📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.84 অযোধ্যাকাণ্ড - চতুরশীতিতম সর্গঃ
2.84 Ayodhyakanda - Chaturashititama Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে অযোধ্যাকাণ্ডম্ ।
অথ চতুরশীতিতমস্সর্গঃ ।
ততো নিবিষ্টাং ধ্বজিনীং গঙ্গামন্বাশ্রিতাং নদীম্ ।
নিষাদরাজো দৃষ্ট্বৈব জ্ঞাতীন্সন্ত্বরিতোঽঽব্রবীত্ ॥ 1 ॥
মহতীযমিতস্সেনা সাগরাভা প্রদৃশ্যতে ।
নাস্যান্তমধিগচ্ছামি মনসাপি বিচিন্তযন্ ॥ 2 ॥
যথা তু খলু দুর্বুদ্ধির্ভরত স্স্বযমাগতঃ ।
স এষ হি মহাকাযঃ কোবিদারধ্বজো রথে ॥ 3 ॥
বন্ধযিষ্যতি বা দাশানথবাঽস্মান্বধিষ্যতি ।
অথ দাশরথিং রামং পিত্রা রাজ্যাদ্বিবাসিতম্ ॥ 4 ॥
সম্পন্নাং শ্রিযমন্বিচ্ছন্স্তস্য রাজ্ঞ স্সুদুর্লভাম্ ।
ভরতঃ কৈকযীপুত্রো হন্তুং সমধিগচ্ছতি ॥ 5 ॥
ভর্তাচৈব সখাচৈব রামো দাশরথির্মম ।
তস্যার্থকামাস্সন্নদ্ধা গঙ্গাঽনূপে প্রতিষ্ঠত ॥ 6 ॥
তিষ্ঠন্তু সর্বে দাশাশ্চ গঙ্গামন্বাশ্রিতা নদীম্ ।
বলযুক্তা নদীরক্ষা মাংসমূলফলাশনাঃ ॥ 7 ॥
নাবাং শতানাং পঞ্চানাং কৈবর্তানাং শতং শতম্ ।
সন্নদ্ধানাং তথা যূনাং তিষ্ঠন্ত্বিত্যভ্যচোদযত্ ॥ 8 ॥
যদাঽঽদুষ্টস্তু ভরতো রামস্যেহ ভবিষ্যতি ।
সেযং স্বস্তিমতী সেনা গঙ্গামদ্য তরিষ্যতি ॥ 9 ॥
ইত্যুক্ত্বোপাযনং গৃহ্য মত্স্যমাংসমধূনি চ ।
অভিচক্রাম ভরতং নিষাদাধিপতির্গুহঃ ॥ 10 ॥
তমাযান্তং তু সম্প্রেক্ষ্য সূতপুত্রঃ প্রতাপবান্ ।
ভরতাযাঽচচক্ষেঽথ বিনযজ্ঞো বিনীতবত্ ॥ 11 ॥
এষ জ্ঞাতিসহস্রেণ স্থপতিঃ পরিবারিতঃ ।
কুশলো দণ্ডকারণ্যে বৃদ্ধো ভ্রাতুশ্চ তে সখা ॥ 12 ॥
তস্মাত্পশ্যতু কাকুত্স্থ ত্বাং নিষাদাধিপো গুহঃ ।
অসংশযং বিজানীতে যত্র তৌ রামলক্ষ্মণৌ ॥ 13 ॥
এতত্তু বচনং শ্রুত্বা সুমন্ত্রাদ্ভরত শ্শুভম্ ।
উবাচ বচনং শীঘ্রং গুহঃ পশ্যতু মামিতি ॥ 14 ॥
লব্ধ্বাঽভ্যনুজ্ঞাং সংহৃষ্টো জ্ঞাতিভিঃ পরিবারিতঃ ।
আগম্য ভরতং প্রহ্বো গুহো বচনমব্রবীত্ ॥ 15 ॥
নিষ্কুটশ্চৈব দেশোঽযং বঞ্চিতাশ্চাপি তে বযম্ ।
নিবেদযামস্তে সর্বে স্বকে দাসকুলে বস ॥ 16 ॥
অস্তি মূলং ফলঞ্চৈব নিষাদৈস্সমুপাহৃতম্ ।
আর্দ্রং চ মাংসং শুষ্কং চ বন্যং চোচ্চাবচং মহত্ ॥ 17 ॥
আশংসে স্বাশিতা সেনা বত্স্যতীমাং বিভাবরীম্ ।
অর্চিতো বিবিধৈঃ কামৈ শ্শ্ব স্সসৈন্যো গমিষ্যসি ॥ 18 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে চতুরশীতিতমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
tato niviṣṭāṃ dhvajinīṃ gaṅgāmanvāśritāṃ nadīm |
niṣādarājo dṛṣṭvaiva jñātīnsantvarito''bravīt || 1 ||
mahatīyamitassenā sāgarābhā pradṛśyate |
nāsyāntamadhigacchāmi manasāpi vicintayan || 2 ||
yathā tu khalu durbuddhirbharata ssvayamāgataḥ |
sa eṣa hi mahākāyaḥ kovidāradhvajo rathe || 3 ||
bandhayiṣyati vā dāśānathavā'smānvadhiṣyati |
atha dāśarathiṃ rāmaṃ pitrā rājyādvivāsitam || 4 ||
sampannāṃ śriyamanvicchanstasya rājña ssudurlabhām |
bharataḥ kaikayīputro hantuṃ samadhigacchati || 5 ||
bhartācaiva sakhācaiva rāmo dāśarathirmama |
tasyārthakāmāssannaddhā gaṅgā'nūpe pratiṣṭhata || 6 ||
tiṣṭhantu sarve dāśāśca gaṅgāmanvāśritā nadīm |
balayuktā nadīrakṣā māṃsamūlaphalāśanāḥ || 7 ||
nāvāṃ śatānāṃ pañcānāṃ kaivartānāṃ śataṃ śatam |
sannaddhānāṃ tathā yūnāṃ tiṣṭhantvityabhyacodayat || 8 ||
yadā''duṣṭastu bharato rāmasyeha bhaviṣyati |
seyaṃ svastimatī senā gaṅgāmadya tariṣyati || 9 ||
ityuktvopāyanaṃ gṛhya matsyamāṃsamadhūni ca |
abhicakrāma bharataṃ niṣādādhipatirguhaḥ || 10 ||
tamāyāntaṃ tu samprekṣya sūtaputraḥ pratāpavān |
bharatāyā'cacakṣe'tha vinayajño vinītavat || 11 ||
eṣa jñātisahasreṇa sthapatiḥ parivāritaḥ |
kuśalo daṇḍakāraṇye vṛddho bhrātuśca te sakhā || 12 ||
tasmātpaśyatu kākutstha tvāṃ niṣādādhipo guhaḥ |
asaṃśayaṃ vijānīte yatra tau rāmalakṣmaṇau || 13 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sumantrādbharata śśubham |
uvāca vacanaṃ śīghraṃ guhaḥ paśyatu māmiti || 14 ||
labdhvā'bhyanujñāṃ saṃhṛṣṭo jñātibhiḥ parivāritaḥ |
āgamya bharataṃ prahvo guho vacanamabravīt || 15 ||
niṣkuṭaścaiva deśo'yaṃ vañcitāścāpi te vayam |
nivedayāmaste sarve svake dāsakule vasa || 16 ||
asti mūlaṃ phalañcaiva niṣādaissamupāhṛtam |
ārdraṃ ca māṃsaṃ śuṣkaṃ ca vanyaṃ coccāvacaṃ mahat || 17 ||
āśaṃse svāśitā senā vatsyatīmāṃ vibhāvarīm |
arcito vividhaiḥ kāmai śśva ssasainyo gamiṣyasi || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||