📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
চর্চা স্তবঃ
Charcha Stavah
Bengali
পঞ্চস্তবি – 2 চর্চাস্তবঃ >>
সৌন্দর্যবিভ্রমভুবো ভুবনাধিপত্য-
-সঙ্কল্পকল্পতরবস্ত্রিপুরে জযন্তি ।
এতে কবিত্বকুমদপ্রকরাববোধ-
-পূর্ণেন্দবস্ত্বযি জগজ্জননি প্রণামাঃ ॥ 1 ॥
দেবি স্তুতিব্যতিকরে কৃতবুদ্ধযস্তে
বাচস্পতি প্রভৃতযোঽপি জডী ভবন্তি ।
তস্মান্নিসর্গজডিমা কতমোঽহমত্র
স্তোত্রং তব ত্রিপুরতাপনপত্নি কর্তুম্ ॥ 2 ॥
মাতস্তথাপি ভবতীং ভবতীব্রতাপ-
-বিচ্ছিত্তযে স্তুতিমহার্ণব কর্ণধারঃ ।
স্তোতুং ভবানি স ভবচ্চরণারবিন্দ-
-ভক্তিগ্রহঃ কিমপি মাং মুখরী করোতি ॥ 3 ॥
সূতে জগন্তি ভবতী ভবতী বিভর্তি
জাগর্তি তত্ক্ষযকৃতে ভবতী ভবানি ।
মোহং ভিনত্তি ভবতী ভবতী রুণদ্ধি
লীলাযিতং জযতি চিত্রমিদং ভবত্যাঃ ॥ 4 ॥
যস্মিন্মনাগপি নবাম্বুজপত্রগৌরীং
গৌরীং প্রসাদমধুরাং দৃশমাদধাসি ।
তস্মিন্নিরন্তরমনঙ্গশরাবকীর্ণ-
-সীমন্তিনীনযনসন্ততযঃ পতন্তি ॥ 5 ॥
পৃথ্বীভুজোঽপ্যুদযনপ্রভবস্য তস্য
বিদ্যাধর প্রণতি চুম্বিত পাদপীঠঃ ।
তচ্চক্রবর্তিপদবীপ্রণযঃ স এষঃ
ত্বত্পাদপঙ্কজরজঃ কণজঃ প্রসাদঃ ॥ 6 ॥
ত্বত্পাদপঙ্কজরজ প্রণিপাতপূর্বৈঃ
পুণ্যৈরনল্পমতিভিঃ কৃতিভিঃ কবীন্দ্রৈঃ ।
ক্ষীরক্ষপাকরদুকূলহিমাবদাতা
কৈরপ্যবাপি ভুবনত্রিতযেঽপি কীর্তিঃ ॥ 7 ॥
কল্পদ্রুমপ্রসবকল্পিতচিত্রপূজাং
উদ্দীপিত প্রিযতমামদরক্তগীতিম্ ।
নিত্যং ভবানি ভবতীমুপবীণযন্তি
বিদ্যাধরাঃ কনকশৈলগুহাগৃহেষু ॥ 8 ॥
লক্ষ্মীবশীকরণকর্মণি কামিনীনাং
আকর্ষণব্যতিকরেষু চ সিদ্ধমন্ত্রঃ ।
নীরন্ধ্রমোহতিমিরচ্ছিদুরপ্রদীপো
দেবি ত্বদঙ্ঘ্রিজনিতো জযতি প্রসাদঃ ॥ 9 ॥
দেবি ত্বদঙ্ঘ্রিনখরত্নভুবো মযূখাঃ
প্রত্যগ্রমৌক্তিকরুচো মুদমুদ্বহন্তি ।
সেবানতিব্যতিকরে সুরসুন্দরীণাং
সীমন্তসীম্নি কুসুমস্তবকাযিতং যৈঃ ॥ 10 ॥
মূর্ধ্নি স্ফুরত্তুহিনদীধিতিদীপ্তিদীপ্তং
মধ্যে ললাটমমরাযুধরশ্মিচিত্রম্ ।
হৃচ্চক্রচুম্বি হুতভুক্কণিকানুকারি
জ্যোতির্যদেতদিদমম্ব তব স্বরূপম্ ॥ 11 ॥
রূপং তব স্ফুরিতচন্দ্রমরীচিগৌরং
আলোকতে শিরসি বাগধিদৈবতং যঃ ।
নিঃসীমসূক্তিরচনামৃতনির্ঝরস্য
তস্য প্রসাদমধুরাঃ প্রসরন্তি বাচঃ ॥ 12 ॥
সিন্দূরপাংসুপটলচ্ছুরিতামিব দ্যাং
ত্বত্তেজসা জতুরসস্নপিতামিবোর্বীম্ ।
যঃ পশ্যতি ক্ষণমপি ত্রিপুরে বিহায
ব্রীডাং মৃডানি সুদৃশস্তমনুদ্রবন্তি ॥ 13 ॥
মাতর্মুহূর্তমপি যঃ স্মরতি স্বরূপং
লাক্ষারসপ্রসরতন্তুনিভং ভবত্যাঃ ।
ধ্যাযন্ত্যনন্যমনসস্তমনঙ্গতপ্তাঃ
প্রদ্যুম্নসীম্নি সুভগত্বগুণং তরুণ্যঃ ॥ 14 ॥
যোঽযং চকাস্তি গগনার্ণবরত্নমিন্দুঃ
যোঽযং সুরাসুরগুরুঃ পুরুষঃ পুরাণঃ ।
যদ্বামমর্ধমিদমন্ধকসূদনস্য
দেবি ত্বমেব তদিতি প্রতিপাদযন্তি ॥ 15 ॥
ইচ্ছানুরূপমনুরূপগুণপ্রকর্ষ
সঙ্কর্ষিণি ত্বমভিমৃশ্য যদা বিভর্ষি ।
জাযেত স ত্রিভুবনৈক গুরুস্তদানীং
দেবঃ শিবোঽপি ভুবনত্রযসূত্রধারঃ ॥ 16 ॥
ধ্যাতাসি হৈমবতি যেন হিমাংশুরশ্মি-
-মালামলদ্যুতিরকল্মষমানসেন ।
তস্যাবিলম্বমনবদ্যমনন্তকল্পং
অল্পৈর্দিনৈঃ সৃজসি সুন্দরি বাগ্বিলাসম্ ॥ 17 ॥
আধারমারুতনিরোধবশেন যেষাং
সিন্দূররঞ্জিতসরোজগুণানুকারি ।
দীপ্তং হৃদি স্ফুরতি দেবি বপুস্ত্বদীযং
ধ্যাযন্তি তানিহ সমীহিতসিদ্ধিসার্থাঃ ॥ 18 ॥
যে চিন্তযন্ত্যরুণমণ্ডলমধ্যবর্তি
রূপং তবাম্ব নবযাবকপঙ্কপিঙ্গম্ ।
তেষাং সদৈব কুসুমাযুধবাণভিন্ন-
-বক্ষঃস্থলা মৃগদৃশো বশগা ভবন্তি ॥ 19 ॥
ত্বামৈন্দবীমিব কলামনুফালদেশং
উদ্ভাসিতাম্বরতলামবলোকযন্তঃ ।
সদ্যো ভবানি সুধিযঃ কবযো ভবন্তি
ত্বং ভাবনাহিতধিযাং কুলকামধেনুঃ ॥ 20 ॥
শর্বাণি সর্বজনবন্দিতপাদপদ্মে
পদ্মচ্ছদদ্যুতিবিডম্বিতনেত্রলক্ষ্মি ।
নিষ্পাপমূর্তিজনমানসরাজহংসি
হংসি ত্বমাপদমনেকবিধাং জনস্য ॥ 21 ॥
উত্তপ্তহেমরুচিরে ত্রিপুরে পুনীহি
চেতশ্চিরন্তনমঘৌঘবনং লুনীহি ।
কারাগৃহে নিগলবন্ধনযন্ত্রিতস্য
ত্বত্সংস্মৃতৌ ঝটিতি মে নিগলাস্ত্রুটন্তি ॥ 22 ॥
ত্বাং ব্যাপিনীতি সুমনা ইতি কুণ্ডলীতি
ত্বাং কামিনীতি কমলেতি কলাবতীতি ।
ত্বাং মালিনীতি ললিতেত্যপরাজিতেতি
দেবি স্তুবন্তি বিজযেতি জযেত্যুমেতি ॥ 23 ॥
উদ্দামকামপরমার্থসরোজখণ্ড-
চণ্ডদ্যুতিদ্যুতিমপাসিতষড্বিকারাম্ ।
মোহদ্বিপেন্দ্রকদনোদ্যতবোধসিংহ-
-লীলাগুহাং ভগবতীং ত্রিপুরাং নমামি ॥ 24 ॥
গণেশবটুকস্তুতা রতিসহাযকামান্বিতা
স্মরারিবরবিষ্টরা কুসুমবাণবাণৈর্যুতা ।
অনঙ্গকুসুমাদিভিঃ পরিবৃতা চ সিদ্ধৈস্ত্রিভিঃ
কদম্ববনমধ্যগা ত্রিপুরসুন্দরী পাতু নঃ ॥ 25 ॥
রুদ্রাণি বিদ্রুমমযীং প্রতিমামিব ত্বাং
যে চিন্তযন্ত্যরুণকান্তিমনন্যরূপাম্ ।
তানেত্য পক্ষ্মলদৃশঃ প্রসভং ভজন্তে
কণ্ঠাবসক্তমৃদুবাহুলতাস্তরুণ্যঃ ॥ 26 ॥
ত্বদ্রূপৈকনিরূপণপ্রণযিতাবন্ধো দৃশোস্ত্বদ্গুণ-
-গ্রামাকর্ণনরাগিতা শ্রবণযোস্ত্বত্সংস্মৃতিশ্চেতসি ।
ত্বত্পাদার্চনচাতুরী করযুগে ত্বত্কীর্তিতং বাচি মে
কুত্রাপি ত্বদুপাসনব্যসনিতা মে দেবি মা শাম্যতু ॥ 27 ॥
ত্বদ্রূপমুল্লসিতদাডিমপুষ্পরক্তং
উদ্ভাবযেন্মদনদৈবতমক্ষরং যঃ ।
তং রূপহীনমপি মন্মথনির্বিশেষং
আলোকযন্ত্যুরুনিতম্বতটাস্তরুণ্যঃ ॥ 28 ॥
ব্রহ্মেন্দ্ররুদ্রহরিচন্দ্রসহস্ররশ্মি-
-স্কন্দদ্বিপাননহুতাশনবন্দিতাযৈ ।
বাগীশ্বরি ত্রিভুবনেশ্বরি বিশ্বমাতঃ
অন্তর্বহিশ্চ কৃতসংস্থিতযে নমস্তে ॥ 29 ॥
কস্তোত্রমেতদনুবাসরমীশ্বরাযাঃ
শ্রেযস্করং পঠতি বা যদি বা শৃণোতি ।
তস্যেপ্সিতং ফলতি রাজভিরীড্যতেঽসৌ
জাযেত স প্রিযতমো মদিরেক্ষণানাম্ ॥ 30 ॥
ইতি শ্রীকালিদাস বিরচিত পঞ্চস্তব্যাং দ্বিতীযঃ চর্চাস্তবঃ ।
Roman (IAST) Transliteration
pañcastavi – 2 carcāstavaḥ >>
saundaryavibhramabhuvo bhuvanādhipatya-
-saṅkalpakalpataravastripure jayanti |
ete kavitvakumadaprakarāvabodha-
-pūrṇendavastvayi jagajjanani praṇāmāḥ || 1 ||
devi stutivyatikare kṛtabuddhayaste
vācaspati prabhṛtayo'pi jaḍī bhavanti |
tasmānnisargajaḍimā katamo'hamatra
stotraṃ tava tripuratāpanapatni kartum || 2 ||
mātastathāpi bhavatīṃ bhavatīvratāpa-
-vicchittaye stutimahārṇava karṇadhāraḥ |
stotuṃ bhavāni sa bhavaccaraṇāravinda-
-bhaktigrahaḥ kimapi māṃ mukharī karoti || 3 ||
sūte jaganti bhavatī bhavatī bibharti
jāgarti tatkṣayakṛte bhavatī bhavāni |
mohaṃ bhinatti bhavatī bhavatī ruṇaddhi
līlāyitaṃ jayati citramidaṃ bhavatyāḥ || 4 ||
yasminmanāgapi navāmbujapatragaurīṃ
gaurīṃ prasādamadhurāṃ dṛśamādadhāsi |
tasminnirantaramanaṅgaśarāvakīrṇa-
-sīmantinīnayanasantatayaḥ patanti || 5 ||
pṛthvībhujo'pyudayanaprabhavasya tasya
vidyādhara praṇati cumbita pādapīṭhaḥ |
taccakravartipadavīpraṇayaḥ sa eṣaḥ
tvatpādapaṅkajarajaḥ kaṇajaḥ prasādaḥ || 6 ||
tvatpādapaṅkajaraja praṇipātapūrvaiḥ
puṇyairanalpamatibhiḥ kṛtibhiḥ kavīndraiḥ |
kṣīrakṣapākaradukūlahimāvadātā
kairapyavāpi bhuvanatritaye'pi kīrtiḥ || 7 ||
kalpadrumaprasavakalpitacitrapūjāṃ
uddīpita priyatamāmadaraktagītim |
nityaṃ bhavāni bhavatīmupavīṇayanti
vidyādharāḥ kanakaśailaguhāgṛheṣu || 8 ||
lakṣmīvaśīkaraṇakarmaṇi kāminīnāṃ
ākarṣaṇavyatikareṣu ca siddhamantraḥ |
nīrandhramohatimiracchidurapradīpo
devi tvadaṅghrijanito jayati prasādaḥ || 9 ||
devi tvadaṅghrinakharatnabhuvo mayūkhāḥ
pratyagramauktikaruco mudamudvahanti |
sevānativyatikare surasundarīṇāṃ
sīmantasīmni kusumastabakāyitaṃ yaiḥ || 10 ||
mūrdhni sphurattuhinadīdhitidīptidīptaṃ
madhye lalāṭamamarāyudharaśmicitram |
hṛccakracumbi hutabhukkaṇikānukāri
jyotiryadetadidamamba tava svarūpam || 11 ||
rūpaṃ tava sphuritacandramarīcigauraṃ
ālokate śirasi vāgadhidaivataṃ yaḥ |
niḥsīmasūktiracanāmṛtanirjharasya
tasya prasādamadhurāḥ prasaranti vācaḥ || 12 ||
sindūrapāṃsupaṭalacchuritāmiva dyāṃ
tvattejasā jaturasasnapitāmivorvīm |
yaḥ paśyati kṣaṇamapi tripure vihāya
vrīḍāṃ mṛḍāni sudṛśastamanudravanti || 13 ||
mātarmuhūrtamapi yaḥ smarati svarūpaṃ
lākṣārasaprasaratantunibhaṃ bhavatyāḥ |
dhyāyantyananyamanasastamanaṅgataptāḥ
pradyumnasīmni subhagatvaguṇaṃ taruṇyaḥ || 14 ||
yo'yaṃ cakāsti gaganārṇavaratnaminduḥ
yo'yaṃ surāsuraguruḥ puruṣaḥ purāṇaḥ |
yadvāmamardhamidamandhakasūdanasya
devi tvameva taditi pratipādayanti || 15 ||
icchānurūpamanurūpaguṇaprakarṣa
saṅkarṣiṇi tvamabhimṛśya yadā bibharṣi |
jāyeta sa tribhuvanaika gurustadānīṃ
devaḥ śivo'pi bhuvanatrayasūtradhāraḥ || 16 ||
dhyātāsi haimavati yena himāṃśuraśmi-
-mālāmaladyutirakalmaṣamānasena |
tasyāvilambamanavadyamanantakalpaṃ
alpairdinaiḥ sṛjasi sundari vāgvilāsam || 17 ||
ādhāramārutanirodhavaśena yeṣāṃ
sindūrarañjitasarojaguṇānukāri |
dīptaṃ hṛdi sphurati devi vapustvadīyaṃ
dhyāyanti tāniha samīhitasiddhisārthāḥ || 18 ||
ye cintayantyaruṇamaṇḍalamadhyavarti
rūpaṃ tavāmba navayāvakapaṅkapiṅgam |
teṣāṃ sadaiva kusumāyudhabāṇabhinna-
-vakṣaḥsthalā mṛgadṛśo vaśagā bhavanti || 19 ||
tvāmaindavīmiva kalāmanuphāladeśaṃ
udbhāsitāmbaratalāmavalokayantaḥ |
sadyo bhavāni sudhiyaḥ kavayo bhavanti
tvaṃ bhāvanāhitadhiyāṃ kulakāmadhenuḥ || 20 ||
śarvāṇi sarvajanavanditapādapadme
padmacchadadyutiviḍambitanetralakṣmi |
niṣpāpamūrtijanamānasarājahaṃsi
haṃsi tvamāpadamanekavidhāṃ janasya || 21 ||
uttaptahemarucire tripure punīhi
cetaścirantanamaghaughavanaṃ lunīhi |
kārāgṛhe nigalabandhanayantritasya
tvatsaṃsmṛtau jhaṭiti me nigalāstruṭanti || 22 ||
tvāṃ vyāpinīti sumanā iti kuṇḍalīti
tvāṃ kāminīti kamaleti kalāvatīti |
tvāṃ mālinīti lalitetyaparājiteti
devi stuvanti vijayeti jayetyumeti || 23 ||
uddāmakāmaparamārthasarojakhaṇḍa-
caṇḍadyutidyutimapāsitaṣaḍvikārām |
mohadvipendrakadanodyatabodhasiṃha-
-līlāguhāṃ bhagavatīṃ tripurāṃ namāmi || 24 ||
gaṇeśavaṭukastutā ratisahāyakāmānvitā
smarārivaraviṣṭarā kusumabāṇabāṇairyutā |
anaṅgakusumādibhiḥ parivṛtā ca siddhaistribhiḥ
kadambavanamadhyagā tripurasundarī pātu naḥ || 25 ||
rudrāṇi vidrumamayīṃ pratimāmiva tvāṃ
ye cintayantyaruṇakāntimananyarūpām |
tānetya pakṣmaladṛśaḥ prasabhaṃ bhajante
kaṇṭhāvasaktamṛdubāhulatāstaruṇyaḥ || 26 ||
tvadrūpaikanirūpaṇapraṇayitābandho dṛśostvadguṇa-
-grāmākarṇanarāgitā śravaṇayostvatsaṃsmṛtiścetasi |
tvatpādārcanacāturī karayuge tvatkīrtitaṃ vāci me
kutrāpi tvadupāsanavyasanitā me devi mā śāmyatu || 27 ||
tvadrūpamullasitadāḍimapuṣparaktaṃ
udbhāvayenmadanadaivatamakṣaraṃ yaḥ |
taṃ rūpahīnamapi manmathanirviśeṣaṃ
ālokayantyurunitambataṭāstaruṇyaḥ || 28 ||
brahmendrarudraharicandrasahasraraśmi-
-skandadvipānanahutāśanavanditāyai |
vāgīśvari tribhuvaneśvari viśvamātaḥ
antarbahiśca kṛtasaṃsthitaye namaste || 29 ||
kastotrametadanuvāsaramīśvarāyāḥ
śreyaskaraṃ paṭhati vā yadi vā śṛṇoti |
tasyepsitaṃ phalati rājabhirīḍyate'sau
jāyeta sa priyatamo madirekṣaṇānām || 30 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ dvitīyaḥ carcāstavaḥ |