📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.21 সুন্দরকাণ্ড - একবিংশ সর্গঃ
5.21 Sundarakanda - Ekavimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ একবিংশস্সর্গঃ ।
তস্য তদ্বচনং শ্রুত্বা সীতা রৌদ্রস্য রক্ষসঃ ।
আর্তা দীনস্বরা দীনং প্রত্যুবাচ শনৈর্বচঃ ॥ 1 ॥
দুঃখার্তা রুদতী সীতা বেপমানা তপস্বিনী ।
চিন্তযন্তী বরারোহা পতিমেব পতিব্রতা ॥ 2 ॥
তৃণমন্তরতঃ কৃত্বা প্রত্যুবাচ শুচিস্মিতা ।
নিবর্তয মনো মত্তঃ স্বজনে ক্রিযতাং মনঃ ॥ 3 ॥
ন মাং প্রার্থযিতুং যুক্তং সুসিদ্ধিমিব পাপকৃত্ ।
অকার্যং ন মযা কার্যমেকপত্ন্যা বিগর্হিতম্ ॥ 4 ॥
কুলং সম্প্রাপ্তযা পুণ্যং কুলে মহতি জাতযা ।
এবমুক্ত্বা তু বৈদেহী রাবণং তং যশস্বিনী ॥ 5 ॥
রাক্ষসং পৃষ্ঠতঃ কৃত্বা ভূযো বচনমব্রবীত্ ।
নাহমৌপযিকী ভার্যা পরভার্যা সতী তব ॥ 6 ॥
সাধু ধর্মমবেক্ষস্ব সাধু সাধুব্রতং চর ।
যথা তব তথান্যেষাং দারা রক্ষ্যা নিশাচর ॥ 7 ॥
আত্মানমুপমাং কৃত্বা স্বেষু দারেষু রম্যতাম্ ।
অতুষ্টং স্বেষু দারেষু চপলং চলিতেন্দ্রিযম্ ॥ 8 ॥
নযন্তি নিকৃতিপ্রজ্ঞং পরদারাঃ পরাভবম্ ।
ইহ সন্তো ন বা সন্তি সতো বা নানুবর্তসে ॥ 9 ॥
তথাহি বিপরীতা তে বুদ্ধিরাচারবর্জিতা ।
বচো মিথ্যাপ্রণীতাত্মা পথ্যমুক্তং বিচক্ষণৈঃ ॥ 10 ॥
রাক্ষসানামভাবায ত্বং বা ন প্রতিপদ্যসে ।
অকৃতাত্মানমাসাদ্য রাজানমনযে রতম্ ॥ 11 ॥
সমৃদ্ধানি বিনশ্যন্তি রাষ্ট্রাণি নগরাণি চ ।
তথেযং ত্বাং সমাসাদ্য লঙ্কা রত্নৌঘসঙ্কুলা ॥ 12 ॥
অপরাধাত্তবৈকস্য নচিরাদ্বিনশিষ্যতি ।
স্বকৃতৈর্হন্যমানস্য রাবণাদীর্ঘদর্শিনঃ ॥ 13 ॥
অভিনন্দন্তি ভূতানি বিনাশে পাপকর্মণঃ ।
এবং ত্বাং পাপকর্মাণং বক্ষ্যন্তি নিকৃতা জনাঃ ॥ 14 ॥
দিষ্ট্যৈতদ্ব্যসনং প্রাপ্তো রৌদ্র ইত্যেব হর্ষিতাঃ ।
শক্যা লোভযিতুং নাহমৈশ্বর্যেণ ধনেন বা ॥ 15 ॥
অনন্যা রাঘবেণাহং ভাস্করেণ প্রভা যথা ।
উপধায ভুজং তস্য লোকনাথস্য সত্কৃতম্ ॥ 16 ॥
কথং নামোপধাস্যামি ভুজমন্যস্য কস্য চিত্ ।
অহমৌপযিকী ভার্যা তস্যৈব বসুধাপতেঃ ॥ 17 ॥
ব্রতস্নাতস্য বিপ্রস্য বিদ্যেব বিদিতাত্মনঃ ।
সাধু রাবণ রামেণ মাং সমানয দুঃখিতাম্ ॥ 18 ॥
বনে বাশিতযা সার্ধং করেণ্বেব গজাধিপম্ ।
মিত্রমৌপযিকং কর্তুং রামঃ স্থানং পরীপ্সতা ॥ 19 ॥
বধং চানিচ্ছতা ঘোরং ত্বযাসৌ পুরুষর্ষভঃ ।
বিদিতঃ স হি ধর্মজ্ঞঃ শরণাগতবত্সলঃ ॥ 20 ॥
তেন মৈত্রী ভবতু তে যদি জীবিতুমিচ্ছসি ।
প্রসাদযস্ব ত্বং চৈনং শরণাগতবত্সলম্ ॥ 21 ॥
মাং চাস্মৈ নিযতো ভূত্বা নির্যাতযিতুমর্হসি ।
এবং হি তে ভবেত্স্বস্তি সম্প্রদায রঘূত্তমে ॥ 22 ॥
অন্যথা ত্বং হি কুর্বাণো বধং প্রাপ্স্যসি রাবণ ।
বর্জযেদ্বজ্রমুত্সৃষ্টং বর্জযেদন্তকশ্চিরম্ ॥ 23 ॥
ত্বদ্বিধং তু ন সঙ্কৃদ্ধো লোকনাথঃ স রাঘবঃ ।
রামস্য ধনুষঃ শব্দং শ্রোষ্যসি ত্বং মহাস্বনম্ ॥ 24 ॥
শতক্রতুবিসৃষ্টস্য নির্ঘোষমশনেরিব ।
ইহ শীঘ্রং সুপর্বাণো জ্বলিতাস্যা ইবোরগাঃ ॥ 25 ॥
ইষবো নিপতিষ্যন্তি রামলক্ষ্মণলক্ষণাঃ ।
রক্ষাংসি পরিনিঘ্নন্তঃ পুর্যামস্যাং সমন্ততঃ ॥ 26 ॥
অসম্পাতং করিষ্যন্তি পতন্তঃ কঙ্কবাসসঃ ।
রাক্ষসেন্দ্রমহাসর্পান্ স রামগরুডো মহান্ ॥ 27 ॥
উদ্ধরিষ্যতি বেগেন বৈনতেয ইবোরগান্ ।
অপনেষ্যতি মাং ভর্তা ত্বত্তঃ শীঘ্রমরিন্দমঃ ॥ 28 ॥
অসুরেভ্যঃ শ্রিযং দীপ্তাং বিষ্ণুস্ত্রিভিরিব ক্রমৈঃ ।
জনস্থানে হতস্থানে নিহতে রক্ষসাং বলে ॥ 29 ॥
অশক্তেন ত্বযা রক্ষঃ কৃতমেতদসাধু বৈ ।
আশ্রমং তু তযোঃ শূন্যং প্রবিশ্য নরসিংহযোঃ ॥ 30 ॥
গোচরং গতযোর্ভ্রাত্রোরপনীতা ত্বযাধম ।
ন হি গন্ধমুপাঘ্রায রামলক্ষ্মণযোস্ত্বযা ॥ 31 ॥
শক্যং সন্দর্শনে স্থাতুং শুনা শার্দূলযোরিব ।
তস্য তে বিগ্রহে তাভ্যাং যুগগ্রহণমস্থিরম্ ॥ 32 ॥
বৃত্রস্যেবেন্দ্রবাহুভ্যাং বাহোরেকস্য বিগ্রহে ।
ক্ষিপ্রং তব স নাথো মে রামঃ সৌমিত্রিণা সহ ॥ 33 ॥
তোযমল্পমিবাদিত্যঃ প্রাণানাদাস্যতে শরৈঃ ।
গিরিং কুবেরস্য গতোঽথ বালযং সভাং গতো বা বরুণস্য রাজ্ঞঃ ।
অসংশযং দাশরথের্ন মোক্ষ্যসে মহাদ্রুমঃ কালহতোঽশনেরিব ॥ 34 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে একবিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ |
ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanairvacaḥ || 1 ||
duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī |
cintayantī varārohā patimeva pativratā || 2 ||
tṛṇamantarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā |
nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ || 3 ||
na māṃ prārthayituṃ yuktaṃ susiddhimiva pāpakṛt |
akāryaṃ na mayā kāryamekapatnyā vigarhitam || 4 ||
kulaṃ samprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā |
evamuktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī || 5 ||
rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanamabravīt |
nāhamaupayikī bhāryā parabhāryā satī tava || 6 ||
sādhu dharmamavekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara |
yathā tava tathānyeṣāṃ dārā rakṣyā niśācara || 7 ||
ātmānamupamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām |
atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam || 8 ||
nayanti nikṛtiprajñaṃ paradārāḥ parābhavam |
iha santo na vā santi sato vā nānuvartase || 9 ||
tathāhi viparītā te buddhirācāravarjitā |
vaco mithyāpraṇītātmā pathyamuktaṃ vicakṣaṇaiḥ || 10 ||
rākṣasānāmabhāvāya tvaṃ vā na pratipadyase |
akṛtātmānamāsādya rājānamanaye ratam || 11 ||
samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca |
tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaughasaṅkulā || 12 ||
aparādhāttavaikasya nacirādvinaśiṣyati |
svakṛtairhanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ || 13 ||
abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ |
evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ || 14 ||
diṣṭyaitadvyasanaṃ prāpto raudra ityeva harṣitāḥ |
śakyā lobhayituṃ nāhamaiśvaryeṇa dhanena vā || 15 ||
ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā |
upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam || 16 ||
kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujamanyasya kasya cit |
ahamaupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ || 17 ||
vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ |
sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām || 18 ||
vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam |
mitramaupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā || 19 ||
vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ |
viditaḥ sa hi dharmajñaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ || 20 ||
tena maitrī bhavatu te yadi jīvitumicchasi |
prasādayasva tvaṃ cainaṃ śaraṇāgatavatsalam || 21 ||
māṃ cāsmai niyato bhūtvā niryātayitumarhasi |
evaṃ hi te bhavetsvasti sampradāya raghūttame || 22 ||
anyathā tvaṃ hi kurvāṇo vadhaṃ prāpsyasi rāvaṇa |
varjayedvajramutsṛṣṭaṃ varjayedantakaściram || 23 ||
tvadvidhaṃ tu na saṅkṛddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ |
rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam || 24 ||
śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣamaśaneriva |
iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ || 25 ||
iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ |
rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryāmasyāṃ samantataḥ || 26 ||
asampātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ |
rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān || 27 ||
uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān |
apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghramarindamaḥ || 28 ||
asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇustribhiriva kramaiḥ |
janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale || 29 ||
aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtametadasādhu vai |
āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ || 30 ||
gocaraṃ gatayorbhrātrorapanītā tvayādhama |
na hi gandhamupāghrāya rāmalakṣmaṇayostvayā || 31 ||
śakyaṃ sandarśane sthātuṃ śunā śārdūlayoriva |
tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇamasthiram || 32 ||
vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhorekasya vigrahe |
kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha || 33 ||
toyamalpamivādityaḥ prāṇānādāsyate śaraiḥ |
giriṃ kuberasya gato'tha vālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ |
asaṃśayaṃ dāśaratherna mokṣyase mahādrumaḥ kālahato'śaneriva || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||