📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.13 সুন্দরকাণ্ড - ত্রযোদশ সর্গঃ
5.13 Sundarakanda - Trayodasha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ ত্রযোদশস্সর্গঃ ।
বিমানাত্তু সুসম্ক্রম্য প্রাকারং হরিযূথপঃ ।
হনুমান্বেগবানাসীদ্যথা বিদ্যুদ্ঘনান্তরে ॥ 1 ॥
সম্পরিক্রম্য হনুমান্রাবণস্য নিবেশনাত্ ।
অদৃষ্ট্বা জানকীং সীতামব্রবীদ্বচনং কপিঃ ॥ 2 ॥
ভূযিষ্ঠং লোলিতা লঙ্কা রামস্য চরতা প্রিযম্ ।
ন হি পশ্যামি বৈদেহীং সীতাং সর্বাঙ্গশোভনাম্ ॥ 3 ॥
পল্বলানি তটাকানি সরাংসি সরিতস্তথা ।
নদ্যোঽনূপবনান্তাশ্চ দুর্গাশ্চ ধরণীধরাঃ ॥ 4 ॥
লোলিতা বসুধা সর্বা ন তু পশ্যামি জানকীম্ ।
ইহ সম্পাতিনা সীতা রাবণস্য নিবেশনে ॥ 5 ॥
আখ্যাতা গৃধ্ররাজেন ন চ পশ্যামি তামহম্ ।
কিং নু সীতাঽথ বৈদেহী মৈথিলী জনকাত্মজা ॥ 6 ॥
উপতিষ্ঠেত বিবশা রাবণং দুষ্টচারিণম্ ।
ক্ষিপ্রমুত্পততো মন্যে সীতামাদায রক্ষসঃ ॥ 7 ॥
বিভ্যতো রামবাণানামন্তরা পতিতা ভবেত্ ।
অথবা হ্রিযমাণাযাঃ পথি সিদ্ধনিষেবিতে ॥ 8 ॥
মন্যে পতিতমার্যাযা হৃদযং প্রেক্ষ্য সাগরম্ ।
রাবণস্যোরুবেগেন ভুজাভ্যাং পীডিতেন চ ॥ 9 ॥
তযা মন্যে বিশালাক্ষ্যা ত্যক্তং জীবিতমার্যযা ।
উপর্যুপরি বা নূনং সাগরং ক্রমতস্তদা ॥ 10 ॥
বিবেষ্টমানা পতিতা সাগরে জনকাত্মজা ।
অহো ক্ষুদ্রেণ বাঽনেন রক্ষন্তী শীলমাত্মনঃ ॥ 11 ॥
অবন্ধুর্ভক্ষিতা সীতা রাবণেন তপস্বিনী ।
অথবা রাক্ষসেন্দ্রস্য পত্নীভিরসিতেক্ষণা ॥ 12 ॥
অদুষ্টা দুষ্টভাবাভির্ভক্ষিতা সা ভবিষ্যতি ।
সম্পূর্ণচন্দ্রপ্রতিমং পদ্মপত্রনিভেক্ষণম্ ॥ 13 ॥
রামস্য ধ্যাযতী বক্ত্রং পঞ্চত্বং কৃপণা গতা ।
হা রাম লক্ষ্মণেত্যেবং হাঽযোধ্যে চেতি মৈথিলী ॥ 14 ॥
বিলপ্য বহু বৈদেহী ন্যস্তদেহা ভবিষ্যতি ।
অথবা নিহিতা মন্যে রাবণস্য নিবেশনে ॥ 15 ॥
নূনং লালপ্যতে সীতা পঞ্জরস্থেব শারিকা ।
জনকস্য সুতা সীতা রামপত্নী সুমধ্যমা ॥ 16 ॥
কথমুত্পলপত্রাক্ষী রাবণস্য বশং ব্রজেত্ ।
বিনষ্টা বা প্রণষ্টা বা মৃতা বা জনকাত্মজা ॥ 17 ॥
রামস্য প্রিযভার্যস্য ন নিবেদযিতুং ক্ষমম্ ।
নিবেদ্যমানে দোষস্স্যাদ্দোষস্স্যাদনিবেদনে ॥ 18 ॥
কথং নু খলু কর্তব্যং বিষমং প্রতিভাতি মে ।
অস্মিন্নেবঙ্গতে কার্যে প্রাপ্তকালং ক্ষমং চ কিম্ ॥ 19 ॥
ভবেদিতি মতং ভূযো হনুমান্প্রবিচারযত্ ।
যদি সীতামদৃষ্ট্বাঽহং বানরেন্দ্রপুরীমিতঃ ॥ 20 ॥
গমিষ্যামি ততঃ কো মে পুরুষার্থো ভবিষ্যতি ।
মমেদং লঙ্ঘনং ব্যর্থং সাগরস্য ভবিষ্যতি ॥ 21 ॥
প্রবেশশ্চৈব লঙ্কাযাঃ রাক্ষসানাং চ দর্শনম্ ।
কিং মাং বক্ষ্যতি সুগ্রীবো হরযো বা সমাগতাঃ ॥ 22 ॥
কিষ্কিন্ধাং সমনুপ্রাপ্তং তৌ বা দশরথাত্মজৌ ।
গত্বা তু যদি কাকুত্স্থং বক্ষ্যামি পরমপ্রিযম্ ॥ 23 ॥
ন দৃষ্টেতি মযা সীতা ততস্তক্ষ্যতি জীবিতম্ ।
পরুষং দারুণং ক্রূরং তীক্ষ্ণমিন্দ্রিযতাপনম্ ॥ 24 ॥
সীতানিমিত্তং দুর্বাক্যং শ্রুত্বা স ন ভবিষ্যতি ।
তং তু কৃচ্ছ্রগতং দৃষ্ট্বা পঞ্চত্বগতমানসম্ ॥ 25 ॥
ভৃশানুরক্তো মেধাবী ন ভবিষ্যতি লক্ষ্মণঃ ।
বিনষ্টৌ ভ্রাতরৌ শ্রুত্বা ভরতোঽপি মরিষ্যতি ॥ 26 ॥
ভরতং চ মৃতং দৃষ্ট্বা শত্রুঘ্নো ন ভবিষ্যতি ।
পুত্রান্মৃতান্সমীক্ষ্যাথ ন ভবিষ্যন্তি মাতরঃ ॥ 27 ॥
কৌসল্যা চ সুমিত্রা চ কৈকেযী চ ন সংশযঃ ।
কৃতজ্ঞস্সত্যসন্ধশ্চ সুগ্রীবঃ প্লবগাধিপঃ ॥ 28 ॥
রামং তথা গতং দৃষ্ট্বা ততস্ত্যক্ষ্যতি জীবিতম্ ।
দুর্মনা ব্যথিতা দীনা নিরানন্দা তপস্বিনী ॥ 29 ॥
পীডিতা ভর্তৃশোকেন রুমা ত্যক্ষ্যতি জীবিতম্ ।
বালিজেন তু দুঃখেন পীডিতা শোককর্শিতা ॥ 30 ॥
পঞ্চত্বং চ গতে রাজ্ঞি তারাঽপি ন ভবিষ্যতি ।
মাতাপিত্রোর্বিনাশেন সুগ্রীবব্যসনেন চ ॥ 31 ॥
কুমারোঽপ্যঙ্গদঃ কস্মাদ্ধারযিষ্যতি জীবিতম্ ।
ভর্তৃজেন তু দুঃখেন হ্যভিভূতা বনৌকসঃ ॥ 32 ॥
শিরাংস্যভিহনিষ্যন্তি তলৈর্মুষ্টিভিরেব চ ।
সান্ত্বেনানুপ্রদানেন মানেন চ যশস্বিনা ॥ 33 ॥
লালিতাঃ কপিরাজেন প্রাণাংস্ত্যক্ষ্যন্তি বানরাঃ ।
ন বনেষু ন শৈলেষু ন নিরোধেষু বা পুনঃ ॥ 34 ॥
ক্রীডামনুভবিষ্যন্তি সমেত্য কপিকুঞ্জরাঃ ।
সপুত্রদারাস্সামাত্যা ভর্তৃব্যসনপীডিতাঃ ॥ 35 ॥
শৈলাগ্রেভ্যঃ পতিষ্যন্তি সমেষু বিষমেষু চ ।
বিষমুদ্বন্ধনং বাপি প্রবেশং জ্বলনস্য বা ॥ 36 ॥
উপবাসমথো শস্ত্রং প্রচরিষ্যন্তি বানরাঃ ।
ঘোরমারোদনং মন্যে গতে মযি ভবিষ্যতি ॥ 37 ॥
ইক্ষ্বাকুকুলনাশশ্চ নাশশ্চৈব বনৌকসাম্ ।
সোঽহং নৈব গমিষ্যামি কিষ্কিন্ধাং নগরীমিতঃ ॥ 38 ॥
ন চ শক্ষ্যাম্যহং দ্রষ্টুং সুগ্রীবং মৈথিলীং বিনা ।
ময্যগচ্ছতি চেহস্থে ধর্মাত্মানৌ মহারথৌ ॥ 39 ॥
আশযা তৌ ধরিষ্যেতে বানরাশ্চ মনস্বিনঃ ।
হস্তাদানো মুখাদানো নিযতো বৃক্ষমূলিকঃ ॥ 40 ॥
বানপ্রস্থো ভবিষ্যামি হ্যদৃষ্ট্বা জনকাত্মজাম্ ।
সাগরানূপজে দেশে বহুমূলফলোদকে ॥ 41 ॥
চিতাং কৃত্বা প্রবেক্ষ্যামি সমিদ্ধমরণীসুতম্ ।
উপবিষ্টস্য বা সম্যগ্লিঙ্গিনীং সাধযিষ্যতঃ ॥ 42 ॥
শরীরং ভক্ষযিষ্যন্তি বাযসাঃ শ্বাপদানি চ ।
ইদং মহর্ষিভির্দৃষ্টং নির্যাণমিতি মে মতিঃ ॥ 43 ॥
সম্যগাপঃ প্রবেক্ষ্যামি ন চেত্পশ্যামি জানকীম্ ।
সুজাতমূলা সুভগা কীর্তিমালা যশস্বিনী ॥ 44 ॥
প্রভগ্না চিররাত্রীযং মম সীতামপশ্যতঃ ।
তাপসো বা ভবিষ্যামি নিযতো বৃক্ষমূলিকঃ ॥ 45 ॥
নেতঃ প্রতিগমিষ্যামি তামদৃষ্ট্বাসিতেক্ষণাম্ ।
যদীতঃ প্রতিগচ্ছামি সীতামনধিগম্য তাম্ ॥ 46 ॥
অঙ্গদস্সহ তৈস্সর্বৈর্বানরৈর্ন ভবিষ্যতি ।
বিনাশে বহবো দোষা জীবন্ ভদ্রাণি পশ্যতি ॥ 47 ॥
তস্মাত্প্রাণান্ ধরিষ্যামি ধ্রুবো জীবিতসঙ্গমঃ ।
এবং বহুবিধং দুঃখং মনসা ধরাযন্মুহুঃ ॥ 48 ॥
নাধ্যগচ্ছত্তদা পারং শোকস্য কপিকুঞ্চরঃ ।
রাবণং বা বধিষ্যামি দশগ্রীবং মহাবলম্ ॥ 49 ॥
কামমস্তু হৃতা সীতা প্রত্যাচীর্ণং ভবিষ্যতি ।
অথবৈনং সমুত্ক্ষিপ্য উপর্যুপরি সাগরম্ ॥ 50 ॥
রামাযোপহরিষ্যামি পশুং পশুপতেরিব ।
ইতি চিন্তাং সমাপন্নঃ সীতামনধিগম্য তাম্ ॥ 51 ॥
ধ্যানশোকপরীতাত্মা চিন্তযামাস বানরঃ ।
যাবত্সীতাং হি পশ্যামি রামপত্নীং যশস্বিনীম্ ॥ 52 ॥
তাবদেতাং পুরীং লঙ্কাং বিচিনোমি পুনঃ পুনঃ ।
সম্পাতিবচনাচ্চাপি রামং যদ্যানযাম্যহম্ ॥ 53 ॥
অপশ্যন্ রাঘবো ভার্যাং নির্ধহেত্সর্ববানরান্ ।
ইহৈব নিযতাহারো বত্স্যামি নিযতেন্দ্রিযঃ ॥ 54 ॥
ন মত্কৃতে বিনশ্যেযুঃ সর্বে তে নরবানরাঃ ।
অশোকবনিকা চেযং দৃশ্যতে যা মহাদ্রুমা ॥ 55 ॥
ইমামধিগমিষ্যামি ন হীযং বিচিতা মযা ।
বসূন্রুদ্রাংস্তথাঽদিত্যানশ্বিনৌ মরুতোঽপি চ ॥ 56 ॥
নমস্কৃত্বা গমিষ্যামি রক্ষসাং শোকবর্ধনঃ ।
জিত্বা তু রাক্ষসান্ সর্বানিক্ষ্বাকুকুলনন্দিনীম্ ॥ 57 ॥
সম্প্রদাস্যামি রামায যথা সিদ্ধিং তপস্বিনে ।
সঃ মুহূর্তমিব ধ্যাত্বা চিন্তাবগ্রথিতেন্দ্রিযঃ ॥ 58 ॥
উদতিষ্ঠন্মহাতেজা হনুমান্ মারুতাত্মজঃ ।
নমোঽস্তু রামায সলক্ষ্মণায দেব্যৈ চ তস্যৈ জনকাত্মজাযৈ ।
নমোঽস্তু রুদ্রেন্দ্রযমানিলেভ্যো নমোঽস্তু চন্দ্রার্কমরুদ্গণেভ্যঃ ॥ 59 ॥
স তেভ্যস্তু নমস্কৃত্য সুগ্রীবায চ মারুতিঃ ।
দিশস্সর্বাস্সমালোক্য হ্যশোকবনিকাং প্রতি ॥ 60 ॥
স গত্বা মনসা পূর্বমশোকবনিকাং শুভাম্ ।
উত্তরং চিন্তযামাস বানরো মারুতাত্মজঃ ॥ 61 ॥
ধ্রুবং তু রক্ষোবহুলা ভবিষ্যতি বনাকুলা ।
অশোকবনিকা পুণ্যা সর্বসংস্কারসংস্কৃতা ॥ 62 ॥
রক্ষিণশ্চাত্র বিহিতা নূনং রক্ষন্তি পাদপান্ ।
ভগবানপি সর্বাত্মা নাতিক্ষোভং প্রবাতি বৈ ॥ 63 ॥
সঙ্ক্ষিপ্তোঽযং মযাঽত্মা চ রামার্থে রাবণস্য চ ।
সিদ্ধিং মে সংবিধাস্যন্তি দেবাঃ সর্ষিগণাস্ত্বিহ ॥ 64 ॥
ব্রহ্মা স্বযম্ভূর্ভগবান্ দেবাশ্চৈব দিশন্তু মে ।
সিদ্ধিমগ্নিশ্চ বাযুশ্চ পুরুহূতশ্চ বজ্রভৃত্ ॥ 65 ॥
বরুণঃ পাশহস্তশ্চ সোমাদিত্যৌ তথৈব চ ।
অশ্বিনৌ চ মহাত্মানৌ মরুতঃ শর্ব এব চ ॥ 66 ॥
সিদ্ধিং সর্বাণি ভূতানি ভূতানাং চৈব যঃ প্রভুঃ ।
দাস্যন্তি মম যে চান্যে হ্যদৃষ্টাঃ পথি গোচরাঃ ॥ 67 ॥
তদুন্নসং পাণ্ডুরদন্তমব্রণং শুচিস্মিতং পদ্মপলাশলোচনম্ ।
দ্রক্ষ্যে তদার্যাবদনং কদান্বহং প্রসন্নতারাধিপতুল্যদর্শনম্ ॥ 68 ॥
ক্ষুদ্রেণ পাপেন নৃশংসকর্মণা সুদারুণালঙ্কৃতবেষধারিণা ।
বলাভিভূতা হ্যবলা তপস্বিনী কথং নু মে দৃষ্টিপথেঽদ্য সা ভবেত্ ॥ 69 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে ত্রযোদশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
vimānāttu susamkramya prākāraṃ hariyūthapaḥ |
hanumānvegavānāsīdyathā vidyudghanāntare || 1 ||
samparikramya hanumānrāvaṇasya niveśanāt |
adṛṣṭvā jānakīṃ sītāmabravīdvacanaṃ kapiḥ || 2 ||
bhūyiṣṭhaṃ lolitā laṅkā rāmasya caratā priyam |
na hi paśyāmi vaidehīṃ sītāṃ sarvāṅgaśobhanām || 3 ||
palvalāni taṭākāni sarāṃsi saritastathā |
nadyo'nūpavanāntāśca durgāśca dharaṇīdharāḥ || 4 ||
lolitā vasudhā sarvā na tu paśyāmi jānakīm |
iha sampātinā sītā rāvaṇasya niveśane || 5 ||
ākhyātā gṛdhrarājena na ca paśyāmi tāmaham |
kiṃ nu sītā'tha vaidehī maithilī janakātmajā || 6 ||
upatiṣṭheta vivaśā rāvaṇaṃ duṣṭacāriṇam |
kṣipramutpatato manye sītāmādāya rakṣasaḥ || 7 ||
bibhyato rāmabāṇānāmantarā patitā bhavet |
athavā hriyamāṇāyāḥ pathi siddhaniṣevite || 8 ||
manye patitamāryāyā hṛdayaṃ prekṣya sāgaram |
rāvaṇasyoruvegena bhujābhyāṃ pīḍitena ca || 9 ||
tayā manye viśālākṣyā tyaktaṃ jīvitamāryayā |
uparyupari vā nūnaṃ sāgaraṃ kramatastadā || 10 ||
viveṣṭamānā patitā sāgare janakātmajā |
aho kṣudreṇa vā'nena rakṣantī śīlamātmanaḥ || 11 ||
abandhurbhakṣitā sītā rāvaṇena tapasvinī |
athavā rākṣasendrasya patnībhirasitekṣaṇā || 12 ||
aduṣṭā duṣṭabhāvābhirbhakṣitā sā bhaviṣyati |
sampūrṇacandrapratimaṃ padmapatranibhekṣaṇam || 13 ||
rāmasya dhyāyatī vaktraṃ pañcatvaṃ kṛpaṇā gatā |
hā rāma lakṣmaṇetyevaṃ hā'yodhye ceti maithilī || 14 ||
vilapya bahu vaidehī nyastadehā bhaviṣyati |
athavā nihitā manye rāvaṇasya niveśane || 15 ||
nūnaṃ lālapyate sītā pañjarastheva śārikā |
janakasya sutā sītā rāmapatnī sumadhyamā || 16 ||
kathamutpalapatrākṣī rāvaṇasya vaśaṃ vrajet |
vinaṣṭā vā praṇaṣṭā vā mṛtā vā janakātmajā || 17 ||
rāmasya priyabhāryasya na nivedayituṃ kṣamam |
nivedyamāne doṣassyāddoṣassyādanivedane || 18 ||
kathaṃ nu khalu kartavyaṃ viṣamaṃ pratibhāti me |
asminnevaṅgate kārye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim || 19 ||
bhavediti mataṃ bhūyo hanumānpravicārayat |
yadi sītāmadṛṣṭvā'haṃ vānarendrapurīmitaḥ || 20 ||
gamiṣyāmi tataḥ ko me puruṣārtho bhaviṣyati |
mamedaṃ laṅghanaṃ vyarthaṃ sāgarasya bhaviṣyati || 21 ||
praveśaścaiva laṅkāyāḥ rākṣasānāṃ ca darśanam |
kiṃ māṃ vakṣyati sugrīvo harayo vā samāgatāḥ || 22 ||
kiṣkindhāṃ samanuprāptaṃ tau vā daśarathātmajau |
gatvā tu yadi kākutsthaṃ vakṣyāmi paramapriyam || 23 ||
na dṛṣṭeti mayā sītā tatastakṣyati jīvitam |
paruṣaṃ dāruṇaṃ krūraṃ tīkṣṇamindriyatāpanam || 24 ||
sītānimittaṃ durvākyaṃ śrutvā sa na bhaviṣyati |
taṃ tu kṛcchragataṃ dṛṣṭvā pañcatvagatamānasam || 25 ||
bhṛśānurakto medhāvī na bhaviṣyati lakṣmaṇaḥ |
vinaṣṭau bhrātarau śrutvā bharato'pi mariṣyati || 26 ||
bharataṃ ca mṛtaṃ dṛṣṭvā śatrughno na bhaviṣyati |
putrānmṛtānsamīkṣyātha na bhaviṣyanti mātaraḥ || 27 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca na saṃśayaḥ |
kṛtajñassatyasandhaśca sugrīvaḥ plavagādhipaḥ || 28 ||
rāmaṃ tathā gataṃ dṛṣṭvā tatastyakṣyati jīvitam |
durmanā vyathitā dīnā nirānandā tapasvinī || 29 ||
pīḍitā bhartṛśokena rumā tyakṣyati jīvitam |
vālijena tu duḥkhena pīḍitā śokakarśitā || 30 ||
pañcatvaṃ ca gate rājñi tārā'pi na bhaviṣyati |
mātāpitrorvināśena sugrīvavyasanena ca || 31 ||
kumāro'pyaṅgadaḥ kasmāddhārayiṣyati jīvitam |
bhartṛjena tu duḥkhena hyabhibhūtā vanaukasaḥ || 32 ||
śirāṃsyabhihaniṣyanti talairmuṣṭibhireva ca |
sāntvenānupradānena mānena ca yaśasvinā || 33 ||
lālitāḥ kapirājena prāṇāṃstyakṣyanti vānarāḥ |
na vaneṣu na śaileṣu na nirodheṣu vā punaḥ || 34 ||
krīḍāmanubhaviṣyanti sametya kapikuñjarāḥ |
saputradārāssāmātyā bhartṛvyasanapīḍitāḥ || 35 ||
śailāgrebhyaḥ patiṣyanti sameṣu viṣameṣu ca |
viṣamudbandhanaṃ vāpi praveśaṃ jvalanasya vā || 36 ||
upavāsamatho śastraṃ pracariṣyanti vānarāḥ |
ghoramārodanaṃ manye gate mayi bhaviṣyati || 37 ||
ikṣvākukulanāśaśca nāśaścaiva vanaukasām |
so'haṃ naiva gamiṣyāmi kiṣkindhāṃ nagarīmitaḥ || 38 ||
na ca śakṣyāmyahaṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ maithilīṃ vinā |
mayyagacchati cehasthe dharmātmānau mahārathau || 39 ||
āśayā tau dhariṣyete vānarāśca manasvinaḥ |
hastādāno mukhādāno niyato vṛkṣamūlikaḥ || 40 ||
vānaprastho bhaviṣyāmi hyadṛṣṭvā janakātmajām |
sāgarānūpaje deśe bahumūlaphalodake || 41 ||
citāṃ kṛtvā pravekṣyāmi samiddhamaraṇīsutam |
upaviṣṭasya vā samyagliṅginīṃ sādhayiṣyataḥ || 42 ||
śarīraṃ bhakṣayiṣyanti vāyasāḥ śvāpadāni ca |
idaṃ maharṣibhirdṛṣṭaṃ niryāṇamiti me matiḥ || 43 ||
samyagāpaḥ pravekṣyāmi na cetpaśyāmi jānakīm |
sujātamūlā subhagā kīrtimālā yaśasvinī || 44 ||
prabhagnā cirarātrīyaṃ mama sītāmapaśyataḥ |
tāpaso vā bhaviṣyāmi niyato vṛkṣamūlikaḥ || 45 ||
netaḥ pratigamiṣyāmi tāmadṛṣṭvāsitekṣaṇām |
yadītaḥ pratigacchāmi sītāmanadhigamya tām || 46 ||
aṅgadassaha taissarvairvānarairna bhaviṣyati |
vināśe bahavo doṣā jīvan bhadrāṇi paśyati || 47 ||
tasmātprāṇān dhariṣyāmi dhruvo jīvitasaṅgamaḥ |
evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ manasā dharāyanmuhuḥ || 48 ||
nādhyagacchattadā pāraṃ śokasya kapikuñcaraḥ |
rāvaṇaṃ vā vadhiṣyāmi daśagrīvaṃ mahābalam || 49 ||
kāmamastu hṛtā sītā pratyācīrṇaṃ bhaviṣyati |
athavainaṃ samutkṣipya uparyupari sāgaram || 50 ||
rāmāyopahariṣyāmi paśuṃ paśupateriva |
iti cintāṃ samāpannaḥ sītāmanadhigamya tām || 51 ||
dhyānaśokaparītātmā cintayāmāsa vānaraḥ |
yāvatsītāṃ hi paśyāmi rāmapatnīṃ yaśasvinīm || 52 ||
tāvadetāṃ purīṃ laṅkāṃ vicinomi punaḥ punaḥ |
sampātivacanāccāpi rāmaṃ yadyānayāmyaham || 53 ||
apaśyan rāghavo bhāryāṃ nirdhahetsarvavānarān |
ihaiva niyatāhāro vatsyāmi niyatendriyaḥ || 54 ||
na matkṛte vinaśyeyuḥ sarve te naravānarāḥ |
aśokavanikā ceyaṃ dṛśyate yā mahādrumā || 55 ||
imāmadhigamiṣyāmi na hīyaṃ vicitā mayā |
vasūnrudrāṃstathā'dityānaśvinau maruto'pi ca || 56 ||
namaskṛtvā gamiṣyāmi rakṣasāṃ śokavardhanaḥ |
jitvā tu rākṣasān sarvānikṣvākukulanandinīm || 57 ||
sampradāsyāmi rāmāya yathā siddhiṃ tapasvine |
saḥ muhūrtamiva dhyātvā cintāvagrathitendriyaḥ || 58 ||
udatiṣṭhanmahātejā hanumān mārutātmajaḥ |
namo'stu rāmāya salakṣmaṇāya devyai ca tasyai janakātmajāyai |
namo'stu rudrendrayamānilebhyo namo'stu candrārkamarudgaṇebhyaḥ || 59 ||
sa tebhyastu namaskṛtya sugrīvāya ca mārutiḥ |
diśassarvāssamālokya hyaśokavanikāṃ prati || 60 ||
sa gatvā manasā pūrvamaśokavanikāṃ śubhām |
uttaraṃ cintayāmāsa vānaro mārutātmajaḥ || 61 ||
dhruvaṃ tu rakṣobahulā bhaviṣyati vanākulā |
aśokavanikā puṇyā sarvasaṃskārasaṃskṛtā || 62 ||
rakṣiṇaścātra vihitā nūnaṃ rakṣanti pādapān |
bhagavānapi sarvātmā nātikṣobhaṃ pravāti vai || 63 ||
saṅkṣipto'yaṃ mayā'tmā ca rāmārthe rāvaṇasya ca |
siddhiṃ me saṃvidhāsyanti devāḥ sarṣigaṇāstviha || 64 ||
brahmā svayambhūrbhagavān devāścaiva diśantu me |
siddhimagniśca vāyuśca puruhūtaśca vajrabhṛt || 65 ||
varuṇaḥ pāśahastaśca somādityau tathaiva ca |
aśvinau ca mahātmānau marutaḥ śarva eva ca || 66 ||
siddhiṃ sarvāṇi bhūtāni bhūtānāṃ caiva yaḥ prabhuḥ |
dāsyanti mama ye cānye hyadṛṣṭāḥ pathi gocarāḥ || 67 ||
tadunnasaṃ pāṇḍuradantamavraṇaṃ śucismitaṃ padmapalāśalocanam |
drakṣye tadāryāvadanaṃ kadānvahaṃ prasannatārādhipatulyadarśanam || 68 ||
kṣudreṇa pāpena nṛśaṃsakarmaṇā sudāruṇālaṅkṛtaveṣadhāriṇā |
balābhibhūtā hyabalā tapasvinī kathaṃ nu me dṛṣṭipathe'dya sā bhavet || 69 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||