📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.4 সুন্দরকাণ্ড - চতুর্থ সর্গঃ
5.4 Sundarakanda - Chaturtha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ চতুর্থস্সর্গঃ ।
স নির্জিত্য পুরীং শ্রেষ্ঠাং লঙ্কাং তাং কামরূপিণীম্ ।
বিক্রমেণ মহাতেজা হনুমান্ কপিসত্তমঃ ॥ 1 ॥
অদ্বারেণ চ মহাবাহুঃ প্রাকারমভিপুপ্লুবে ।
প্রবিশ্য নগরীং লঙ্কাং কপিরাজহিতঙ্করঃ ॥ 2 ॥
চক্রেঽথ পাদং সব্যং চ শত্রূণাং স তু মূর্ধনি ।
প্রবিষ্টঃ সত্ত্বসম্পন্নো নিশাযাং মারুতাত্মজঃ ॥ 3 ॥
স মহাপথমাস্থায মুক্তাপুষ্পবিরাজিতম্ ।
ততস্তু তাং পুরীং লঙ্কাং রম্যামভিযযৌ কপিঃ ॥ 4 ॥
হসিতোত্কৃষ্টনিনদৈস্তূর্যঘোষপুরস্সরৈঃ ।
বজ্রাঙ্কুশনিকাশৈশ্চ বজ্রজালবিভূষিতৈঃ ॥ 5 ॥
গৃহমেঘৈঃ পুরী রম্যা বভাসে দ্যৌরিবাম্বুদৈঃ ।
প্রজজ্বাল ততো লঙ্কা রক্ষোগণগৃহৈঃ শুভৈঃ ॥ 6 ॥
সিতাভ্রসদৃশৈশ্চিত্রৈঃ পদ্মস্বস্তিকসংস্থিতৈঃ ।
বর্ধমানগৃহৈশ্চাপি সর্বতঃ সুবিভূষিতা ॥ 7 ॥
তাং চিত্রমাল্যাভরণাং কপিরাজহিতঙ্করঃ ।
রাঘবার্থং চরন্ শ্রীমান্ দদর্শ চ ননন্দ চ ॥ 8 ॥
ভবনাদ্ভবনং গচ্ছন্ দদর্শ পবনাত্মজঃ ।
বিবিধাকৃতিরূপাণি ভবনানি ততস্ততঃ ॥ 9 ॥
শুশ্রাব মধুরং গীতং ত্রিস্থানস্বরভূষিতম্ ।
স্ত্রীণাং মদসমৃদ্ধানাং দিবি চাপ্সরসামিব ॥ 10 ॥
শুশ্রাব কাঞ্চীনিনদং নূপুরাণাং চ, নিঃস্বনম্ ।
সোপাননিনদাংশ্চৈব ভবনেষু মহাত্মনাম্ ॥ 11 ॥
অস্ফোটিতনিনাদাংশ্চ ক্ষ্বেলিতাংশ্চ ততস্ততঃ ।
শুশ্রাব জপতাং তত্র মন্ত্রান্ রক্ষোগৃহেষু বৈ ॥ 12 ॥
স্বাধ্যাযনিরতাংশ্চৈব যাতুধানান্ দদর্শ সঃ ।
রাবণস্তবসংযুক্তান্ গর্জতো রাক্ষসানপি ॥ 13 ॥
রাজমার্গং সমাবৃত্য স্থিতং রক্ষোবলং মহত্ ।
দদর্শ মধ্যমে গুল্মে রাবণস্য চরান্ বহূন্ ॥ 14 ॥
দীক্ষিতান্ জটিলান্ মুণ্ডান্ গোজিনাম্বরবাসসঃ ।
দর্ভমুষ্টিপ্রহরণানগ্নিকুণ্ডাযুঘাংস্তথা ॥ 15 ॥
কূটমুদ্গরপাণীংশ্চ দণ্ডাযুধধরানপি ।
একাক্ষানেককর্ণাংশ্চ লম্বোদরপযোধরান্ ॥ 16 ॥
করালান্ ভুগ্নবক্ত্রাংশ্চ বিকটান্ বামনাংস্তথা ।
ধন্বিনঃ খঙ্গিনশ্চৈব শতঘ্নীমুসলাযুধান্ ॥ 17 ॥
পরিঘোত্তমহস্তাংশ্চ বিচিত্রকবচোজ্জ্বলান্ ।
নাতিস্থূলান্নাতিকৃশান্নাতিদীর্ঘাতিহ্রস্বকান্ ॥ 18 ॥
নাতিগৌরান্নাতিকৃষ্ণান্নাতিকুব্জান্ন বামনান্ ।
বিরূপান্ বহুরূপাংশ্চ সুরূপাংশ্চ সুবর্চসঃ ॥ 19 ॥
ধ্বজীন্ পতাকিনশ্চৈব দদর্শ বিবিধাযুধান্ ।
শক্তিবৃক্ষাযুধাংশ্চৈব পট্টিসাশনিধারিণঃ ॥ 20 ॥
ক্ষেপণীপাশহস্তাংশ্চ দদর্শ স মহাকপিঃ ।
স্রগ্বিণস্ত্বনুলিপ্তাংশ্চ বরাভরণভূষিতান্ ॥ 21 ॥
নানাবেষসমাযুক্তান্ যথাস্স্বৈরগতান্ বহূন্ ।
তীক্ষ্ণশূলধরাংশ্চৈব বজ্রিণশ্চ মহাবলান্ ॥ 22 ॥
শতসাহস্রমব্যগ্রমারক্ষং মধ্যমং কপিঃ ।
রক্ষোধিপতিনির্দিষ্টং দদর্শান্তঃপুরাগ্রতঃ ॥ 23 ॥
স তদা তদ্গৃহং দৃষ্ট্বা মহাহাটকতোরণম্ ।
রাক্ষসেন্দ্রস্য বিখ্যাতমদ্রিমূর্ধ্নি প্রতিষ্ঠিতম্ ॥ 24 ॥
পুণ্ডরীকাবতংসাভিঃ পরিখাভিরলঙ্কৃতম্ ।
প্রাকারাবৃতমত্যন্তং দদর্শ স মহাকপিঃ ॥ 25 ॥
ত্রিবিষ্টপনিভং দিব্যং দিব্যনাদনিনাদিতম্ ।
বাজিহেষিতসঙ্ঘুষ্টং নাদিতং ভূষণৈস্তথা ॥ 26 ॥
রথৈর্যানৈর্বিমানৈশ্চ তথা হযগজৈঃ শুভৈঃ ।
বারণৈশ্চ চতুর্থন্তৈঃ শ্বেতাভ্রনিচযোপমৈঃ ॥ 27 ॥
ভূষিতং রুচিরদ্বারং মত্তৈশ্চ মৃগপক্ষিভিঃ ।
রক্ষিতং সুমহাবীর্যৈর্যাতুধানৈঃ সহস্রশঃ ।
রাক্ষসাধিপতের্গুপ্তমাবিবেশ মহাকপিঃ ॥ 28 ॥
সহেমজাম্বূনদচক্রবালং মহার্হমুক্তামণিভূষিতান্তম্ ।
পরার্থ্যকালাগুরুচন্দনাক্তং স রাবণান্তঃপুরমাবিবেশ ॥ 29 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে চতুর্থস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
sa nirjitya purīṃ śreṣṭhāṃ laṅkāṃ tāṃ kāmarūpiṇīm |
vikrameṇa mahātejā hanumān kapisattamaḥ || 1 ||
advāreṇa ca mahābāhuḥ prākāramabhipupluve |
praviśya nagarīṃ laṅkāṃ kapirājahitaṅkaraḥ || 2 ||
cakre'tha pādaṃ savyaṃ ca śatrūṇāṃ sa tu mūrdhani |
praviṣṭaḥ sattvasampanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ || 3 ||
sa mahāpathamāsthāya muktāpuṣpavirājitam |
tatastu tāṃ purīṃ laṅkāṃ ramyāmabhiyayau kapiḥ || 4 ||
hasitotkṛṣṭaninadaistūryaghoṣapurassaraiḥ |
vajrāṅkuśanikāśaiśca vajrajālavibhūṣitaiḥ || 5 ||
gṛhameghaiḥ purī ramyā babhāse dyaurivāmbudaiḥ |
prajajvāla tato laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ || 6 ||
sitābhrasadṛśaiścitraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ |
vardhamānagṛhaiścāpi sarvataḥ suvibhūṣitā || 7 ||
tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṅkaraḥ |
rāghavārthaṃ caran śrīmān dadarśa ca nananda ca || 8 ||
bhavanādbhavanaṃ gacchan dadarśa pavanātmajaḥ |
vividhākṛtirūpāṇi bhavanāni tatastataḥ || 9 ||
śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam |
strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasāmiva || 10 ||
śuśrāva kāñcīninadaṃ nūpurāṇāṃ ca, niḥsvanam |
sopānaninadāṃścaiva bhavaneṣu mahātmanām || 11 ||
asphoṭitaninādāṃśca kṣvelitāṃśca tatastataḥ |
śuśrāva japatāṃ tatra mantrān rakṣogṛheṣu vai || 12 ||
svādhyāyaniratāṃścaiva yātudhānān dadarśa saḥ |
rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasānapi || 13 ||
rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat |
dadarśa madhyame gulme rāvaṇasya carān bahūn || 14 ||
dīkṣitān jaṭilān muṇḍān gojināmbaravāsasaḥ |
darbhamuṣṭipraharaṇānagnikuṇḍāyughāṃstathā || 15 ||
kūṭamudgarapāṇīṃśca daṇḍāyudhadharānapi |
ekākṣānekakarṇāṃśca lambodarapayodharān || 16 ||
karālān bhugnavaktrāṃśca vikaṭān vāmanāṃstathā |
dhanvinaḥ khaṅginaścaiva śataghnīmusalāyudhān || 17 ||
parighottamahastāṃśca vicitrakavacojjvalān |
nātisthūlānnātikṛśānnātidīrghātihrasvakān || 18 ||
nātigaurānnātikṛṣṇānnātikubjānna vāmanān |
virūpān bahurūpāṃśca surūpāṃśca suvarcasaḥ || 19 ||
dhvajīn patākinaścaiva dadarśa vividhāyudhān |
śaktivṛkṣāyudhāṃścaiva paṭṭisāśanidhāriṇaḥ || 20 ||
kṣepaṇīpāśahastāṃśca dadarśa sa mahākapiḥ |
sragviṇastvanuliptāṃśca varābharaṇabhūṣitān || 21 ||
nānāveṣasamāyuktān yathāssvairagatān bahūn |
tīkṣṇaśūladharāṃścaiva vajriṇaśca mahābalān || 22 ||
śatasāhasramavyagramārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ |
rakṣodhipatinirdiṣṭaṃ dadarśāntaḥpurāgrataḥ || 23 ||
sa tadā tadgṛhaṃ dṛṣṭvā mahāhāṭakatoraṇam |
rākṣasendrasya vikhyātamadrimūrdhni pratiṣṭhitam || 24 ||
puṇḍarīkāvataṃsābhiḥ parikhābhiralaṅkṛtam |
prākārāvṛtamatyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 25 ||
triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādanināditam |
vājiheṣitasaṅghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇaistathā || 26 ||
rathairyānairvimānaiśca tathā hayagajaiḥ śubhaiḥ |
vāraṇaiśca caturthantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ || 27 ||
bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiśca mṛgapakṣibhiḥ |
rakṣitaṃ sumahāvīryairyātudhānaiḥ sahasraśaḥ |
rākṣasādhipaterguptamāviveśa mahākapiḥ || 28 ||
sahemajāmbūnadacakravālaṃ mahārhamuktāmaṇibhūṣitāntam |
parārthyakālāgurucandanāktaṃ sa rāvaṇāntaḥpuramāviveśa || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe caturthassargaḥ ||