📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা মূলম্ - সপ্তমোঽধ্যাযঃ
Shrimadbhagavadgita Mulam - Saptamo'dhyayah
Gita Vyasa Bengali
ওঁ শ্রী পরমাত্মনে নমঃ
অথ সপ্তমোঽধ্যাযঃ ।
জ্ঞানবিজ্ঞানযোগঃ
শ্রীভগবানুবাচ
ময্যাসক্তমনাঃ পার্থ যোগং যুঞ্জন্মদাশ্রযঃ ।
অসংশযং সমগ্রং মাং যথা জ্ঞাস্যসি তচ্ছৃণু ॥ 1 ॥
জ্ঞানং তেঽহং সবিজ্ঞানমিদং বক্ষ্যাম্যশেষতঃ ।
যজ্জ্ঞাত্বা নেহ ভূযোঽন্যজ্জ্ঞাতব্যমবশিষ্যতে ॥ 2 ॥
মনুষ্যাণাং সহস্রেষু কশ্চিদ্যততি সিদ্ধযে ।
যততামপি সিদ্ধানাং কশ্চিন্মাং বেত্তি তত্ত্বতঃ ॥ 3 ॥
ভূমিরাপোঽনলো বাযুঃ খং মনো বুদ্ধিরেব চ ।
অহঙ্কার ইতীযং মে ভিন্না প্রকৃতিরষ্টধা ॥ 4 ॥
অপরেযমিতস্ত্বন্যাং প্রকৃতিং বিদ্ধি মে পরাম্ ।
জীবভূতাং মহাবাহো যযেদং ধার্যতে জগত্ ॥ 5 ॥
এতদ্যোনীনি ভূতানি সর্বাণীত্যুপধারয ।
অহং কৃত্স্নস্য জগতঃ প্রভবঃ প্রলযস্তথা ॥ 6 ॥
মত্তঃ পরতরং নান্যত্কিঞ্চিদস্তি ধনঞ্জয ।
মযি সর্বমিদং প্রোতং সূত্রে মণিগণা ইব ॥ 7 ॥
রসোঽহমপ্সু কৌন্তেয প্রভাস্মি শশিসূর্যযোঃ ।
প্রণবঃ সর্ববেদেষু শব্দঃ খে পৌরুষং নৃষু ॥ 8 ॥
পুণ্যো গন্ধঃ পৃথিব্যাং চ তেজশ্চাস্মি বিভাবসৌ ।
জীবনং সর্বভূতেষু তপশ্চাস্মি তপস্বিষু ॥ 9 ॥
বীজং মাং সর্বভূতানাং বিদ্ধি পার্থ সনাতনম্ ।
বুদ্ধির্বুদ্ধিমতামস্মি তেজস্তেজস্বিনামহম্ ॥ 10 ॥
বলং বলবতাং চাহং কামরাগবিবর্জিতম্ ।
ধর্মাবিরুদ্ধো ভূতেষু কামোঽস্মি ভরতর্ষভ ॥ 11 ॥
যে চৈব সাত্ত্বিকা ভাবা রাজসাস্তামসাশ্চ যে ।
মত্ত এবেতি তান্বিদ্ধি ন ত্বহং তেষু তে মযি ॥ 12 ॥
ত্রিভির্গুণমযৈর্ভাবৈরেভিঃ সর্বমিদং জগত্ ।
মোহিতং নাভিজানাতি মামেভ্যঃ পরমব্যযম্ ॥ 13 ॥
দৈবী হ্যেষা গুণমযী মম মাযা দুরত্যযা ।
মামেব যে প্রপদ্যন্তে মাযামেতাং তরন্তি তে ॥ 14 ॥
ন মাং দুষ্কৃতিনো মূঢাঃ প্রপদ্যন্তে নরাধমাঃ ।
মাযযাপহৃতজ্ঞানা আসুরং ভাবমাশ্রিতাঃ ॥ 15 ॥
চতুর্বিধা ভজন্তে মাং জনাঃ সুকৃতিনোঽর্জুন ।
আর্তো জিজ্ঞাসুরর্থার্থী জ্ঞানী চ ভরতর্ষভ ॥ 16 ॥
তেষাং জ্ঞানী নিত্যযুক্ত একভক্তির্বিশিষ্যতে ।
প্রিযো হি জ্ঞানিনোঽত্যর্থমহং স চ মম প্রিযঃ ॥ 17 ॥
উদারাঃ সর্ব এবৈতে জ্ঞানী ত্বাত্মৈব মে মতম্ ।
আস্থিতঃ স হি যুক্তাত্মা মামেবানুত্তমাং গতিম্ ॥ 18 ॥
বহূনাং জন্মনামন্তে জ্ঞানবান্মাং প্রপদ্যতে ।
বাসুদেবঃ সর্বমিতি স মহাত্মা সুদুর্লভঃ ॥ 19 ॥
কামৈস্তৈস্তৈর্হৃতজ্ঞানাঃ প্রপদ্যন্তেঽন্যদেবতাঃ ।
তং তং নিযমমাস্থায প্রকৃত্যা নিযতাঃ স্বযা ॥ 20 ॥
যো যো যাং যাং তনুং ভক্তঃ শ্রদ্ধযার্চিতুমিচ্ছতি ।
তস্য তস্যাচলাং শ্রদ্ধাং তামেব বিদধাম্যহম্ ॥ 21 ॥
স তযা শ্রদ্ধযা যুক্তস্তস্যারাধনমীহতে ।
লভতে চ ততঃ কামান্মযৈব বিহিতান্হি তান্ ॥ 22 ॥
অন্তবত্তু ফলং তেষাং তদ্ভবত্যল্পমেধসাম্ ।
দেবান্দেবযজো যান্তি মদ্ভক্তা যান্তি মামপি ॥ 23 ॥
অব্যক্তং ব্যক্তিমাপন্নং মন্যন্তে মামবুদ্ধযঃ ।
পরং ভাবমজানন্তো মমাব্যযমনুত্তমম্ ॥ 24 ॥
নাহং প্রকাশঃ সর্বস্য যোগমাযাসমাবৃতঃ ।
মূঢোঽযং নাভিজানাতি লোকো মামজমব্যযম্ ॥ 25 ॥
বেদাহং সমতীতানি বর্তমানানি চার্জুন ।
ভবিষ্যাণি চ ভূতানি মাং তু বেদ ন কশ্চন ॥ 26 ॥
ইচ্ছাদ্বেষসমুত্থেন দ্বন্দ্বমোহেন ভারত ।
সর্বভূতানি সম্মোহং সর্গে যান্তি পরন্তপ ॥ 27 ॥
যেষাং ত্বন্তগতং পাপং জনানাং পুণ্যকর্মণাম্ ।
তে দ্বন্দ্বমোহনির্মুক্তা ভজন্তে মাং দৃঢব্রতাঃ ॥ 28 ॥
জরামরণমোক্ষায মামাশ্রিত্য যতন্তি যে ।
তে ব্রহ্ম তদ্বিদুঃ কৃত্স্নমধ্যাত্মং কর্ম চাখিলম্ ॥ 29 ॥
সাধিভূতাধিদৈবং মাং সাধিযজ্ঞং চ যে বিদুঃ ।
প্রযাণকালেঽপি চ মাং তে বিদুর্যুক্তচেতসঃ ॥ 30 ॥
ওঁ তত্সদিতি শ্রীমদ্ভগবদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্রহ্মবিদ্যাযাং যোগশাস্ত্রে
শ্রীকৃষ্ণার্জুনসংবাদেজ্ঞানবিজ্ঞানযোগো নাম সপ্তমোঽধ্যাযঃ ॥7 ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha saptamo'dhyāyaḥ |
jñānavijñānayogaḥ
śrībhagavānuvāca
mayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu || 1 ||
jñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ |
yajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate || 2 ||
manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || 3 ||
bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā || 4 ||
apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām |
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat || 5 ||
etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya |
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā || 6 ||
mattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidasti dhanañjaya |
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva || 7 ||
raso'hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ |
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu || 8 ||
puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu || 9 ||
bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam |
buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham || 10 ||
balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha || 11 ||
ye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca ye |
matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi || 12 ||
tribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagat |
mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam || 13 ||
daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te || 14 ||
na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ |
māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ || 15 ||
caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjuna |
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha || 16 ||
teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyate |
priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ || 17 ||
udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam |
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim || 18 ||
bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ || 19 ||
kāmaistaistairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ |
taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā || 20 ||
yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati |
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham || 21 ||
sa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate |
labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān || 22 ||
antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasām |
devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi || 23 ||
avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ |
paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam || 24 ||
nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ |
mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam || 25 ||
vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna |
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana || 26 ||
icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata |
sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti parantapa || 27 ||
yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām |
te dvandvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ || 28 ||
jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye |
te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam || 29 ||
sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ |
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ || 30 ||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvādejñānavijñānayogo nāma saptamo'dhyāyaḥ ||7 ||