📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.23 সুন্দরকাণ্ড - ত্রযোবিংশ সর্গঃ
5.23 Sundarakanda - Trayovimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ ত্রযোবিংশস্সর্গঃ ।
ইত্যুক্ত্বা মৈথিলীং রাজা রাবণঃ শত্রুরাবণঃ ।
সন্দিশ্য চ ততঃ সর্বা রাক্ষসীর্নির্জগাম হ ॥ 1 ॥
নিষ্ক্রান্তে রাক্ষসেন্দ্রে তু পুনরন্তঃপুরং গতে ।
রাক্ষস্যো ভীমরূপাস্তাঃ সীতাং সমভিদুদ্রুবুঃ ॥ 2 ॥
ততঃ সীতামুপাগম্য রাক্ষস্যঃ ক্রোধমূর্ছিতাঃ ।
পরং পরুষযা বাচা বৈদেহীমিদমব্রুবন্ ॥ 3 ॥
পৌলস্ত্যস্য বরিষ্ঠস্য রাবণস্য মহাত্মনঃ ।
দশগ্রীবস্য ভার্যা ত্বং সীতে ন বহুমন্যসে ॥ 4 ॥
ততস্ত্বেকজটা নাম রাক্ষসী বাক্যমব্রবীত্ ।
আমন্ত্য্র ক্রোধাতাম্রাক্ষী সীতাং করতলোদরীম্ ॥ 5 ॥
প্রজাপতীনাং ষণ্ণাং তু চতুর্থো যঃ প্রজাপতিঃ ।
মানসো ব্রহ্মণঃ পুত্রঃ পুলস্ত্য ইতি বিশ্রুতঃ ॥ 6 ॥
পুলস্ত্যস্য তু তেজস্বী মহর্ষির্মানসঃ সুতঃ ।
নাম্না স বিশ্রবা নাম প্রজাপতিসমপ্রভঃ ॥ 7 ॥
তস্য পুত্রো বিশালাক্ষি রাবণঃ শত্রুরাবণঃ ।
তস্য ত্বং রাক্ষসেন্দ্রস্য ভার্যা ভবিতুমর্হসি ॥ 8 ॥
মযোক্তং চারুসর্বাঙ্গিঃ বাক্যং কিং নানুমন্যসে ।
ততো হরিজটা নাম রাক্ষসী বাক্যমব্রবীত্ ॥ 9 ॥
বিবর্ত্য নযনে কোপান্মার্জারসদৃশেক্ষণা ।
যেন দেবাস্ত্রযস্ত্রিংশদ্দেবরাজশ্চ নির্জিতাঃ ॥ 10 ॥
তস্য ত্বং রাক্ষসেন্দ্রস্য ভার্যা ভবিতুমর্হসি ।
ততস্তু প্রঘসা নাম রাক্ষসী ক্রোধমূর্ছিতা ॥ 11 ॥
ভর্ত্সযন্তী তদা ঘোরমিদং বচনমব্রবীত্ ।
বীর্যোত্সিক্তস্য শূরস্য সঙ্গ্রামেষু নিবর্তিনঃ ॥ 12 ॥
বলিনো বীর্যযুক্তস্য ভার্যাত্বং কিং ন লপ্স্যসে ।
প্রিযাং বহুমতাং ভার্যাং ত্যক্ত্বা রাজা মহাবলঃ ॥ 13 ॥
সর্বাসাং চ মহাভাগাং ত্বামুপৈষ্যতি রাবণঃ ।
সমৃদ্ধং স্ত্রীসহস্রেণ নানারত্নোপশোভিতম্ ॥ 14 ॥
অন্তঃপুরং সমুত্সৃজ্য ত্বামুপৈষ্যতি রাবণঃ ।
অন্যা তু বিকটা নাম রাক্ষসী বাক্যমব্রবীত্ ॥ 15 ॥
অসকৃদ্দেবতা যুদ্ধে নাগগন্ধর্বদানবাঃ ।
নির্জিতাঃ সমরে যেন স তে পার্শ্বমুপাগতঃ ॥ 16 ॥
তস্য সর্বসমৃদ্ধস্য রাবণস্য মহাত্মনঃ ।
কিমদ্য রাক্ষসেন্দ্রস্য ভার্যাত্বং নেচ্ছসেঽধমে ॥ 17 ॥
ততস্তু দুর্মুখী নাম রাক্ষসী বাক্যমব্রবীত্ ।
যস্য সূর্যো ন তপতি ভীতো যস্য চ মারুতঃ ॥ 18 ॥
ন বাতি স্মাযতাপাঙ্গে কিং ত্বং তস্য ন তিষ্ঠসি ।
পুষ্পবৃষ্টিং চ তরবো মুমুচুর্যস্য বৈ ভযাত্ ॥ 19 ॥
শৈলাশ্চ সুভ্রু পানীযং জলদাশ্চ যদেচ্ছতি ।
তস্য নৈরৃতরাজস্য রাজরাজস্য ভামিনি ॥ 20 ॥
কিং ত্বং ন কুরুষে বুদ্ধিং ভার্যার্থে রাবণস্য হি ।
সাধু তে তত্ত্বতো দেবি কথিতং সাধু ভামিনি ॥ 21 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে ত্রযোবিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
ityuktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
sandiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīrnirjagāma ha || 1 ||
niṣkrānte rākṣasendre tu punarantaḥpuraṃ gate |
rākṣasyo bhīmarūpāstāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ || 2 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
paraṃ paruṣayā vācā vaidehīmidamabruvan || 3 ||
paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
daśagrīvasya bhāryā tvaṃ sīte na bahumanyase || 4 ||
tatastvekajaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt |
āmantyra krodhātāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm || 5 ||
prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ |
mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ || 6 ||
pulastyasya tu tejasvī maharṣirmānasaḥ sutaḥ |
nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ || 7 ||
tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi || 8 ||
mayoktaṃ cārusarvāṅgiḥ vākyaṃ kiṃ nānumanyase |
tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 9 ||
vivartya nayane kopānmārjārasadṛśekṣaṇā |
yena devāstrayastriṃśaddevarājaśca nirjitāḥ || 10 ||
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi |
tatastu praghasā nāma rākṣasī krodhamūrchitā || 11 ||
bhartsayantī tadā ghoramidaṃ vacanamabravīt |
vīryotsiktasya śūrasya saṅgrāmeṣu nivartinaḥ || 12 ||
balino vīryayuktasya bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ || 13 ||
sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam || 14 ||
antaḥpuraṃ samutsṛjya tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
anyā tu vikaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 15 ||
asakṛddevatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ |
nirjitāḥ samare yena sa te pārśvamupāgataḥ || 16 ||
tasya sarvasamṛddhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
kimadya rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase'dhame || 17 ||
tatastu durmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt |
yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ || 18 ||
na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi |
puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucuryasya vai bhayāt || 19 ||
śailāśca subhru pānīyaṃ jaladāśca yadecchati |
tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini || 20 ||
kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi |
sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||