śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ kṛtodakaṃ snātaṃ taṃ gṛdhraṃ hariyūthapāḥ |
upaviṣṭā girau ramye parivārya samantataḥ || 1 ||
tamaṅgadamupāsīnaṃ taissarvairharibhirvṛtam |
janitapratyayo harṣātsampātiḥ punarabravīt || 2 ||
kṛtvā niśśabdamekāgrā śśruṇvantu harayo mama |
tatvaṃ saṅkīrtayiṣyāmi yathā jānāmi maithilīm || 3 ||
asya vindhyasya śikhare patito'smi purāvane |
sūryatapaparītāṅgo nirdagdhassūryaraśmibhiḥ || 4 ||
labdhasañjñastu ṣaḍrātrādvivaśo vihvalanniva |
vīkṣamāṇo diśassarvā nābhijānāmi kiñcana || 5 ||
tatastu sāgarān śailānnadīssarvāssarāṃsi ca |
vanāni ca pradeśāṃśca nīrīkṣya matirāgatā || 6 ||
hṛṣṭapakṣigaṇākīrṇaḥ kandarāntarakūṭavān |
dakṣiṇasyodadhestīre vindhyo'yamiti niścitaḥ || 7 ||
āsīccātrāśramaṃ puṇyaṃ surairapi supūjitam |
ṛṣirniśākaro nāma yasminnugratapābhavat || 8 ||
aṣṭau varṣasahasrāṇi tenāsminnṛṣiṇā vinā |
vasato mama dharmajñā svargate tu niśākare || 9 ||
avatīrya tu vindhyāgrātkṛcchreṇa viṣamācchanaiḥ |
tīkṣṇadarbhāṃ vasumatīṃ duḥkhena punarāgataḥ || 10 ||
tamṛṣiṃ draṣṭukāmo'smi duḥkhenābhyāgato bhṛśam |
jaṭāyuṣā mayā caiva bahuśo'bhigato hi saḥ || 11 ||
tasyāśramapadābhyāśe vavurvātāssugandhinaḥ |
vṛkṣo vāpuṣpitaḥ kaścidaphalo vā na vidyate || 12 ||
upetya cāśramaṃ puṇyaṃ vṛkṣamūlamupāśritaḥ |
draṣṭukāmaḥ pratīkṣe'haṃ bhagavantaṃ niśākaram || 13 ||
athāpaśyamadūrasthamṛṣiṃ jvalitatejasam |
kṛtābhiṣekaṃ durdharṣamupāvṛttamudaṅmukham || 14 ||
tamṛkṣāssṛmarā vyāghrāssiṃhā nāgāssarīsṛpāḥ |
parivāryopagacchanti dhātāraṃ prāṇino yathā || 15 ||
tataḥ prāptamṛṣiṃ jñātvā tāni sattvāni vai yayuḥ |
praviṣṭe rājani yathā sarvaṃ sāmātyakaṃ balam || 16 ||
ṛṣistu dṛṣṭvā māṃ prītaḥ praviṣṭaścāśramaṃ punaḥ |
muhūrtamātrānniṣkramya tataḥ kāryamapṛcchata || 17 ||
saumya vaikalyatāṃ dṛṣṭvā romṇāṃ te nāvagamyate |
agnidagdhāvimau pakṣau vraṇāścāpi śarīrake || 18 ||
gṛdhrau dvau dṛṣṭapūrvau me mātariśvasamau jave |
gṛdhrāṇāṃ caiva rājānau bhrātarau kāmarūpiṇau || 19 ||
jyeṣṭho hi tvaṃ tu sampāte jaṭāyuranujastava |
mānuṣaṃ rūpamāsthāya gṛhṇītāṃ caraṇau mama || 20 ||
kiṃ te vyādhisamutthānaṃ pakṣayoḥ patanaṃ katham |
daṇḍo'yañca kṛtaḥ kena sarvamākhyāhi pṛcchataḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṣṭitamassargaḥ ||