📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.81 যুদ্ধকাণ্ড - একাশীতিতম সর্গঃ
6.81 Yuddhakanda - Ekashititama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ একাশীতিতমস্সর্গঃ ।
বিজ্ঞাযতুমনস্তস্যরাঘবস্যমহাত্মনঃ ।
স নিবৃত্যাহবাত্তস্মাত্ প্রবিবেশপুরীন্ততঃ ॥ 1 ॥
সোঽনুস্মৃত্যবধন্তেষাংরাক্ষসানান্তরস্বিনাম্ ।
ক্রোধতাম্রেক্ষণশ্শূরোনির্জগামাহাদ্যুতিঃ ॥ 2 ॥
স পশ্চিমেবদ্বারেণনির্যযৌরাক্ষসৈর্বৃতঃ ।
ইন্দ্রজিত্সুমহাবীর্যঃপৌলস্ত্যোদেবকণ্টকঃ ॥ 3 ॥
ইন্দ্রজিত্তুততোদৃষ্টবাভ্রাতরৌরামলক্ষ্মণৌ ।
রণাযাভ্যুদ্যতৌবীরৌমাযাম্প্রাদুষ্করোত্তদা ॥ 4 ॥
ইন্দ্রজিত্তুরথেস্থাপ্যসীতাম্মাযামযীন্তদা ।
বলেনমহতাবৃত্যতস্যাবধমরোচযত্ ॥ 5 ॥
মোহনার্থন্তুসর্বেষাম্বুদ্ধিঙ্কৃত্বাসুদুর্মতিঃ ।
হন্তুংসীতাংব্যবসিতোবানরাভিমুখোযযৌ ॥ 6 ॥
তম্দৃষ্টবাত্বভিনির্যান্তংসর্বেতেকাননৌকসঃ ।
উত্পেতুরভিসঙ্ক্রুদ্ধাশ্শিলাহস্তাযুযুত্সবঃ ॥ 7 ॥
হনূমান্ পুরতস্তেষাঞ্জগামকপিকুঞ্জরঃ ।
প্রগৃহ্যসুমহচ্ছৃঙ্গম্পর্বতস্যদুরাসদম্ ॥ 8 ॥
স দদর্শহতানন্দাংসীতামিন্দ্রজিতোরথে ।
একবেণীধরান্দীনামুপবাসকৃশাননাম্ ॥ 9 ॥
পরিক্লিষ্টৈকবসনামমৃজাংরাঘবপ্রিযাম্ ।
রজোমলাভ্যামালিপ্তৈস্সর্বগাত্রৈর্বরস্ত্রিযম্ ॥ 10 ॥
তান্নিরীক্ষ্যমুহূর্তন্তুমৈথিলীত্যধ্যবস্যতু ।
বভূবাচিরদৃষ্টাহিতেনসাজনকাত্মজা ॥ 11 ॥
অব্রবীত্তান্তুশোকার্তান্নিরানন্দান্তপস্বিনীম্ ।
দৃষ্টবারথোস্থিতান্দৃষ্ট্বারাক্ষসেন্দ্রসুতশ্রিতাম্ ॥ 12 ॥
কংসমর্থিতমস্যেতিচিন্তযন্সমহাকপিঃ ।
সহতৈর্বানরশ্রেষ্ঠৈরভ্যধাবতরাবণিম্ ॥ 13 ॥
তদ্বানরবলন্দৃষ্টবারাবণিঃক্রোধমূর্ছিতঃ ।
কৃত্বাবিকোশন্নিস্ত্রিংশম্মূর্ধ্নিসীতামকর্ষযত্ ॥ 14 ॥
তাংস্ত্রিযম্পশ্যতান্তেষান্তাডযামাসরাবণিঃ ।
ক্রোশন্তীংরামরামেতিমাযযাযোজিতাংরথে ॥ 15 ॥
গৃহীতমূর্ধজান্দৃষ্টবাহনুমান্ দৈন্যমাগতঃ ।
শোকজংবারিনেত্রাভ্যামুত্সৃজন্মারুতাত্মজঃ ॥ 16 ॥
তান্দৃষ্টবাচারুসর্বাঙ্গীংরামস্যমহিষীম্প্রিযাম্ ।
অব্রবীত্পুরুষংবাক্যঙ্ক্রোধাদ্রক্ষোধিপাত্মজম্ ॥ 17 ॥
দুরাত্মন্নাত্মনাশাযকেশপক্ষেপরামৃশঃ ।
ব্রহ্মর্ষীণাঙ্কুলেজাতোরাক্ষসীংযোনিমাশ্রিতঃ ॥ 18 ॥
ধিক্ত্বাম্পাপসমাচারংযস্যতেমতিরিদৃশী ।
নৃশংসানার্য দুর্বৃত্ত ক্ষুদ্র পাপপরাক্রম ॥ 19 ॥
অনার্যস্যেদৃশঙ্কর্মঘৃণাতেনাস্তিনির্ঘৃণ ।
চ্যুতাগৃহাচ্চরাজ্যাচ্চরামহস্তাচ্চমৈথিলী ॥ 20 ॥
কিন্তবৈষাপরাদ্ধাহিযদেনাংহন্তুমিচ্ছসি ।
সীতাংহত্বাতু ন চিরঞ্জীবিষ্যসিকথঞ্চন ॥ 21 ॥
বধার্হকর্মণানেনমমহস্তগতোহ্যসি ।
যেচ স্ত্রীঘাতিনাংলোকালোকবধ্যৈষুকুসতিতাঃ ॥ 22 ॥
ইহজীবিতমুত্সৃজ্যপ্রেত্যতান্প্রতিপত্স্যসে ।
তিব্রুবাণোহনুমান্ সাযুধৈর্হরিভির্বৃতঃ ॥ 23 ॥
অভ্যদাবত্ সসুঙ্কৃদ্ধোরাক্ষসেন্দ্রসুতম্প্রতি ।
পতন্তম্মহাবীর্যন্তদনীকংবনৌকসাম্ ॥ 24 ॥
রক্ষসাম্ভীমকোপানামনীকন্তুন্যবারযত্ ।
সঃতাম্বাণসহস্রেণবিক্ষোভ্যহরিবাহিনীম্ ॥ 25 ॥
হনূমন্তংহরিশ্রেষ্ঠমিন্দ্রজিত্ প্রত্যুবাচ হ ।
সুগ্রীবস্ত্বং চ রামশ্চযন্নিমিত্তমিহাগতাঃ ॥ 26 ॥
তাংবধিষ্যামিবৈদেহীমদ্যৈবতবপশ্যতঃ ।
ইমাংহত্বাততোরামংলক্ষ্মণন্ত্বাং চ বানর ॥ 27 ॥
সুগ্রীবং চ বধিষ্যামিতঞ্চানার্যংবিভীষণম্ ।
ন হন্তব্যাঃস্ত্রিযশ্চেতিযদ্ ব্রবীষিপ্লবঙ্গম ॥ 28 ॥
পীডাকরমমিত্রাণাংযত্স্যাত্কর্তব্যমেবতত্ ।
তমেবমুক্ত্বারুদতীংসীতাম্মযামযীং চ তাম্ ॥ 29 ॥
শিতধারেণখঙ্গেননিজঘানেন্দ্রজিত্স্বযম্ ।
যজ্ঞোপবীতমার্গেণভিন্নাতেনতপস্বিনী ॥ 30 ॥
সাপৃথিব্যাম্পৃথুশ্রোণীপপাতপ্রিযদর্শনা ।
ত্তামিন্দ্রজিত্ স্ত্রিযংহত্বাহনূমন্তমুবাচ হ ॥ 31 ॥
মযারামস্যপশ্যেমাঙ্কোপেন চ ।
এষাবিশস্তাবৈদেহীনিষ্ফলোবঃপরিশ্রমঃ ॥ 32 ॥
ততঃখডগেনমহতাহত্বাতামিন্দ্রজিত্ স্বযম্ ।
হৃষ্টস্সরথমাস্থাযননাদ চ মহাস্বনম্ ॥ 33 ॥
বানরাশ্শুশ্রুবুশ্শব্দমদূরেপ্রত্যবস্থিতাঃ ।
ব্যাদিতাস্যস্যনদতস্তদ্দুর্গংসংশ্রিতস্যতু ॥ 34 ॥
তথাতুসীতাংবিনিহত্যদুর্মতিঃপ্রহৃষ্টচেতাস্সবভূবরাবণিঃ ।
তংহৃষ্টরূপংসমুদীক্ষ্যবানরাবিষণ্ণরূপাস্সহসাপ্রদদুদ্রুবুঃ ॥ 35 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে একাশীতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ekāśītitamassargaḥ |
vijñāyatumanastasyarāghavasyamahātmanaḥ |
sa nivṛtyāhavāttasmāt praviveśapurīntataḥ || 1 ||
so'nusmṛtyavadhanteṣāṃrākṣasānāntarasvinām |
krodhatāmrekṣaṇaśśūronirjagāmāhādyutiḥ || 2 ||
sa paścimevadvāreṇaniryayaurākṣasairvṛtaḥ |
indrajitsumahāvīryaḥpaulastyodevakaṇṭakaḥ || 3 ||
indrajittutatodṛṣṭavābhrātaraurāmalakṣmaṇau |
raṇāyābhyudyatauvīraumāyāmprāduṣkarottadā || 4 ||
indrajitturathesthāpyasītāmmāyāmayīntadā |
balenamahatāvṛtyatasyāvadhamarocayat || 5 ||
mohanārthantusarveṣāmbuddhiṅkṛtvāsudurmatiḥ |
hantuṃsītāṃvyavasitovānarābhimukhoyayau || 6 ||
tamdṛṣṭavātvabhiniryāntaṃsarvetekānanaukasaḥ |
utpeturabhisaṅkruddhāśśilāhastāyuyutsavaḥ || 7 ||
hanūmān puratasteṣāñjagāmakapikuñjaraḥ |
pragṛhyasumahacchṛṅgamparvatasyadurāsadam || 8 ||
sa dadarśahatānandāṃsītāmindrajitorathe |
ekaveṇīdharāndīnāmupavāsakṛśānanām || 9 ||
parikliṣṭaikavasanāmamṛjāṃrāghavapriyām |
rajomalābhyāmāliptaissarvagātrairvarastriyam || 10 ||
tānnirīkṣyamuhūrtantumaithilītyadhyavasyatu |
babhūvāciradṛṣṭāhitenasājanakātmajā || 11 ||
abravīttāntuśokārtānnirānandāntapasvinīm |
dṛṣṭavārathosthitāndṛṣṭvārākṣasendrasutaśritām || 12 ||
kaṃsamarthitamasyeticintayansamahākapiḥ |
sahatairvānaraśreṣṭhairabhyadhāvatarāvaṇim || 13 ||
tadvānarabalandṛṣṭavārāvaṇiḥkrodhamūrchitaḥ |
kṛtvāvikośannistriṃśammūrdhnisītāmakarṣayat || 14 ||
tāṃstriyampaśyatānteṣāntāḍayāmāsarāvaṇiḥ |
krośantīṃrāmarāmetimāyayāyojitāṃrathe || 15 ||
gṛhītamūrdhajāndṛṣṭavāhanumān dainyamāgataḥ |
śokajaṃvārinetrābhyāmutsṛjanmārutātmajaḥ || 16 ||
tāndṛṣṭavācārusarvāṅgīṃrāmasyamahiṣīmpriyām |
abravītpuruṣaṃvākyaṅkrodhādrakṣodhipātmajam || 17 ||
durātmannātmanāśāyakeśapakṣeparāmṛśaḥ |
brahmarṣīṇāṅkulejātorākṣasīṃyonimāśritaḥ || 18 ||
dhiktvāmpāpasamācāraṃyasyatematiridṛśī |
nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama || 19 ||
anāryasyedṛśaṅkarmaghṛṇātenāstinirghṛṇa |
cyutāgṛhāccarājyāccarāmahastāccamaithilī || 20 ||
kintavaiṣāparāddhāhiyadenāṃhantumicchasi |
sītāṃhatvātu na cirañjīviṣyasikathañcana || 21 ||
vadhārhakarmaṇānenamamahastagatohyasi |
yeca strīghātināṃlokālokavadhyaiṣukusatitāḥ || 22 ||
ihajīvitamutsṛjyapretyatānpratipatsyase |
tibruvāṇohanumān sāyudhairharibhirvṛtaḥ || 23 ||
abhyadāvat sasuṅkṛddhorākṣasendrasutamprati |
patantammahāvīryantadanīkaṃvanaukasām || 24 ||
rakṣasāmbhīmakopānāmanīkantunyavārayat |
saḥtāmbāṇasahasreṇavikṣobhyaharivāhinīm || 25 ||
hanūmantaṃhariśreṣṭhamindrajit pratyuvāca ha |
sugrīvastvaṃ ca rāmaścayannimittamihāgatāḥ || 26 ||
tāṃvadhiṣyāmivaidehīmadyaivatavapaśyataḥ |
imāṃhatvātatorāmaṃlakṣmaṇantvāṃ ca vānara || 27 ||
sugrīvaṃ ca vadhiṣyāmitañcānāryaṃvibhīṣaṇam |
na hantavyāḥstriyaścetiyad bravīṣiplavaṅgama || 28 ||
pīḍākaramamitrāṇāṃyatsyātkartavyamevatat |
tamevamuktvārudatīṃsītāmmayāmayīṃ ca tām || 29 ||
śitadhāreṇakhaṅgenanijaghānendrajitsvayam |
yajñopavītamārgeṇabhinnātenatapasvinī || 30 ||
sāpṛthivyāmpṛthuśroṇīpapātapriyadarśanā |
ttāmindrajit striyaṃhatvāhanūmantamuvāca ha || 31 ||
mayārāmasyapaśyemāṅkopena ca |
eṣāviśastāvaidehīniṣphalovaḥpariśramaḥ || 32 ||
tataḥkhaḍagenamahatāhatvātāmindrajit svayam |
hṛṣṭassarathamāsthāyananāda ca mahāsvanam || 33 ||
vānarāśśuśruvuśśabdamadūrepratyavasthitāḥ |
vyāditāsyasyanadatastaddurgaṃsaṃśritasyatu || 34 ||
tathātusītāṃvinihatyadurmatiḥprahṛṣṭacetāssababhūvarāvaṇiḥ |
taṃhṛṣṭarūpaṃsamudīkṣyavānarāviṣaṇṇarūpāssahasāpradadudruvuḥ || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekāśītitamassargaḥ ||