📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
শ্রী সূর্যোপনিষদ্
Shri Suryopanishad
Surya Upanishad Bengali
ও-ম্ভ॒দ্র-ঙ্কর্ণে॑ভি-শ্শৃণু॒যাম॑ দেবাঃ । ভ॒দ্র-ম্প॑শ্যেমা॒ক্ষভি॒র্যজ॑ত্রাঃ । স্থি॒রৈরঙ্গৈ᳚স্তুষ্টু॒বাগ্ং স॑স্ত॒নূভিঃ॑ । ব্যশে॑ম দে॒বহি॑তং॒-যঁদাযুঃ॑ । স্ব॒স্তি ন॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒দ্ধশ্র॑বাঃ । স্ব॒স্তি নঃ॑ পূ॒ষা বি॒শ্ববে॑দাঃ । স্ব॒স্তি ন॒স্তার্ক্ষ্যো॒ অরি॑ষ্টনেমিঃ । স্ব॒স্তি নো॒ বৃহ॒স্পতি॑র্দধাতু । ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥
ওঁ অথ সূর্যাথর্বাঙ্গিরসং-ব্যাঁ᳚খ্যাস্যা॒মঃ । ব্রহ্মা ঋ॒ষিঃ । গায॑ত্রী ছ॒ন্দঃ । আদি॑ত্যো দে॒বতা । হংসঃ॑ সো॒-ঽহমগ্নিনারাযণ যু॑ক্ত-ম্বী॒জম্ । হৃল্লে॑খা শ॒ক্তিঃ । বিযদাদিসর্গসং​যুঁ॑ক্ত-ঙ্কী॒লকম্ । চতুর্বিধপুরুষার্থ সিদ্ধ্যর্থে বি॑নিযো॒গঃ ।
ষট্‍স্বরারূঢে॑ন বীজে॒ন ষড॑ঙ্গং র॒ক্তাম্বু॑জসংস্থি॒তং সপ্তাশ্ব॑রথি॒নং হির॑ণ্যব॒র্ণ-ঞ্চ॑তুর্ভু॒জ-ম্পদ্মদ্বযা-ঽভযবর॑দহ॒স্ত-ঙ্কালচক্র॑প্রণেতা॒রং শ্রীসূর্যনারায॒ণং-যঁ এ॑বং-বেঁ॒দ স বৈ ব্রা᳚হ্ম॒ণঃ ।
ও-ম্ভূর্ভুব॒-স্সুবঃ॑ । তত্স॑বি॒তুর্বরে᳚ণ্য॒-ম্ভর্গো॑ দে॒বস্য॑ ধীমহি । ধিযো॒ যো নঃ॑ প্রচো॒দযা᳚ত্ । সূর্য॑ আ॒ত্মা জগ॑তস্ত॒স্থুষ॑শ্চ । সূর্যা॒দ্বৈ খল্বি॒মানি॒ ভূতা॑নি॒ জায॑ন্তে । সূর্যা᳚দ্য॒জ্ঞঃ পর্জন্যো᳚-ঽন্নমা॒ত্মা ।
নম॑স্তে আদিত্য । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষ॒-ঙ্কর্ম॑ কর্তাসি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষ॒-ম্ব্রহ্মা॑-ঽসি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষং॒-বিঁষ্ণু॑রসি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষং॒ রুদ্রো॑-ঽসি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষ॒মৃগ॑সি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষং॒-যঁজু॑রসি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষং॒ সামা॑সি । ত্বমে॒ব প্র॒ত্যক্ষ॒মথ॑র্বাসি । ত্বমে॒ব সর্ব॑-ঞ্ছন্দো॒-ঽসি । আ॒দি॒ত্যাদ্বা॑যুর্জা॒যতে । আ॒দি॒ত্যাদ্ভূ॑মির্জা॒যতে । আ॒দি॒ত্যাদাপো॑ জায॒ন্তে । আ॒দি॒ত্যাজ্জ্যোতি॑র্জায॒তে ।
আ॒দি॒ত্যাদ্ব্যোম দিশো॑ জায॒ন্তে ।
আ॒দি॒ত্যাদ্দে॑বা জায॒ন্তে । আ॒দি॒ত্যাদ্বে॑দা জায॒ন্তে । আ॒দি॒ত্যো বা এ॒ষ এ॒তন্ম॒ণ্ডল॒-ন্তপ॑তি । অ॒সাবা॑দি॒ত্যো ব্র॒হ্মা । আ॒দি॒ত্যো-ঽন্তঃকরণ মনোবুদ্ধি চিত্তা॑হঙ্কা॒রাঃ । আ॒দি॒ত্যো বৈ ব্যান-স্সমানোদানো-ঽপা॑নঃ প্রা॒ণঃ ।
আ॒দি॒ত্যো বৈ শ্রোত্র ত্বক্চক্ষূরস॑নঘ্রা॒ণাঃ । আ॒দি॒ত্যো বৈ বাক্পাণিপাদপা॑যূপ॒স্থাঃ । আ॒দি॒ত্যো বৈ শব্দস্পর্​শরূপর॑সগ॒ন্ধাঃ । আ॒দি॒ত্যো বৈ বচনাদানাগমন বিস॑র্গান॒ন্দাঃ । আনন্দমযো বিজ্ঞানমযো বিজ্ঞানঘন॑ আদি॒ত্যঃ । নমো মিত্রায ভানবে মৃত্যো᳚র্মা পা॒হি । ভ্রাজিষ্ণবে বিশ্বহেত॑বে ন॒মঃ ।
সূর্যাদ্ভবন্তি॑ ভূতা॒নি সূর্যেণ পালি॑তানি॒ তু । সূর্যে লয-ম্প্রা᳚প্নুব॒ন্তি য-স্সূর্য-স্সো-ঽহ॑মেব॒ চ । চক্ষু॑র্নো দে॒ব-স্স॑বি॒তা চক্ষু॑র্ন উ॒ত প॒র্বতঃ॑ । চক্ষু॑র্ধা॒তা দ॑ধাতু নঃ ।
আ॒দি॒ত্যায॑ বি॒দ্মহে॑ সহস্রকির॒ণায॑ ধীমহি । তন্নঃ॑ সূর্যঃ প্রচো॒দযা᳚ত্ ।
স॒বি॒তা প॒শ্চাত্তা᳚-থ্সবি॒তা পু॒রস্তা᳚-থ্সবি॒তোত্ত॒রাত্তা᳚-থ্সবি॒তা-ঽধ॒রাত্তা᳚-থ্সবি॒তা নঃ॑ সুবতু স॒র্বতা᳚তিগ্ং সবি॒তা নো᳚ রাসতা-ন্দীর্ঘ॒মাযুঃ॑ ।
ওমিত্যেকাক্ষ॑র-ম্ব্র॒হ্ম । ঘৃণি॒রিতি॒ দ্বে অ॒ক্ষরে᳚ । সূর্য॒ ইত্যক্ষ॑রদ্ব॒যম্ । আ॒দি॒ত্য ইতি॒ ত্রীণ্যক্ষ॑রাণি । এতস্যৈব সূর্যস্যাষ্টাক্ষ॑রো ম॒নুঃ ।
য-স্সদাহরহ॑র্জপ॒তি স বৈ ব্রাহ্ম॑ণো ভ॒বতি স বৈ ব্রাহ্ম॑ণো ভ॒বতি । সূর্যাভিমু॑খো জ॒প্ত্বা মহাব্যাধি ভযা᳚-ত্প্রমু॒চ্যতে । অল॑ক্ষ্মীর্ন॒শ্যতি । অভক্ষ্য ভক্ষণা-ত্পূ॑তো ভ॒বতি । অগম্যাগমনা-ত্পূ॑তো ভ॒বতি । পতিত সম্ভাষণা-ত্পূ॑তো ভ॒বতি । অস-থ্সম্ভাষণা-ত্পূ॑তো ভ॒বতি । অস-থ্সম্ভাষণাত্পূ॑তো ভ॒বতি ।
মধ্যাহ্নে সূর্যাভি॑মুখঃ প॒ঠেত্ । সদ্যোত্পন্নপঞ্চমহাপাতকা᳚-ত্প্রমু॒চ্যতে । সৈষা সাবি॑ত্রীং-বিঁ॒দ্যা-ন্ন কিঞ্চিদপি ন কস্মৈচি॑-ত্প্রশং॒সযেত্ । য এ॒তা-ম্মহাভাগঃ প্রা॑তঃ প॒ঠতি স ভাগ্য॑বান্ জা॒যতে প॑শূন্বি॒ন্দতি । বেদা᳚র্থং-লঁ॒ভতে । ত্রিকালমে॑তজ্জ॒প্ত্বা ক্রতুশতফলম॑বাপ্নো॒তি । হস্তাদি॑ত্যে জ॒পতি স মহামৃ॑ত্যু-ন্ত॒রতি স মহামৃ॑ত্যু-ন্ত॒রতি য এ॑বং-বেঁ॒দ । ইত্যু॑প॒নিষ॑ত্ ।
ও-ম্ভ॒দ্র-ঙ্কর্ণে॑ভি-শ্শৃণু॒যাম॑ দেবাঃ । ভ॒দ্র-ম্প॑শ্যেমা॒ক্ষভি॒র্যজ॑ত্রাঃ । স্থি॒রৈরঙ্গৈ᳚স্তুষ্টু॒বাগ্ং স॑স্ত॒নূভিঃ॑ । ব্যশে॑ম দে॒বহি॑তং॒-যঁদাযুঃ॑ । স্ব॒স্তি ন॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒দ্ধশ্র॑বাঃ । স্ব॒স্তি নঃ॑ পূ॒ষা বি॒শ্ববে॑দাঃ । স্ব॒স্তি ন॒স্তার্ক্ষ্যো॒ অরি॑ষ্টনেমিঃ । স্ব॒স্তি নো॒ বৃহ॒স্পতি॑র্দধাতু । ওঁ শান্তি॒-শ্শান্তি॒-শ্শান্তিঃ॑ ॥
Roman (IAST) Transliteration
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭rdadhātu | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
oṃ atha sūryātharvāṅgirasaṃ-vyā~᳚khyāsyā॒maḥ | brahmā ṛ॒ṣiḥ | gāya̭trī cha॒ndaḥ | ādi̭tyo de॒vatā | haṃsaḥ̭ so॒-'hamagninārāyaṇa yṷkta-mbī॒jam | hṛllḙkhā śa॒ktiḥ | viyadādisargasaṃ​yu~̭kta-ṅkī॒lakam | caturvidhapuruṣārtha siddhyarthe vi̭niyo॒gaḥ |
ṣaṭ‍svarārūḍhḙna bīje॒na ṣaḍa̭ṅgaṃ ra॒ktāmbṷjasaṃsthi॒taṃ saptāśva̭rathi॒naṃ hira̭ṇyava॒rṇa-ñca̭turbhu॒ja-mpadmadvayā-'bhayavara̭daha॒sta-ṅkālacakra̭praṇetā॒raṃ śrīsūryanārāya॒ṇaṃ-ya~ ḙvaṃ-ve~॒da sa vai brā᳚hma॒ṇaḥ |
o-mbhūrbhuva॒-ssuvaḥ̭ | tatsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t | sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca | sūryā॒dvai khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | sūryā᳚dya॒jñaḥ parjanyo᳚-'nnamā॒tmā |
nama̭ste āditya | tvame॒va pra॒tyakṣa॒-ṅkarma̭ kartāsi | tvame॒va pra॒tyakṣa॒-mbrahmā̭-'si | tvame॒va pra॒tyakṣaṃ॒-vi~ṣṇṷrasi | tvame॒va pra॒tyakṣaṃ॒ rudro̭-'si | tvame॒va pra॒tyakṣa॒mṛga̭si | tvame॒va pra॒tyakṣaṃ॒-ya~jṷrasi | tvame॒va pra॒tyakṣaṃ॒ sāmā̭si | tvame॒va pra॒tyakṣa॒matha̭rvāsi | tvame॒va sarva̭-ñchando॒-'si | ā॒di॒tyādvā̭yurjā॒yate | ā॒di॒tyādbhṷ̄mirjā॒yate | ā॒di॒tyādāpo̭ jāya॒nte | ā॒di॒tyājjyoti̭rjāya॒te |
ā॒di॒tyādvyoma diśo̭ jāya॒nte |
ā॒di॒tyāddḙvā jāya॒nte | ā॒di॒tyādvḙdā jāya॒nte | ā॒di॒tyo vā e॒ṣa e॒tanma॒ṇḍala॒-ntapa̭ti | a॒sāvā̭di॒tyo bra॒hmā | ā॒di॒tyo-'ntaḥkaraṇa manobuddhi cittā̭haṅkā॒rāḥ | ā॒di॒tyo vai vyāna-ssamānodāno-'pā̭naḥ prā॒ṇaḥ |
ā॒di॒tyo vai śrotra tvakcakṣūrasa̭naghrā॒ṇāḥ | ā॒di॒tyo vai vākpāṇipādapā̭yūpa॒sthāḥ | ā॒di॒tyo vai śabdaspar​śarūpara̭saga॒ndhāḥ | ā॒di॒tyo vai vacanādānāgamana visa̭rgāna॒ndāḥ | ānandamayo vijñānamayo vijñānaghana̭ ādi॒tyaḥ | namo mitrāya bhānave mṛtyo᳚rmā pā॒hi | bhrājiṣṇave viśvaheta̭ve na॒maḥ |
sūryādbhavanti̭ bhūtā॒ni sūryeṇa pāli̭tāni॒ tu | sūrye laya-mprā᳚pnuva॒nti ya-ssūrya-sso-'ha̭meva॒ ca | cakṣṷrno de॒va-ssa̭vi॒tā cakṣṷrna u॒ta pa॒rvataḥ̭ | cakṣṷrdhā॒tā da̭dhātu naḥ |
ā॒di॒tyāya̭ vi॒dmahḙ sahasrakira॒ṇāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ sūryaḥ praco॒dayā᳚t |
sa॒vi॒tā pa॒ścāttā᳚-thsavi॒tā pu॒rastā᳚-thsavi॒totta॒rāttā᳚-thsavi॒tā-'dha॒rāttā᳚-thsavi॒tā naḥ̭ suvatu sa॒rvatā᳚tigṃ savi॒tā no᳚ rāsatā-ndīrgha॒māyuḥ̭ |
omityekākṣa̭ra-mbra॒hma | ghṛṇi॒riti॒ dve a॒kṣare᳚ | sūrya॒ ityakṣa̭radva॒yam | ā॒di॒tya iti॒ trīṇyakṣa̭rāṇi | etasyaiva sūryasyāṣṭākṣa̭ro ma॒nuḥ |
ya-ssadāharaha̭rjapa॒ti sa vai brāhma̭ṇo bha॒vati sa vai brāhma̭ṇo bha॒vati | sūryābhimṷkho ja॒ptvā mahāvyādhi bhayā᳚-tpramu॒cyate | ala̭kṣmīrna॒śyati | abhakṣya bhakṣaṇā-tpṷ̄to bha॒vati | agamyāgamanā-tpṷ̄to bha॒vati | patita sambhāṣaṇā-tpṷ̄to bha॒vati | asa-thsambhāṣaṇā-tpṷ̄to bha॒vati | asa-thsambhāṣaṇātpṷ̄to bha॒vati |
madhyāhne sūryābhi̭mukhaḥ pa॒ṭhet | sadyotpannapañcamahāpātakā᳚-tpramu॒cyate | saiṣā sāvi̭trīṃ-vi~॒dyā-nna kiñcidapi na kasmaici̭-tpraśaṃ॒sayet | ya e॒tā-mmahābhāgaḥ prā̭taḥ pa॒ṭhati sa bhāgya̭vān jā॒yate pa̭śūnvi॒ndati | vedā᳚rthaṃ-la~॒bhate | trikālamḙtajja॒ptvā kratuśataphalama̭vāpno॒ti | hastādi̭tye ja॒pati sa mahāmṛ̭tyu-nta॒rati sa mahāmṛ̭tyu-nta॒rati ya ḙvaṃ-ve~॒da | ityṷpa॒niṣa̭t |
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭rdadhātu | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||