📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.41 বালকাণ্ড - একচত্বারিংশ সর্গঃ
1.41 Balakanda - Ekachatvarimsha Sargah
Valmiki Bengali
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে বালকাণ্ডম্ ।
অথ একচত্বারিংশস্সর্গঃ ।
পুত্রাংশ্চিরগতান্ জ্ঞাত্বা সগরো রঘুনন্দন ।
নপ্তারমব্রবীদ্রাজা দীপ্যমানং স্বতেজসা ॥ 1 ॥
শূরশ্চ কৃতবিদ্যশ্চ পূর্বৈস্তুল্যোঽসি তেজসা ।
পিতৃণাং গতিমন্বিচ্ছ যেন চাশ্বোঽপবাহিতঃ ॥ 2 ॥
অন্তর্ভৌমানি সত্ত্বানি বীর্যবন্তি মহান্তি চ ।
তেষাং ত্বং প্রতিঘাতার্থং সাস্ত্রং গৃহ্ণীষ্ব কার্মুকম্ ॥ 3 ॥
অভিবাদ্যাভিবাদ্যাংস্ত্বং হত্বা বিঘ্নকরানপি ।
সিদ্ধার্থস্সন্নিবর্তস্ব মম যজ্ঞস্য পারগঃ ॥ 4 ॥
এবমুক্তোংঽশুমান্সম্যক্ সগরেণ মহাত্মনা ।
ধনুরাদায খড্গং চ জগাম লঘুবিক্রমঃ ॥ 5 ॥
স খাতং পিতৃভির্মার্গমন্তর্ভৌমং মহাত্মভিঃ ।
প্রাপদ্যত নরশ্রেষ্ঠ তেন রাজ্ঞাঽভিচোদিতঃ ॥ 6 ॥
দৈত্যদানবরক্ষোভিঃ পিশাচপতগোরগৈঃ ।
পূজ্যমানং মহাতেজা দিশাগজমপশ্যত ॥ 7 ॥
স তং প্রদক্ষিণং কৃত্বা পৃষ্ট্বা চাপি নিরামযম্ ।
পিতৃন্ স পরিপপ্রচ্ছ বাজিহর্তারমেব চ ॥ 8 ॥
দিশাগজস্তু তচ্ছ্রুত্বা প্রত্যাহাংশুমতো বচঃ ।
আসমঞ্জ কৃতার্থস্ত্বং সহাশ্বশ্শীঘ্রমেষ্যসি ॥ 9 ॥
তস্য তদ্বচনং শ্রুত্বা সর্বানেব দিশাগজান্ ।
যথাক্রমং যথান্যাযং প্রষ্টুং সমুপচক্রমে ॥ 10 ॥
তৈশ্চ সর্বৈর্দিশাপালৈর্বাক্যজ্ঞৈর্বাক্যকোবিদৈঃ ।
পূজিতস্সহযশ্চৈব গন্তাঽসীত্যভিচোদিতঃ ॥ 11 ॥
তেষাং তদ্বচনং শ্রুত্বা জগাম লঘুবিক্রমঃ ।
ভস্মরাশীকৃতা যত্র পিতরস্তস্য সাগরাঃ ॥ 12 ॥
স দুঃখবশমাপন্নস্ত্বসমঞ্জসুতস্তদা ।
চুক্রোশ পরমার্তস্তু বধাত্তেষাং সুদুঃখিতঃ ॥ 13 ॥
যজ্ঞীযং চ হযং তত্র চরন্তমবিদূরতঃ ।
দদর্শ পুরুষব্যাঘ্রো দুঃখশোকসমন্বিতঃ ॥ 14 ॥
স তেষাং রাজপুত্রাণাং কর্তুকামো জলক্রিযাম্ ।
সলিলার্থী মহাতেজা ন চাপশ্যজ্জলাশযম্ ॥ 15 ॥
বিসার্য নিপুণাং দৃষ্টিং ততোঽপশ্যত্খগাধিপম্ ।
পিতৃণাং মাতুলং রাম সুপর্ণমনিলোপমম্ ॥ 16 ॥
স চৈবমব্রবীদ্বাক্যং বৈনতেযো মহাবল ঃ ।
মা শুচঃ পুরুষব্যাঘ্র বধোঽযং লোকসম্মতঃ ॥ 17 ॥
কপিলেনাপ্রমেযেন দগ্ধা হীমে মহাবলাঃ ।
সলিলং নার্হসি প্রাজ্ঞ দাতুমেষাং হি লৌকিকম্ ॥ 18 ॥
গঙ্গা হিমবতো জ্যেষ্ঠা দুহিতা পুরুষর্ষভ ।
তস্যাং কুরু মহাবাহো পিতৃণাং তু জলক্রিযাম্ ॥ 19 ॥
ভস্মরাশীকৃতানেতান্ প্লাবযেল্লোকপাবনী ।
তযা ক্লিন্নমিদং ভস্ম গঙ্গযা লোককান্তযা ॥ 20 ॥
ষষ্টিং পুত্রসহস্রাণি স্বর্গলোকং চ নেষ্যতি ।
গচ্ছ চাশ্বং মহাভাগ তং গৃহ্য পুরুষর্ষভ ॥ 21 ॥
যজ্ঞং পৈতামহং বীর সংবর্তযিতুমর্হসি ।
সুপর্ণবচনং শ্রুত্বা সোংঽশুমানতিবীর্যবান্ ॥ 22 ॥
ত্বরিতং হযমাদায পুনরাযান্মহাযশাঃ ।
ততো রাজানমাসাদ্য দীক্ষিতং রঘুনন্দন ॥ 23 ॥
ন্যবেদযদ্যথাবৃত্তং সুপর্ণবচনং তথা ।
তচ্ছ্রুত্বা ঘোরসঙ্কাশং বাক্যমংশুমতো নৃপঃ ॥ 24 ॥
যজ্ঞং নিবর্তযামাস যথাকল্পং যথাবিধি ।
স্বপুরং চাগমচ্ছ্রীমানিষ্টযজ্ঞোমহীপতিঃ ॥ 25 ॥
গঙ্গাযাশ্চাগমে রাজা নিশ্চযং নাধ্যগচ্ছত ।
অকৃত্বা নিশ্চযং রাজা কালেন মহতা মহান্ ।
ত্রিংশদ্বর্ষসহস্রাণি রাজ্যং কৃত্বা দিবং গতঃ ॥ 26 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে বালকাণ্ডে একচত্বারিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekacatvāriṃśassargaḥ |
putrāṃściragatān jñātvā sagaro raghunandana |
naptāramabravīdrājā dīpyamānaṃ svatejasā || 1 ||
śūraśca kṛtavidyaśca pūrvaistulyo'si tejasā |
pitṛṇāṃ gatimanviccha yena cāśvo'pavāhitaḥ || 2 ||
antarbhaumāni sattvāni vīryavanti mahānti ca |
teṣāṃ tvaṃ pratighātārthaṃ sāstraṃ gṛhṇīṣva kārmukam || 3 ||
abhivādyābhivādyāṃstvaṃ hatvā vighnakarānapi |
siddhārthassannivartasva mama yajñasya pāragaḥ || 4 ||
evamuktoṃ'śumānsamyak sagareṇa mahātmanā |
dhanurādāya khaḍgaṃ ca jagāma laghuvikramaḥ || 5 ||
sa khātaṃ pitṛbhirmārgamantarbhaumaṃ mahātmabhiḥ |
prāpadyata naraśreṣṭha tena rājñā'bhicoditaḥ || 6 ||
daityadānavarakṣobhiḥ piśācapatagoragaiḥ |
pūjyamānaṃ mahātejā diśāgajamapaśyata || 7 ||
sa taṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |
pitṛn sa paripapraccha vājihartārameva ca || 8 ||
diśāgajastu tacchrutvā pratyāhāṃśumato vacaḥ |
āsamañja kṛtārthastvaṃ sahāśvaśśīghrameṣyasi || 9 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā sarvāneva diśāgajān |
yathākramaṃ yathānyāyaṃ praṣṭuṃ samupacakrame || 10 ||
taiśca sarvairdiśāpālairvākyajñairvākyakovidaiḥ |
pūjitassahayaścaiva gantā'sītyabhicoditaḥ || 11 ||
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā jagāma laghuvikramaḥ |
bhasmarāśīkṛtā yatra pitarastasya sāgarāḥ || 12 ||
sa duḥkhavaśamāpannastvasamañjasutastadā |
cukrośa paramārtastu vadhātteṣāṃ suduḥkhitaḥ || 13 ||
yajñīyaṃ ca hayaṃ tatra carantamavidūrataḥ |
dadarśa puruṣavyāghro duḥkhaśokasamanvitaḥ || 14 ||
sa teṣāṃ rājaputrāṇāṃ kartukāmo jalakriyām |
salilārthī mahātejā na cāpaśyajjalāśayam || 15 ||
visārya nipuṇāṃ dṛṣṭiṃ tato'paśyatkhagādhipam |
pitṛṇāṃ mātulaṃ rāma suparṇamanilopamam || 16 ||
sa caivamabravīdvākyaṃ vainateyo mahābala ḥ |
mā śucaḥ puruṣavyāghra vadho'yaṃ lokasammataḥ || 17 ||
kapilenāprameyena dagdhā hīme mahābalāḥ |
salilaṃ nārhasi prājña dātumeṣāṃ hi laukikam || 18 ||
gaṅgā himavato jyeṣṭhā duhitā puruṣarṣabha |
tasyāṃ kuru mahābāho pitṛṇāṃ tu jalakriyām || 19 ||
bhasmarāśīkṛtānetān plāvayellokapāvanī |
tayā klinnamidaṃ bhasma gaṅgayā lokakāntayā || 20 ||
ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi svargalokaṃ ca neṣyati |
gaccha cāśvaṃ mahābhāga taṃ gṛhya puruṣarṣabha || 21 ||
yajñaṃ paitāmahaṃ vīra saṃvartayitumarhasi |
suparṇavacanaṃ śrutvā soṃ'śumānativīryavān || 22 ||
tvaritaṃ hayamādāya punarāyānmahāyaśāḥ |
tato rājānamāsādya dīkṣitaṃ raghunandana || 23 ||
nyavedayadyathāvṛttaṃ suparṇavacanaṃ tathā |
tacchrutvā ghorasaṅkāśaṃ vākyamaṃśumato nṛpaḥ || 24 ||
yajñaṃ nivartayāmāsa yathākalpaṃ yathāvidhi |
svapuraṃ cāgamacchrīmāniṣṭayajñomahīpatiḥ || 25 ||
gaṅgāyāścāgame rājā niścayaṃ nādhyagacchata |
akṛtvā niścayaṃ rājā kālena mahatā mahān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājyaṃ kṛtvā divaṃ gataḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekacatvāriṃśassargaḥ ||