📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
শ্রী দত্তাত্রেয সহস্র নাম স্তোত্রম্
Shri Dattatreya Sahasra Nama Stotram
Dattatreya Stotram Bengali
মুনযঃ ঊচুঃ
নিখিলাগমতত্ত্বজ্ঞ ব্রহ্মধ্যানপরাযণ ।
বদাস্মাকং মুক্ত্যুপাযং সূত সর্বোপকারকম্ ॥ 1 ॥
সর্বদেবেষু কো দেবঃ সদ্যো মোক্ষপ্রদো ভবেত্ ।
কো মনুর্বা ভবেত্তস্য সদ্যঃ প্রীতিকরো ধ্রুবম্ ॥ 2 ॥
সূত উবাচ ।
নিগমাগমতত্ত্বজ্ঞো হ্যবধূতশ্চিদম্বরঃ ।
ভক্তবাত্সল্যপ্রবণো দত্ত এব হি কেবলঃ ॥ 3 ॥
সদা প্রসন্নবদনো ভক্তচিন্তৈকতত্পরঃ ।
তস্য নামান্যনন্তানি বর্তন্তেঽথাপ্যদঃ পরম্ ॥ 4 ॥
দত্তস্য নামসাহস্রং তস্য প্রীতিবিবর্ধনম্ ।
যস্ত্বিদং পঠতে নিত্যং দত্তাত্রেযৈকমানসঃ ॥ 5 ॥
মুচ্যতে সর্বপাপেভ্যঃ স সদ্যো নাত্র সংশযঃ ।
অন্তে তদ্ধাম সংযাতি পুনরাবৃত্তিদুর্লভম্ ॥ 6 ॥
অস্য শ্রীমদ্দত্তাত্রেযসহস্রনামস্তোত্রমন্ত্রস্য অবধূত ঋষিঃ, অনুষ্টুপ্ ছন্দঃ, দিগম্বরো দেবতা, ওঁ বীজং, হ্রীং শক্তিঃ, ক্রৌং কীলকং, শ্রীদত্তাত্রেযপ্রীত্যর্থে জপে বিনিযোগঃ ।
অথ ধ্যানম্
দিগম্বরং ভস্মবিলেপিতাঙ্গং
বোধাত্মকং মুক্তিকরং প্রসন্নম্ ।
নির্মানসং শ্যামতনুং ভজেঽহং
দত্তাত্রেযং ব্রহ্মসমাধিযুক্তম্ ॥
অথ স্তোত্রম্
দত্তাত্রেযো মহাযোগী যোগেশশ্চামরপ্রভুঃ ।
মুনির্দিগম্বরো বালো মাযামুক্তো মদাপহঃ ॥ 1 ॥
অবধূতো মহানাথঃ শঙ্করোঽমরবল্লভঃ ।
মহাদেবশ্চাদিদেবঃ পুরাণপ্রভুরীশ্বরঃ ॥ 2 ॥
সত্ত্বকৃত্সত্ত্বভৃদ্ভাবঃ সত্ত্বাত্মা সত্ত্বসাগরঃ ।
সত্ত্ববিত্সত্ত্বসাক্ষী চ সত্ত্বসাধ্যোঽমরাধিপঃ ॥ 3 ॥
ভূতকৃদ্ভূতভৃচ্চৈব ভূতাত্মা ভূতসম্ভবঃ ।
ভূতভাবো ভবো ভূতবিত্তথা ভূতকারণঃ ॥ 4 ॥
ভূতসাক্ষী প্রভূতিশ্চ ভূতানাং পরমা গতিঃ ।
ভূতসঙ্গবিহীনাত্মা ভূতাত্মা ভূতশঙ্করঃ ॥ 5 ॥
ভূতনাথো মহানাথ আদিনাথো মহেশ্বরঃ ।
সর্বভূতনিবাসাত্মা ভূতসন্তাপনাশনঃ ॥ 6 ॥
সর্বাত্মা সর্বভৃত্সর্বঃ সর্বজ্ঞঃ সর্বনির্ণযঃ ।
সর্বসাক্ষী বৃহদ্ভানুঃ সর্ববিত্ সর্বমঙ্গলঃ ॥ 7 ॥
শান্তঃ সত্যঃ সমঃ পূর্ণো একাকী কমলাপতিঃ ।
রামো রামপ্রিযশ্চৈব বিরামো রামকারণঃ ॥ 8 ॥
শুদ্ধাত্মা পাবনোঽনন্তঃ প্রতীতঃ পরমার্থভৃত্ ।
হংসসাক্ষী বিভুশ্চৈব প্রভুঃ প্রলয ইত্যপি ॥ 9 ॥
সিদ্ধাত্মা পরমাত্মা চ সিদ্ধানাং পরমা গতিঃ ।
সিদ্ধিসিদ্ধস্তথা সাধ্যঃ সাধনো হ্যুত্তমস্তথা ॥ 10 ॥
সুলক্ষণঃ সুমেধাবী বিদ্যাবান্বিগতান্তরঃ ।
বিজ্বরশ্চ মহাবাহুর্বহুলানন্দবর্ধনঃ ॥ 11 ॥
অব্যক্তপুরুষঃ প্রাজ্ঞঃ পরজ্ঞঃ পরমার্থদৃক্ ।
পরাপরবিনির্মুক্তো যুক্তস্তত্ত্বপ্রকাশবান্ ॥ 12 ॥
দযাবান্ ভগবান্ ভাবী ভাবাত্মা ভাবকারণঃ ।
ভবসন্তাপনাশশ্চ পুষ্পবান্ পণ্ডিতো বুধঃ ॥ 13 ॥
প্রত্যক্ষবস্তুর্বিশ্বাত্মা প্রত্যগ্ব্রহ্ম সনাতনঃ ।
প্রমাণবিগতশ্চৈব প্রত্যাহারনিযোজকঃ ॥ 14 ॥
প্রণবঃ প্রণবাতীতঃ প্রমুখঃ প্রলযাত্মকঃ ।
মৃত্যুঞ্জযো বিবিক্তাত্মা শঙ্করাত্মা পরো বপুঃ ॥ 15 ॥
পরমস্তনুবিজ্ঞেযঃ পরমাত্মনি সংস্থিতঃ ।
প্রবোধকলনাধারঃ প্রভাবপ্রবরোত্তমঃ ॥ 16 ॥
চিদম্বরশ্চিদ্বিলাসশ্চিদাকাশশ্চিদুত্তমঃ ।
চিত্তচৈতন্যচিত্তাত্মা দেবানাং পরমা গতিঃ ॥ 17 ॥
অচেত্যশ্চেতনাধারশ্চেতনাচিত্তবিক্রমঃ ।
চিত্তাত্মা চেতনারূপো লসত্পঙ্কজলোচনঃ ॥ 18 ॥
পরং ব্রহ্ম পরং জ্যোতিঃ পরং ধাম পরন্তপঃ ।
পরং সূত্রং পরং তন্ত্রং পবিত্রঃ পরমোহবান্ ॥ 19 ॥
ক্ষেত্রজ্ঞঃ ক্ষেত্রগঃ ক্ষেত্রঃ ক্ষেত্রাধারঃ পুরঞ্জনঃ ।
ক্ষেত্রশূন্যো লোকসাক্ষী ক্ষেত্রবান্ বহুনাযকঃ ॥ 20 ॥
যোগেন্দ্রো যোগপূজ্যশ্চ যোগ্য আত্মবিদাং শুচিঃ ।
যোগমাযাধরঃ স্থাণুরচলঃ কমলাপতিঃ ॥ 21 ॥
যোগেশো যোগনির্মাতা যোগজ্ঞানপ্রকাশনঃ ।
যোগপালো লোকপালঃ সংসারতমনাশনঃ ॥ 22 ॥
গুহ্যো গুহ্যতমো গুপ্তো মুক্তো যুক্তঃ সনাতনঃ ।
গহনো গগনাকারো গম্ভীরো গণনাযকঃ ॥ 23 ॥
গোবিন্দো গোপতির্গোপ্তা গোভাগো ভাবসংস্থিতঃ ।
গোসাক্ষী গোতমারিশ্চ গান্ধারো গগনাকৃতিঃ ॥ 24 ॥
যোগযুক্তো ভোগযুক্তঃ শঙ্কামুক্তসমাধিমান্ ।
সহজঃ সকলেশানঃ কার্তবীর্যবরপ্রদঃ ॥ 25 ॥
সরজো বিরজো পুংসো পাবনঃ পাপনাশনঃ ।
পরাবরবিনির্মুক্তঃ পরং‍জ্যোতিঃ পুরাতনঃ ॥ 26 ॥
নানাজ্যোতিরনেকাত্মা স্বযং‍জ্যোতিঃ সদাশিবঃ ।
দিব্যজ্যোতির্মযশ্চৈব সত্যবিজ্ঞানভাস্করঃ ॥ 27 ॥
নিত্যশুদ্ধঃ পরঃ পূর্ণঃ প্রকাশঃ প্রকটোদ্ভবঃ ।
প্রমাদবিগতশ্চৈব পরেশঃ পরবিক্রমঃ ॥ 28 ॥
যোগী যোগো যোগপশ্চ যোগাভ্যাসপ্রকাশনঃ ।
যোক্তা মোক্তা বিধাতা চ ত্রাতা পাতা নিরাযুধঃ ॥ 29 ॥
নিত্যমুক্তো নিত্যযুক্তঃ সত্যঃ সত্যপরাক্রমঃ ।
সত্ত্বশুদ্ধিকরঃ সত্ত্বস্তথা সত্ত্বভৃতাং গতিঃ ॥ 30 ॥
শ্রীধরঃ শ্রীবপুঃ শ্রীমান্ শ্রীনিবাসোঽমরার্চিতঃ ।
শ্রীনিধিঃ শ্রীপতিঃ শ্রেষ্ঠঃ শ্রেযস্কশ্চরমাশ্রযঃ ॥ 31 ॥
ত্যাগী ত্যাগার্থসম্পন্নস্ত্যাগাত্মা ত্যাগবিগ্রহঃ ।
ত্যাগলক্ষণসিদ্ধাত্মা ত্যাগজ্ঞস্ত্যাগকারণঃ ॥ 32 ॥
ভোগো ভোক্তা তথা ভোগ্যো ভোগসাধনকারণঃ ।
ভোগী ভোগার্থসম্পন্নো ভোগজ্ঞানপ্রকাশনঃ ॥ 33 ॥
কেবলঃ কেশবঃ কৃষ্ণঃ কংবাসাঃ কমলালযঃ ।
কমলাসনপূজ্যশ্চ হরিরজ্ঞানখণ্ডনঃ ॥ 34 ॥
মহাত্মা মহদাদিশ্চ মহেশোত্তমবন্দিতঃ ।
মনোবুদ্ধিবিহীনাত্মা মানাত্মা মানবাধিপঃ ॥ 35 ॥
ভুবনেশো বিভূতিশ্চ ধৃতির্মেধা স্মৃতির্দযা ।
দুঃখদাবানলো বুদ্ধঃ প্রবুদ্ধঃ পরমেশ্বরঃ ॥ 36 ॥
কামহা ক্রোধহা চৈব দম্ভদর্পমদাপহঃ ।
অজ্ঞানতিমিরারিশ্চ ভবারির্ভুবনেশ্বরঃ ॥ 37 ॥
রূপকৃদ্রূপভৃদ্রূপী রূপাত্মা রূপকারণঃ ।
রূপজ্ঞো রূপসাক্ষী চ নামরূপো গুণান্তকঃ ॥ 38 ॥
অপ্রমেযঃ প্রমেযশ্চ প্রমাণং প্রণবাশ্রযঃ ।
প্রমাণরহিতোঽচিন্ত্যশ্চেতনাবিগতোঽজরঃ ॥ 39 ॥
অক্ষরোঽক্ষরমুক্তশ্চ বিজ্বরো জ্বরনাশনঃ ।
বিশিষ্টো বিত্তশাস্ত্রী চ দৃষ্টো দৃষ্টান্তবর্জিতঃ ॥ 40 ॥
গুণেশো গুণকাযশ্চ গুণাত্মা গুণভাবনঃ ।
অনন্তগুণসম্পন্নো গুণগর্ভো গুণাধিপঃ ॥ 41 ॥
গণেশো গুণনাথশ্চ গুণাত্মা গণভাবনঃ ।
গণবন্ধুর্বিবেকাত্মা গুণযুক্তঃ পরাক্রমী ॥ 42 ॥
অতর্ক্যঃ ক্রতুরগ্নিশ্চ কৃতজ্ঞঃ সফলাশ্রযঃ ।
যজ্ঞশ্চ যজ্ঞফলদো যজ্ঞ ইজ্যোঽমরোত্তমঃ ॥ 43 ॥
হিরণ্যগর্ভঃ শ্রীগর্ভঃ খগর্ভঃ কুণপেশ্বরঃ ।
মাযাগর্ভো লোকগর্ভঃ স্বযম্ভূর্ভুবনান্তকঃ ॥ 44 ॥
নিষ্পাপো নিবিডো নন্দী বোধী বোধসমাশ্রযঃ ।
বোধাত্মা বোধনাত্মা চ ভেদবৈতণ্ডখণ্ডনঃ ॥ 45 ॥
স্বাভাব্যো ভাবনির্মুক্তো ব্যক্তোঽব্যক্তসমাশ্রযঃ ।
নিত্যতৃপ্তো নিরাভাসো নির্বাণঃ শরণঃ সুহৃত্ ॥ 46 ॥
গুহ্যেশো গুণগম্ভীরো গুণদোষনিবারণঃ ।
গুণসঙ্গবিহীনশ্চ যোগারের্দর্পনাশনঃ ॥ 47 ॥
আনন্দঃ পরমানন্দঃ স্বানন্দসুখবর্ধনঃ ।
সত্যানন্দশ্চিদানন্দঃ সর্বানন্দপরাযণঃ ॥ 48 ॥
সদ্রূপঃ সহজঃ সত্যঃ স্বানন্দঃ সুমনোহরঃ ।
সর্বঃ সর্বান্তরশ্চৈব পূর্বাত্পূর্বতরস্তথা ॥ 49 ॥
খমযঃ খপরঃ খাদিঃ খং‍ব্রহ্ম খতনুঃ খগঃ ।
খবাসাঃ খবিহীনশ্চ খনিধিঃ খপরাশ্রযঃ ॥ 50 ॥
অনন্তশ্চাদিরূপশ্চ সূর্যমণ্ডলমধ্যগঃ ।
অমোঘঃ পরমামোঘঃ পরোক্ষঃ পরদঃ কবিঃ ॥ 51 ॥
বিশ্বচক্ষুর্বিশ্বসাক্ষী বিশ্ববাহুর্ধনেশ্বরঃ ।
ধনঞ্জযো মহাতেজাস্তেজিষ্ঠস্তৈজসঃ সুখী ॥ 52 ॥
জ্যোতির্জ্যোতির্মযো জেতা জ্যোতিষাং জ্যোতিরাত্মকঃ ।
জ্যোতিষামপি জ্যোতিশ্চ জনকো জনমোহনঃ ॥ 53 ॥
জিতেন্দ্রিযো জিতক্রোধো জিতাত্মা জিতমানসঃ ।
জিতসঙ্গো জিতপ্রাণো জিতসংসারবাসনঃ ॥ 54 ॥
নির্বাসনো নিরালম্বো নির্যোগক্ষেমবর্জিতঃ ।
নিরীহো নিরহঙ্কারো নিরাশীর্নিরুপাধিকঃ ॥ 55 ॥
নিত্যবোধো বিবিক্তাত্মা বিশুদ্ধোত্তমগৌরবঃ ।
বিদ্যার্থী পরমার্থী চ শ্রদ্ধার্থী সাধনাত্মকঃ ॥ 56 ॥
প্রত্যাহারী নিরাহারী সর্বাহারপরাযণঃ ।
নিত্যশুদ্ধো নিরাকাঙ্ক্ষী পারাযণপরাযণঃ ॥ 57 ॥
অণোরণুতরঃ সূক্ষ্মঃ স্থূলঃ স্থূলতরস্তথা ।
একস্তথাঽনেকরূপো বিশ্বরূপঃ সনাতনঃ ॥ 58 ॥
নৈকরূপো বিরূপাত্মা নৈকবোধমযস্তথা ।
নৈকনামমযশ্চৈব নৈকবিদ্যাবিবর্ধনঃ ॥ 59 ॥
একশ্চৈকান্তিকশ্চৈব নানাভাববিবর্জিতঃ ।
একাক্ষরস্তথা বীজঃ পূর্ণবিম্বঃ সনাতনঃ ॥ 60 ॥
মন্ত্রবীর্যো মন্ত্রবীজঃ শাস্ত্রবীর্যো জগত্পতিঃ ।
নানাবীর্যধরশ্চৈব শক্রেশঃ পৃথিবীপতিঃ ॥ 61 ॥
প্রাণেশঃ প্রাণদঃ প্রাণঃ প্রাণাযামপরাযণঃ ।
প্রাণপঞ্চকনির্মুক্তঃ কোশপঞ্চকবর্জিতঃ ॥ 62 ॥
নিশ্চলো নিষ্কলোঽসঙ্গো নিষ্প্রপঞ্চো নিরামযঃ ।
নিরাধারো নিরাকারো নির্বিকারো নিরঞ্জনঃ ॥ 63 ॥
নিষ্প্রতীতো নিরাভাসো নিরাসক্তো নিরাকুলঃ ।
নিষ্ঠাসর্বগতশ্চৈব নিরারম্ভো নিরাশ্রযঃ ॥ 64 ॥
নিরন্তরঃ সর্বগোপ্তা শান্তো দান্তো মহামুনিঃ । [সত্ত্ব]
নিঃশব্দঃ সুকৃতঃ স্বস্থঃ সত্যবাদী সুরেশ্বরঃ ॥ 65 ॥
জ্ঞানদো জ্ঞানবিজ্ঞানী জ্ঞানাত্মাঽঽনন্দপূরিতঃ ।
জ্ঞানযজ্ঞবিদাং দক্ষো জ্ঞানাগ্নির্জ্বলনো বুধঃ ॥ 66 ॥
দযাবান্ ভবরোগারিশ্চিকিত্সাচরমাগতিঃ ।
চন্দ্রমণ্ডলমধ্যস্থশ্চন্দ্রকোটিসুশীতলঃ ॥ 67 ॥
যন্ত্রকৃত্পরমো যন্ত্রী যন্ত্রারূঢাপরাজিতঃ ।
যন্ত্রবিদ্যন্ত্রবাসশ্চ যন্ত্রাধারো ধরাধরঃ ॥ 68 ॥
তত্ত্বজ্ঞস্তত্ত্বভূতাত্মা মহত্তত্ত্বপ্রকাশনঃ ।
তত্ত্বসঙ্খ্যানযোগজ্ঞঃ সাঙ্খ্যশাস্ত্রপ্রবর্তকঃ ॥ 69 ॥
অনন্তবিক্রমো দেবো মাধবশ্চ ধনেশ্বরঃ ।
সাধুঃ সাধুবরিষ্ঠাত্মা সাবধানোঽমরোত্তমঃ ॥ 70 ॥
নিঃসঙ্কল্পো নিরাধারো দুর্ধরো হ্যাত্মবিত্পতিঃ ।
আরোগ্যসুখদশ্চৈব প্রবরো বাসবস্তথা ॥ 71 ॥
পরেশঃ পরমোদারঃ প্রত্যক্চৈতন্যদুর্গমঃ ।
দুরাধর্ষো দুরাবাসো দূরত্বপরিনাশনঃ ॥ 72 ॥
বেদবিদ্বেদকৃদ্বেদো বেদাত্মা বিমলাশযঃ ।
বিবিক্তসেবী চ সংসারশ্রমনাশনস্তথা ॥ 73 ॥
ব্রহ্মযোনির্বৃহদ্যোনির্বিশ্বযোনির্বিদেহবান্ ।
বিশালাক্ষো বিশ্বনাথো হাটকাঙ্গদভূষণঃ ॥ 74 ॥
অবাধ্যো জগদারাধ্যো জগদার্জবপালনঃ ।
জনবান্ ধনবান্ ধর্মী ধর্মগো ধর্মবর্ধনঃ ॥ 75 ॥
অমৃতঃ শাশ্বতঃ সাধ্যঃ সিদ্ধিদঃ সুমনোহরঃ ।
খলুব্রহ্মখলুস্থানো মুনীনাং পরমা গতিঃ ॥ 76 ॥
উপদ্রষ্টা তথা শ্রেষ্ঠঃ শুচিভূতো হ্যনামযঃ ।
বেদসিদ্ধান্তবেদ্যশ্চ মানসাহ্লাদবর্ধনঃ ॥ 77 ॥
দেহাদন্যো গুণাদন্যো লোকাদন্যো বিবেকবিত্ ।
দুষ্টস্বপ্নহরশ্চৈব গুরুর্গুরুবরোত্তমঃ ॥ 78 ॥
কর্মী কর্মবিনির্মুক্তঃ সন্ন্যাসী সাধকেশ্বরঃ ।
সর্বভাববিহীনশ্চ তৃষ্ণাসঙ্গনিবারকঃ ॥ 79 ॥
ত্যাগী ত্যাগবপুস্ত্যাগস্ত্যাগদানবিবর্জিতঃ ।
ত্যাগকারণত্যাগাত্মা সদ্গুরুঃ সুখদাযকঃ ॥ 80 ॥
দক্ষো দক্ষাদিবন্দ্যশ্চ জ্ঞানবাদপ্রবর্তকঃ ।
শব্দব্রহ্মমযাত্মা চ শব্দব্রহ্মপ্রকাশবান্ ॥ 81 ॥
গ্রসিষ্ণুঃ প্রভবিষ্ণুশ্চ সহিষ্ণুর্বিগতান্তরঃ ।
বিদ্বত্তমো মহাবন্দ্যো বিশালোত্তমবাঙ্মুনিঃ ॥ 82 ॥
ব্রহ্মবিদ্ব্রহ্মভাবশ্চ ব্রহ্মর্ষির্ব্রাহ্মণপ্রিযঃ ।
ব্রহ্ম ব্রহ্মপ্রকাশাত্মা ব্রহ্মবিদ্যাপ্রকাশনঃ ॥ 83 ॥
অত্রিবংশপ্রভূতাত্মা তাপসোত্তমবন্দিতঃ ।
আত্মবাসী বিধেযাত্মা হ্যত্রিবংশবিবর্ধনঃ ॥ 84 ॥
প্রবর্তনো নিবৃত্তাত্মা প্রলযোদকসন্নিভঃ ।
নারাযণো মহাগর্ভো ভার্গবপ্রিযকৃত্তমঃ ॥ 85 ॥
সঙ্কল্পদুঃখদলনঃ সংসারতমনাশনঃ ।
ত্রিবিক্রমস্ত্রিধাকারস্ত্রিমূর্তিস্ত্রিগুণাত্মকঃ ॥ 86 ॥
ভেদত্রযহরশ্চৈব তাপত্রযনিবারকঃ ।
দোষত্রযবিভেদী চ সংশযার্ণবখণ্ডনঃ ॥ 87 ॥
অসংশযস্ত্বসম্মূঢো হ্যবাদী রাজবন্দিতঃ ।
রাজযোগী মহাযোগী স্বভাবগলিতস্তথা ॥ 88 ॥
পুণ্যশ্লোকঃ পবিত্রাঙ্ঘ্রির্ধ্যানযোগপরাযণঃ ।
ধ্যানস্থো ধ্যানগম্যশ্চ বিধেযাত্মা পুরাতনঃ ॥ 89 ॥
অবিজ্ঞেযো হ্যন্তরাত্মা মুখ্যবিম্বসনাতনঃ ।
জীবসঞ্জীবনো জীবশ্চিদ্বিলাসশ্চিদাশ্রযঃ ॥ 90 ॥
মহেন্দ্রোঽমরমান্যশ্চ যোগেন্দ্রো যোগবিত্তমঃ ।
যোগধর্মস্তথা যোগস্তত্ত্বস্তত্ত্ববিনিশ্চযঃ ॥ 91 ॥
নৈকবাহুরনন্তাত্মা নৈকনামপরাক্রমঃ ।
নৈকাক্ষী নৈকপাদশ্চ নাথনাথোত্তমোত্তমঃ ॥ 92 ॥
সহস্রশীর্ষা পুরুষঃ সহস্রাক্ষঃ সহস্রপাত্ ।
সহস্ররূপদৃক্ চৈব সহস্রারমযোদ্ধবঃ ॥ 93 ॥
ত্রিপাদপুরুষশ্চৈব ত্রিপাদূর্ধ্বস্তথৈব চ ।
ত্র্যম্বকশ্চ মহাবীর্যো যোগবীর্যবিশারদঃ ॥ 94 ॥
বিজযী বিনযী জেতা বীতরাগী বিরাজিতঃ ।
রুদ্রো রৌদ্রো মহাভীমঃ প্রাজ্ঞমুখ্যঃ সদাশুচিঃ ॥ 95 ॥
অন্তর্জ্যোতিরনন্তাত্মা প্রত্যগাত্মা নিরন্তরঃ ।
অরূপশ্চাত্মরূপশ্চ সর্বভাববিনির্বৃতঃ ॥ 96 ॥
অন্তঃশূন্যো বহিঃশূন্যঃ শূন্যাত্মা শূন্যভাবনঃ ।
অন্তঃপূর্ণো বহিঃপূর্ণঃ পূর্ণাত্মা পূর্ণভাবনঃ ॥ 97 ॥
অন্তস্ত্যাগী বহিস্ত্যাগী ত্যাগাত্মা সর্বযোগবান্ ।
অন্তর্যোগী বহির্যোগী সর্বযোগপরাযণঃ ॥ 98 ॥
অন্তর্ভোগী বহির্ভোগী সর্বভোগবিদুত্তমঃ ।
অন্তর্নিষ্ঠো বহির্নিষ্ঠঃ সর্বনিষ্ঠামযস্তথা ॥ 99 ॥
বাহ্যান্তরবিমুক্তশ্চ বাহ্যান্তরবিবর্জিতঃ ।
শান্তঃ শুদ্ধো বিশুদ্ধশ্চ নির্বাণঃ প্রকৃতেঃ পরঃ ॥ 100 ॥
অকালঃ কালনেমী চ কালকালো জনেশ্বরঃ ।
কালাত্মা কালকর্তা চ কালজ্ঞঃ কালনাশনঃ ॥ 101 ॥
কৈবল্যপদদাতা চ কৈবল্যসুখদাযকঃ ।
কৈবল্যকলনাধারো নির্ভরো হর্ষবর্ধনঃ ॥ 102 ॥
হৃদযস্থো হৃষীকেশো গোবিন্দো গর্ভবর্জিতঃ ।
সকলাগমপূজ্যশ্চ নিগমো নিগমাশ্রযঃ ॥ 103 ॥
পরাশক্তিঃ পরাকীর্তিঃ পরাবৃত্তির্নিধিস্মৃতিঃ ।
পরবিদ্যা পরাক্ষান্তির্বিভক্তির্যুক্তসদ্গতিঃ ॥ 104 ॥
স্বপ্রকাশঃ প্রকাশাত্মা পরসংবেদনাত্মকঃ ।
স্বসেব্যঃ স্ববিদাং স্বাত্মা স্বসংবেদ্যোঽনঘঃ ক্ষমী ॥ 105 ॥
স্বানুসন্ধানশীলাত্মা স্বানুসন্ধানগোচরঃ ।
স্বানুসন্ধানশূন্যাত্মা স্বানুসন্ধানকাশ্রযঃ ॥ 106 ॥
স্ববোধদর্পণোঽভঙ্গঃ কন্দর্পকুলনাশনঃ ।
ব্রহ্মচারী ব্রহ্মবেত্তা ব্রাহ্মণো ব্রহ্মবিত্তমঃ ॥ 107 ॥
তত্ত্ববোধঃ সুধাবর্ষঃ পাবনঃ পাপপাবকঃ ।
ব্রহ্মসূত্রবিধেযাত্মা ব্রহ্মসূত্রার্থনির্ণযঃ ॥ 108 ॥
আত্যন্তিকো মহাকল্পঃ সঙ্কল্পাবর্তনাশনঃ ।
আধিব্যাধিহরশ্চৈব সংশযার্ণবশোষকঃ ॥ 109 ॥
তত্ত্বাত্মজ্ঞানসন্দেশো মহানুভবভাবিতঃ ।
আত্মানুভবসম্পন্নঃ স্বানুভাবসুখাশ্রযঃ ॥ 110 ॥
অচিন্ত্যশ্চ বৃহদ্ভানুঃ প্রমদোত্কর্ষনাশনঃ ।
অনিকেত প্রশান্তাত্মা শূন্যাবাসো জগদ্বপুঃ ॥ 111 ॥
চিদ্গতিশ্চিন্মযশ্চক্রী মাযাচক্রপ্রবর্তকঃ ।
সর্ববর্ণবিদারম্ভী সর্বারম্ভপরাযণঃ ॥ 112 ॥
পুরাণঃ প্রবরো দাতা সুন্দরঃ কনকাঙ্গদী ।
অনসূযাত্মজো দত্তঃ সর্বজ্ঞঃ সর্বকামদঃ ॥ 113 ॥
কামজিত্ কামপালশ্চ কামী কামপ্রদাগমঃ ।
কামবান্ কামপোষশ্চ সর্বকামনিবর্তকঃ ॥ 114 ॥
সর্বকর্মফলোত্পত্তিঃ সর্বকামফলপ্রদঃ ।
সর্বকর্মফলৈঃ পূজ্যঃ সর্বকর্মফলাশ্রযঃ ॥ 115 ॥
বিশ্বকর্মা কৃতাত্মা চ কৃতজ্ঞঃ সর্বসাক্ষিকঃ ।
সর্বারম্ভপরিত্যাগী জডোন্মত্তপিশাচবান্ ॥ 116 ॥
ভিক্ষুর্ভৈক্ষাকরশ্চৈব ভৈক্ষাহারী নিরাশ্রমী ।
অকূলশ্চানুকূলশ্চ বিকলো হ্যকলস্তথা ॥ 117 ॥
জটিলো বনচারী চ দণ্ডী মুণ্ডী চ গণ্ডবান্ ।
দেহধর্মবিহীনাত্মা হ্যেকাকী সঙ্গবর্জিতঃ ॥ 118 ॥
আশ্রম্যনাশ্রমারম্ভোঽনাচারী কর্মবর্জিতঃ ।
অসন্দেহী চ সন্দেহী ন কিঞ্চিন্ন চ কিঞ্চনঃ ॥ 119 ॥
নৃদেহী দেহশূন্যশ্চ নাভাবী ভাবনির্গতঃ ।
নাব্রহ্মা চ পরব্রহ্ম স্বযমেব নিরাকুলঃ ॥ 120 ॥
অনঘশ্চাগুরুশ্চৈব নাথনাথোত্তমো গুরুঃ ।
দ্বিভুজঃ প্রাকৃতশ্চৈব জনকশ্চ পিতামহঃ ॥ 121 ॥
অনাত্মা ন চ নানাত্মা নীতির্নীতিমতাং বরঃ ।
সহজঃ সদৃশঃ সিদ্ধশ্চৈকশ্চিন্মাত্র এব চ ॥ 122 ॥
ন কর্তাপি চ কর্তা চ ভোক্তা ভোগবিবর্জিতঃ ।
তুরীযস্তুরীযাতীতঃ স্বচ্ছঃ সর্বমযস্তথা ॥ 123 ॥
সর্বাধিষ্ঠানরূপশ্চ সর্বধ্যেযবিবর্জিতঃ ।
সর্বলোকনিবাসাত্মা সকলোত্তমবন্দিতঃ ॥ 124 ॥
দেহভৃদ্দেহকৃচ্চৈব দেহাত্মা দেহভাবনঃ ।
দেহী দেহবিভক্তশ্চ দেহভাবপ্রকাশনঃ ॥ 125 ॥
লযস্থো লযবিচ্চৈব লযাভাবশ্চ বোধবান্ ।
লযাতীতো লযস্যান্তো লযভাবনিবারণঃ ॥ 126 ॥
বিমুখঃ প্রমুখশ্চৈব প্রত্যঙ্মুখবদাচরী ।
বিশ্বভুগ্বিশ্বধৃগ্বিশ্বো বিশ্বক্ষেমকরস্তথা ॥ 127 ॥
অবিক্ষিপ্তোঽপ্রমাদী চ পরর্ধিঃ পরমার্থদৃক্ ।
স্বানুভাববিহীনশ্চ স্বানুভাবপ্রকাশনঃ ॥ 128 ॥
নিরিন্দ্রিযশ্চ নির্বুদ্ধির্নিরাভাসো নিরাকৃতঃ ।
নিরহঙ্কাররূপাত্মা নির্বপুঃ সকলাশ্রযঃ ॥ 129 ॥
শোকদুঃখহরশ্চৈব ভোগমোক্ষফলপ্রদঃ ।
সুপ্রসন্নস্তথা সূক্ষ্মঃ শব্দব্রহ্মার্থসঙ্গ্রহঃ ॥ 130 ॥
আগমাপাযশূন্যশ্চ স্থানদশ্চ সতাঙ্গতিঃ ।
অকৃতঃ সুকৃতশ্চৈব কৃতকর্মা বিনির্বৃতঃ ॥ 131 ॥
ভেদত্রযহরশ্চৈব দেহত্রযবিনির্গতঃ ।
সর্বকামমযশ্চৈব সর্বকামনিবর্তকঃ ॥ 132 ॥
সিদ্ধেশ্বরোঽজরঃ পঞ্চবাণদর্পহুতাশনঃ ।
চতুরক্ষরবীজাত্মা স্বভূশ্চিত্কীর্তিভূষণঃ ॥ 133 ॥
অগাধবুদ্ধিরক্ষুব্ধশ্চন্দ্রসূর্যাগ্নিলোচনঃ ।
যমদংষ্ট্রোঽতিসংহর্তা পরমানন্দসাগরঃ ॥ 134 ॥
লীলাবিশ্বম্ভরো ভানুর্ভৈরবো ভীমলোচনঃ ।
ব্রহ্মচর্মাম্বরঃ কালস্ত্বচলশ্চলনান্তকঃ ॥ 135 ॥
আদিদেবো জগদ্যোনির্বাসবারিবিমর্দনঃ ।
বিকর্মকর্মকর্মজ্ঞো অনন্যগমকোঽগমঃ ॥ 136 ॥
অবদ্ধকর্মশূন্যশ্চ কামরাগকুলক্ষযঃ ।
যোগান্ধকারমথনঃ পদ্মজন্মাদিবন্দিতঃ ॥ 137 ॥
ভক্তকামোঽগ্রজশ্চক্রী ভাবনির্ভাবভাবকঃ ।
ভেদান্তকো মহানগ্র্যো নিগূহো গোচরান্তকঃ ॥ 138 ॥
কালাগ্নিশমনঃ শঙ্খচক্রপদ্মগদাধরঃ ।
দীপ্তো দীনপতিঃ শাস্তা স্বচ্ছন্দো মুক্তিদাযকঃ ॥ 139 ॥
ব্যোমধর্মাম্বরো ভেত্তা ভস্মধারী ধরাধরঃ ।
ধর্মগুপ্তোঽন্বযাত্মা চ ব্যতিরেকার্থনির্ণযঃ ॥ 140 ॥
একানেকগুণাভাসাভাসনির্ভাসবর্জিতঃ ।
ভাবাভাবস্বভাবাত্মা ভাবাভাববিভাববিত্ ॥ 141 ॥
যোগিহৃদযবিশ্রামোঽনন্তবিদ্যাবিবর্ধনঃ ।
বিঘ্নান্তকস্ত্রিকালজ্ঞস্তত্ত্বাত্মা জ্ঞানসাগরঃ ॥ 142 ॥
ইতীদং দত্তসাহস্রং সাযং প্রাতঃ পঠেত্তু যঃ ।
স ইহামুত্র লভতে নির্বাণং পরমং সুখম্ ॥ 143 ॥
গুরুবারে দত্তভক্তো ভক্তিভাবসমন্বিতঃ ।
পঠেত্ সদৈব যো হ্যেতত্ স লভেচ্চিন্তিতং ধ্রুবম্ ॥ 144 ॥
ইতি শ্রীমদ্দত্তাত্রেযপুরাণে শ্রী দত্তাত্রেয সহস্রনাম স্তোত্রম্ ।
Roman (IAST) Transliteration
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃ‍jyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃ‍jyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃ‍brahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |