📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.4 - দেবা মনুষ্যাঃ পিতরঃ - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয সংহিতা পাঠঃ
2.4 - Deva Manushyah Pitarah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে চতুর্থঃ প্রশ্নঃ - ইষ্টিবিধানং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
দে॒বা ম॑নু॒ষ্যাঃ᳚ পি॒তর॒স্তে᳚-ঽন্যত॑ আস॒ন্নসু॑রা॒ রক্ষাগ্ং॑সি পিশা॒চাস্তে᳚ ঽন্যত॒স্তেষা᳚-ন্দে॒বানা॑মু॒ত যদল্পং॒-লোঁহি॑ত॒মকু॑র্ব॒-ন্ত-দ্রক্ষাগ্ং॑সি॒ রাত্রী॑ভিরসুভ্ন॒-ন্তান্-থ্সু॒ব্ধা-ন্মৃ॒তান॒ভি ব্যৌ᳚চ্ছ॒-ত্তে দে॒বা অ॑বিদু॒র্যো বৈ নো॒-ঽয-ম্ম্রি॒যতে॒ রক্ষাগ্ং॑সি॒ বা ই॒ম-ঙ্ঘ্ন॒ন্তীতি॒ তে রক্ষা॒গ্॒স্যুপা॑মন্ত্রযন্ত॒ তান্য॑ব্রুব॒ন্. বরং॑-বৃঁণামহৈ॒ য- [যত্, অসু॑রা॒ন্ জযা॑ম॒] 1
-দসু॑রা॒ন্ জযা॑ম॒ তন্নঃ॑ স॒হাস॒দিতি॒ ততো॒ বৈ দে॒বা অসু॑রানজয॒-ন্তে-ঽসু॑রান্ জি॒ত্বারক্ষা॒গ্॒স্যপা॑নুদন্ত॒ তানি॒ রক্ষা॒গ্॒স্যনৃ॑তম ক॒র্তেতি॑ সম॒ন্ত-ন্দে॒বা-ন্পর্য॑বিশ॒-ন্তে দে॒বা অ॒গ্নাব॑নাথন্ত॒ তে᳚-ঽগ্নযে॒ প্রব॑তে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপন্ন॒গ্নযে॑ বিবা॒ধব॑তে॒-ঽগ্নযে॒ প্রতী॑কবতে॒ যদ॒গ্নযে॒ প্রব॑তে নি॒রব॑প॒ন্॒. যান্যে॒ব পু॒রস্তা॒-দ্রক্ষা॒গ্॒- [পু॒রস্তা॒-দ্রক্ষা॒গ্ং॑সি, আ॒স॒ন্তানি॒ তেন॒] 2
-স্যাস॒ন্তানি॒ তেন॒ প্রাণু॑দন্ত॒ যদ॒গ্নযে॑ বিবা॒ধব॑তে॒ যান্যে॒বাভিতো॒ রক্ষা॒গ্॒স্যাস॒-ন্তানি॒ তেন॒ ব্য॑বাধন্ত॒ যদ॒গ্নযে॒ প্রতী॑কবতে॒ যান্যে॒ব প॒শ্চা-দ্রক্ষা॒গ্॒স্যাস॒-ন্তানি॒ তেনাপা॑নুদন্ত॒ ততো॑ দে॒বা অভ॑ব॒-ন্পরাসু॑রা॒ যো ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্-থ্স্যা-থ্স স্পর্ধ॑মান এ॒তযেষ্​ট্যা॑ যজেতা॒গ্নযে॒ প্রব॑তে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পেদ॒গ্নযে॑ বিবা॒ধব॑তে॒- [বিবা॒ধব॑তে॒, অ॒গ্নযে॒ প্রতী॑কবতে॒] 3
-ঽগ্নযে॒ প্রতী॑কবতে॒ যদ॒গ্নযে॒ প্রব॑তে নি॒র্বপ॑তি॒ য এ॒বাস্মা॒চ্ছ্রেযা॒ন্-ভ্রাতৃ॑ব্য॒স্ত-ন্তেন॒ প্রণু॑দতে॒ যদ॒গ্নযে॑ বিবা॒ধব॑তে॒ য এ॒বৈনে॑ন স॒দৃন্ত-ন্তেন॒ বি বা॑ধতে॒ যদ॒গ্নযে॒ প্রতী॑কবতে॒ য এ॒বাস্মা॒-ত্পাপী॑যা॒-ন্ত-ন্তেনাপ॑ নুদতে॒ প্র শ্রেযাগ্ং॑স॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্য-ন্নুদ॒তেতি॑ স॒দৃশ॑-ঙ্ক্রামতি॒ নৈন॒-ম্পাপী॑যানাপ্নোতি॒ য এ॒বং ঁবি॒দ্বানে॒তযেষ্​ট্যা॒ যজ॑তে ॥ 4 ॥
(বৃ॒ণা॒ম॒হৈ॒ যত্ - পু॒রস্তা॒-দ্রক্ষাগ্ং॑সি- বপেদ॒গ্নযে॑ বিবা॒ধব॑ত - এ॒বং - চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 1)
দে॒বা॒সু॒রা-স্সং​যঁ॑ত্তা আস॒-ন্তে দে॒বা অ॑ব্রুব॒ন্॒. যো নো॑ বী॒র্যা॑বত্তম॒স্তমনু॑ স॒মার॑ভামহা॒ ইতি॒ ত ইন্দ্র॑মব্রুব॒-ন্ত্বং-বৈঁ নো॑ বী॒র্যা॑বত্তমো-ঽসি॒ ত্বামনু॑ স॒মার॑ভামহা॒ ইতি॒ সো᳚-ঽব্রবী-ত্তি॒স্রো ম॑ ই॒মাস্ত॒নুবো॑ বী॒র্যা॑বতী॒স্তাঃ প্রী॑ণী॒তাথা-সু॑রান॒ভি ভ॑বিষ্য॒থেতি॒ তা বৈ ব্রূ॒হীত্য॑ব্রুবন্নি॒যমগ্ং॑ হো॒মুগি॒যং-বিঁ॑মৃ॒ধেয-মি॑ন্দ্রি॒যাব॒তী- [-মি॑ন্দ্রি॒যাব॒তী, ইত্য॑ব্রবী॒ত্ত] 5
-ত্য॑ব্রবী॒ত্ত ইন্দ্রা॑যাগ্ং হো॒মুচে॑ পুরো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির॑বপ॒ন্নিন্দ্রা॑য বৈমৃ॒ধাযে-ন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাব॑তে॒ যদিন্দ্রা॑যাগ্ং হো॒মুচে॑ নি॒রব॑প॒ন্নগ্ংহ॑স এ॒ব তেনা॑মুচ্যন্ত॒ যদিন্দ্রা॑য বৈ মৃ॒ধায॒ মৃধ॑ এ॒ব তেনাপা᳚ঘ্নত॒যদিন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাব॑ত ইন্দ্রি॒যমে॒ব তেনা॒-ঽঽত্মন্ন॑দধত॒ ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশত্কপাল-ম্পুরো॒ডাশ॒-ন্নির॑বপ॒-ন্ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশ॒দ্বৈ দে॒বতা॒স্তা ইন্দ্র॑ আ॒ত্মন্ননু॑ স॒মার॑ভং​যঁত॒ ভূত্যৈ॒ [ভূত্যৈ᳚, তাং-বাঁব] 6
তাং-বাঁব দে॒বা বিজি॑তি-মুত্ত॒মা-মসু॑রৈ॒-র্ব্য॑জযন্ত॒যো ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্থ্- স্যা-থ্স স্পর্ধ॑মান এ॒তযেষ্​ট্যা॑ যজে॒তেন্দ্রা॑যাগ্ং হো॒মুচে॑ পুরো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপাল॒-ন্নির্ব॑পে॒দিন্দ্রা॑য বৈমৃ॒ধাযেন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাব॒তে-ঽগ্ং হ॑সা॒ বা এ॒ষ গৃ॑হী॒তো যস্মা॒চ্ছ্রেযা॒-ন্ভ্রাতৃ॑ব্যো॒যদিন্দ্রা॑যাগ্ং হো॒মুচে॑ নি॒র্বপ॒ত্যগ্ংহ॑স এ॒ব তেন॑ মুচ্যতেমৃ॒ধা বা এ॒ষো॑-ঽভিষ॑ণ্ণো॒ যস্মা᳚-থ্সমা॒নেষ্ব॒ন্য-শ্শ্রেযা॑নু॒তা- [শ্রেযা॑নু॒ত, অ-ঽভ্রা॑তৃব্যো॒] 7
-ঽভ্রা॑তৃব্যো॒ যদিন্দ্রা॑য বৈমৃ॒ধায॒ মৃধ॑ এ॒ব তেনাপ॑ হতে॒যদিন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাব॑ত ইন্দ্রি॒যমে॒ব তেনা॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশত্কপাল-ম্পুরো॒ডাশ॒-ন্নির্ব॑পতি॒ ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশ॒দ্বৈ দে॒বতা॒স্তা এ॒ব যজ॑মান আ॒ত্মন্ননু॑ স॒মার॑ভং​যঁতে॒ ভূত্যৈ॒ সা বা এ॒ষা বিজি॑তি॒র্নামেষ্টি॒র্য এ॒বং-বিঁ॒দ্বানে॒তযেষ্​ট্যা॒ যজ॑ত উত্ত॒মামে॒ব বিজি॑তি॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যেণ॒ বি জ॑যতে ॥ 8 ॥
(ই॒ন্দ্রি॒যাব॑তী॒ - ভূত্যা॑ - উ॒তৈ - কা॒ন্ন প॑ঞ্চা॒শচ্চ॑) (অ. 2)
দে॒বা॒সু॒রা-স্সং​যঁ॑ত্তা আস॒-ন্তেষা᳚-ঙ্গায॒ত্র্যোজো॒ বল॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ম্প্র॒জা-ম্প॒শূন্-থ্স॒গৃংহ্যা॒ ঽঽদাযা॑-প॒ক্রম্যা॑তিষ্ঠ॒-ত্তে॑-ঽমন্যন্ত যত॒রান্. বা ই॒যমু॑পাব॒র্থ্স্যতি॒ ত ই॒দ-ম্ভ॑বিষ্য॒ন্তীতি॒ তাং-ব্যঁ॑হ্বযন্ত॒ বিশ্ব॑কর্ম॒ন্নিতি॑ দে॒বা দাভীত্যসু॑রা॒-স্সা নান্য॑ত॒রাগ্​শ্চ॒-নোপাব॑র্তত॒ তে দে॒বা এ॒ত-দ্যজু॑রপশ্য॒ন্নোজো॑-ঽসি॒ সহো॑-ঽসি॒ বল॑মসি॒ [বল॑মসি, ভ্রাজো॑-ঽসি] 9
ভ্রাজো॑-ঽসি দে॒বানা॒-ন্ধাম॒ নামা॑-ঽসি॒ বিশ্ব॑মসি বি॒শ্বাযু॒-স্সর্ব॑মসি স॒র্বাযু॑রভি॒ভূরিতি॒ বাব দে॒বা অসু॑রাণা॒মোজো॒ বল॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ম্প্র॒জা-ম্প॒শূন॑বৃঞ্জত॒ য-দ্গা॑য॒ত্র্য॑প॒ক্রম্যাতি॑ষ্ঠ॒-ত্তস্মা॑দে॒তা-ঙ্গা॑য॒ত্রীতীষ্টি॑মাহু-স্সং​বঁথ্স॒রো বৈ গা॑য॒ত্রী সং॑​বঁথ্স॒রো বৈ তদ॑প॒ক্রম্যা॑তিষ্ঠ॒-দ্যদে॒তযা॑ দে॒বা অসু॑রাণা॒মোজো॒ বল॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑- [বল॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য᳚ম্, প্র॒জা-ম্প॒শূ-] 10
11
-ম্প্র॒জা-ম্প॒শূ-নবৃ॑ঞ্জত॒ তস্মা॑দে॒তাগ্ং সং॑​বঁ॒র্গ ইতীষ্টি॑মাহু॒র্যো ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্থ্​স্যা-থ্সস্পর্ধ॑মান এ॒তযেষ্​ট্যা॑ যজেতা॒গ্নযে॑ সং​বঁ॒র্গায॑ পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পে॒ত্​তগ্ংশৃ॒তমাস॑ন্নমে॒তেন॒ যজু॑ষা॒-ঽভি মৃ॑শে॒দোজ॑ এ॒ব বল॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-ম্প্র॒জা-ম্প॒শূ-ন্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য বৃঙ্ক্তে॒ ভব॑ত্যা॒ত্মনা॒ পরা᳚স্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো ভবতি ॥ 11
(বল॑মস্যে॒ - তযা॑ দে॒বা অসু॑রাণা॒মোজো॒ বল॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্যং॑ - পঞ্চ॑চত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ তা অ॑স্মা-থ্সৃ॒ষ্টাঃ পরা॑চীরায॒-ন্তা যত্রাব॑স॒-ন্ততো॑ গ॒র্মুদুদ॑তিষ্ঠ॒-ত্তা বৃহ॒স্পতি॑শ্চা॒ন্ববৈ॑তা॒গ্ং॒ সো᳚-ঽব্রবী॒-দ্বৃহ॒স্পতি॑র॒নযা᳚ ত্বা॒ প্রতি॑ষ্ঠা॒ন্যথ॑ ত্বা প্র॒জা উ॒পাব॑র্থ্স্য॒ন্তীতি॒ ত-ম্প্রাতি॑ষ্ঠ॒-ত্ততো॒ বৈ প্র॒জাপ॑তি-ম্প্র॒জা উ॒পাব॑র্তন্ত॒ যঃ প্র॒জাকা॑ম॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒ত-ম্প্রা॑জাপ॒ত্য-ঙ্গা᳚র্মু॒ত-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-ত্প্র॒জাপ॑তি- [-নির্ব॑পে-ত্প্র॒জাপ॑তিম্, এ॒ব স্বেন॑] 12
-মে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ᳚ প্র॒জা-ম্প্রজ॑নযতিপ্র॒জাপ॑তিঃ প॒শূন॑সৃজত॒ তে᳚-ঽস্মা-থ্সৃ॒ষ্টাঃ পরা᳚ঞ্চ আয॒-ন্তে যত্রাব॑স॒-ন্ততো॑ গ॒র্মুদুদ॑তিষ্ঠ॒-ত্তা-ন্পূ॒ষা চা॒ন্ববৈ॑তা॒গ্ং॒ সো᳚-ঽব্রবী-ত্পূ॒ষা-ঽনযা॑ মা॒ প্রতি॒ষ্ঠাথ॑ ত্বা প॒শব॑ উ॒পাব॑র্থ্স্য॒ন্তীতি॒ মা-ম্প্রতি॒ষ্ঠেতি॒ সোমো᳚-ঽব্রবী॒-ন্মম॒ বা [-মম॒ বৈ, অ॒কৃ॒ষ্ট॒প॒চ্যমিত্যু॒ভৌ] 13
অ॑কৃষ্টপ॒চ্যমিত্যু॒ভৌ বা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠা॒নীত্য॑ব্রবী॒-ত্তৌ প্রাতি॑ষ্ঠ॒-ত্ততো॒ বৈ প্র॒জাপ॑তি-ম্প॒শব॑ উ॒পাব॑র্তন্ত॒ যঃ প॒শুকা॑ম॒-স্স্যা-ত্তস্মা॑ এ॒তগ্ং সো॑মাপৌ॒ষ্ণ-ঙ্গা᳚র্মু॒ত-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পে-থ্সোমাপূ॒ষণা॑বে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মৈ॑ প॒শূ-ন্প্রজ॑নযত॒-স্সোমো॒ বৈ রে॑তো॒ধাঃ পূ॒ষা প॑শূ॒না-ম্প্র॑জনযি॒তা সোম॑ এ॒বাস্মৈ॒ রেতো॒ দধা॑তি পূ॒ষা প॒শূ-ন্প্রজ॑নযতি ॥ 14 ॥
(ব॒পে॒-ত্প্র॒জাপ॑তিং॒ - ঁবৈ - দধা॑তি পূ॒ষা - ত্রীণি॑ চ) (অ. 4)
অগ্নে॒ গোভি॑র্ন॒ আ গ॒হীন্দো॑ পু॒ষ্​ট্যা জু॑ষস্ব নঃ । ইন্দ্রো॑ ধ॒র্তা গৃ॒হেষু॑ নঃ ॥ স॒বি॒তা য-স্স॑হ॒স্রিয॒-স্স নো॑ গৃ॒হেষু॑ রারণত্ । আ পূ॒ষা এ॒ত্বা বসু॑ ॥ ধা॒তা দ॑দাতু নো র॒যিমীশা॑নো॒ জগ॑ত॒স্পতিঃ॑ । স নঃ॑ পূ॒র্ণেন॑ বাবনত্ ॥ ত্বষ্টা॒ যো বৃ॑ষ॒ভো বৃষা॒ স নো॑ গৃ॒হেষু॑ রারণত্ । স॒হস্রে॑ণা॒যুতে॑ন চ ॥ যেন॑ দে॒বা অ॒মৃত॑- [অ॒মৃত᳚ম্, দী॒র্ঘগ্গ্​ শ্রবো॑ দি॒ব্যৈর॑যন্ত ।] 15
-ন্দী॒র্ঘগ্গ্​ শ্রবো॑ দি॒ব্যৈর॑যন্ত । রায॑স্পোষ॒ ত্বম॒স্মভ্য॒-ঙ্গবা᳚ঙ্কু॒ল্মি-ঞ্জী॒বস॒ আ যু॑বস্ব ॥ অ॒গ্নি র্গৃ॒হপ॑তি॒-স্সোমো॑ বিশ্ব॒বনিঃ॑ সবি॒তা সু॑মে॒ধা-স্স্বাহা᳚ ॥ অগ্নে॑ গৃহপতে॒ যস্তে॒ ঘৃত্যো॑ ভা॒গস্তেন॒ সহ॒ ওজ॑ আ॒ক্রম॑মাণায ধেহি॒ শ্রৈষ্​ঠ্যা᳚ত্প॒থো মা যো॑ষ-ম্মূ॒র্ধা ভূ॑যাস॒গ্গ্॒ স্বাহা᳚ ॥ 16 ॥
(অ॒মৃত॑ - ম॒ষ্টাত্রিগ্ং॑শচ্চ) (অ. 5)
চি॒ত্রযা॑ যজেত প॒শুকা॑ম ই॒যং-বৈঁ চি॒ত্রা যদ্বা অ॒স্যাং-বিঁশ্ব॑-ম্ভূ॒তমধি॑ প্র॒জায॑তে॒ তে নে॒যঞ্চি॒ত্রা য এ॒বং-বিঁ॒দ্বাগ্​ শ্চি॒ত্রযা॑ প॒শুকা॑মো॒ যজ॑তে॒ প্র প্র॒জযা॑ প॒শুভি॑ র্মিথু॒নৈ র্জা॑যতে॒ প্রৈবাগ্নে॒যেন॑ বাপযতি॒ রেতঃ॑ সৌ॒ম্যেন॑ দধাতি॒ রেত॑ এ॒ব হি॒ত-ন্ত্বষ্টা॑ রূ॒পাণি॒ বি ক॑রোতিসারস্ব॒তৌ ভ॑বত এ॒তদ্বৈ দৈব্য॑-ম্মিথু॒ন-ন্দৈব্য॑মে॒বাস্মৈ॑ [-দৈব্য॑মে॒বাস্মৈ᳚, মি॒থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তো] 17
মিথু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তো দ॑ধাতি॒ পুষ্​ট্যৈ᳚ প্র॒জন॑নায সিনীবা॒ল্যৈ চ॒রুর্ভ॑বতি॒ বাগ্বৈ সি॑নীবা॒লী পুষ্টিঃ॒ খলু॒ বৈ বাক্পুষ্টি॑মে॒ব বাচ॒মুপৈ᳚ত্যৈ॒ন্দ্র উ॑ত্ত॒মো ভ॑বতি॒ তেনৈ॒ব তন্মি॑থু॒নগ্ং স॒প্তৈতানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ ভবন্তি স॒প্ত গ্রা॒ম্যাঃ প॒শবঃ॑ স॒প্তার॒ণ্যা-স্স॒প্ত ছন্দাগ্॑স্যু॒-ভয॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যা॒ অথৈ॒তা আহু॑তী র্জুহোত্যে॒তে বৈ দে॒বাঃ পুষ্টি॑পতয॒স্ত এ॒বা স্মি॒-ন্পুষ্টি॑-ন্দধতি॒ পুষ্য॑তি প্র॒জযা॑ প॒শুভি॒রথো॒ যদে॒তা আহু॑তী র্জু॒হোতি॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ ॥ 18 ॥
(অ॒স্মৈ॒ - ত এ॒ব - দ্বাদ॑শ চ) (অ. 6)
মা॒রু॒তম॑সি ম॒রুতা॒মোজো॒-ঽপা-ন্ধারা᳚-ম্ভিন্ধি র॒ময॑ত মরুত-শ্শ্যে॒নমা॒যিন॒-ম্মনো॑জব সং॒-বৃঁষ॑ণগ্ং সুবৃ॒ক্তিম্ ॥ যেন॒ শর্ধ॑ উ॒গ্রমব॑-সৃষ্ট॒মেতি॒ তদ॑শ্বিনা॒ পরি॑ ধত্তগ্গ্​ স্ব॒স্তি । পু॒রো॒বা॒তো বর্​ষ॑ঞ্জি॒ন্বরা॒বৃ-থ্স্বাহা॑ বা॒তাবদ্- বর্​ষ॑ন্নু॒গ্ররা॒বৃ-থ্স্বাহা᳚ স্ত॒নয॒ন্ বর্​ষ॑-ন্ভী॒মরা॒বথ্​স্বাহা॑ ঽনশ॒ন্য॑ব॒স্ফূর্জ॑ন্-দি॒দ্যু-দ্বর্​ষ॑ন্-ত্বে॒ষরা॒বৃ-থ্স্বাহা॑ ঽতিরা॒ত্রং॒-বঁর্​ষ॑-ন্পূ॒র্তিরা॒বৃ- [-পূ॒র্তিরা॒বৃত্, স্বাহা॑ ব॒হু] 19
-থ্স্বাহা॑ ব॒হু হা॒যম॑বৃষা॒দিতি॑ শ্রু॒তরা॒বৃ-থ্স্বাহা॒ ঽঽতপ॑তি॒ বর্​ষ॑ন্-বি॒রাডা॒বৃ-থ্স্বাহা॑ ঽব॒স্ফূর্জ॑ন্-দি॒দ্যু-দ্বর্​ষ॑-ন্ভূ॒তরা॒বৃ-থ্স্বাহা॒মান্দা॒ বাশা॒-শ্শুন্ধ্যূ॒রজি॑রাঃ । জ্যোতি॑ষ্মতী॒-স্তম॑স্বরী॒-রুন্দ॑তী॒-স্সুফে॑নাঃ । মিত্র॑ভৃতঃ॒, ক্ষত্র॑ভৃত॒-স্সুরা᳚ষ্ট্রা ই॒হ মা॑-ঽবত ॥বৃষ্ণো॒ অশ্ব॑স্য স॒ন্দান॑মসি॒ বৃষ্​ট্যৈ॒ ত্বোপ॑ নহ্যামি ॥ 20 ॥
(পূ॒র্তিরা॒বৃ-দ্- দ্বিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 7)
দেবা॑ বসব্যা॒ অগ্নে॑ সোম সূর্য ॥ দেবা᳚-শ্শর্মণ্যা॒ মিত্রা॑বরুণা-ঽর্যমন্ন্ ॥ দেবা᳚-স্সপীত॒যো ঽপা᳚-ন্নপাদাশুহেমন্ন্ । উ॒দ্নো দ॑ত্তোদ॒ধি-ম্ভি॑ন্ত্ত দি॒বঃ প॒র্জন্যা॑দ॒ন্তরি॑ক্ষাত্-পৃথি॒ব্যাস্ততো॑ নো॒ বৃষ্​ট্যা॑-ঽবত ॥ দিবা॑ চি॒ত্তমঃ॑ কৃণ্বন্তি প॒র্জন্যে॑নো-দবা॒হেন॑ । পৃ॒থি॒বীং-যঁ-দ্ব্যু॒ন্দন্তি॑ ॥ আয-ন্নরঃ॑ সু॒দান॑বো দদা॒শুষে॑ দি॒বঃ কোশ॒মচু॑চ্যবুঃ । বি প॒র্জন্যা᳚-স্সৃজন্তি॒ রোদ॑সী॒ অনু॒ ধন্ব॑না যন্তি [ ] 21
বৃ॒ষ্টযঃ॑ ॥ উদী॑রযথা মরুত-স্সমুদ্র॒তো যূ॒যং-বৃঁ॒ষ্টিং-বঁ॑র্​ষযথা পুরীষিণঃ । ন বো॑ দস্রা॒ উপ॑ দস্যন্তি ধে॒নব॒-শ্শুভং॑-যাঁ॒তামনু॒ রথা॑ অবৃথ্সত ॥ সৃ॒জা বৃ॒ষ্টি-ন্দি॒ব আ-ঽদ্ভি-স্স॑মু॒দ্র-ম্পৃ॑ণ ॥ অ॒ব্জা অ॑সি প্রথম॒জা বল॑মসি সমু॒দ্রিয᳚ম্ ॥ উন্ন॑ম্ভয পৃথি॒বী-ম্ভি॒ন্ধীদ-ন্দি॒ব্য-ন্নভঃ॑ । উ॒দ্নো দি॒ব্যস্য॑ নো দে॒হীশা॑নো॒ বিসৃ॑জা॒ দৃতি᳚ম্ ॥ যে দে॒বা দি॒বিভা॑গা॒ যে᳚-ঽন্তরি॑ক্ষ ভাগা॒ যে পৃ॑থি॒বি ভা॑গাঃ । ত ই॒মং-যঁ॒জ্ঞম॑বন্তু॒ ত ই॒দ-ঙ্ক্ষেত্র॒মা বি॑শন্তু॒ ত ই॒দ-ঙ্ক্ষেত্র॒মনু॒ বি বি॑শন্তু ॥ 22 ॥
(য॒ন্তি॒ - দে॒বা - বিগ্ং॑শ॒তিশ্চ॑) (অ. 8)
মা॒রু॒তম॑সি ম॒রুতা॒মোজ॒ ইতি॑ কৃ॒ষ্ণং-বাঁসঃ॑ কৃ॒ষ্ণতূ॑ষ॒-ম্পরি॑ ধত্ত এ॒তদ্বৈ বৃষ্​ট্যৈ॑ রূ॒পগ্ং সরূ॑প এ॒ব ভূ॒ত্বা প॒র্জন্যং॑-বঁর্​ষযতির॒ময॑ত মরুত-শ্শ্যে॒নমা॒যিন॒মিতি॑ পশ্চাদ্বা॒ত-ম্প্রতি॑ মীবতি পুরোবা॒তমে॒ব জ॑নযতি ব॒র্॒ষস্যা ব॑রুদ্ধ্যৈ বাতনা॒মানি॑ জুহোতি বা॒যুর্বৈ বৃষ্​ট্যা॑ ঈশে বা॒যুমে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ স এ॒বাস্মৈ॑ প॒র্জন্যং॑-বঁর্​ষযত্য॒ষ্টৌ [বর্​ষযত্য॒ষ্টৌ, জু॒হো॒তি॒ চত॑স্রো॒ বৈ] 23
জু॑হোতি॒ চত॑স্রো॒ বৈ দিশ॒শ্চত॑স্রো-ঽবান্তরদি॒শা দি॒গ্ভ্য এ॒ব বৃষ্টি॒গ্ং॒ স-ম্প্র চ্যা॑বযতি কৃষ্ণাজি॒নে সং​যৌঁ॑তি হ॒বিরে॒বাক॑রন্তর্বে॒দি সং​যৌঁ॒ত্য ব॑রুদ্ধ্যৈ॒ যতী॑নাম॒দ্যমা॑নানাগ্ং শী॒র্॒ষাণি॒ পরা॑-ঽপত॒ন্তে খ॒র্জূরা॑ অভব॒ন্-তেষা॒গ্ং॒ রস॑ ঊ॒র্ধ্বো॑-ঽপত॒ত্-তানি॑ ক॒রীরা᳚ণ্য-ভবন্-থ্সৌ॒ম্যানি॒ বৈ ক॒রীরা॑ণি সৌ॒ম্যা খলু॒ বা আহু॑তি র্দি॒বো বৃষ্টি॑-ঞ্চ্যাবযতি॒ যত্ক॒রীরা॑ণি॒ ভব॑ন্তি [ ] 24
সৌ॒ম্যযৈ॒বা-ঽঽহু॑ত্যা দি॒বো বৃষ্টি॒মব॑ রুন্ধে॒ মধু॑ষা॒ সং-যৌঁ᳚ত্য॒পাং-বাঁ এ॒ষ ওষ॑ধীনা॒গ্ং॒ রসো॒ যন্মদ্ধ্ব॒দ্ভ্য এ॒বৌষ॑ধীভ্যো বর্​ষ॒ত্যথো॑ অ॒দ্ভ্য এ॒বৌষ॑ধীভ্যো॒ বৃষ্টি॒নি-ন্ন॑যতি॒ মান্দা॒ বাশা॒ ইতি॒ সং​যৌঁ॑তি নাম॒ধেযৈ॑রে॒বৈনা॒ অচ্ছৈ॒ত্যথো॒ যথা᳚ ব্রূ॒যাদসা॒ বেহীত্যে॒বমে॒বৈনা॑ নাম॒ধেযৈ॒রা - [নাম॒ধেযৈ॒রা, চ্যা॒ব॒য॒তি॒ বৃষ্ণো॒] 25
চ্যা॑বযতি॒ বৃষ্ণো॒ অশ্ব॑স্য স॒ন্দান॑মসি॒ বৃষ্​ট্যৈ॒ ত্বোপ॑ নহ্যা॒মীত্যা॑হ॒ বৃষা॒ বা অশ্বো॒ বৃষা॑ প॒র্জন্যঃ॑ কৃ॒ষ্ণ ই॑ব॒ খলু॒ বৈ ভূ॒ত্বা ব॑র্​ষতি রূ॒পেণৈ॒বৈন॒গ্ং॒ সম॑র্ধযতি ব॒র্॒ষস্যা ব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ 26 ॥
(অ॒ষ্টৌ - ভব॑ন্তি - নাম॒ধেযৈ॒রৈ - কা॒ন্ন ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 9)
দেবা॑ বসব্যা॒ দেবা᳚-শ্শর্মণ্যা॒ দেবা᳚-স্সপীতয॒ ইত্যা ব॑দ্ধ্নাতি দে॒বতা॑ভিরে॒বান্ব॒হং-বৃঁষ্টি॑মিচ্ছতি॒ যদি॒ বর্​ষে॒ত্-তাব॑ত্যে॒ব হো॑ত॒ব্যং॑-যঁদি॒ ন বর্​ষে॒চ্ছ্বো ভূ॒তে হ॒বির্নির্ব॑পেদহোরা॒ত্রে বৈ মি॒ত্রাবরু॑ণাবহোরা॒ত্রাভ্যা॒-ঙ্খলু॒ বৈ প॒র্জন্যো॑ বর্​ষতি॒ নক্তং॑-বাঁ॒ হি দিবা॑ বা॒ বর্​ষ॑তি মি॒ত্রাবরু॑ণাবে॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাবে॒বাস্মা॑ [তাবে॒বাস্মৈ᳚, অ॒হো॒রা॒ত্রাভ্যাং᳚-] 27
অহোরা॒ত্রাভ্যা᳚-ম্প॒র্জন্যং॑ ঁবর্​ষযতো॒-ঽগ্নযে॑ ধাম॒চ্ছদে॑ পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পেন্মারু॒তগ্ং স॒প্তক॑পালগ্ং সৌ॒র্যমেক॑কপালম॒গ্নির্বা ই॒তো বৃষ্টি॒মুদী॑রযতি ম॒রুতঃ॑ সৃ॒ষ্টা-ন্ন॑যন্তি য॒দা খলু॒ বা অ॒সাবা॑দি॒ত্যো ন্যং॑-র॒শ্মিভিঃ॑ পর্যা॒বর্ত॒তে-ঽথ॑বর্​ষতিধাম॒চ্ছদি॑ব॒ খলু॒ বৈ ভূ॒ত্বা ব॑র্​ষত্যে॒তা বৈ দে॒বতা॒ বৃষ্​ট্যা॑ ঈশতে॒ তা এ॒ব স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তা [ভাগ॒ধেযে॒নোপ॑ ধাবতি॒ তাঃ, এ॒বাস্মৈ॑] 28
এ॒বাস্মৈ॑ প॒র্জন্যং॑-বঁর্​ষযন্ত্যু॒তা ব॑র্​ষিষ্য॒ন্ বর্​ষ॑ত্যে॒ব সৃ॒জা বৃ॒ষ্টি-ন্দি॒ব আ-ঽদ্ভি-স্স॑মু॒দ্র-ম্পৃ॒ণেত্যা॑হে॒মাশ্চৈ॒বা-মূশ্চা॒প-স্সম॑র্ধয॒ত্যথো॑ আ॒ভিরে॒বা-মূরচ্ছৈ᳚ত্য॒ব্জা অ॑সি প্রথম॒জা বল॑মসি সমু॒দ্রিয॒মিত্যা॑হ যথায॒জুরে॒বৈত-দুন্ন॑-ম্ভয পৃথি॒বীমিতি॑ বর্​ষা॒হ্বা-ঞ্জু॑হোত্যে॒ষা বা ওষ॑ধীনাং-বৃঁষ্টি॒বনি॒স্তযৈ॒ব বৃষ্টি॒মা চ্যা॑বযতি॒ যে দে॒বা দি॒বিভা॑গা॒ ইতি॑ কৃষ্ণাজি॒নমব॑ ধূনোতী॒ম এ॒বাস্মৈ॑ লো॒কাঃ প্রী॒তা অ॒ভীষ্টা॑ ভবন্তি ॥ 29 ॥
(অ॒স্মৈ॒ - ধা॒ব॒তি॒ তা - বা - এক॑বিগ্ংশতিশ্চ ) (অ. 10)
সর্বা॑ণি॒ ছন্দাগ্॑স্যে॒তস্যা॒-মিষ্ট্যা॑-ম॒নূচ্যা॒নীত্যা॑হু-স্ত্রি॒ষ্টুভো॒ বা এ॒তদ্বী॒র্যং॑-যঁ-ত্ক॒কুদু॒ষ্ণিহা॒ জগ॑ত্যৈ॒ যদু॑ষ্ণিহ-ক॒কুভা॑ব॒ন্বাহ॒ তেনৈ॒ব সর্বা॑ণি॒ ছন্দা॒গ্॒স্যব॑ রুন্ধে গায॒ত্রী বা এ॒ষা যদু॒ষ্ণিহা॒ যানি॑ চ॒ত্বার্যদ্ধ্য॒ক্ষরা॑ণি॒ চতু॑ষ্পাদ এ॒ব তে প॒শবো॒যথা॑ পুরো॒ডাশে॑ পুরো॒ডাশো-ঽদ্ধ্যে॒বমে॒ব ত-দ্যদ্-ঋ॒চ্যদ্ধ্য॒ক্ষরা॑ণি॒ যজ্জগ॑ত্যা [যজ্জগ॑ত্যা, প॒রি॒দ॒দ্ধ্যাদন্তং॑-] 30
পরিদ॒দ্ধ্যাদন্তং॑-যঁ॒জ্ঞ-ঙ্গ॑মযে-ত্ত্রি॒ষ্টুভা॒ পরি॑ দধাতীন্দ্রি॒যং-বৈঁ বী॒র্য॑-ন্ত্রি॒ষ্টুগি॑ন্দ্রি॒য এ॒ব বী॒র্যে॑ য॒জ্ঞ-ম্প্রতি॑ষ্ঠাপযতি॒ নান্ত॑-ঙ্গময॒ত্যগ্নে॒ ত্রী তে॒ বাজি॑না॒ ত্রী ষ॒ধস্থেতি॒ ত্রিব॑ত্যা॒ পরি॑ দধাতি সরূপ॒ত্বায॒ সর্বো॒ বা এ॒ষ য॒জ্ঞো য-ত্ত্রৈ॑ধাত॒বীয॒-ঙ্কামা॑য-কামায॒ প্রযু॑জ্যতে॒ সর্বে᳚ভ্যো॒ হি কামে᳚ভ্যো য॒জ্ঞঃ প্র॑যু॒জ্যতে᳚ ত্রৈধাত॒বীযে॑ন যজেতাভি॒চর॒ন্-থ্সর্বো॒ বা [সর্বো॒ বৈ, এ॒ষ] 31
এ॒ষ য॒জ্ঞো য-ত্ত্রৈ॑ধাত॒বীয॒গ্ং॒ সর্বে॑ণৈ॒বৈনং॑-যঁ॒জ্ঞেনা॒ভি চ॑রতি স্তৃণু॒ত এ॒বৈন॑মে॒তযৈ॒ব য॑জেতাভিচ॒র্যমা॑ণ॒-স্সর্বো॒ বা এ॒ষ য॒জ্ঞো য-ত্ত্রৈ॑ধাত॒বীয॒গ্ং॒ সর্বে॑ণৈ॒ব য॒জ্ঞেন॑ যজতে॒ নৈন॑মভি॒চর᳚ন্-থ্স্তৃণুত এ॒তযৈ॒ব য॑জেত স॒হস্রে॑ণ য॒ক্ষ্যমা॑ণঃ॒ প্রজা॑তমে॒বৈন॑-দ্দদাত্যে॒তযৈ॒ব য॑জেত স॒হস্রে॑ণেজা॒নো-ঽন্তং॒-বাঁ এ॒ষ প॑শূ॒না-ঙ্গ॑চ্ছতি॒ [-গ॑চ্ছতি, য-স্স॒হস্রে॑ণ॒] 32
য-স্স॒হস্রে॑ণ॒ যজ॑তে প্র॒জাপ॑তিঃ॒ খলু॒ বৈ প॒শূন॑সৃজত॒ তাগ্​স্ত্রৈ॑ধাত॒ বীযে॑-নৈ॒বাসৃ॑জত॒ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বাগ্​ স্ত্রৈ॑ধাত॒বীযে॑নপ॒শুকা॑মো॒ যজ॑তে॒ যস্মা॑দে॒ব যোনেঃ᳚ প্র॒জাপ॑তিঃ প॒শূনসৃ॑জত॒ তস্মা॑দে॒বৈনা᳚ন্-থ্সৃজত॒ উপৈ॑ন॒মুত্ত॑রগ্ং স॒হস্র॑-ন্নমতি দে॒বতা᳚ভ্যো॒ বা এ॒ষ আ বৃ॑শ্চ্যতে॒ যো য॒ক্ষ্য ইত্যু॒ক্ত্বা ন যজ॑তে ত্রৈধাত॒বীযে॑ন যজেত॒ সর্বো॒ বা এ॒ষ য॒জ্ঞো [য॒জ্ঞঃ, য-ত্ত্রৈ॑ধাত॒বীয॒গ্ং॒] 33
য-ত্ত্রৈ॑ধাত॒বীয॒গ্ং॒ সর্বে॑ণৈ॒ব য॒জ্ঞেন॑ যজতে॒ ন দে॒বতা᳚ভ্য॒ আ বৃ॑শ্চ্যতে॒ দ্বাদ॑শকপালঃ পুরো॒ডাশো॑ ভবতি॒ তে ত্রয॒শ্চতু॑ষ্কপালা-স্ত্রিষ্ষমৃদ্ধ॒ত্বায॒ ত্রযঃ॑ পুরো॒ডাশা॑ ভবন্তি॒ ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা এ॒ষাং-লোঁ॒কানা॒মাপ্ত্যা॒ উত্ত॑র-উত্তরো॒ জ্যাযা᳚-ন্ভবত্যে॒বমি॑ব॒ হীমে লো॒কা য॑ব॒মযো॒ মদ্ধ্য॑ এ॒তদ্বা অ॒ন্তরি॑ক্ষস্য রূ॒পগ্ং সমৃ॑দ্ধ্যৈ॒ সর্বে॑ষামভিগ॒ময॒ন্নব॑ দ্য॒ত্যছ॑বণ্ট্কার॒গ্ং॒ হির॑ণ্য-ন্দদাতি॒ তেজ॑ এ॒বা- [এ॒ব, অব॑ রুন্ধে] 34
-ঽব॑ রুন্ধে তা॒র্প্য-ন্দ॑দাতি প॒শূনে॒বাব॑ রুন্ধে ধে॒নু-ন্দ॑দাত্যা॒শিষ॑ এ॒বাব॑ রুন্ধে॒ সাম্নো॒ বা এ॒ষ বর্ণো॒ যদ্ধির॑ণ্যং॒-যঁজু॑ষা-ন্তা॒র্প্যমু॑ক্থাম॒দানা᳚-ন্ধে॒নুরে॒তানে॒ব সর্বা॒ন্॒. বর্ণা॒নব॑ রুন্ধে ॥ 35 ॥
(জগ॑ত্যা - ঽভি॒চর॒ন্-থ্সর্বো॒ বৈ - গ॑চ্ছতি - য॒জ্ঞ - স্তেজ॑ এ॒ব - ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 11)
ত্বষ্টা॑ হ॒তপু॑ত্রো॒ বীন্দ্র॒গ্ং॒ সোম॒মা-ঽহ॑র॒-ত্তস্মি॒ন্নিন্দ্র॑ উপহ॒বমৈ᳚চ্ছত॒ ত-ন্নোপা᳚হ্বযত পু॒ত্র-ম্মে॑-ঽবধী॒রিতি॒ স য॑জ্ঞবেশ॒স-ঙ্কৃ॒ত্বা প্রা॒সহা॒ সোম॑মপিব॒-ত্তস্য॒ যদ॒ত্যশি॑ষ্যত॒ ত-ত্ত্বষ্টা॑-ঽঽহব॒নীয॒মুপ॒ প্রাব॑র্তয॒-থ্স্বাহেন্দ্র॑শত্রুর্বর্ধ॒স্বেতি॒ স যাব॑দূ॒র্ধ্বঃ প॑রা॒বিদ্ধ্য॑তি॒ তাব॑তি স্ব॒যমে॒ব ব্য॑রমত॒ যদি॑ বা॒ তাব॑-ত্প্রব॒ণ- [তাব॑-ত্প্রব॒ণম্, আসী॒দ্যদি॑] 36
-মাসী॒দ্যদি॑ বা॒ তাব॒দদ্ধ্য॒গ্নেরাসী॒-থ্স স॒ম্ভব॑ন্ন॒গ্নীষোমা॑ব॒ভি সম॑ভব॒-থ্স ই॑ষুমা॒ত্রমি॑ষুমাত্রং॒-বিঁষ্ব॑ঙ্ঙবর্ধত॒ স ই॒মাং-লোঁ॒কান॑বৃণো॒দ্য-দি॒মাং-লোঁ॒কানবৃ॑ণো॒-ত্ত-দ্বৃ॒ত্রস্য॑ বৃত্র॒ত্ব-ন্তস্মা॒দিন্দ্রো॑-ঽবিভে॒দপি॒ ত্বষ্টা॒ তস্মৈ॒ ত্বষ্টা॒ বজ্র॑মসিঞ্চ॒-ত্তপো॒ বৈ স বজ্র॑ আসী॒-ত্তমুদ্য॑ন্তু॒-ন্নাশ॑ক্নো॒দথ॒ বৈ তর্​হি॒ বিষ্ণু॑- [বিষ্ণুঃ॑, অ॒ন্যা] 37
-র॒ন্যা দে॒বতা॑ ঽঽসী॒-থ্সো᳚-ঽব্রবী॒-দ্বিষ্ণ॒বেহী॒দমা হ॑রিষ্যাবো॒ যেনা॒যমি॒দমিতি॒স বিষ্ণু॑স্ত্রে॒ধা-ঽঽত্মানং॒-বিঁন্য॑ধত্ত পৃথি॒ব্যা-ন্তৃতী॑যম॒ন্তরি॑ক্ষে॒ তৃতী॑য-ন্দি॒বি তৃতী॑য-মভিপর্যাব॒র্তা-দ্ধ্যবি॑ভে॒দ্যত্-পৃ॑থি॒ব্যা-ন্তৃতী॑য॒মাসী॒-ত্তেনেন্দ্রো॒ বজ্র॒মুদ॑যচ্ছ॒-দ্বিষ্ণ্ব॑নুস্থিত॒-স্সো᳚-ঽব্রবী॒ন্মা মে॒ প্র হা॒রস্তি॒ বা ই॒দ- [বা ই॒দম্, মযি॑ বী॒র্য॑-ন্ত-ত্তে॒] 38
-ম্মযি॑ বী॒র্য॑-ন্ত-ত্তে॒ প্রদা᳚স্যা॒মীতি॒ তদ॑স্মৈ॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্ত-ত্প্রত্য॑গৃহ্ণা॒দধা॒ মেতি॒ ত-দ্বিষ্ণ॒বে-ঽতি॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্ত-দ্বিষ্ণুঃ॒ প্রত্য॑গৃহ্ণা-দ॒স্মাস্বিন্দ্র॑ ইন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধা॒ত্বিতি॒ যদ॒ন্তরি॑ক্ষে॒ তৃতী॑য॒মাসী॒-ত্তেনেন্দ্রো॒ বজ্র॒মুদ॑যচ্ছ॒-দ্বিষ্ণ্ব॑নুস্থিত॒-স্সো᳚-ঽব্রবী॒ন্মা মে॒ প্রহা॒রস্তি॒ বা ই॒দ- [বা ই॒দম্, মযি॑ বী॒র্য॑-ন্ত-ত্তে॒] 39
-ম্মযি॑ বী॒র্য॑-ন্ত-ত্তে॒ প্র দা᳚স্যা॒মীতি॒ তদ॑স্মৈ॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্ত-ত্প্রত্য॑গৃহ্ণা॒-দ্দ্বির্মা॑-ঽধা॒ ইতি॒ ত-দ্বিষ্ণ॒বে-ঽতি॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্ত-দ্বিষ্ণুঃ॒ প্রত্য॑গৃহ্ণাদ॒স্মাস্বিন্দ্র॑ ইন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধা॒ত্বিতি॒ যদ্দি॒বি তৃতী॑য॒মাসী॒-ত্তেনেন্দ্রো॒ বজ্র॒মুদ॑যচ্ছ॒-দ্বিষ্ণ্ব॑নুস্থিত॒-স্সো᳚-ঽব্রবী॒ন্মা মে॒ প্রহা॒র্যেনা॒হ- [প্রহা॒র্যেনা॒হম্, ই॒দমস্মি॒ ত-ত্তে॒] 40
-মি॒দমস্মি॒ ত-ত্তে॒ প্রদা᳚স্যা॒মীতি॒ ত্বী(3) ইত্য॑ব্রবী-থ্স॒ন্ধা-ন্তু সন্দ॑ধাবহৈ॒ ত্বামে॒ব প্রবি॑শা॒নীতি॒ যন্মা-ম্প্র॑বি॒শেঃ কি-ম্মা॑ ভুঞ্জ্যা॒ ইত্য॑ব্রবী॒-ত্ত্বামে॒বেন্ধী॑য॒ তব॒ ভোগা॑য॒ ত্বা-ম্প্রবি॑শেয॒মিত্য॑ব্রবী॒-ত্তং-বৃঁ॒ত্রঃ প্রাবি॑শদু॒দরং॒-বৈঁ বৃ॒ত্রঃ, ক্ষু-ত্খলু॒ বৈ ম॑নু॒ষ্য॑স্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো॒ য [ভ্রাতৃ॑ব্যো॒ যঃ, এ॒বং-বেঁদ॒ হন্তি॒] 41
এ॒বং-বেঁদ॒ হন্তি॒ ক্ষুধ॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্য॒-ন্তদ॑স্মৈ॒ প্রায॑চ্ছ॒ত্​ত-ত্প্রত্য॑গৃহ্ণা॒ত্- ত্রির্মা॑-ঽধা॒ ইতি॒ ত-দ্বিষ্ণ॒বে-ঽতি॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্ত-দ্বিষ্ণুঃ॒ প্রত্য॑গৃহ্ণাদ॒স্মাস্বিন্দ্র॑ ইন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধা॒ত্বিতি॒ যত্ত্রিঃ প্রায॑চ্ছ॒-ত্ত্রিঃ প্র॒ত্যগৃ॑হ্ণা॒-ত্ত-ত্ত্রি॒ধাতো᳚স্ত্রিধাতু॒ত্বং-যঁ-দ্বিষ্ণু॑র॒ন্বতি॑ষ্ঠত॒ বিষ্ণ॒বে-ঽতি॒ প্রায॑চ্ছ॒-ত্তস্মা॑দৈন্দ্রাবৈষ্ণ॒বগ্ং হ॒বির্ভ॑বতি॒ যদ্বা ই॒দ-ঙ্কিঞ্চ॒ তদ॑স্মৈ॒ ত-ত্প্রায॑চ্ছ॒-দৃচ॒-স্সামা॑নি॒ যজূগ্ং॑ষি স॒হস্রং॒-বাঁ অ॑স্মৈ॒ ত-ত্প্রায॑চ্ছ॒-ত্তস্মা᳚-থ্স॒হস্র॑দক্ষিণম্ ॥ 42 ॥
(প্র॒ব॒ণং - ঁবিষ্ণু॒- র্বা ই॒দ- মি॒দ - ম॒হং - ঁযো - ভ॑ব॒ - ত্যেক॑ বিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 12)
দে॒বা বৈ রা॑জ॒ন্যা᳚-জ্জায॑মানা-দবিভযু॒-স্তম॒ন্তরে॒ব সন্ত॒-ন্দাম্না ঽপৌ᳚ম্ভ॒ন্-থ্স বা এ॒ষো-ঽপো᳚ব্ধো জাযতে॒ য-দ্রা॑জ॒ন্যো॑ যদ্বা এ॒ষো-ঽন॑পোব্ধো॒ জাযে॑ত বৃ॒ত্রা-ন্ঘ্নগ্গ্​ শ্চ॑রে॒দ্য-ঙ্কা॒মযে॑ত রাজ॒ন্য॑মন॑পোব্ধো জাযেত বৃ॒ত্রা-ন্ঘ্নগ্গ্​ শ্চ॑রে॒দিতি॒ তস্মা॑ এ॒তমৈ᳚ন্দ্রা বার্​হস্প॒ত্য-ঞ্চ॒রু-ন্নির্ব॑পেদৈ॒ন্দ্রো বৈ রা॑জ॒ন্যো᳚ ব্রহ্ম॒ বৃহ॒স্পতি॒ র্ব্রহ্ম॑ণৈ॒বৈন॒-ন্দাম্নো॒-ঽপোম্ভ॑না-ন্মুঞ্চতি হির॒ণ্ময॒-ন্দাম॒ দক্ষি॑ণা সা॒ক্ষাদে॒বৈন॒-ন্দাম্নো॒-ঽপোম্ভ॑না-ন্মুঞ্চতি ॥ 43 ॥
(এ॒নং॒ - দ্বাদ॑শ চ) (অ. 13)
নবো॑নবো ভবতি॒ জায॑মা॒নো-ঽহ্না᳚-ঙ্কে॒তুরু॒ষসা॑ মে॒ত্যগ্রে᳚ । ভা॒গ-ন্দে॒বেভ্যো॒ বিদ॑ধাত্যা॒য-ন্প্রচ॒ন্দ্রমা᳚স্তিরতি দী॒র্ঘমাযুঃ॑ ॥ যমা॑দি॒ত্যা অ॒গ্ং॒শুমা᳚প্যা॒যয॑ন্তি॒ যমক্ষি॑ত॒-মক্ষি॑তযঃ॒ পিব॑ন্তি । তেন॑ নো॒ রাজা॒ বরু॑ণো॒ বৃহ॒স্পতি॒রা প্যা॑যযন্তু॒ ভুব॑নস্য গো॒পাঃ ॥প্রাচ্যা᳚-ন্দি॒শি ত্বমি॑ন্দ্রাসি॒ রাজো॒তোদী᳚চ্যাং-বৃঁত্রহন্ বৃত্র॒হা-ঽসি॑ । যত্র॒ যন্তি॑ স্রো॒ত্যাস্ত- [যন্তি॑ স্রো॒ত্যাস্তত্, জি॒ত-ন্তে॑] 44
-জ্জি॒ত-ন্তে॑ দক্ষিণ॒তো বৃ॑ষ॒ভ এ॑ধি॒ হব্যঃ॑ ॥ ইন্দ্রো॑ জযাতি॒ ন পরা॑ জযাতা অধিরা॒জো রাজ॑সু রাজযাতি । বিশ্বা॒ হি ভূ॒যাঃ পৃত॑না অভি॒ষ্টীরু॑প॒সদ্যো॑ নম॒স্যো॑ যথা-ঽস॑ত্ ॥ অ॒স্যেদে॒ব প্ররি॑রিচে মহি॒ত্ব-ন্দি॒বঃ পৃ॑থি॒ব্যাঃ পর্য॒ন্তরি॑ক্ষাত্ । স্ব॒রাডিন্দ্রো॒ দম॒ আ বি॒শ্বগূ᳚র্ত-স্স্ব॒রিরম॑ত্রো ববক্ষে॒ রণা॑য ॥ অ॒ভি ত্বা॑ শূর নোনু॒মো-ঽদু॑গ্ধা ইব ধে॒নবঃ॑ । ঈশা॑ন- [ঈশা॑নম্, অ॒স্য] 45
-ম॒স্য জগ॑ত-স্সুব॒র্দৃশ॒মীশা॑নমিন্দ্র ত॒স্থুষঃ॑ ॥ ত্বামিদ্ধি হবা॑মহে সা॒তা বাজ॑স্য কা॒রবঃ॑ । ত্বাং-বৃঁ॒ত্রেষ্বি॑ন্দ্র॒ সত্প॑তি॒-ন্নর॒স্ত্বা-ঙ্কাষ্ঠা॒স্বর্ব॑তঃ ॥ যদ্দ্যাব॑ইন্দ্রতেশ॒তগ্ং শ॒ত-ম্ভূমী॑রু॒ত স্যুঃ । ন ত্বা॑ বজ্রিন্-থ্স॒হস্র॒গ্ং॒ সূর্যা॒ অনু॒ ন জা॒তম॑ষ্ট॒ রোদ॑সী ॥ পিবা॒ সোম॑মিন্দ্র॒ মন্দ॑তু ত্বা॒ যন্তে॑ সু॒ষাব॑ হর্য॒শ্বাদ্রিঃ॑ । 46
সো॒তুর্বা॒হুভ্যা॒গ্ং॒ সুয॑তো॒ নার্বা᳚ ॥ রে॒বতী᳚র্ন-স্সধ॒মাদ॒ ইন্দ্রে॑ সন্তু তু॒বিবা॑জাঃ । ক্ষু॒মন্তো॒ যাভি॒র্মদে॑ম ॥ উদ॑গ্নে॒ শুচ॑য॒স্তব॒ , বি জ্যোতি॒ষো,দু॒ ত্য-ঞ্জা॒তবে॑দসগ্ংস॒প্ত ত্বা॑ হ॒রিতো॒ রথে॒ বহ॑ন্তি দেব সূর্য । শো॒চিষ্কে॑শং-বিঁচক্ষণ ॥ চি॒ত্র-ন্দে॒বানা॒মুদ॑গা॒দনী॑ক॒-ঞ্চক্ষু॑র্মি॒ত্রস্য॒ বরু॑ণস্যা॒-ঽগ্নেঃ । আ-ঽপ্রা॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বী অ॒ন্তরি॑ক্ষ॒গ্ং॒ সূর্য॑ আ॒ত্মা জগ॑তস্ত॒স্থুষ॑- [জগ॑তস্ত॒স্থুষঃ॑, চ ।] 47
-শ্চ ॥ বিশ্বে॑ দে॒বা ঋ॑তা॒বৃধ॑ ঋ॒তুভি॑র্-হবন॒শ্রুতঃ॑ । জু॒ষন্তাং॒-যুঁজ্য॒-ম্পযঃ॑ ॥ বিশ্বে॑ দেবা-শ্শৃণু॒তেমগ্ং হব॑-ম্মে॒ যে অ॒ন্তরি॑ক্ষে॒ য উপ॒ দ্যবি॒ষ্ঠ । যে অ॑গ্নিজি॒হ্বা উ॒ত বা॒ যজ॑ত্রা আ॒সদ্যা॒স্মি-ন্ব॒র্॒হিষি॑ মাদযদ্ধ্বম্ ॥ 48 ॥
(ত - দীশা॑ন॒ - মদ্রি॑ - স্ত॒স্থুষ॑ - স্ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 14)
(দে॒বা ম॑নু॒ষ্যা॑ - দেবসু॒রা অ॑ব্রুবন্ - দেবাসু॒রাস্তেষা᳚-ঙ্গায॒ত্রী - প্র॒জাপ॑তি॒স্তা যত্রা-ঽ - গ্নে॒ গোভিঃ॑ - চি॒ত্রযা॑ - মারু॒তং - দেবা॑ বসব্যা॒ অগ্নে॑ - মারু॒তমিতি॒ - দেবা॑ বসব্যা॒ দেবা᳚-শ্শর্মণ্যাঃ॒ - সর্বা॑ণি॒ - ত্বষ্টা॑ হ॒তপু॑ত্রো - দে॒বা বৈ রা॑জ॒ন্যা᳚ন্ - নবো॑নব॒ - শ্চতু॑র্দশ )
(দে॒বা ম॑নু॒ষ্যাঃ᳚ - প্র॒জা-ম্প॒শুন্ - দেবা॑ বসব্যাঃ - পরিদ॒ধ্যদি॒দ- মস্​ম্য॒ - ষ্টা চ॑ত্বারিগ্ংশত্ )
(দে॒বা ম॑নু॒ষ্যা॑, মাদযধ্বং)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ন্দ্বিতীযকাণ্ডে চতুর্থঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒tara॒ste᳚-'nyata̭ āsa॒nnasṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāste᳚ 'nyata॒steṣā᳚-nde॒vānā̭mu॒ta yadalpaṃ॒-lo~hi̭ta॒makṷrva॒-nta-drakṣāgṃ̭si॒ rātrī̭bhirasubhna॒-ntān-thsu॒bdhā-nmṛ॒tāna॒bhi vyau᳚ccha॒-tte de॒vā a̭vidu॒ryo vai no॒-'ya-mmri॒yate॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā i॒ma-ṅghna॒ntīti॒ te rakṣā॒g॒syupā̭mantrayanta॒ tānya̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ ya- [yat, asṷrā॒n jayā̭ma॒] 1
-dasṷrā॒n jayā̭ma॒ tannaḥ̭ sa॒hāsa॒diti॒ tato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒-nte-'sṷrān ji॒tvārakṣā॒g॒syapā̭nudanta॒ tāni॒ rakṣā॒g॒syanṛ̭tama ka॒rteti̭ sama॒nta-nde॒vā-nparya̭viśa॒-nte de॒vā a॒gnāva̭nāthanta॒ te᳚-'gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapanna॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rava̭pa॒n॒. yānye॒va pu॒rastā॒-drakṣā॒g॒- [pu॒rastā॒-drakṣā॒gṃ̭si, ā॒sa॒ntāni॒ tena॒] 2
-syāsa॒ntāni॒ tena॒ prāṇṷdanta॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ yānye॒vābhito॒ rakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tena॒ vya̭bādhanta॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ yānye॒va pa॒ścā-drakṣā॒g॒syāsa॒-ntāni॒ tenāpā̭nudanta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yajetā॒gnaye॒ prava̭te puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒- [vibā॒dhava̭te॒, a॒gnaye॒ pratī̭kavate॒] 3
-'gnaye॒ pratī̭kavate॒ yada॒gnaye॒ prava̭te ni॒rvapa̭ti॒ ya e॒vāsmā॒cchreyā॒n-bhrātṛ̭vya॒sta-ntena॒ praṇṷdate॒ yada॒gnayḙ vibā॒dhava̭te॒ ya e॒vainḙna sa॒dṛnta-ntena॒ vi bā̭dhate॒ yada॒gnaye॒ pratī̭kavate॒ ya e॒vāsmā॒-tpāpī̭yā॒-nta-ntenāpa̭ nudate॒ pra śreyāgṃ̭sa॒-mbhrātṛ̭vya-nnuda॒teti̭ sa॒dṛśa̭-ṅkrāmati॒ naina॒-mpāpī̭yānāpnoti॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tayeṣ​ṭyā॒ yaja̭te || 4 ||
(vṛ॒ṇā॒ma॒hai॒ yat - pu॒rastā॒-drakṣāgṃ̭si- vapeda॒gnayḙ vibā॒dhava̭ta - e॒vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 1)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a̭bruva॒n॒. yo no̭ vī॒ryā̭vattama॒stamanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ ta indra̭mabruva॒-ntvaṃ-vai~ no̭ vī॒ryā̭vattamo-'si॒ tvāmanṷ sa॒māra̭bhāmahā॒ iti॒ so᳚-'bravī-tti॒sro ma̭ i॒māsta॒nuvo̭ vī॒ryā̭vatī॒stāḥ prī̭ṇī॒tāthā-sṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti॒ tā vai brū॒hītya̭bruvanni॒yamagṃ̭ ho॒mugi॒yaṃ-vi~̭mṛ॒dheya-mi̭ndri॒yāva॒tī- [-mi̭ndri॒yāva॒tī, itya̭bravī॒tta] 5
-tya̭bravī॒tta indrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒nnindrā̭ya vaimṛ॒dhāye-ndrā̭yendri॒yāva̭te॒ yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rava̭pa॒nnagṃha̭sa e॒va tenā̭mucyanta॒ yadindrā̭ya vai mṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpā᳚ghnata॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒-''tmanna̭dadhata॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnira̭vapa॒-ntraya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā indra̭ ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃ​ya~ta॒ bhūtyai॒ [bhūtyai᳚, tāṃ-vā~va] 6
tāṃ-vā~va de॒vā viji̭ti-mutta॒mā-masṷrai॒-rvya̭jayanta॒yo bhrātṛ̭vyavā॒nth- syā-thsa spardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yaje॒tendrā̭yāgṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya vaimṛ॒dhāyendrā̭yendri॒yāva॒te-'gṃ ha̭sā॒ vā e॒ṣa gṛ̭hī॒to yasmā॒cchreyā॒-nbhrātṛ̭vyo॒yadindrā̭yāgṃ ho॒mucḙ ni॒rvapa॒tyagṃha̭sa e॒va tena̭ mucyatemṛ॒dhā vā e॒ṣo̭-'bhiṣa̭ṇṇo॒ yasmā᳚-thsamā॒neṣva॒nya-śśreyā̭nu॒tā- [śreyā̭nu॒ta, a-'bhrā̭tṛvyo॒] 7
-'bhrā̭tṛvyo॒ yadindrā̭ya vaimṛ॒dhāya॒ mṛdha̭ e॒va tenāpa̭ hate॒yadindrā̭yendri॒yāva̭ta indri॒yame॒va tenā॒tma-ndha̭tte॒ traya̭strigṃśatkapāla-mpuro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā॒stā e॒va yaja̭māna ā॒tmannanṷ sa॒māra̭bhaṃ​ya~te॒ bhūtyai॒ sā vā e॒ṣā viji̭ti॒rnāmeṣṭi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣ​ṭyā॒ yaja̭ta utta॒māme॒va viji̭ti॒-mbhrātṛ̭vyeṇa॒ vi ja̭yate || 8 ||
(i॒ndri॒yāva̭tī॒ - bhūtyā̭ - u॒tai - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 2)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nteṣā᳚-ṅgāya॒tryojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn-thsa॒gṛṃhyā॒ ''dāyā̭-pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-ttḙ-'manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāṃ-vya~̭hvayanta॒ viśva̭karma॒nniti̭ de॒vā dābhītyasṷrā॒-ssā nānya̭ta॒rāg​śca॒-nopāva̭rtata॒ te de॒vā e॒ta-dyajṷrapaśya॒nnojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ [bala̭masi, bhrājo̭-'si] 9
bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒ nāmā̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyṷrabhi॒bhūriti॒ vāva de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūna̭vṛñjata॒ ya-dgā̭ya॒trya̭pa॒kramyāti̭ṣṭha॒-ttasmā̭de॒tā-ṅgā̭ya॒trītīṣṭi̭māhu-ssaṃ​va~thsa॒ro vai gā̭ya॒trī saṃ̭​va~thsa॒ro vai tada̭pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-dyade॒tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭- [bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya᳚m, pra॒jā-mpa॒śū-] 10
-mpra॒jā-mpa॒śū-navṛ̭ñjata॒ tasmā̭de॒tāgṃ saṃ̭​va~॒rga itīṣṭi̭māhu॒ryo bhrātṛ̭vyavā॒nth​syā-thsaspardha̭māna e॒tayeṣ​ṭyā̭ yajetā॒gnayḙ saṃ​va~॒rgāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t​tagṃśṛ॒tamāsa̭nname॒tena॒ yajṷṣā॒-'bhi mṛ̭śe॒doja̭ e॒va bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śū-nbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 11
(bala̭masye॒ - tayā̭ de॒vā asṷrāṇā॒mojo॒ bala̭mindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 3)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā bṛha॒spati̭ścā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī॒-dbṛha॒spati̭ra॒nayā᳚ tvā॒ prati̭ṣṭhā॒nyatha̭ tvā pra॒jā u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ ta-mprāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpra॒jā u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pra॒jākā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti- [-nirva̭pe-tpra॒jāpa̭tim, e॒va svena̭] 12
-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpraja̭nayatipra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ te᳚-'smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā᳚ñca āya॒-nte yatrāva̭sa॒-ntato̭ ga॒rmududa̭tiṣṭha॒-ttā-npū॒ṣā cā॒nvavai̭tā॒gṃ॒ so᳚-'bravī-tpū॒ṣā-'nayā̭ mā॒ prati॒ṣṭhātha̭ tvā pa॒śava̭ u॒pāva̭rthsya॒ntīti॒ mā-mprati॒ṣṭheti॒ somo᳚-'bravī॒-nmama॒ vā [-mama॒ vai, a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyamityu॒bhau] 13
a̭kṛṣṭapa॒cyamityu॒bhau vā॒-mprati̭ṣṭhā॒nītya̭bravī॒-ttau prāti̭ṣṭha॒-ttato॒ vai pra॒jāpa̭ti-mpa॒śava̭ u॒pāva̭rtanta॒ yaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭māpau॒ṣṇa-ṅgā᳚rmu॒ta-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsomāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npraja̭nayati || 14 ||
(va॒pe॒-tpra॒jāpa̭tiṃ॒ - ~vai - dadhā̭ti pū॒ṣā - trīṇi̭ ca) (a. 4)
agne॒ gobhi̭rna॒ ā ga॒hīndo̭ pu॒ṣ​ṭyā jṷṣasva naḥ | indro̭ dha॒rtā gṛ॒heṣṷ naḥ || sa॒vi॒tā ya-ssa̭ha॒sriya॒-ssa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | ā pū॒ṣā e॒tvā vasṷ || dhā॒tā da̭dātu no ra॒yimīśā̭no॒ jaga̭ta॒spatiḥ̭ | sa naḥ̭ pū॒rṇena̭ vāvanat || tvaṣṭā॒ yo vṛ̭ṣa॒bho vṛṣā॒ sa no̭ gṛ॒heṣṷ rāraṇat | sa॒hasrḙṇā॒yutḙna ca || yena̭ de॒vā a॒mṛta̭- [a॒mṛta᳚m, dī॒rghagg​ śravo̭ di॒vyaira̭yanta |] 15
-ndī॒rghagg​ śravo̭ di॒vyaira̭yanta | rāya̭spoṣa॒ tvama॒smabhya॒-ṅgavā᳚ṅku॒lmi-ñjī॒vasa॒ ā yṷvasva || a॒gni rgṛ॒hapa̭ti॒-ssomo̭ viśva॒vaniḥ̭ savi॒tā sṷme॒dhā-ssvāhā᳚ || agnḙ gṛhapate॒ yaste॒ ghṛtyo̭ bhā॒gastena॒ saha॒ oja̭ ā॒krama̭māṇāya dhehi॒ śraiṣ​ṭhyā᳚tpa॒tho mā yo̭ṣa-mmū॒rdhā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 16 ||
(a॒mṛta̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 5)
ci॒trayā̭ yajeta pa॒śukā̭ma i॒yaṃ-vai~ ci॒trā yadvā a॒syāṃ-vi~śva̭-mbhū॒tamadhi̭ pra॒jāya̭te॒ te ne॒yañci॒trā ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ ści॒trayā̭ pa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ rmithu॒nai rjā̭yate॒ praivāgne॒yena̭ vāpayati॒ retaḥ̭ sau॒myena̭ dadhāti॒ reta̭ e॒va hi॒ta-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭rotisārasva॒tau bha̭vata e॒tadvai daivya̭-mmithu॒na-ndaivya̭me॒vāsmai̭ [-daivya̭me॒vāsmai᳚, mi॒thu॒na-mma̭ddhya॒to] 17
mithu॒na-mma̭ddhya॒to da̭dhāti॒ puṣ​ṭyai᳚ pra॒jana̭nāya sinīvā॒lyai ca॒rurbha̭vati॒ vāgvai si̭nīvā॒lī puṣṭiḥ॒ khalu॒ vai vākpuṣṭi̭me॒va vāca॒mupai᳚tyai॒ndra ṷtta॒mo bha̭vati॒ tenai॒va tanmi̭thu॒nagṃ sa॒ptaitāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptāra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒-bhaya॒syā-va̭ruddhyā॒ athai॒tā āhṷtī rjuhotye॒te vai de॒vāḥ puṣṭi̭pataya॒sta e॒vā smi॒-npuṣṭi̭-ndadhati॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒ratho॒ yade॒tā āhṷtī rju॒hoti॒ prati̭ṣṭhityai || 18 ||
(a॒smai॒ - ta e॒va - dvāda̭śa ca) (a. 6)
mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒mojo॒-'pā-ndhārā᳚-mbhindhi ra॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒-mmano̭java saṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇagṃ suvṛ॒ktim || yena॒ śardha̭ u॒gramava̭-sṛṣṭa॒meti॒ tada̭śvinā॒ pari̭ dhattagg​ sva॒sti | pu॒ro॒vā॒to var​ṣa̭ñji॒nvarā॒vṛ-thsvāhā̭ vā॒tāvad- var​ṣa̭nnu॒grarā॒vṛ-thsvāhā᳚ sta॒naya॒n var​ṣa̭-nbhī॒marā॒vath​svāhā̭ 'naśa॒nya̭va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvar​ṣa̭n-tve॒ṣarā॒vṛ-thsvāhā̭ 'tirā॒traṃ॒-va~r​ṣa̭-npū॒rtirā॒vṛ- [-pū॒rtirā॒vṛt, svāhā̭ ba॒hu] 19
-thsvāhā̭ ba॒hu hā॒yama̭vṛṣā॒diti̭ śru॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒ ''tapa̭ti॒ var​ṣa̭n-vi॒rāḍā॒vṛ-thsvāhā̭ 'va॒sphūrja̭n-di॒dyu-dvar​ṣa̭-nbhū॒tarā॒vṛ-thsvāhā॒māndā॒ vāśā॒-śśundhyū॒raji̭rāḥ | jyoti̭ṣmatī॒-stama̭svarī॒-runda̭tī॒-ssuphḙnāḥ | mitra̭bhṛtaḥ॒, kṣatra̭bhṛta॒-ssurā᳚ṣṭrā i॒ha mā̭-'vata ||vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣ​ṭyai॒ tvopa̭ nahyāmi || 20 ||
(pū॒rtirā॒vṛ-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 7)
devā̭ vasavyā॒ agnḙ soma sūrya || devā᳚-śśarmaṇyā॒ mitrā̭varuṇā-'ryamann || devā᳚-ssapīta॒yo 'pā᳚-nnapādāśuhemann | u॒dno da̭ttoda॒dhi-mbhi̭ntta di॒vaḥ pa॒rjanyā̭da॒ntari̭kṣāt-pṛthi॒vyāstato̭ no॒ vṛṣ​ṭyā̭-'vata || divā̭ ci॒ttamaḥ̭ kṛṇvanti pa॒rjanyḙno-davā॒hena̭ | pṛ॒thi॒vīṃ-ya~-dvyu॒ndanti̭ || āya-nnaraḥ̭ su॒dāna̭vo dadā॒śuṣḙ di॒vaḥ kośa॒macṷcyavuḥ | vi pa॒rjanyā᳚-ssṛjanti॒ roda̭sī॒ anu॒ dhanva̭nā yanti [ ] 21
vṛ॒ṣṭayaḥ̭ || udī̭rayathā maruta-ssamudra॒to yū॒yaṃ-vṛ~॒ṣṭiṃ-va~̭r​ṣayathā purīṣiṇaḥ | na vo̭ dasrā॒ upa̭ dasyanti dhe॒nava॒-śśubhaṃ̭-yā~॒tāmanu॒ rathā̭ avṛthsata || sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ̭ṇa || a॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya᳚m || unna̭mbhaya pṛthi॒vī-mbhi॒ndhīda-ndi॒vya-nnabhaḥ̭ | u॒dno di॒vyasya̭ no de॒hīśā̭no॒ visṛ̭jā॒ dṛti᳚m || ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ ye᳚-'ntari̭kṣa bhāgā॒ ye pṛ̭thi॒vi bhā̭gāḥ | ta i॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒mā vi̭śantu॒ ta i॒da-ṅkṣetra॒manu॒ vi vi̭śantu || 22 ||
(ya॒nti॒ - de॒vā - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 8)
mā॒ru॒tama̭si ma॒rutā॒moja॒ iti̭ kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-mpari̭ dhatta e॒tadvai vṛṣ​ṭyai̭ rū॒pagṃ sarṷ̄pa e॒va bhū॒tvā pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayatira॒maya̭ta maruta-śśye॒namā॒yina॒miti̭ paścādvā॒ta-mprati̭ mīvati purovā॒tame॒va ja̭nayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai vātanā॒māni̭ juhoti vā॒yurvai vṛṣ​ṭyā̭ īśe vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayatya॒ṣṭau [var​ṣayatya॒ṣṭau, ju॒ho॒ti॒ cata̭sro॒ vai] 23
jṷhoti॒ cata̭sro॒ vai diśa॒ścata̭sro-'vāntaradi॒śā di॒gbhya e॒va vṛṣṭi॒gṃ॒ sa-mpra cyā̭vayati kṛṣṇāji॒ne saṃ​yau~̭ti ha॒vire॒vāka̭rantarve॒di saṃ​yau~॒tya va̭ruddhyai॒ yatī̭nāma॒dyamā̭nānāgṃ śī॒r॒ṣāṇi॒ parā̭-'pata॒nte kha॒rjūrā̭ abhava॒n-teṣā॒gṃ॒ rasa̭ ū॒rdhvo̭-'pata॒t-tāni̭ ka॒rīrā᳚ṇya-bhavan-thsau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi sau॒myā khalu॒ vā āhṷti rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati॒ yatka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti [ ] 24
sau॒myayai॒vā-''hṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe॒ madhṷṣā॒ saṃ-yau~᳚tya॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ yanmaddhva॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo var​ṣa॒tyatho̭ a॒dbhya e॒vauṣa̭dhībhyo॒ vṛṣṭi॒ni-nna̭yati॒ māndā॒ vāśā॒ iti॒ saṃ​yau~̭ti nāma॒dheyai̭re॒vainā॒ acchai॒tyatho॒ yathā᳚ brū॒yādasā॒ vehītye॒vame॒vainā̭ nāma॒dheyai॒rā - [nāma॒dheyai॒rā, cyā॒va॒ya॒ti॒ vṛṣṇo॒] 25
cyā̭vayati॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya sa॒ndāna̭masi॒ vṛṣ​ṭyai॒ tvopa̭ nahyā॒mītyā̭ha॒ vṛṣā॒ vā aśvo॒ vṛṣā̭ pa॒rjanyaḥ̭ kṛ॒ṣṇa i̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭r​ṣati rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati va॒r॒ṣasyā va̭ruddhyai || 26 ||
(a॒ṣṭau - bhava̭nti - nāma॒dheyai॒rai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyā॒ devā᳚-ssapītaya॒ ityā ba̭ddhnāti de॒vatā̭bhire॒vānva॒haṃ-vṛ~ṣṭi̭micchati॒ yadi॒ var​ṣe॒t-tāva̭tye॒va ho̭ta॒vyaṃ̭-ya~di॒ na var​ṣe॒cchvo bhū॒te ha॒virnirva̭pedahorā॒tre vai mi॒trāvarṷṇāvahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ var​ṣati॒ naktaṃ̭-vā~॒ hi divā̭ vā॒ var​ṣa̭ti mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ [tāve॒vāsmai᳚, a॒ho॒rā॒trābhyāṃ᳚-] 27
ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭ ~var​ṣayato॒-'gnayḙ dhāma॒cchadḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pālagṃ sau॒ryameka̭kapālama॒gnirvā i॒to vṛṣṭi॒mudī̭rayati ma॒rutaḥ̭ sṛ॒ṣṭā-nna̭yanti ya॒dā khalu॒ vā a॒sāvā̭di॒tyo nyaṃ̭-ra॒śmibhiḥ̭ paryā॒varta॒te-'tha̭var​ṣatidhāma॒cchadi̭va॒ khalu॒ vai bhū॒tvā va̭r​ṣatye॒tā vai de॒vatā॒ vṛṣ​ṭyā̭ īśate॒ tā e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā [bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāḥ, e॒vāsmai̭] 28
e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayantyu॒tā va̭r​ṣiṣya॒n var​ṣa̭tye॒va sṛ॒jā vṛ॒ṣṭi-ndi॒va ā-'dbhi-ssa̭mu॒dra-mpṛ॒ṇetyā̭he॒māścai॒vā-mūścā॒pa-ssama̭rdhaya॒tyatho̭ ā॒bhire॒vā-mūracchai᳚tya॒bjā a̭si prathama॒jā bala̭masi samu॒driya॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dunna̭-mbhaya pṛthi॒vīmiti̭ var​ṣā॒hvā-ñjṷhotye॒ṣā vā oṣa̭dhīnāṃ-vṛ~ṣṭi॒vani॒stayai॒va vṛṣṭi॒mā cyā̭vayati॒ ye de॒vā di॒vibhā̭gā॒ iti̭ kṛṣṇāji॒namava̭ dhūnotī॒ma e॒vāsmai̭ lo॒kāḥ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 29 ||
(a॒smai॒ - dhā॒va॒ti॒ tā - vā - eka̭vigṃśatiśca ) (a. 10)
sarvā̭ṇi॒ chandāg̭sye॒tasyā॒-miṣṭyā̭-ma॒nūcyā॒nītyā̭hu-stri॒ṣṭubho॒ vā e॒tadvī॒ryaṃ̭-ya~-tka॒kudu॒ṣṇihā॒ jaga̭tyai॒ yadṷṣṇiha-ka॒kubhā̭va॒nvāha॒ tenai॒va sarvā̭ṇi॒ chandā॒g॒syava̭ rundhe gāya॒trī vā e॒ṣā yadu॒ṣṇihā॒ yāni̭ ca॒tvāryaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ catṷṣpāda e॒va te pa॒śavo॒yathā̭ puro॒ḍāśḙ puro॒ḍāśo-'ddhye॒vame॒va ta-dyad-ṛ॒cyaddhya॒kṣarā̭ṇi॒ yajjaga̭tyā [yajjaga̭tyā, pa॒ri॒da॒ddhyādantaṃ̭-] 30
parida॒ddhyādantaṃ̭-ya~॒jña-ṅga̭maye-ttri॒ṣṭubhā॒ pari̭ dadhātīndri॒yaṃ-vai~ vī॒rya̭-ntri॒ṣṭugi̭ndri॒ya e॒va vī॒ryḙ ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati॒ nānta̭-ṅgamaya॒tyagne॒ trī te॒ vāji̭nā॒ trī ṣa॒dhastheti॒ triva̭tyā॒ pari̭ dadhāti sarūpa॒tvāya॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒-ṅkāmā̭ya-kāmāya॒ prayṷjyate॒ sarve᳚bhyo॒ hi kāme᳚bhyo ya॒jñaḥ pra̭yu॒jyate᳚ traidhāta॒vīyḙna yajetābhi॒cara॒n-thsarvo॒ vā [sarvo॒ vai, e॒ṣa] 31
e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒vainaṃ̭-ya~॒jñenā॒bhi ca̭rati stṛṇu॒ta e॒vaina̭me॒tayai॒va ya̭jetābhica॒ryamā̭ṇa॒-ssarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ naina̭mabhi॒cara᳚n-thstṛṇuta e॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇa ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prajā̭tame॒vaina̭-ddadātye॒tayai॒va ya̭jeta sa॒hasrḙṇejā॒no-'ntaṃ॒-vā~ e॒ṣa pa̭śū॒nā-ṅga̭cchati॒ [-ga̭cchati, ya-ssa॒hasrḙṇa॒] 32
ya-ssa॒hasrḙṇa॒ yaja̭te pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai pa॒śūna̭sṛjata॒ tāg​strai̭dhāta॒ vīyḙ-nai॒vāsṛ̭jata॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg​ strai̭dhāta॒vīyḙnapa॒śukā̭mo॒ yaja̭te॒ yasmā̭de॒va yoneḥ᳚ pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūnasṛ̭jata॒ tasmā̭de॒vainā᳚n-thsṛjata॒ upai̭na॒mutta̭ragṃ sa॒hasra̭-nnamati de॒vatā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa ā vṛ̭ścyate॒ yo ya॒kṣya ityu॒ktvā na yaja̭te traidhāta॒vīyḙna yajeta॒ sarvo॒ vā e॒ṣa ya॒jño [ya॒jñaḥ, ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒] 33
ya-ttrai̭dhāta॒vīya॒gṃ॒ sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya॒ścatṷṣkapālā-striṣṣamṛddha॒tvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra-uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā ya̭va॒mayo॒ maddhya̭ e॒tadvā a॒ntari̭kṣasya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhiga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭baṇṭkāra॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ teja̭ e॒vā- [e॒va, ava̭ rundhe] 34
-'va̭ rundhe tā॒rpya-nda̭dāti pa॒śūne॒vāva̭ rundhe dhe॒nu-nda̭dātyā॒śiṣa̭ e॒vāva̭ rundhe॒ sāmno॒ vā e॒ṣa varṇo॒ yaddhira̭ṇyaṃ॒-ya~jṷṣā-ntā॒rpyamṷkthāma॒dānā᳚-ndhe॒nure॒tāne॒va sarvā॒n॒. varṇā॒nava̭ rundhe || 35 ||
(jaga̭tyā - 'bhi॒cara॒n-thsarvo॒ vai - ga̭cchati - ya॒jña - steja̭ e॒va - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 11)
tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro॒ vīndra॒gṃ॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-ttasmi॒nnindra̭ upaha॒vamai᳚cchata॒ ta-nnopā᳚hvayata pu॒tra-mmḙ-'vadhī॒riti॒ sa ya̭jñaveśa॒sa-ṅkṛ॒tvā prā॒sahā॒ soma̭mapiba॒-ttasya॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ ta-ttvaṣṭā̭-''hava॒nīya॒mupa॒ prāva̭rtaya॒-thsvāhendra̭śatrurvardha॒sveti॒ sa yāva̭dū॒rdhvaḥ pa̭rā॒viddhya̭ti॒ tāva̭ti sva॒yame॒va vya̭ramata॒ yadi̭ vā॒ tāva̭-tprava॒ṇa- [tāva̭-tprava॒ṇam, āsī॒dyadi̭] 36
-māsī॒dyadi̭ vā॒ tāva॒daddhya॒gnerāsī॒-thsa sa॒mbhava̭nna॒gnīṣomā̭va॒bhi sama̭bhava॒-thsa i̭ṣumā॒trami̭ṣumātraṃ॒-vi~ṣva̭ṅṅavardhata॒ sa i॒māṃ-lo~॒kāna̭vṛṇo॒dya-di॒māṃ-lo~॒kānavṛ̭ṇo॒-tta-dvṛ॒trasya̭ vṛtra॒tva-ntasmā॒dindro̭-'bibhe॒dapi॒ tvaṣṭā॒ tasmai॒ tvaṣṭā॒ vajra̭masiñca॒-ttapo॒ vai sa vajra̭ āsī॒-ttamudya̭ntu॒-nnāśa̭kno॒datha॒ vai tar​hi॒ viṣṇṷ- [viṣṇuḥ̭, a॒nyā] 37
-ra॒nyā de॒vatā̭ ''sī॒-thso᳚-'bravī॒-dviṣṇa॒vehī॒damā ha̭riṣyāvo॒ yenā॒yami॒damiti॒sa viṣṇṷstre॒dhā-''tmānaṃ॒-vi~nya̭dhatta pṛthi॒vyā-ntṛtī̭yama॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya-ndi॒vi tṛtī̭ya-mabhiparyāva॒rtā-ddhyabi̭bhe॒dyat-pṛ̭thi॒vyā-ntṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 38
-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒dadhā॒ meti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇā-da॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yada॒ntari̭kṣe॒ tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒rasti॒ vā i॒da- [vā i॒dam, mayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒] 39
-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tada̭smai॒ prāya̭ccha॒-tta-tpratya̭gṛhṇā॒-ddvirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yaddi॒vi tṛtī̭ya॒māsī॒-ttenendro॒ vajra॒muda̭yaccha॒-dviṣṇva̭nusthita॒-sso᳚-'bravī॒nmā me॒ prahā॒ryenā॒ha- [prahā॒ryenā॒ham, i॒damasmi॒ ta-tte॒] 40
-mi॒damasmi॒ ta-tte॒ pradā᳚syā॒mīti॒ tvī(3) itya̭bravī-thsa॒ndhā-ntu sanda̭dhāvahai॒ tvāme॒va pravi̭śā॒nīti॒ yanmā-mpra̭vi॒śeḥ ki-mmā̭ bhuñjyā॒ itya̭bravī॒-ttvāme॒vendhī̭ya॒ tava॒ bhogā̭ya॒ tvā-mpravi̭śeya॒mitya̭bravī॒-ttaṃ-vṛ~॒traḥ prāvi̭śadu॒daraṃ॒-vai~ vṛ॒traḥ, kṣu-tkhalu॒ vai ma̭nu॒ṣya̭sya॒ bhrātṛ̭vyo॒ ya [bhrātṛ̭vyo॒ yaḥ, e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒] 41
e॒vaṃ-ve~da॒ hanti॒ kṣudha॒-mbhrātṛ̭vya॒-ntada̭smai॒ prāya̭ccha॒t​ta-tpratya̭gṛhṇā॒t- trirmā̭-'dhā॒ iti॒ ta-dviṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-tta-dviṣṇuḥ॒ pratya̭gṛhṇāda॒smāsvindra̭ indri॒ya-nda̭dhā॒tviti॒ yattriḥ prāya̭ccha॒-ttriḥ pra॒tyagṛ̭hṇā॒-tta-ttri॒dhāto᳚stridhātu॒tvaṃ-ya~-dviṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata॒ viṣṇa॒ve-'ti॒ prāya̭ccha॒-ttasmā̭daindrāvaiṣṇa॒vagṃ ha॒virbha̭vati॒ yadvā i॒da-ṅkiñca॒ tada̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-dṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi sa॒hasraṃ॒-vā~ a̭smai॒ ta-tprāya̭ccha॒-ttasmā᳚-thsa॒hasra̭dakṣiṇam || 42 ||
(pra॒va॒ṇaṃ - ~viṣṇu॒- rvā i॒da- mi॒da - ma॒haṃ - ~yo - bha̭va॒ - tyeka̭ vigṃśatiśca) (a. 12)
de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚-jjāya̭mānā-dabibhayu॒-stama॒ntare॒va santa॒-ndāmnā 'pau᳚mbha॒n-thsa vā e॒ṣo-'po᳚bdho jāyate॒ ya-drā̭ja॒nyo̭ yadvā e॒ṣo-'na̭pobdho॒ jāyḙta vṛ॒trā-nghnagg​ śca̭re॒dya-ṅkā॒mayḙta rāja॒nya̭mana̭pobdho jāyeta vṛ॒trā-nghnagg​ śca̭re॒diti॒ tasmā̭ e॒tamai᳚ndrā bār​haspa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedai॒ndro vai rā̭ja॒nyo᳚ brahma॒ bṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati hira॒ṇmaya॒-ndāma॒ dakṣi̭ṇā sā॒kṣāde॒vaina॒-ndāmno॒-'pombha̭nā-nmuñcati || 43 ||
(e॒naṃ॒ - dvāda̭śa ca) (a. 13)
navo̭navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒turu॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ | bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ || yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti | tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒rā pyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ ||prācyā᳚-ndi॒śi tvami̭ndrāsi॒ rājo॒todī᳚cyāṃ-vṛ~trahan vṛtra॒hā-'si̭ | yatra॒ yanti̭ sro॒tyāsta- [yanti̭ sro॒tyāstat, ji॒ta-ntḙ] 44
-jji॒ta-ntḙ dakṣiṇa॒to vṛ̭ṣa॒bha ḙdhi॒ havyaḥ̭ || indro̭ jayāti॒ na parā̭ jayātā adhirā॒jo rāja̭su rājayāti | viśvā॒ hi bhū॒yāḥ pṛta̭nā abhi॒ṣṭīrṷpa॒sadyo̭ nama॒syo̭ yathā-'sa̭t || a॒syede॒va prari̭rice mahi॒tva-ndi॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | sva॒rāḍindro॒ dama॒ ā vi॒śvagū᳚rta-ssva॒rirama̭tro vavakṣe॒ raṇā̭ya || a॒bhi tvā̭ śūra nonu॒mo-'dṷgdhā iva dhe॒navaḥ̭ | īśā̭na- [īśā̭nam, a॒sya] 45
-ma॒sya jaga̭ta-ssuva॒rdṛśa॒mīśā̭namindra ta॒sthuṣaḥ̭ || tvāmiddhi havā̭mahe sā॒tā vāja̭sya kā॒ravaḥ̭ | tvāṃ-vṛ~॒treṣvi̭ndra॒ satpa̭ti॒-nnara॒stvā-ṅkāṣṭhā॒svarva̭taḥ || yaddyāva̭indrateśa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmī̭ru॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryā॒ anu॒ na jā॒tama̭ṣṭa॒ roda̭sī || pibā॒ soma̭mindra॒ manda̭tu tvā॒ yantḙ su॒ṣāva̭ harya॒śvādriḥ̭ | 46
so॒turbā॒hubhyā॒gṃ॒ suya̭to॒ nārvā᳚ || re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava॒ , vi jyoti॒ṣo,du॒ tya-ñjā॒tavḙdasagṃsa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathe॒ vaha̭nti deva sūrya | śo॒ciṣkḙśaṃ-vi~cakṣaṇa || ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭- [jaga̭tasta॒sthuṣaḥ̭, ca |] 47
-śca || viśvḙ de॒vā ṛ̭tā॒vṛdha̭ ṛ॒tubhi̭r-havana॒śrutaḥ̭ | ju॒ṣantāṃ॒-yu~jya॒-mpayaḥ̭ || viśvḙ devā-śśṛṇu॒temagṃ hava̭-mme॒ ye a॒ntari̭kṣe॒ ya upa॒ dyavi॒ṣṭha | ye a̭gniji॒hvā u॒ta vā॒ yaja̭trā ā॒sadyā॒smi-nba॒r॒hiṣi̭ mādayaddhvam || 48 ||
(ta - dīśā̭na॒ - madri̭ - sta॒sthuṣa̭ - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 14)
(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭ - devasu॒rā a̭bruvan - devāsu॒rāsteṣā᳚-ṅgāya॒trī - pra॒jāpa̭ti॒stā yatrā-' - gne॒ gobhiḥ̭ - ci॒trayā̭ - māru॒taṃ - devā̭ vasavyā॒ agnḙ - māru॒tamiti॒ - devā̭ vasavyā॒ devā᳚-śśarmaṇyāḥ॒ - sarvā̭ṇi॒ - tvaṣṭā̭ ha॒tapṷtro - de॒vā vai rā̭ja॒nyā᳚n - navo̭nava॒ - ścatṷrdaśa )
(de॒vā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ - pra॒jā-mpa॒śun - devā̭ vasavyāḥ - parida॒dhyadi॒da- mas​mya॒ - ṣṭā ca̭tvārigṃśat )
(de॒vā ma̭nu॒ṣyā̭, mādayadhvaṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||