaṃ suvartyā yutamādarātte
dattaṃ mayā mānasakaṃ gaṇeśa |
gṛhāṇa nānāvidhajaṃ ghṛtādi-
-tailādisambhūtamamoghadṛṣṭe || 45 ||
bhojyaṃ ca lehyaṃ gaṇarāja peyaṃ
coṣyaṃ ca nānāvidhaṣaḍrasāḍhyam |
gṛhāṇa naivedyamatho mayā te
sukalpitaṃ puṣṭipate mahātman || 46 ||
suvāsitaṃ bhojanamadhyabhāge
jalaṃ mayā dattamatho gṛhāṇa |
kamaṇḍalusthaṃ manasā gaṇeśa
pibasva viśvādikatṛptikārin || 47 ||
tataḥ karodvartanakaṃ gṛhāṇa
saugandhyayuktaṃ mukhamārjanāya |
suvāsitenaiva sutīrthajena
sukalpitaṃ nātha gṛhāṇa ḍhuṇḍhe || 48 ||
punastathācamya suvāsitaṃ ca
dattaṃ mayā tīrthajalaṃ pibasva |
prakalpya vighneśa tataḥ paraṃ te
samproñchanaṃ hastamukhe karomi || 49 ||
drākṣādirambhāphalacūtakāni
khārjūrakārkandhukadāḍimāni |
susvādayuktāni mayā prakalpya
gṛhāṇa dattāni phalāni ḍhuṇḍhe || 50 ||
punarjalenaiva karādikaṃ te
saṅkṣālayāmi manasā gaṇeśa |
suvāsitaṃ toyamatho pibasva
mayā pradattaṃ manasā pareśa || 51 ||
aṣṭāṅgayuktaṃ gaṇanātha dattaṃ
tāmbūlakaṃ te manasā mayā vai |
gṛhāṇa vighneśvara bhāvayuktaṃ
sadā sakṛttuṇḍaviśodhanārtham || 52 ||
tato mayā kalpitake gaṇeśa
mahāsane ratnasuvarṇayukte |
mandārakārpāsakayuktavastrai-
-ranarghyasañchāditake prasīda || 53 ||
tatastvadīyāvaraṇaṃ pareśa
sampūjayāmi manasā yathāvat |
nānopacāraiḥ paramapriyaistu
tvatprītikāmārthamanāthabandho || 54 ||
gṛhāṇa lambodara dakṣiṇāṃ te
hyasaṅkhyabhūtāṃ manasā pradattām |
sauvarṇamudrādikamukhyabhāvāṃ
pāhi prabho viśvamidaṃ gaṇeśa || 55 ||
rājopacārānvividhāngṛhāṇa
hastyaśvachatrādikamādarādvai |
cittena dattān gaṇanātha ḍhuṇḍhe
hyapārasaṅkhyān sthirajaṅgamāṃste || 56 ||
dānāya nānāvidharūpakāṃste
gṛhāṇa dattānmanasā mayā vai |
padārthabhūtān sthirajaṅgamāṃśca
heramba māṃ tāraya mohabhāvāt || 57 ||
mandārapuṣpāṇi śamīdalāni
dūrvāṅkurāṃste manasā dadāmi |
heramba lambodara dīnapāla
gṛhāṇa bhaktaṃ kuru māṃ pade te || 58 ||
tato haridrāmabiraṃ gulālaṃ
sindūrakaṃ te parikalpayāmi |
suvāsitaṃ vastu suvāsabhūtai-
-rgṛhāṇa brahmeśvara śobhanārtham || 59 ||
tataḥ śukādyāḥ śivaviṣṇumukhyā
indrādayaḥ śeṣamukhāstathānye |
munīndrakāḥ sevakabhāvayuktāḥ
sabhāsanasthaṃ praṇamanti ḍhuṇḍhim || 60 ||
vāmāṅgake śaktiyutā gaṇeśaṃ
siddhistu nānāvidhasiddhibhistam |
atyantabhāvena susevate tu
māyāsvarūpā paramārthabhūtā || 61 ||
gaṇeśvaraṃ dakṣiṇabhāgasaṃsthā
buddhiḥ kalābhiśca subodhikābhiḥ |
vidyābhirevaṃ bhajate pareśa
māyāsu sāṅkhyapradacittarūpāḥ || 62 ||
pramodamodādayaḥ pṛṣṭhabhāge
gaṇeśvaraṃ bhāvayutā bhajante |
bhakteśvarā mudgalaśambhumukhyāḥ
śukādayastaṃ sma puro bhajante || 63 ||
gandharvamukhyā madhuraṃ jaguśca
gaṇeśagītaṃ vividhasvarūpam |
nṛtyaṃ kalāyuktamatho purastā-
-ccakrustathā hyapsaraso vicitram || 64 ||
ityādinānāvidhabhāvayuktaiḥ
saṃsevitaṃ vighnapatiṃ bhajāmi |
cittena dhyātvā tu nirañjanaṃ vai
karomi nānāvidhadīpayuktam || 65 ||
caturbhujaṃ pāśadharaṃ gaṇeśaṃ
tathāṅkuśaṃ dantayutaṃ tamevam |
trinetrayuktaṃ tvabhayaṅkaraṃ taṃ
mahodaraṃ caikaradaṃ gajāsyam || 66 ||
sarpopavītaṃ gajakarṇadhāraṃ
vibhūtibhiḥ sevitapādapadmam |
dhyāyedgaṇeśaṃ vividhaprakāraiḥ
supūjitaṃ śaktiyutaṃ pareśam || 67 ||
tato japaṃ vai manasā karomi
svamūlamantrasya vidhānayuktam |
asaṅkhyabhūtaṃ gaṇarāja haste
samarpayāmyeva gṛhāṇa ḍhuṇḍhe || 68 ||
ārārtikāṃ karpūrakādibhūtā-
-mapāradīpāṃ prakaromi pūrṇām |
cittena lambodara tāṃ gṛhāṇa
hyajñānadhvāntāghaharāṃ nijānām || 69 ||
vedeṣu vighneśvarakaiḥ sumantraiḥ
sumantritaṃ puṣpadalaṃ prabhūtam |
gṛhāṇa cittena mayā pradatta-
-mapāravṛttyā tvatha mantrapuṣpam || 70 ||
apāravṛtyā stutimekadantaṃ
gṛhāṇa cittena kṛtāṃ gaṇeśa |
yuktāṃ śrutismārtabhavaiḥ purāṇaiḥ
sarvaiḥ pareśādhipate mayā te || 71 ||
pradakṣiṇā mānasakalpitāstā
gṛhāṇa lambodara bhāvayuktāḥ |
saṅkhyāvihīnā vividhasvarūpā
bhaktān sadā rakṣa bhavārṇavādvai || 72 ||
natiṃ tato vighnapate gṛhāṇa
sāṣṭāṅgakādyāṃ vividhasvarūpām |
saṅkhyāvihīnāṃ manasā kṛtāṃ te
siddhyā ca buddhyā paripālayāśu || 73 ||
nyūnātiriktaṃ tu mayā kṛtaṃ ce-
-ttadarthamante manasā gṛhāṇa |
dūrvāṅkurānvighnapate pradattān
sampūrṇamevaṃ kuru pūjanaṃ me || 74 ||
kṣamasva vighnādhipate madīyān
sadāparādhān vividhasvarūpān |
bhaktiṃ madīyāṃ saphalāṃ kuruṣva
samprārthayāmi manasā gaṇeśa || 75 ||
tataḥ prasannena gajānanena
dattaṃ prasādaṃ śirasābhivandya |
svamastake taṃ paridhārayāmi
cittena vighneśvaramānato'smi || 76 ||
utthāya vighneśvara eva tasmā-
-dgatastatastvantaradhānaśaktyā |
śivādayastaṃ praṇipatya sarve
gatāḥ sucittena ca cintayāmi || 77 ||
sarvānnamaskṛtya tato'hameva
bhajāmi cittena gaṇādhipaṃ tam |
svasthānamāgatya mahānubhāvai-
-rbhaktairgaṇeśasya ca khelayāmi || 78 ||
evaṃ trikāleṣu gaṇādhipaṃ taṃ
cittena nityaṃ paripūjayāmi |
tenaiva tuṣṭaḥ pradadātu bhāvaṃ
viśveśvaro bhaktimayaṃ tu mahyam || 79 ||
gaṇeśapādodakapānakaṃ ca
hyucchiṣṭagandhasya sulepanaṃ tu |
nirmālyasandhāraṇakaṃ subhojyaṃ
lambodarasyāstu hi bhuktaśeṣam || 80 ||
yaṃ yaṃ karomyeva tadeva dīkṣā
gaṇeśvarasyāstu sadā gaṇeśa |
prasīda nityaṃ tava pādabhaktaṃ
kuruṣva māṃ brahmapate dayālo || 81 ||
tatastu śayyāṃ parikalpayāmi
mandārakārpāsakavastrayuktām |
suvāsapuṣpādibhirarcitāṃ
te gṛhāṇa nidrāṃ kuru vighnarāja || 82 ||
siddhyā ca buddhyā sahitaṃ gaṇeśa
sunidritaṃ vīkṣya tathāhameva |
gatvā svavāsaṃ ca karomi nidrāṃ
dhyātvā hṛdi brahmapatiṃ tadīyaḥ || 83 ||
etādṛśaṃ saukhyamamoghaśakte
dehi prabho mānasajaṃ gaṇeśa |
mahyaṃ ca tenaiva kṛtārtharūpo
bhavāmi bhaktirasalālaso'ham || 84 ||
gārgya uvāca |
evaṃ nityaṃ mahārāja gṛtsamado mahāyaśāḥ |
cakāra mānasīṃ pūjāṃ yogīndrāṇāṃ guruḥ svayam || 85 ||
ya etāṃ mānasīṃ pūjāṃ kariṣyati narottamaḥ |
paṭhiṣyati sadā so'pi gāṇapatyo bhaviṣyati || 86 ||
śrāvayiṣyati yo martyaḥ śroṣyate bhāvasaṃyutaḥ |
sa krameṇa mahīpāla brahmabhūto bhaviṣyati || 87 ||
yaṃ yamicchati taṃ taṃ vai saphalaṃ tasya jāyate |
ante svānandagaḥ so'pi yogivandyo bhaviṣyati || 88 ||
iti śrīmadāntye maudgalye gaṇeśamānasapūjā sampūrṇam |