📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.12 - বৈশ্বসৃজচযনম্ - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণ কাঠ প্রশ্নঃ পাঠঃ - তুভ্যং তা
3.12 - Vaishvasrijachayanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Katha Prashnah Pathah - Tubhyam Ta
Krishna Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে কাঠকে তৃতীযঃ প্রশ্নঃ - বৈশ্বসৃজচযনম্
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
চাতুর্​হোত্রচযনং-বৈঁশ্বসৃজচযন-ঞ্চ
অনুবাকং 1 - বৈশ্বসৃজচযনাঙ্গভূতাঃ দিবশ্শ্যেনয ইষ্টযঃ
তুভ্য॒-ন্তা অ॑ঙ্গিরস্তম॒ বিশ্বা᳚-স্সুক্ষি॒তযঃ॒ পৃথ॑ক্ । অগ্নে॒ কামা॑য যেমিরে ॥ অ॒শ্যাম॒ ত-ঙ্কাম॑মগ্নে॒ তবো॒ ত্য॑শ্যাম॑ র॒যিগ্ং র॑যিব-স্সু॒বীর᳚ম্ । অ॒শ্যাম॒ বাজ॑ম॒ভি বা॒জয॑ন্তো॒ ঽশ্যাম॑ দ্যু॒ম্নম॑জরা॒জর॑-ন্তে ॥ ।
আশা॑না-ন্ত্বা ঽঽশাপা॒লেভ্যঃ॑ । চ॒তুর্ভ্যো॑ অ॒মৃতে᳚ভ্যঃ । ই॒দ-ম্ভূ॒তস্যাধ্য॑ক্ষেভ্যঃ । বি॒ধেম॑ হ॒বিষা॑ ব॒যম্ ॥ বিশ্বা॒ আশা॒ মধু॑না॒ সগ্ংসৃ॑জামি । অ॒ন॒মী॒বা আপ॒ ওষ॑ধযো ভবন্তু । অ॒যং-যঁজ॑মানো॒ মৃধো॒ ব্য॑স্যতাং অগৃ॑ভীতাঃ প॒শবঃ॑ সন্তু॒ সর্বে᳚ ॥ ।
অনু॑ নো॒-ঽদ্যা-ঽনু॑মতির্য॒জ্ঞ-ন্দে॒বেষু॑ মন্যতাম্ । অ॒গ্নিশ্চ॑ হব্য॒বাহ॑নো॒ ভব॑তা-ন্দা॒শুষে॒ মযঃ॑ ॥ অন্বিদ॑নুমতে॒ ত্ব-ম্মন্যা॑সৈ॒ শঞ্চ॑নঃ কৃধি । ক্রত্বে॒ দক্ষা॑য নো হিনু॒ প্রণ॒ আযূগ্ং॑ষি তারিষঃ ॥ ।
কামো॑ ভূ॒তস্য॒ ভব্য॑স্য । স॒ম্রাডেকো॒ বিরা॑জতি । স ই॒দ-ম্প্রতি॑ পপ্রথে । ঋ॒তূনু-থ্সৃ॑জতে ব॒শী ॥ কাম॒স্তদগ্রে॒ সম॑বর্ত॒তাধি॑ । মন॑সো॒ রেতঃ॑ প্রথ॒মং-যঁদাসী᳚ত্ । স॒তো বন্ধু॒মস॑তি॒ নির॑বিন্দন্ন্ । হৃ॒দি প্র॒তীষ্যা॑ ক॒বযো॑ মনী॒ষা ॥ ।
ব্রহ্ম॑ জজ্ঞা॒ন-ম্প্র॑থ॒ম-ম্পু॒রস্তা॒দ্বি সী॑ম॒ত-স্সু॒রুচো॑ বে॒ন আ॑বঃ । স বু॒ধ্নিযা॑ উপ॒মা অ॑স্য বি॒ষ্ঠা-স্স॒তশ্চ॒ যোনি॒মস॑তশ্চ॒ বিবঃ॑ ॥ পি॒তা বি॒রাজা॑মৃষ॒ভো র॑যী॒ণাম্ । অ॒ন্তরি॑ক্ষং-বিঁ॒শ্বরূ॑প॒ আবি॑বেশ । তম॒র্কৈ-র॒ভ্য॑র্চন্তি ব॒থ্সম্ । ব্রহ্ম॒ সন্ত॒-ম্ব্রহ্ম॑ণা ব॒র্ধয॑ন্তঃ ॥ ।
য॒জ্ঞো রা॒যো য॒জ্ঞ ঈ॑শে॒ বসূ॑নাম্ । য॒জ্ঞ-স্স॒স্যানা॑মু॒ত সু॑ক্ষিতী॒নাম্ । য॒জ্ঞ ই॒ষ্টঃ পূ॒র্বচি॑ত্তি-ন্দধাতু । য॒জ্ঞো ব্র॑হ্ম॒ণ্বাগ্ং অপ্যে॑তু দে॒বান্ ॥ অ॒যং-যঁ॒জ্ঞো ব॑র্ধতা॒-ঙ্গোভি॒রশ্বৈঃ᳚ । ই॒যং-বেঁদিঃ॑ স্বপ॒ত্যা সু॒বীরা᳚ । ই॒দ-ম্ব॒র্॒হিরতি॑ ব॒র্॒হীগ্​ষ্য॒ন্যা । ই॒মং-যঁ॒জ্ঞং-বিঁশ্বে॑ অবন্তু দে॒বাঃ ॥ । আপো॑ ভ॒দ্রা ঘৃ॒তমিদাপ॑ আসুর॒গ্নী-ষোমৌ॑ বিভ্র॒ত্যাপ॒ ই-ত্তাঃ । তী॒ব্রো রসো॑ মধু॒পৃচা॑ মরঙ্গ॒ম আ মা᳚ প্রা॒ণেন॑ স॒হ বর্চ॑সা গন্ন্ ॥ আদি-ত্প॑শ্যাম্যু॒ত বা॑ শৃণো॒ম্যা মা॒ ঘোষো॑ গচ্ছতি॒ বান্ন॑ আসাম্ । মন্যে॑ ভেজা॒নো অ॒মৃত॑স্য॒ তর্​হি॒ হির॑ণ্যবর্ণা॒ অতৃ॑পং-যঁ॒দা বঃ॑ ॥ ।
তুভ্য॑-ম্ভরন্তি ক্ষি॒তযো॑ যবিষ্ঠ । ব॒লিম॑গ্নে॒ অন্তি॑ ত॒ ওত দূ॒রাত্ । আ ভন্দি॑ষ্ঠস্য সুম॒তি-ঞ্চি॑কিদ্ধি । বৃ॒হত্তে॑ অগ্নে॒ মহি॒ শর্ম॑ ভ॒দ্রম্ ॥ যো দে॒হ্যো অন॑মযদ্বধ॒স্নৈঃ । যো অর্য॑পত্নী-রু॒ষস॑শ্চ॒কার॑ । স নি॒রুধ্যা॒ নহু॑ষো য॒হ্বো অ॒গ্নিঃ । বিশ॑শ্চক্রে বলি॒হৃত॒-স্সহো॑ভিঃ ॥ ।
পূর্ব॑-ন্দেবা॒ অপ॑রেণা-নু॒পশ্য॒ঞ্জন্ম॑ভিঃ । জন্মা॒ন্যব॑রৈঃ॒ পরা॑ণি । বেদা॑নি দেবা অ॒যম॒স্মীতি॒ মাম্ । অ॒হগ্ং হি॒ত্বা শরী॑র-ঞ্জ॒রসঃ॑ প॒রস্তা᳚ত্ ॥ প্রা॒ণা॒পা॒নৌ চক্ষু॒-শ্শ্রোত্র᳚ম্ । বাচ॒-ম্মন॑সি॒ সম্ভৃ॑তাম্ । হি॒ত্বা শরী॑র-ঞ্জ॒রসঃ॑ প॒রস্তা᳚ত্ । আ ভূতি॒-ম্ভূতিং॑-বঁ॒যম॑শ্নবামহৈ ॥ ।
হ॒ব্য॒বাহ॑-মভিমাতি॒ষা-ঽহ᳚ম্ । র॒ক্ষো॒হণ॒-ম্পৃত॑নাসু জি॒ষ্ণুম্ । জ্যোতি॑ষ্মন্ত॒-ন্দীদ্য॑ত॒-ম্পুর॑ন্ধিম্ । অ॒গ্নিগ্গ্​ স্বি॑ষ্ট॒কৃত॒মা হু॑বেম ॥ স্বি॑ষ্টমগ্নে অ॒ভি ত-ত্পৃ॑ণাহি । বিশ্বা॑ দেব॒ পৃত॑না অ॒ভিষ্য । উ॒রু-ন্নঃ॒ পন্থা᳚-ম্প্রদি॒শন্বি ভা॑হি । জ্যোতি॑ষ্মদ্ধেহ্য॒জর॑-ন্ন॒ আযুঃ॑ ॥ ॥ 1 ॥
তুভ্য॒-ন্দশ॑ (অ. 1)
অনুবাকং 2 - তাসা-ম্ব্রাহ্মণম্
দে॒বেভ্যো॒ বৈ স্ব॒র্গো লো॒কস্তি॒রো॑-ঽভবত্ ।
তে প্র॒জাপ॑তি-মব্রুবন্ন্ ।
প্রজা॑পতে স্ব॒র্গো বৈ নো॑ লো॒কস্তি॒রো॑-ঽভূত্ । তমন্বি॒চ্ছেতি॑ । তং-যঁ॑জ্ঞক্র॒তুভি॒-রন্বৈ᳚চ্ছত্ । তং-যঁ॑জ্ঞক্র॒তুভি॒-র্নান্ব॑বিন্দত্ ।
তমিষ্টি॑ভি॒-রন্বৈ᳚চ্ছত্ । তমিষ্টি॑ভি॒-রন্ব॑বিন্দত্ ।
তদিষ্টী॑না-মিষ্টি॒ত্বম্ । এষ্ট॑যো হ॒বৈ নাম॑ ।
তা ইষ্ট॑য॒ ইত্যাচ॑ক্ষতে প॒রোক্ষে॑ণ । প॒রোক্ষ॑ প্রিযা ইব॒ হি দে॒বাঃ ॥ 2 ॥
তমাশা᳚-ঽব্রবীত্ । প্রজা॑পত আ॒শযা॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি ।
অ॒হমু॒ বা আশা᳚-ঽস্মি । মা-ন্নু য॑জস্ব ।
অথ॑ তে স॒ত্যা-ঽঽশা॑ ভবিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ । স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ ।
আ॒শাযৈ॑ চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্যা-ঽঽশা॑ ঽভবত্ । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒ক-ম॑বিন্দত্ । স॒ত্যা হ॒ বা অ॒স্যাশা॑ ভবতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি । য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে । য উ॑ চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ ॥ সো-ঽত্র॑ জুহোতি । অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা॒-ঽঽশাযৈ॒ স্বাহা᳚ । অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 3 ॥
ত-ঙ্কামো᳚-ঽব্রবীত্ । প্রজা॑পতে॒ কামে॑ন॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒বৈ কামো᳚-ঽস্মি । মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে স॒ত্যঃ কামো॑ ভবিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ । স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । কামা॑য চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ ।
ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্যঃ কামো॑-ঽভবত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ ।
স॒ত্যো হ॒ বা অ॑স্য॒ কামো॑ ভবতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑ চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা॒ কামা॑য॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 4 ॥
ত-ম্ব্রহ্মা᳚-ঽব্রবীত্ । প্রজা॑পতে॒ ব্রহ্ম॑ণা॒ বৈশ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ ব্রহ্মা᳚-ঽস্মি ।
মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে ব্রহ্ম॒ণ্বান্. য॒জ্ঞো ভ॑বিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ । স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । ব্রহ্ম॑ণে চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্য॑ ব্রহ্ম॒ণ্বান্. য॒জ্ঞো॑-ঽভবত্ । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ । ব্র॒হ্ম॒ণ্বান্. হ॒ বা অ॑স্য য॒জ্ঞো ভ॑বতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি । য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে । য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি । অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা॒ ব্রহ্ম॑ণে॒ স্বাহা᳚ । অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ । স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒ ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 5 ॥
তং-যঁ॒জ্ঞো᳚-ঽব্রবীত্ । প্রজা॑পতে য॒জ্ঞেন॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ য॒জ্ঞো᳚-ঽস্মি ।
মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে স॒ত্যো য॒জ্ঞো ভ॑বষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । য॒জ্ঞায॑ চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্যো য॒জ্ঞো॑-ঽভবত্ । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ । স॒ত্যো হ॒ বা অ॑স্য য॒জ্ঞো ভ॑বতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা॑ য॒জ্ঞায॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 6 ॥
তমাপো᳚-ঽব্রুবন্ন্ । প্রজা॑পতে॒-ঽফ্সু বৈ সর্বে॒ কামা᳚-শ্শ্রি॒তাঃ । ব॒যমু॒ বা আপ॑স্স্মঃ । অ॒স্মান্নু য॑জস্ব । অথ॒ ত্বযি॒ সর্বে॒ কামা᳚-শ্শ্রযিষ্যন্তে । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । অ॒দ্ভ্যশ্চ॒রুম্ ।
অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্মি॒ন্-থ্সর্বে॒ কামা॑ অশ্রযন্ত । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ । সর্বে॑ হ॒ বা অ॑স্মি॒ন্ কামা᳚-শ্শ্রযন্তে । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি । য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা॒ ঽদ্ভ্য-স্স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 7 ॥
তম॒গ্নি র্ব॑লি॒মান॑ব্রবীত্ ।
প্রজা॑পতে॒ ঽগ্নযে॒ বৈ ব॑লি॒মতে॒ সর্বা॑ণি ভূ॒তানি॑ ব॒লিগ্ং হ॑রন্তি । অ॒হমু॒ বা অ॒গ্নি র্ব॑লি॒মান॑স্মি । মা-ন্নু য॑জস্ব ।
অথ॑ তে॒ সর্বা॑ণি ভূ॒তানি॑ ব॒লিগ্ং হ॑রিষ্যন্তি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । অ॒গ্নযে॑ বলি॒মতে॑ চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্মৈ॒ সর্বা॑ণি ভূ॒তানি॑ ব॒লি-ম॑হরন্ন্ । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ । সর্বা॑ণি হ॒ বা অ॑স্মৈ ভূ॒তানি॑ ব॒লিগ্ং হ॑রন্তি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি । য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা॒ ঽগ্নযে॑ বলি॒মতে॒ স্বাহা᳚ । অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 8 ॥
তমনু॑বিত্তির-ব্রবীত্ । প্রজা॑পতে স্ব॒র্গং-বৈঁ লো॒কমনু॑-বিবিথ্সসি । অ॒হমু॒ বা অনু॑বিত্তিরস্মি । মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে স॒ত্যা ঽনু॑বিত্তি-র্ভবিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তম॒গ্নযে॒ কামা॑য পুরো॒ডাশ॑-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ ।
অনু॑বিত্ত্যৈ চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ ।
ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্যা ঽনু॑বিত্তিরভবত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒ক-ম॑বিন্দত্ ।
স॒ত্যা হ॒ বা অ॒স্যানু॑বিত্তি-র্ভবতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ কামা॑য॒ স্বাহা-ঽনু॑বিত্ত্যৈ॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 9 ॥
তা বা এ॒তা-স্স॒প্ত স্ব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॒ দ্বারঃ॑ ।
দি॒ব-শ্শ্যে॑ন॒যো ঽনু॑বিত্তযো॒ নাম॑ ।
আশা᳚ প্রথ॒মাগ্ং র॑ক্ষতি ।
কামো᳚ দ্বি॒তীযা᳚ম্ । ব্রহ্ম॑ তৃ॒তীযা᳚ম্ । য॒জ্ঞশ্চ॑তু॒র্থীম্ । আপঃ॑ পঞ্চ॒মীম্ ।
অ॒গ্নি র্ব॑লি॒মান্-থ্ষ॒ষ্ঠীম্ । অনু॑বিত্তি-স্সপ্ত॒মীম্ ।
অনু॑ হ॒ বৈ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
কা॒ম॒চারো᳚-ঽস্য স্ব॒র্গে লো॒কে ভ॑বতি ।
য এ॒তাভি॒-রিষ্টি॑ভি॒-র্যজ॑তে ।
য উ॑চৈনা এ॒বং-বেঁদ॑ । তাস্ব॑ন্বি॒ষ্টি । প॒ষ্ঠৌ॒হী॒ ব॒রা-ন্দ॑দ্যা-ত্ক॒গ্ং॒ সঞ্চ॑ ।
স্ত্রিযৈ॑ চাভা॒রগ্ং সমৃ॑দ্ধ্যৈ ॥ 10 ॥
অনুবাকং 3 - উপাঘা নামেষ্টযঃ
তপ॑সা দে॒বা দে॒বতা॒-মগ্র॑ আযন্ন্ । তপ॒সর্​ষ॑য॒-স্স্ব॑রন্ব॑বিন্দন্ন্ ।
তপ॑সা স॒পত্না॒-ন্প্রণু॑দা॒মারা॑তীঃ ।
যেনে॒দং-বিঁশ্ব॒-ম্পরি॑ভূতং॒-যঁদস্তি॑ ॥
প্র॒থ॒ম॒জ-ন্দে॒বগ্ং হ॒বিষা॑ বিধেম । স্ব॒য॒ভু-ম্ব্রহ্ম॑ পর॒ম-ন্তপো॒ যত্ ।
স এ॒ব পু॒ত্র-স্স পি॒তা স মা॒তা ।
তপো॑ হ য॒ক্ষ-ম্প্র॑থ॒মগ্ং সম্ব॑ভূব ॥
শ্র॒দ্ধযা দে॑বো দেব॒ত্ব-ম॑শ্নুতে ।
শ্র॒দ্ধা প্র॑তি॒ষ্ঠা লো॒কস্য॑ দে॒বী ॥ 11 ॥
সা নো॑ জুষা॒ণোপ॑ য॒জ্ঞ-মাগা᳚ত্ ।
কাম॑বথ্সা॒ ঽমৃত॒-ন্দুহা॑না ॥
শ্র॒দ্ধা দে॒বী প্র॑থম॒জা ঋ॒তস্য॑ ।
বিশ্ব॑স্য ভ॒র্ত্রী জগ॑তঃ প্রতি॒ষ্ঠা ।
তাগ্​ শ্র॒দ্ধাগ্ং হ॒বিষা॑ যজামহে ।
সা নো॑ লো॒ক-ম॒মৃত॑-ন্দধাতু ।
ঈশা॑না দে॒বী ভুব॑ন॒স্যাধি॑পত্নী ॥ আগা᳚থ্স॒ত্যগ্ং হ॒বিরি॒দ-ঞ্জু॑ষা॒ণম্ ।
যস্মা᳚দ্দে॒বা জ॑জ্ঞিরে॒ ভুব॑নঞ্চ॒ বিশ্বে᳚ ।
তস্মৈ॑ বিধেম হ॒বিষা॑ ঘৃ॒তেন॑ ॥ 12 ॥
যথা॑ দে॒বৈ-স্স॑ধ॒মাদ॑-ম্মদেম ॥
যস্য॑ প্রতি॒ষ্ঠো-র্ব॑ন্তরি॑ক্ষম্ ।
যস্মা᳚দ্দে॒বা জ॑জ্ঞিরে॒ ভুব॑নঞ্চ॒ সর্বে᳚ ।
তথ্স॒ত্য-মর্চ॒দুপ॑য॒জ্ঞ-ন্ন॒ আগা᳚ত্ । ব্রহ্মাহু॑তী॒-রুপ॒মোদ॑মানম্ ॥
মন॑সো॒ বশে॒ সর্ব॑মি॒দ-ম্ব॑ভূব ।
নান্যস্য॒ মনো॒ বশ॒মন্বি॑যায ।
ভী॒ষ্মো হি দে॒ব-স্সহ॑স॒-স্সহী॑যান্ ।
স নো॑ জুষা॒ণ উপ॑ য॒জ্ঞমাগা᳚ত্ ॥
আকূ॑তীনা॒-মধি॑পতি॒-ঞ্চেত॑সা-ঞ্চ ॥ 13 ॥
স॒ঙ্ক॒ল্পজূ॑তি-ন্দে॒বং-বিঁ॑প॒শ্চিম্ ।
মনো॒ রাজা॑নমি॒হ ব॒র্ধয॑ন্তঃ ।
উ॒প॒হ॒বে᳚ ঽস্য সুম॒তৌ স্যা॑ম ॥
চর॑ণ-ম্প॒বিত্রং॒-বিঁত॑ত-ম্পুরা॒ণম্ ।
যেন॑ পূ॒তস্তর॑তি দুষ্কৃ॒তানি॑ ।
তেন॑ প॒বিত্রে॑ণ শু॒দ্ধেন॑ পূ॒তাঃ ।
অতি॑ পা॒প্মান॒-মরা॑তি-ন্তরেম ॥
লো॒কস্য॒ দ্বার॑-মর্চি॒ম-ত্প॒বিত্র᳚ম্ ।
জ্যোতি॑ষ্ম॒-দ্ভ্রাজ॑মান॒-ম্মহ॑স্বত্ । অ॒মৃত॑স্য॒ ধারা॑ বহু॒ধা দোহ॑মানম্ ।
চর॑ণ-ন্নো লো॒কে সুধি॑তা-ন্দধাতু ॥
অ॒গ্নির্মূ॒র্ধা দি॒বঃ ক॒কু-ত্পতিঃ॑ পৃথি॒ব্যা অ॒যম্ । অ॒পাগ্ং রেতাগ্ং॑সি জিন্বতি ॥ ভুবো॑ য॒জ্ঞস্য॒ রজ॑সশ্চ নে॒তা যত্রা॑ নি॒যুদ্ভি॒-স্সচ॑সে শি॒বাভিঃ॑ । দি॒বি মূ॒র্ধান॑-ন্দধিষে সুব॒র্॒ষা-ঞ্জি॒হ্বাম॑গ্নে চকৃষে হব্য॒বাহ᳚ম্ ॥ ॥
অনু॑ নো॒-ঽদ্যা-ঽনু॑মতির্য॒জ্ঞ-ন্দে॒বেষু॑ মন্যতাম্ । অ॒গ্নিশ্চ॑ হব্য॒বাহ॑নো॒ ভব॑তা-ন্দা॒শুষে॒ মযঃ॑ ॥ অন্বিদ॑নুমতে॒ ত্ব-ম্মন্যা॑সৈ॒ শঞ্চ॑নঃ কৃধি । ক্রত্বে॒ দক্ষা॑য নো হিনু॒ প্রণ॒ আযূগ্ং॑ষি তারিষঃ ॥ ॥
হ॒ব্য॒বাহ॑-মভিমাতি॒ষা-ঽহ᳚ম্ । র॒ক্ষো॒হণ॒-ম্পৃত॑নাসু জি॒ষ্ণুম্ । জ্যোতি॑ষ্মন্ত॒-ন্দীদ্য॑ত॒-ম্পুর॑ন্ধিম্ । অ॒গ্নিগ্গ্​ স্বি॑ষ্ট॒কৃত॒মা হু॑বেম ॥ স্বি॑ষ্টমগ্নে অ॒ভি ত-ত্পৃ॑ণাহি । বিশ্বা॑ দেব॒ পৃত॑না অ॒ভিষ্য । উ॒রু-ন্নঃ॒ পন্থা᳚-ম্প্রদি॒শন্বি ভা॑হি । জ্যোতি॑ষ্মদ্ধেহ্য॒জর॑-ন্ন॒ আযুঃ॑ ॥ ॥ 14 ॥
(দে॒বী - ঘৃ॒তেন॒ - চেত॑সা-ঞ্চ॒ - দোহ॑মান-ঞ্চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 3)
অনুবাকং 4 - তাসা-ম্ব্রাহ্মণম্
দে॒বেভ্যো॒ বৈ স্ব॒র্গো লো॒কস্তি॒রো॑ ঽভবত্ ।
তে প্র॒জাপ॑তি-মব্রুবন্ন্ । প্রজা॑পতে স্ব॒র্গো
বৈ নো॑ লো॒কস্তি॒রো॑-ঽভূত্ । তমন্বি॒চ্ছেতি॑ ।
তং-যঁ॑জ্ঞক্র॒তুভি॒-রন্বৈ᳚চ্ছত্ ।
তং-যঁ॑জ্ঞক্র॒তুভি॒ র্নান্ব॑বিন্দত্ ।
তমিষ্টি॑ভি॒-রন্বৈ᳚চ্ছত্ । তমিষ্টি॑ভি॒-রন্ব॑বিন্দত্ । তদিষ্টী॑না-মিষ্টি॒ত্বম্ । এষ্ট॑যো হ॒ বৈ নাম॑ । তা ইষ্ট॑য॒ ইত্যা চ॑ক্ষতে প॒রোক্ষে॑ণ ।
প॒রোক্ষ॑প্রিযা ইব॒ হি দে॒বাঃ ॥ 15 ॥
ত-ন্তপো᳚-ঽ ব্রবীত্ । প্রজা॑পতে॒ তপ॑সা॒ বৈ
শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ তপো᳚-ঽ স্মি ।
মা-ন্নু য॑জস্ব ।
অথ॑ তে স॒ত্য-ন্তপো॑ ভবিষ্যতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তমা᳚গ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । তপ॑সে চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ ।
ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্য-ন্তপো॑ ঽভবত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ ।
স॒ত্য গ্ং হ॒ বা অ॑স্য॒ তপো॑ ভবতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑ চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি । অ॒গ্নযে॒ স্বাহা॒ তপ॑সে॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 16 ॥
তগ্গ্​ শ্র॒দ্ধা-ঽব্র॑বীত্ । প্রজা॑পতে শ্র॒দ্ধযা॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ শ্র॒দ্ধা-ঽস্মি॑ । মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে স॒ত্যা শ্র॒দ্ধা ভ॑বিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তমা᳚-ঽগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । শ্র॒দ্ধাযৈ॑ চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্যা শ্র॒দ্ধা-ঽভ॑বত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ ।
স॒ত্যা হ॒ বা অ॑স্য শ্র॒দ্ধা ভ॑বতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑ চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি । অ॒গ্নযে॒ স্বাহা᳚ শ্র॒দ্ধাযৈ॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 17 ॥
তগ্ং স॒ত্য-ম॑ব্রবীত্ । প্রজা॑পতে স॒ত্যেন॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ স॒ত্যম॑স্মি । মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে স॒ত্যগ্ং স॒ত্য-ম্ভ॑বিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তমা᳚-ঽগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । স॒ত্যায॑ চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ ।
ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্যগ্ং স॒ত্যম॑ভবত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ ।
স॒ত্যগ্ং হ॒ বা অ॑স্য স॒ত্য-ম্ভ॑বতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ স্বাহা॑ স॒ত্যায॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 18 ॥
ত-ম্মনো᳚-ঽব্রবীত্ । প্রজা॑পতে॒ মন॑সা॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ মনো᳚-ঽস্মি ।
মা-ন্নু য॑জস্ব ।
অথ॑ তে স॒ত্য-ম্মনো॑ ভবিষ্যতি ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তমা᳚-ঽগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । মন॑সে চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্য-ম্মনো॑-ঽভবত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ । স॒ত্যগ্ং হ॒ বা অ॑স্য॒ মনো॑ ভবতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি । য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈন দে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ স্বাহা॒ মন॑সে॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 19 ॥
ত-ঞ্চর॑ণ-মব্রবীত্ । প্রজা॑পতে॒ চর॑ণেন॒ বৈ শ্রা᳚ম্যসি । অ॒হমু॒ বৈ চর॑ণমস্মি । মা-ন্নু য॑জস্ব । অথ॑ তে স॒ত্য-ঞ্চর॑ণ-ম্ভবিষ্যতি । অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বেঁ॒থ্স্যসীতি॑ ।
স এ॒তমা᳚-ঽগ্নে॒য-ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির॑বপত্ । চর॑ণায চ॒রুম্ । অনু॑মত্যৈ চ॒রুম্ । ততো॒ বৈ তস্য॑ স॒ত্য-ঞ্চর॑ণমভবত্ ।
অনু॑ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑বিন্দত্ ।
স॒ত্যগ্ং হ॒ বা অ॑স্য॒ চর॑ণ-ম্ভবতি ।
অনু॑স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
য এ॒তেন॑ হ॒বিষা॒ যজ॑তে ।
য উ॑চৈনদে॒বং-বেঁদ॑ । সো-ঽত্র॑ জুহোতি ।
অ॒গ্নযে॒ স্বাহা॒ চর॑ণায॒ স্বাহা᳚ ।
অনু॑মত্যৈ॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ।
স্ব॒র্গায॑ লো॒কায॒ স্বাহা॒-ঽগ্নযে᳚ স্বিষ্ট॒কৃতে॒ স্বাহেতি॑ ॥ 20 ॥
তা বা এ॒তাঃ পঞ্চ॑ স্ব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॒ দ্বারঃ॑ ।
অপা॑ঘা॒ অনু॑বিত্তযো॒ নাম॑ । তপঃ॑ প্রথ॒মাগ্ং র॑ক্ষতি । শ্র॒দ্ধা দ্বি॒তীযা᳚ম্ । স॒ত্য-ন্তৃ॒তীযা᳚ম্ ।
মন॑শ্চতু॒র্থীম্ । চর॑ণ-ম্পঞ্চ॒মীম্ ।
অনু॑ হ॒ বৈ স্ব॒র্গং-লোঁ॒কং-বিঁ॑ন্দতি ।
কা॒ম॒চারো᳚-ঽস্য স্ব॒র্গে লো॒কে ভ॑বতি ।
য এ॒তাভি॒-রিষ্টি॑ভি॒-র্যজ॑তে ।
য উ॑চৈনা এ॒বং-বেঁদ॑ ।
অনুবাকং 5 - চাতুর্​হোত্রচযনম্
ব্রহ্ম॒ বৈ চতু॑র্​হোতারঃ । চতু॑র্​হোতৃ॒ভ্যো-ঽধি॑ য॒জ্ঞো নির্মি॑তঃ । নৈনগ্ং॑ শ॒প্তম্ । নাভিচ॑রিত॒-মাগ॑চ্ছতি । য এ॒বং-বেঁদ॑ ॥
যো হ॒ বৈ চতু॑র্​হোতৃণা-ঞ্চতুর্​হোতৃ॒ত্বং-বেঁদ॑ । অথো॒ পঞ্চ॑ হোতৃত্বম্ ।
সর্বা॑ হাস্মৈ॒ দিশঃ॑ কল্পন্তে ।
বা॒চস্পতি॒র্॒ হোতা॒ দশ॑হোতৄণাম্ ।
পৃ॒থি॒বী হোতা॒ চতু॑র্​হোতৄণাম্ ॥ 22 ॥
অ॒গ্নির্-হোতা॒ পঞ্চ॑হোতৄণাম্ । বাঘোতা॒ ষড্ঢো॑তৄণাম্ ।
ম॒হাহ॑বি॒র্॒ হোতা॑ স॒প্তহো॑তৄণাম্ ।
এ॒তদ্বৈ চতু॑র্​হোতৃণা-ঞ্চতুর্​হোতৃ॒ত্বম্ ।
অথো॒ পঞ্চ॑হোতৃত্বম্ । সর্বা॑ হাস্মৈ॒ দিশঃ॑ কল্পন্তে । য এ॒বং-বেঁদ॑ ॥
এ॒ষা বৈ স॑র্ব বি॒দ্যা । এ॒ত-দ্ভে॑ষ॒জম্ ।
এ॒ষা প॒ঙ্ক্তি-স্স্ব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা᳚-ঞ্জ॒সায॑নি-স্স্রু॒তিঃ ॥ 23 ॥
এ॒তান্. যো-ঽদ্ধ্যৈ-ত্যছ॑দির্দ॒র্॒শে যাব॑ত্ত॒রস᳚ম্ । স্ব॑রেতি । অ॒ন॒প॒ব্র॒ব-স্সর্ব॒মাযু॑রেতি । বি॒ন্দতে᳚ প্র॒জাম্ । রা॒যস্পোষ॑-ঙ্গৌপ॒ত্যম্ ।
ব্র॒হ্ম॒ব॒র্চ॒সী ভ॑বতি ॥ এ॒তান্. যো-ঽদ্ধ্যৈতি॑ । স্পৃ॒ণোত্যা॒ত্মান᳚ম্ । প্র॒জা-ম্পি॒তৄন্ ॥
এ॒তান্. বা অ॑রু॒ণ ঔ॑পবে॒শি র্বি॒দাঞ্চ॑কার ॥ 24 ॥
এ॒তৈর॑ধিবা॒দমপা॑জযত্ । অথো॒ বিশ্ব॑-ম্পা॒প্মান᳚ম্ । স্ব॑র্যযৌ । এ॒তান্. যো-ঽদ্ধ্যৈতি॑ । অ॒ধি॒বা॒দ-ঞ্জ॑যতি । অথো॒ বিশ্ব॑-ম্পা॒প্মান᳚ম্ । স্ব॑রেতি ॥ এ॒তৈর॒গ্নি-ঞ্চি॑ন্বীত স্ব॒র্গকা॑মঃ ।
এ॒তৈরাযু॑ষ্কামঃ । প্র॒জা প॒শুকা॑মো বা ॥ 25 ॥
পু॒রস্তা॒-দ্দশ॑হোতার॒-মুদ॑ঞ্চ॒-মুপ॑দধাতি যাবত্প॒দম্ । হৃদ॑যং॒-যঁজু॑ষী॒ পত্ন্যৌ॑ চ । দ॒ক্ষি॒ণ॒তঃ প্রাঞ্চ॒-ঞ্চতু॑র্​হোতারম্ ।
প॒শ্চাদুদ॑ঞ্চ॒-ম্পঞ্চ॑ হোতারম্ । উ॒ত্ত॒র॒তঃ প্রাঞ্চ॒গ্ং॒ ষড্ঢো॑তারম্ ।
উ॒পরি॑ষ্টা॒-ত্প্রাঞ্চগ্ং॑ স॒প্তহো॑তারম্ । হৃদ॑যং॒-যঁজূগ্ং॑ষি॒ পত্ন্য॑শ্চ ।
য॒থা॒ব॒কা॒শ-ঙ্গ্রহান্॑ । য॒থা॒ব॒কা॒শ-ম্প্র॑তিগ্র॒হান্ ঁলো॑ক-ম্পৃ॒ণাশ্চ॑ ।
সর্বা॑ হাস্যৈ॒তা দে॒বতাঃ᳚ প্রী॒তা অ॒ভীষ্টা॑ ভবন্তি ॥ 26 ॥
সদে॑বম॒গ্নি-ঞ্চি॑নুতে ॥
র॒থস॑মিন্ত-শ্চেত॒ব্যঃ॑ । বজ্রো॒ বৈ রথঃ॑ ।
বজ্রে॑ণৈ॒ব পা॒প্মান॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যগ্গ্​ স্তৃণুতে । প॒ক্ষ-স্স॑মিন্ত-শ্চেত॒ব্যঃ॑ ।
এ॒তাবা॒ন্॒. বৈ রথঃ॑ । যাব॑ত্প॒ক্ষঃ । র॒থস॑মিন্তমে॒ব চি॑নুতে ॥
ই॒মমে॒ব লো॒ক-ম্প॑শুব॒ন্ধেনা॒ভিজ॑যতি ।
অথো॑ অগ্নিষ্টো॒মেন॑ ॥ 27 ॥
অ॒ন্তরি॑ক্ষ-মু॒ক্থ্যে॑ন । স্ব॑রতিরা॒ত্রেণ॑ । সর্বা᳚ন্ ঁলো॒কান॑হী॒নেন॑ । অথো॑ স॒ত্রেণ॑ ॥ বরো॒ দক্ষি॑ণা । বরে॑ণৈ॒ব বরগ্গ্॑ স্পৃণোতি ।
আ॒ত্মা হি বরঃ॑ ॥ এক॑বিগ্ংশতি॒ র্দক্ষি॑ণা দদাতি ।
এ॒ক॒বি॒গ্ং॒শো বা ই॒ত-স্স্ব॒র্গো লো॒কঃ । প্রস্ব॒র্গং-লোঁ॒কমা᳚প্নোতি ॥ 28 ॥
অ॒সাবা॑দি॒ত্য এ॑কবি॒গ্ং॒শঃ । অ॒মুমে॒বা-দি॒ত্যমা᳚প্নোতি ॥ শ॒ত-ন্দ॑দাতি । শ॒তাযুঃ॒ পুরু॑ষ-শ্শ॒তেন্দ্রি॑যঃ । আযু॑ষ্যে॒বেন্দ্রি॒যে প্রতি॑তিষ্ঠতি ॥ স॒হস্র॑-ন্দদাতি ।
স॒হস্র॑ সম্মিত-স্স্ব॒র্গো লো॒কঃ ।
স্ব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒-ভিজি॑ত্যৈ ॥ অ॒ন্বি॒ষ্ট॒ক-ন্দক্ষি॑ণা দদাতি । সর্বা॑ণি॒ বযাগ্ং॑সি ॥ 29 ॥
সর্ব॒স্যাপ্ত্যৈ᳚ । সর্ব॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ যদি॒ ন বি॒ন্দেত॑ । ম॒ন্থানে॑তাব॒তো দ॑দ্যাদোদ॒নান্. বা᳚ । অ॒শ্নু॒তে ত-ঙ্কাম᳚ম্ । যস্মৈ॒ কামা॑যা॒-গ্নিশ্চী॒যতে᳚ ॥ প॒ষ্ঠৌ॒হী-ন্ত্ব॒ন্তর্ব॑তী-ন্দদ্যাত্ ।
সা হি সর্বা॑ণি॒ বযাগ্ং॑সি । সর্ব॒স্যাপ্ত্যৈ᳚ । সর্ব॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ 30 ॥
হির॑ণ্য-ন্দদাতি । হির॑ণ্য-জ্যোতিরে॒ব স্ব॒র্গং-লোঁ॒কমে॑তি ॥ বাসো॑ দদাতি । তেনাযুঃ॒ প্রতি॑রতে ॥ বে॒দি॒তৃ॒তী॒যে য॑জেত । ত্রিষ॑ত্যা॒ হি দে॒বাঃ ।
স স॑ত্যম॒গ্নি-ঞ্চি॑নুতে ॥ তদে॒ত-ত্প॑শুব॒ন্ধে ব্রাহ্ম॑ণ-ম্ব্রূযাত্ । নেত॑রেষু য॒জ্ঞেষু॑ ॥
যো হ॒ বৈ চতু॑র্​হোতৄ-ননুসব॒ন-ন্ত॑র্পযিত॒ব্যান্॑. বেদ॑ ॥ 31 ॥
তৃপ্য॑তি প্র॒জযা॑ প॒শুভিঃ॑ ।
উপৈ॑নগ্ং সোমপী॒থো ন॑মতি ।
এ॒তে বৈ চতু॑র্​হোতারো ঽনুসব॒ন-ন্ত॑র্পযিত॒ব্যাঃ᳚ । যে ব্রা᳚হ্ম॒ণা ব॑হু॒বিদঃ॑ ।
তেভ্যো॒ যদ্দক্ষি॑ণা॒ ন নযে᳚ত্ । দুরি॑ষ্টগ্গ্​ স্যাত্ । অ॒গ্নিম॑স্য বৃঞ্জীরন্ন্ ।
তেভ্যো॑ যথা শ্র॒দ্ধ-ন্দ॑দ্যাত্ । স্বি॑ষ্টমে॒বৈতত্ক্রি॑যতে ।
নাস্যা॒গ্নিং-বৃঁ॑ঞ্জতে ॥ 32 ॥
হি॒র॒ণ্যে॒ষ্ট॒কো ভ॑বতি । যাব॑দুত্ত॒ম-ম॑ঙ্গুলি-কা॒ণ্ডং-যঁ॑জ্ঞ প॒রুষা॒ সম্মি॑তম্ ।
তেজো॒ হির॑ণ্যম্ ॥ যদি॒ হির॑ণ্য॒-ন্ন বি॒ন্দেত্ । শর্ক॑রা অ॒ক্তা উপ॑দদ্ধ্যাত্ । তেজো॑ ঘৃ॒তম্ । সতে॑জসমে॒-বাগ্নি-ঞ্চি॑নুতে ॥ অ॒গ্নিঞ্চি॒ত্বা সৌ᳚ত্রাম॒ণ্যা য॑জেত মৈত্রাবরু॒ণ্যা বা᳚ ।
বী॒র্যে॑ণ॒ বা এ॒ষ ব্যৃ॑দ্ধ্যতে ।
যো᳚-ঽগ্নিঞ্চি॑নু॒তে ॥ 33 ॥
যাব॑দে॒ব বী॒র্য᳚ম্ । তদ॑স্মি-ন্দধাতি ॥
ব্রহ্ম॑ণ॒-স্সাযু॑জ্যগ্ং সলো॒কতা॑-মাপ্নোতি ।
এ॒তাসা॑মে॒ব দে॒বতা॑না॒গ্ং॒ সাযু॑জ্যম্ ।
সা॒র্​ষ্টিতাগ্ং॑ সমান লো॒কতা॑-মাপ্নোতি । য এ॒তম॒গ্নি-ঞ্চি॑নু॒তে । য উ॑চৈনমে॒বং-বেঁদ॑ ॥ এ॒তদে॒ব সা॑বি॒ত্রে ব্রাহ্ম॑ণম্ ।
অথো॑ নাচিকে॒তে ॥ 34 ॥
(হোতা॒ চতু॑র্​হোতৄণাগ্​ - স্রু॒তি - শ্চ॑কার - বা - ভবন্ত্য - গ্নিষ্টো॒মেনা᳚ - প্নোতি॒ - বযাগ্ং॑সি॒ - বযাগ্ং॑সি॒ - সর্ব॒স্যাপ্ত্যৈ॒ সর্ব॒স্যাব॑রুদ্ধ্যৈ॒ - বেদ॑ - বৃঞ্জতে - চিনু॒তে - +নব॑ চ) (অ. 5)
অনুবাকং 6 - বৈশ্বসৃজচযনম্
যচ্চা॒মৃতং॒-যঁচ্চ মর্ত্য᳚ম্ । যচ্চ॒ প্রাণি॑তি॒ যচ্চ॒ ন । সর্বা॒স্তা ইষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বা ।
উপ॑ কাম॒দুঘা॑ দধে । তেনর্​ষি॑ণা॒ তেন॒ ব্রহ্ম॑ণা । তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ সর্বা॒-স্স্ত্রিয॒-স্সর্বা᳚-ন্পু॒গ্ং॒সঃ । সর্ব॒-ন্ন স্ত্রী॑-পুমঞ্চ॒ যত্ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑ন্তঃ পা॒গ্ং॒সবো॒ ভূমেঃ᳚ ॥ 35 ॥
সঙ্খ্যা॑তা দেবমা॒যযা᳚ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑ন্ত॒ ঊষাঃ᳚ পশূ॒নাম্ । পৃ॒থি॒ব্যা-ম্পুষ্টি॑ র্​হি॒তাঃ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑তী॒-স্সিক॑তা॒-স্সর্বাঃ᳚ ।
অ॒ফ্স্ব॑ন্তশ্চ॒ যা-শ্শ্রি॒তাঃ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑তী॒-শ্শর্ক॑রা॒ ধৃত্যৈ᳚ । অ॒স্যা-ম্পৃ॑থি॒ব্যামধি॑ ॥ 36 ॥
সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॒ন্তো-ঽশ্মা॑নো॒-ঽস্যা-ম্পৃ॑থি॒ব্যাম্ । প্র॒তি॒ষ্ঠাসু॒ প্রতি॑ষ্ঠিতাঃ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑তী র্বী॒রুধ॒-স্সর্বাঃ᳚ ।
বিষ্ঠি॑তাঃ পৃথি॒বীমনু॑ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑তী॒রোষ॑ধী॒-স্সর্বাঃ᳚ ।
বিষ্ঠি॑তাঃ পৃথি॒বীমনু॑ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ 37 ॥
যাব॑ন্তো॒ বন॒স্পত॑যঃ । অ॒স্যা-ম্পৃ॑থি॒ব্যামধি॑ । সর্বা॒স্তাঃ ॥
যাব॑ন্তো গ্রা॒ম্যাঃ প॒শব॒-স্সর্বে᳚ । আ॒র॒ণ্যাশ্চ॒ যে । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যে দ্বি॒পাদ॒-শ্চতু॑ষ্পাদঃ । অ॒পাদ॑ উদরস॒র্পিণঃ॑ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॒দাঞ্জ॑-নমু॒চ্যতে᳚ ॥ 38 ॥
দে॒ব॒ত্রা যচ্চ॑ মানু॒ষম্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ যাব॑ত্কৃ॒ষ্ণায॑স॒গ্ং॒ সর্ব᳚ম্ ।
দে॒ব॒ত্রা যচ্চ॑ মানু॒ষম্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥
যাব॑ ল্লো॒হায॑স॒গ্ং॒ সর্ব᳚ম্ ।
দে॒ব॒ত্রা যচ্চ॑ মানু॒ষম্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্ব॒গ্ং॒ সীস॒গ্ং॒ সর্ব॒-ন্ত্রপু॑ ।
দে॒ব॒ত্রা যচ্চ॑ মানু॒ষম্ ॥ 39 ॥
সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্ব॒গ্ং॒ হির॑ণ্যগ্ং রজ॒তম্ । দে॒ব॒ত্রা যচ্চ॑ মানু॒ষম্ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্ব॒গ্ং॒ সুব॑র্ণ॒গ্ং॒ হরি॑তম্ । দে॒ব॒ত্রা যচ্চ॑ মানু॒ষম্ ।
সর্বা॒স্তা ইষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বা । উপ॑কাম॒দুঘা॑ দধে । তেনর্​ষি॑ণা॒ তেন॒ ব্রহ্ম॑ণা ।
তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ 40 ॥
[ভূমে॒ - রধি॒ - বিষ্ঠি॑তাঃ পৃথি॒বীমনু॒ সর্বা॒স্তা - উ॒চ্যত॑ - মানু॒ষগ্ং - সী॑দ ] (অ. 6)
(যচ্চ॒ স্ত্রিযঃ॑ পা॒গ্ং॒সব॒ ঊষা॒-স্সিক॑তা॒-শ্শর্ক॑রা॒ অশ্মা॑নো বী॒রুধ॒ ওষ॑ধী॒-র্বন॒স্পত॑যো গ্রা॒ম্যা যে দ্বি॒পাদো॒ যাব॒দাঞ্জ॑নং॒-যাঁব॑-ত্কৃ॒ষ্ণায॑সং
ঁলো॒হায॑স॒গ্ং॒ সীস॒গ্ং॒ হির॑ণ্য॒গ্ং॒ সুব॑র্ণ॒গ্ং॒ হরি॑তম॒ষ্টাদ॑শ)
অনুবাকং 7 - বৈশ্বসৃজচযনম্
সর্বা॒ দিশো॑ দি॒ক্ষু । যচ্চা॒ন্ত র্ভূ॒ত-ম্প্রতি॑ষ্ঠিতম্ । সর্বা॒স্তা ইষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বা ।
উপ॑ কাম॒দুঘা॑ দধে ।
তেনর্​ষি॑ণা॒ তেন॒ ব্রহ্ম॑ণা ।
তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥
অ॒ন্তরি॑ক্ষঞ্চ॒ কেব॑লম্ ।
যচ্চা॒স্মি-ন্ন॑ন্ত॒রাহি॑তম্ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ আ॒ন্ত॒রি॒ক্ষ্য॑শ্চ॒ যাঃ প্র॒জাঃ ॥ 41 ॥
গ॒ন্ধ॒র্বা॒-ফ্স॒রস॑শ্চ॒ যে । সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্বা॑-নুদা॒রান্-থ্স॒লিলান্॑ ।
অ॒ন্তরি॑ক্ষে॒ প্রতি॑ষ্ঠিতান্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥
সর্বা॑-নুদা॒রান্-থ্স॑লি॒লান্ ।
স্থা॒ব॒রাঃ প্রো॒ষ্যা᳚শ্চ॒ যে । সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্বা॒-ন্ধুনি॒গ্ং॒ সর্বা᳚ন্-ধ্ব॒গ্ং॒সান্ ।
হি॒মো যচ্চ॑ শী॒যতে᳚ ॥ 42 ॥
সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্বা॒-ন্মরী॑চী॒ন্॒. বিত॑তান্ । নী॒হা॒রো যচ্চ॑ শী॒যতে᳚ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্বা॑ বি॒দ্যুত॒-স্সর্বা᳚ন্-থ্স্তনযি॒ত্নূন্ । হ্রা॒দুনী॒ র্যচ্চ॑ শী॒যতে᳚ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্বা॒-স্স্রব॑ন্তী-স্স॒রিতঃ॑ ।
সর্ব॑মফ্সু চ॒রঞ্চ॒ যত্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ 43 ॥
যাশ্চ॒ কূপ্যা॒ যাশ্চ॑ না॒দ্যা᳚-স্সমু॒দ্রিযাঃ᳚ । যাশ্চ॑ বৈশ॒ন্তীরু॒ত প্রা॑স॒চীর্যাঃ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ যে চো॒ত্তিষ্ঠ॑ন্তি জী॒মূতাঃ᳚ ।
যাশ্চ॒ বর্​ষ॑ন্তি বৃ॒ষ্টযঃ॑ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ তপ॒স্তেজ॑ আকা॒শম্ । যচ্চা॑কা॒শে প্রতি॑ষ্ঠিতম্ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ বা॒যুং-বঁযাগ্ং॑সি॒ সর্বা॑ণি ॥ 44 ॥
অ॒ন্ত॒রি॒ক্ষ॒চ॒রঞ্চ॒ যত্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ অ॒গ্নিগ্ং সূর্য॑-ঞ্চ॒ন্দ্রম্ । মি॒ত্রং-বঁরু॑ণ॒-ম্ভগ᳚ম্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥ স॒ত্যগ্গ্​ শ্র॒দ্ধা-ন্তপো॒ দম᳚ম্ ।
নাম॑ রূ॒পঞ্চ॑ ভূ॒তানা᳚ম্ । সর্বা॒স্তা ইষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বা । উপ॑ কাম॒দুঘা॑ দধে । তেনর্​ষি॑ণা॒ তেন॒ ব্রহ্ম॑ণা ।
তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ 45 ॥
(প্র॒জা-হি॒মো যচ্চ॑ শী॒যতে॒-সর্বা॒স্তাঃ-সর্বা॑ণি॒-ব্রহ্ম॒ণৈক॑-ঞ্চ) (অ. 7)
(দিশো॒-ঽন্তরি॑ক্ষমান্তরি॒ক্ষ্য॑ উদা॒রানু॑দা॒রা-ন্ধুনি॒-ম্মরী॑চীন্. বি॒দ্যুতঃ॒
স্রব॑ন্তী॒র্যাশ্চ॒ যে চ॒ তপো॑ বা॒যুম॒গ্নিগ্ং স॒ত্য-ম্পঞ্চ॑দশ)
অনুবাকং 8 - বৈশ্বসৃজচযনম্
সর্বা॒-ন্দিব॒গ্ং॒ সর্বা᳚-ন্দে॒বা-ন্দি॒বি ।
যচ্চা॒ন্ত র্ভূ॒ত-ম্প্রতি॑ষ্ঠিতম্ ।
সর্বা॒স্তা ইষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বা । উপ॑ কাম॒দুঘা॑ দধে । তেনর্​ষি॑ণা॒ তেন॒ ব্রহ্ম॑ণা ।
তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্বদ-ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ যাব॑তী॒ স্তার॑কা॒-স্সর্বাঃ᳚ ।
বিত॑তা রোচ॒নে দি॒বি । সর্বা॒স্তাঃ ॥ ঋচো॒ যজূগ্ং॑ষি॒ সামা॑নি ॥ 46 ॥
অ॒থ॒র্বা॒ঙ্গি॒রস॑শ্চ॒ যে । সর্বা॒স্তাঃ ॥ ই॒তি॒হা॒স॒পু॒রা॒ণঞ্চ॑ ।
স॒র্প॒দে॒ব॒জ॒নাশ্চ॒ যে । সর্বা॒স্তাঃ ॥
যে চ॑ লো॒কা যে চা॑লো॒কাঃ ।
অ॒ন্ত র্ভূ॒ত-ম্প্রতি॑ষ্ঠিতম্ । সর্বা॒স্তাঃ ॥
যচ্চ॒ ব্রহ্ম॒ যচ্চা᳚ব্র॒হ্ম ।
অ॒ন্ত র্ব্র॒হ্ম-ন্প্রতি॑ষ্ঠিতম্ ॥ 47 ॥
সর্বা॒স্তাঃ ॥ অ॒হো॒রা॒ত্রাণি॒ সর্বা॑ণি । অ॒দ্র্ধ॒মা॒সাগ্​শ্চ॒ কেব॑লান্ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্বা॑নৃ॒তূন্-থ্সর্বা᳚-ন্মা॒সান্ । সং॒​বঁ॒থ্স॒রঞ্চ॒ কেব॑লম্ ।
সর্বা॒স্তাঃ ॥ সর্ব॒-ম্ভূত॒গ্ং॒ সর্ব॒-ম্ভব্য᳚ম্ । যচ্চা॒তো-ঽধি॑ ভবি॒ষ্যতি॑ ।
সর্বা॒স্তা ইষ্ট॑কাঃ কৃ॒ত্বা ।
উপ॑ কাম॒দুঘা॑ দধে ।
তেনর্​ষি॑ণা॒ তেন॒ ব্রহ্ম॑ণা ।
তযা॑ দে॒বত॑যা-ঽঙ্গির॒স্ব-দ্ধ্রু॒বা সী॑দ ॥ 48 ॥
(সামা॑নি - ব্র॒হ্ম-ন্প্রতি॑ষ্ঠিতং - কৃ॒ত্বা ত্রীণি॑ চ) (অ. 8)
(দিব॒-ন্তার॑কা॒ ঋচ॑ ইতিহাসপুরা॒ণ-ঞ্চ॒ যে চ॒ যচ্চা॑হোরা॒ত্রাণ্যৃ॒তূ-ন্ভূত॒-ন্নব॑)
অনুবাকং 9 - ব্রহ্মা সদস্যাসীনো বৌশ্বসৃজান্ ব্যাচষ্টে
ঋ॒চা-ম্প্রাচী॑ মহ॒তী দিগু॑চ্যতে ।
দক্ষি॑ণা-মাহু॒ র্যজু॑ষামপা॒রাম্ ।
অথ॑র্বণা॒-মগ্ংই॑রসা-ম্প্র॒তীচী᳚ ।
সাম্না॒-মুদী॑চী মহ॒তী দিগু॑চ্যতে ॥
ঋ॒গ্ভিঃ পূ᳚র্বা॒হ্ণে দি॒বি দে॒ব ঈ॑যতে ।
য॒জু॒র্বে॒দে তি॑ষ্ঠতি॒ মদ্ধ্যে॒ অহ্নঃ॑ ।
সা॒ম॒বে॒দে-না᳚স্তম॒যে মহী॑যতে ।
বেদৈ॒-রশূ᳚ন্য-স্ত্রি॒ভিরে॑তি॒ সূর্যঃ॑ ॥
ঋ॒গ্ভ্যো জা॒তাগ্ং স॑র্ব॒শো মূর্তি॑-মাহুঃ ।
সর্বা॒ গতি॑ র্যাজু॒ষী হৈ॒ব শশ্ব॑ত্ ॥ 49 ॥
সর্ব॒-ন্তেজ॑ স্সামরূ॒প্যগ্ং হ॑ শশ্বত্ । সর্বগ্ং॑ হে॒দ-ম্ব্রহ্ম॑ণা হৈ॒ব সৃ॒ষ্টম্ ॥
ঋ॒গ্ভ্যো জা॒তং-বৈঁশ্যং॒-বঁর্ণ॑-মাহুঃ । য॒জু॒র্বে॒দ-ঙ্ক্ষ॑ত্রি॒যস্যা॑-হু॒র্যোনি᳚ম্ ।
সা॒ম॒বে॒দো ব্রা᳚হ্ম॒ণানা॒-ম্প্রসূ॑তিঃ ।
পূর্বে॒ পূর্বে᳚ভ্যো॒ বচ॑ এ॒ত-দূ॑চুঃ ॥
আ॒দ॒র্॒শ-ম॒গ্নি-ঞ্চি॑ন্বা॒নাঃ ।
পূর্বে॑ বিশ্ব॒ সৃজো॒-ঽমৃতাঃ᳚ ।
শ॒তং-বঁ॑র্​ষ সহ॒স্রাণি॑ । দী॒ক্ষি॒তা-স্স॒ত্র-মা॑সত ॥ 50 ॥
তপ॑ আসী-দ্গৃ॒হপ॑তিঃ । ব্রহ্ম॑ ব্র॒হ্মাভ॑ব-থ্স্ব॒যম্ । স॒ত্যগ্ং হ॒ হো তৈ॑ষা॒মাসী᳚ত্ ।
য-দ্বি॑শ্ব॒সৃজ॒ আস॑ত ॥
অ॒মৃত॑-মেভ্য॒ উদ॑গাযত্ ।
স॒হস্র॑-ম্পরিবথ্স॒রান্ ।
ভূ॒তগ্ং হ॑ প্রস্তো॒ তৈষা॒মাসী᳚ত্ ।
ভ॒বি॒ষ্য-ত্প্রতি॑ চাহরত্ ॥
প্রা॒ণো অ॑দ্ধ্ব॒র্যু-র॑ভবত্ ।
ই॒দগ্ং সর্ব॒গ্ং॒ সিষা॑সতাম্ ॥ 51 ॥
অ॒পা॒নো বি॒দ্বা-না॒বৃতঃ॑ । প্রতি॒ প্রাতি॑ষ্ঠ-দদ্ধ্ব॒রে ॥ আ॒র্ত॒বা উ॑পগা॒তারঃ॑ । স॒দ॒স্যা॑ ঋ॒তবো॑-ঽভবন্ন্ । অ॒র্ধ॒মা॒সাশ্চ॒ মাসা᳚শ্চ । চ॒ম॒সা॒-দ্ধ্ব॒র্য॒বো-ঽভ॑বন্ন্ ॥
অশগ্ং॑ স॒-দ্ব্রহ্ম॑ণ॒-স্তেজঃ॑ ।
অ॒চ্ছা॒বা॒কো ঽভ॑ব॒-দ্যশঃ॑ ।
ঋ॒ত-মে॑ষা-ম্প্রশা॒স্তা-ঽঽসী᳚ত্ ।
য-দ্বি॑শ্ব॒ সৃজ॒ আস॑ত ॥ 52 ॥
ঊর্গ্-রাজা॑ন॒-মুদ॑বহত্ । ধ্রু॒ব॒ গো॒প-স্সহো॑-ঽভবত্ । ওজো॒-ঽভ্য॑ষ্টৌ॒-দ্গ্রাব্.ণ্ণঃ॑ ।
য-দ্বি॑শ্ব॒ সৃজ॒ আস॑ত ॥
অপ॑চিতিঃ পো॒ত্রীযা॑-মযজত্ । নে॒ষ্ট্রীযা॑-মযজ॒-ত্ত্বিষিঃ॑ । আগ্নী᳚দ্ধ্রা-দ্বি॒দুষী॑ স॒ত্যম্ । শ্র॒দ্ধা হৈ॒বা য॑জ-থ্স্ব॒যম্ ॥ ইরা॒ পত্নী॑ বিশ্ব॒ সৃজা᳚ম্ । আকূ॑তি-রপিনড্ঢ॒বিঃ ॥ 53 ॥
ই॒দ্ধ্মগ্ং হ॒ ক্ষুচ্ চৈ᳚ভ্য উ॒গ্রে । তৃ॒ষ্ণা চা ব॑হতামু॒ভে ॥ বাগে॑ষাগ্ং সুব্রহ্ম॒ণ্যা-ঽঽসী᳚ত্ । ছ॒ন্দো॒ যো॒গান্. বি॑জান॒তী ।
ক॒ল্প॒ত॒ন্ত্রাণি॑ তন্বা॒না-ঽহঃ॑ । স॒গ্গ্॒স্থাশ্চ॑ সর্ব॒শঃ ॥ অ॒হো॒রা॒ত্রে প॑শুপা॒ল্যৌ । মু॒হূ॒র্তাঃ প্রে॒ষ্যা॑ অভবন্ন্ । মৃ॒ত্যুস্ তদ॑-ভব-দ্ধা॒তা । শ॒মি॒তো গ্রো বি॒শা-ম্পতিঃ॑ ॥ 54 ॥
বি॒শ্ব॒সৃজঃ॑ প্রথ॒মা-স্স॒ত্র-মা॑সত । স॒হস্র॑ সম॒-ম্প্রসু॑তেন॒ যন্তঃ॑ ।
ততো॑ হ জজ্ঞে॒ ভুব॑নস্য গো॒পাঃ । হি॒র॒ণ্মযঃ॑ শ॒কুনি॒ র্ব্রহ্ম॒ নাম॑ ॥ যেন॒ সূর্য॒-স্তপ॑তি॒ তেজ॑সে॒-দ্ধঃ । পি॒তা পু॒ত্রেণ॑ পিতৃ॒মান্. যোনি॑যোনৌ । নাবে॑দবি-ন্মনুতে॒ ত-ম্বৃ॒হন্ত᳚ম্ । স॒র্বা॒নু॒ভু-মা॒ত্মানগ্ং॑ সম্পরা॒যে ॥
এ॒ষ নি॒ত্যো ম॑হি॒মা ব্রা᳚হ্ম॒ণস্য॑ ।
ন কর্ম॑ণা বর্ধতে॒ নো কনী॑যান্ ॥ 55 ॥
তস্যৈ॒বাত্মা প॑দ॒বিত্তং-বিঁ॑দিত্বা ।
ন কর্ম॑ণা লিপ্যতে॒ পাপ॑কেন ॥
পঞ্চ॑পঞ্চা॒শত॑-স্ত্রি॒বৃতঃ॑ সং​বঁথ্স॒রাঃ ।
পঞ্চ॑পঞ্চা॒শতঃ॑ পঞ্চদ॒শাঃ । পঞ্চ॑পঞ্চা॒শতঃ॑ সপ্তদ॒শাঃ ।
পঞ্চ॑পঞ্চা॒শত॑ একবি॒গ্ং॒শাঃ ।
বি॒শ্ব॒সৃজাগ্ং॑ স॒হস্র॑ সং​বঁথ্সরম্ ॥
এ॒তেন॒ বৈ বি॑শ্ব॒সৃজ॑ ই॒দং-বিঁশ্ব॑-মসৃজন্ত । য-দ্বিশ্ব॒-মসৃ॑জন্ত । তস্মা᳚-দ্বিশ্ব॒সৃজঃ॑ ॥
বিশ্ব॑-মেনা॒-ননু॒ প্রজা॑যতে । ব্রহ্ম॑ণ॒-স্সাযু॑জ্যগ্ং সলো॒কতাং᳚-যঁন্তি ।
এ॒তাসা॑মে॒ব দে॒বতা॑না॒গ্ং॒ সাযু॑জ্যম্ । সা॒র্​ষ্টিতাগ্ং॑ সমান লো॒কতাং᳚-যঁন্তি ।
য এ॒ত-দু॑প॒যন্তি॑ । যে চৈ॑ন॒-ত্প্রাহুঃ॑ ।
যেভ্য॑-শ্চৈন॒-ত্প্রাহুঃ॑ ॥
ওম্ ॥ 56 ॥
(শশ্ব॑ - দাসত॒ - সিষা॑সতা॒ - মাস॑ত - হ॒বিষ্ - পতিঃ॒ - কনী॑যা॒ন্ - তস্মা᳚-দ্বিশ্ব॒সৃজো॒-ঽষ্টৌ চ॑) (অ. 9)
(তুভ্যং॑ - দে॒বেভ্য॒ - স্তপ॑সা - দে॒বেভ্যো॒ - ব্রহ্ম॒ বৈ চতু॑র্​হোতারো॒ - যচ্চা॒মৃত॒গ্ং॒ - সর্বা॒ দিশো॑ দি॒ক্ষু - সর্বা॒-ন্দিব॑ - মৃ॒চা-ম্প্রাচী॒ নব॑)
(তুভ্যং॒ - তপ॑সা॒ - তা বা এ॒তাঃ পঞ্চ॒ - হির॑ণ্য-ন্দদাতি॒ - সর্বা॒ দিশ॒ - স্তপ॑ আসীদ্গৃ॒হপ॑তি॒-ষ্ষট্প॑ঞ্চা॒শত্)
(তুভ্য॒-মোং)
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ তৈত্তিরীয যজুর্ব্রাহ্মণে কাঠকে তৃতীয প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
॥ ইতি তৈত্তিরীয যজুর্ব্রাহ্মণে কাঠকং সমাপ্তম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe kāṭhake tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaiśvasṛjacayanam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
cātur​hotracayanaṃ-vai~śvasṛjacayana-ñca
anuvākaṃ 1 - vaiśvasṛjacayanāṅgabhūtāḥ divaśśyenaya iṣṭayaḥ
tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒ tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte || |
āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatāṃ agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || |
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || |
kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati | sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || |
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā vi॒rājā̭mṛṣa॒bho ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa | tama॒rkai-ra॒bhya̭rcanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || |
ya॒jño rā॒yo ya॒jña ī̭śe॒ vasṷ̄nām | ya॒jña-ssa॒syānā̭mu॒ta sṷkṣitī॒nām | ya॒jña i॒ṣṭaḥ pū॒rvaci̭tti-ndadhātu | ya॒jño bra̭hma॒ṇvāgṃ apyḙtu de॒vān || a॒yaṃ-ya~॒jño va̭rdhatā॒-ṅgobhi॒raśvaiḥ᳚ | i॒yaṃ-ve~diḥ̭ svapa॒tyā su॒vīrā᳚ | i॒da-mba॒r॒hirati̭ ba॒r॒hīg​ṣya॒nyā | i॒maṃ-ya~॒jñaṃ-vi~śvḙ avantu de॒vāḥ || | āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭ maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tar​hi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || |
tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒rudhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || |
pūrva̭-ndevā॒ apa̭reṇā-nu॒paśya॒ñjanma̭bhiḥ | janmā॒nyava̭raiḥ॒ parā̭ṇi | vedā̭ni devā a॒yama॒smīti॒ mām | a॒hagṃ hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t || prā॒ṇā॒pā॒nau cakṣu॒-śśrotra᳚m | vāca॒-mmana̭si॒ sambhṛ̭tām | hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t | ā bhūti॒-mbhūtiṃ̭-va~॒yama̭śnavāmahai || |
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 1 ||
tubhya॒-ndaśa̭ (a. 1)
anuvākaṃ 2 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭-'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann |
prajā̭pate sva॒rgo vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat |
tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒vai nāma̭ |
tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭ priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2 ||
tamāśā᳚-'bravīt | prajā̭pata ā॒śayā॒ vai śrā᳚myasi |
a॒hamu॒ vā āśā᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tyā-''śā̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
ā॒śāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā-''śā̭ 'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat | sa॒tyā ha॒ vā a॒syāśā̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ || so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒-''śāyai॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 3 ||
ta-ṅkāmo᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ kāmḙna॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒vai kāmo᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyaḥ kāmo̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | kāmā̭ya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyaḥ kāmo̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyo ha॒ vā a̭sya॒ kāmo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 4 ||
ta-mbrahmā᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ brahma̭ṇā॒ vaiśrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai brahmā᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te brahma॒ṇvān. ya॒jño bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | brahma̭ṇe ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ brahma॒ṇvān. ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | bra॒hma॒ṇvān. ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒ 'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 5 ||
taṃ-ya~॒jño᳚-'bravīt | prajā̭pate ya॒jñena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai ya॒jño᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyo ya॒jño bha̭vaṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | ya॒jñāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyo ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyo ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 6 ||
tamāpo᳚-'bruvann | prajā̭pate॒-'phsu vai sarve॒ kāmā᳚-śśri॒tāḥ | va॒yamu॒ vā āpa̭ssmaḥ | a॒smānnu ya̭jasva | atha॒ tvayi॒ sarve॒ kāmā᳚-śśrayiṣyante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒dbhyaśca॒rum |
anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmi॒n-thsarve॒ kāmā̭ aśrayanta | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvḙ ha॒ vā a̭smi॒n kāmā᳚-śśrayante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'dbhya-ssvāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 7 ||
tama॒gni rba̭li॒māna̭bravīt |
prajā̭pate॒ 'gnaye॒ vai ba̭li॒mate॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | a॒hamu॒ vā a॒gni rba̭li॒māna̭smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭riṣyanti |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒gnayḙ bali॒matḙ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmai॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒li-ma̭harann | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvā̭ṇi ha॒ vā a̭smai bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'gnayḙ bali॒mate॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 8 ||
tamanṷvittira-bravīt | prajā̭pate sva॒rgaṃ-vai~ lo॒kamanṷ-vivithsasi | a॒hamu॒ vā anṷvittirasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā 'nṷvitti-rbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
anṷvittyai ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā 'nṷvittirabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a॒syānṷvitti-rbhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā-'nṷvittyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 9 ||
tā vā e॒tā-ssa॒pta sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
di॒va-śśyḙna॒yo 'nṷvittayo॒ nāma̭ |
āśā᳚ pratha॒māgṃ ra̭kṣati |
kāmo᳚ dvi॒tīyā᳚m | brahma̭ tṛ॒tīyā᳚m | ya॒jñaśca̭tu॒rthīm | āpaḥ̭ pañca॒mīm |
a॒gni rba̭li॒mān-thṣa॒ṣṭhīm | anṷvitti-ssapta॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ | tāsva̭nvi॒ṣṭi | pa॒ṣṭhau॒hī॒ va॒rā-nda̭dyā-tka॒gṃ॒ sañca̭ |
striyai̭ cābhā॒ragṃ samṛ̭ddhyai || 10 ||
anuvākaṃ 3 - upāghā nāmeṣṭayaḥ
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āyann | tapa॒sar​ṣa̭ya॒-ssva̭ranva̭vindann |
tapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒mārā̭tīḥ |
yene॒daṃ-vi~śva॒-mpari̭bhūtaṃ॒-ya~dasti̭ ||
pra॒tha॒ma॒ja-nde॒vagṃ ha॒viṣā̭ vidhema | sva॒ya॒bhu-mbrahma̭ para॒ma-ntapo॒ yat |
sa e॒va pu॒tra-ssa pi॒tā sa mā॒tā |
tapo̭ ha ya॒kṣa-mpra̭tha॒magṃ samba̭bhūva ||
śra॒ddhayā dḙvo deva॒tva-ma̭śnute |
śra॒ddhā pra̭ti॒ṣṭhā lo॒kasya̭ de॒vī || 11 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña-māgā᳚t |
kāma̭vathsā॒ 'mṛta॒-nduhā̭nā ||
śra॒ddhā de॒vī pra̭thama॒jā ṛ॒tasya̭ |
viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā |
tāg​ śra॒ddhāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmahe |
sā no̭ lo॒ka-ma॒mṛta̭-ndadhātu |
īśā̭nā de॒vī bhuva̭na॒syādhi̭patnī || āgā᳚thsa॒tyagṃ ha॒viri॒da-ñjṷṣā॒ṇam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ viśve᳚ |
tasmai̭ vidhema ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ || 12 ||
yathā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema ||
yasya̭ prati॒ṣṭho-rva̭ntari̭kṣam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ sarve᳚ |
tathsa॒tya-marca॒dupa̭ya॒jña-nna॒ āgā᳚t | brahmāhṷtī॒-rupa॒moda̭mānam ||
mana̭so॒ vaśe॒ sarva̭mi॒da-mba̭bhūva |
nānyasya॒ mano॒ vaśa॒manvi̭yāya |
bhī॒ṣmo hi de॒va-ssaha̭sa॒-ssahī̭yān |
sa no̭ juṣā॒ṇa upa̭ ya॒jñamāgā᳚t ||
ākṷ̄tīnā॒-madhi̭pati॒-ñceta̭sā-ñca || 13 ||
sa॒ṅka॒lpajṷ̄ti-nde॒vaṃ-vi~̭pa॒ścim |
mano॒ rājā̭nami॒ha va॒rdhaya̭ntaḥ |
u॒pa॒ha॒ve᳚ 'sya suma॒tau syā̭ma ||
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇam |
yena̭ pū॒tastara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tāḥ |
ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema ||
lo॒kasya॒ dvāra̭-marci॒ma-tpa॒vitra᳚m |
jyoti̭ṣma॒-dbhrāja̭māna॒-mmaha̭svat | a॒mṛta̭sya॒ dhārā̭ bahu॒dhā doha̭mānam |
cara̭ṇa-nno lo॒ke sudhi̭tā-ndadhātu ||
a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || ||
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 14 ||
(de॒vī - ghṛ॒tena॒ - ceta̭sā-ñca॒ - doha̭māna-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭ 'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann | prajā̭pate sva॒rgo
vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒ rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa |
pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 15 ||
ta-ntapo᳚-' bravīt | prajā̭pate॒ tapa̭sā॒ vai
śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai tapo᳚-' smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-ntapo̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | tapa̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ntapo̭ 'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tya gṃ ha॒ vā a̭sya॒ tapo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā॒ tapa̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 16 ||
tagg​ śra॒ddhā-'bra̭vīt | prajā̭pate śra॒ddhayā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai śra॒ddhā-'smi̭ | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā śra॒ddhā bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | śra॒ddhāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā śra॒ddhā-'bha̭vat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a̭sya śra॒ddhā bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā᳚ śra॒ddhāyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 17 ||
tagṃ sa॒tya-ma̭bravīt | prajā̭pate sa॒tyena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai sa॒tyama̭smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyagṃ sa॒tya-mbha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | sa॒tyāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyagṃ sa॒tyama̭bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya sa॒tya-mbha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā̭ sa॒tyāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 18 ||
ta-mmano᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ mana̭sā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai mano᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-mmano̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | mana̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-mmano̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ mano̭ bhavati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcaina de॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ mana̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 19 ||
ta-ñcara̭ṇa-mabravīt | prajā̭pate॒ cara̭ṇena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai cara̭ṇamasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tya-ñcara̭ṇa-mbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | cara̭ṇāya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ñcara̭ṇamabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ cara̭ṇa-mbhavati |
anṷsva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ cara̭ṇāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 20 ||
tā vā e॒tāḥ pañca̭ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
apā̭ghā॒ anṷvittayo॒ nāma̭ | tapaḥ̭ pratha॒māgṃ ra̭kṣati | śra॒ddhā dvi॒tīyā᳚m | sa॒tya-ntṛ॒tīyā᳚m |
mana̭ścatu॒rthīm | cara̭ṇa-mpañca॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ |
anuvākaṃ 5 - cātur​hotracayanam
brahma॒ vai catṷr​hotāraḥ | catṷr​hotṛ॒bhyo-'dhi̭ ya॒jño nirmi̭taḥ | nainagṃ̭ śa॒ptam | nābhica̭rita॒-māga̭cchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
yo ha॒ vai catṷr​hotṛṇā-ñcatur​hotṛ॒tvaṃ-ve~da̭ | atho॒ pañca̭ hotṛtvam |
sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante |
vā॒caspati॒r॒ hotā॒ daśa̭hotṝṇām |
pṛ॒thi॒vī hotā॒ catṷr​hotṝṇām || 22 ||
a॒gnir-hotā॒ pañca̭hotṝṇām | vāghotā॒ ṣaḍḍho̭tṝṇām |
ma॒hāha̭vi॒r॒ hotā̭ sa॒ptaho̭tṝṇām |
e॒tadvai catṷr​hotṛṇā-ñcatur​hotṛ॒tvam |
atho॒ pañca̭hotṛtvam | sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
e॒ṣā vai sa̭rva vi॒dyā | e॒ta-dbhḙṣa॒jam |
e॒ṣā pa॒ṅkti-ssva॒rgasya̭ lo॒kasyā᳚-ñja॒sāya̭ni-ssru॒tiḥ || 23 ||
e॒tān. yo-'ddhyai-tyacha̭dirda॒r॒śe yāva̭tta॒rasa᳚m | sva̭reti | a॒na॒pa॒bra॒va-ssarva॒māyṷreti | vi॒ndate᳚ pra॒jām | rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | spṛ॒ṇotyā॒tmāna᳚m | pra॒jā-mpi॒tṝn ||
e॒tān. vā a̭ru॒ṇa aṷpave॒śi rvi॒dāñca̭kāra || 24 ||
e॒taira̭dhivā॒damapā̭jayat | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭ryayau | e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | a॒dhi॒vā॒da-ñja̭yati | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭reti || e॒taira॒gni-ñci̭nvīta sva॒rgakā̭maḥ |
e॒tairāyṷṣkāmaḥ | pra॒jā pa॒śukā̭mo vā || 25 ||
pu॒rastā॒-ddaśa̭hotāra॒-muda̭ñca॒-mupa̭dadhāti yāvatpa॒dam | hṛda̭yaṃ॒-ya~jṷṣī॒ patnyaṷ ca | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prāñca॒-ñcatṷr​hotāram |
pa॒ścāduda̭ñca॒-mpañca̭ hotāram | u॒tta॒ra॒taḥ prāñca॒gṃ॒ ṣaḍḍho̭tāram |
u॒pari̭ṣṭā॒-tprāñcagṃ̭ sa॒ptaho̭tāram | hṛda̭yaṃ॒-ya~jūgṃ̭ṣi॒ patnya̭śca |
ya॒thā॒va॒kā॒śa-ṅgrahāṋ | ya॒thā॒va॒kā॒śa-mpra̭tigra॒hān ~lo̭ka-mpṛ॒ṇāśca̭ |
sarvā̭ hāsyai॒tā de॒vatāḥ᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 26 ||
sadḙvama॒gni-ñci̭nute ||
ra॒thasa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ | vajro॒ vai rathaḥ̭ |
vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagg​ stṛṇute | pa॒kṣa-ssa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ |
e॒tāvā॒n॒. vai rathaḥ̭ | yāva̭tpa॒kṣaḥ | ra॒thasa̭mintame॒va ci̭nute ||
i॒mame॒va lo॒ka-mpa̭śuba॒ndhenā॒bhija̭yati |
atho̭ agniṣṭo॒mena̭ || 27 ||
a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna | sva̭ratirā॒treṇa̭ | sarvā᳚n ~lo॒kāna̭hī॒nena̭ | atho̭ sa॒treṇa̭ || varo॒ dakṣi̭ṇā | varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇoti |
ā॒tmā hi varaḥ̭ || eka̭vigṃśati॒ rdakṣi̭ṇā dadāti |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo vā i॒ta-ssva॒rgo lo॒kaḥ | prasva॒rgaṃ-lo~॒kamā᳚pnoti || 28 ||
a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | a॒mume॒vā-di॒tyamā᳚pnoti || śa॒ta-nda̭dāti | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati || sa॒hasra̭-ndadāti |
sa॒hasra̭ sammita-ssva॒rgo lo॒kaḥ |
sva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || a॒nvi॒ṣṭa॒ka-ndakṣi̭ṇā dadāti | sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si || 29 ||
sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || yadi॒ na vi॒ndeta̭ | ma॒nthānḙtāva॒to da̭dyādoda॒nān. vā᳚ | a॒śnu॒te ta-ṅkāma᳚m | yasmai॒ kāmā̭yā॒-gniścī॒yate᳚ || pa॒ṣṭhau॒hī-ntva॒ntarva̭tī-ndadyāt |
sā hi sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si | sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || 30 ||
hira̭ṇya-ndadāti | hira̭ṇya-jyotire॒va sva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || vāso̭ dadāti | tenāyuḥ॒ prati̭rate || ve॒di॒tṛ॒tī॒ye ya̭jeta | triṣa̭tyā॒ hi de॒vāḥ |
sa sa̭tyama॒gni-ñci̭nute || tade॒ta-tpa̭śuba॒ndhe brāhma̭ṇa-mbrūyāt | neta̭reṣu ya॒jñeṣṷ ||
yo ha॒ vai catṷr​hotṝ-nanusava॒na-nta̭rpayita॒vyāṋ. veda̭ || 31 ||
tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ |
upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati |
e॒te vai catṷr​hotāro 'nusava॒na-nta̭rpayita॒vyāḥ᳚ | ye brā᳚hma॒ṇā ba̭hu॒vidaḥ̭ |
tebhyo॒ yaddakṣi̭ṇā॒ na naye᳚t | duri̭ṣṭagg​ syāt | a॒gnima̭sya vṛñjīrann |
tebhyo̭ yathā śra॒ddha-nda̭dyāt | svi̭ṣṭame॒vaitatkri̭yate |
nāsyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjate || 32 ||
hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒ko bha̭vati | yāva̭dutta॒ma-ma̭ṅguli-kā॒ṇḍaṃ-ya~̭jña pa॒ruṣā॒ sammi̭tam |
tejo॒ hira̭ṇyam || yadi॒ hira̭ṇya॒-nna vi॒ndet | śarka̭rā a॒ktā upa̭daddhyāt | tejo̭ ghṛ॒tam | satḙjasame॒-vāgni-ñci̭nute || a॒gniñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jeta maitrāvaru॒ṇyā vā᳚ |
vī॒ryḙṇa॒ vā e॒ṣa vyṛ̭ddhyate |
yo᳚-'gniñci̭nu॒te || 33 ||
yāva̭de॒va vī॒rya᳚m | tada̭smi-ndadhāti ||
brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnoti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam |
sā॒r​ṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti | ya e॒tama॒gni-ñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || e॒tade॒va sā̭vi॒tre brāhma̭ṇam |
atho̭ nācike॒te || 34 ||
(hotā॒ catṷr​hotṝṇāg​ - sru॒ti - śca̭kāra - vā - bhavantya - gniṣṭo॒menā᳚ - pnoti॒ - vayāgṃ̭si॒ - vayāgṃ̭si॒ - sarva॒syāptyai॒ sarva॒syāva̭ruddhyai॒ - veda̭ - vṛñjate - cinu॒te - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - vaiśvasṛjacayanam
yaccā॒mṛtaṃ॒-ya~cca martya᳚m | yacca॒ prāṇi̭ti॒ yacca॒ na | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || sarvā॒-sstriya॒-ssarvā᳚-npu॒gṃ॒saḥ | sarva॒-nna strī̭-pumañca॒ yat |
sarvā॒stāḥ || yāva̭ntaḥ pā॒gṃ॒savo॒ bhūmeḥ᳚ || 35 ||
saṅkhyā̭tā devamā॒yayā᳚ | sarvā॒stāḥ || yāva̭nta॒ ūṣāḥ᳚ paśū॒nām | pṛ॒thi॒vyā-mpuṣṭi̭ r​hi॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-ssika̭tā॒-ssarvāḥ᳚ |
a॒phsva̭ntaśca॒ yā-śśri॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-śśarka̭rā॒ dhṛtyai᳚ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ || 36 ||
sarvā॒stāḥ || yāva॒nto-'śmā̭no॒-'syā-mpṛ̭thi॒vyām | pra॒ti॒ṣṭhāsu॒ prati̭ṣṭhitāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī rvī॒rudha॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒roṣa̭dhī॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || 37 ||
yāva̭nto॒ vana॒spata̭yaḥ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭nto grā॒myāḥ pa॒śava॒-ssarve᳚ | ā॒ra॒ṇyāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ || ye dvi॒pāda॒-ścatṷṣpādaḥ | a॒pāda̭ udarasa॒rpiṇaḥ̭ |
sarvā॒stāḥ || yāva॒dāñja̭-namu॒cyate᳚ || 38 ||
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || yāva̭tkṛ॒ṣṇāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭ llo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ sarva॒-ntrapṷ |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam || 39 ||
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ hira̭ṇyagṃ raja॒tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 40 ||
[bhūme॒ - radhi॒ - viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanu॒ sarvā॒stā - u॒cyata̭ - mānu॒ṣagṃ - sī̭da ] (a. 6)
(yacca॒ striyaḥ̭ pā॒gṃ॒sava॒ ūṣā॒-ssika̭tā॒-śśarka̭rā॒ aśmā̭no vī॒rudha॒ oṣa̭dhī॒-rvana॒spata̭yo grā॒myā ye dvi॒pādo॒ yāva॒dāñja̭naṃ॒-yā~va̭-tkṛ॒ṣṇāya̭saṃ
~lo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ hira̭ṇya॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tama॒ṣṭāda̭śa)
anuvākaṃ 7 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu | yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da ||
a॒ntari̭kṣañca॒ keva̭lam |
yaccā॒smi-nna̭nta॒rāhi̭tam |
sarvā॒stāḥ || ā॒nta॒ri॒kṣya̭śca॒ yāḥ pra॒jāḥ || 41 ||
ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā̭-nudā॒rān-thsa॒lilāṋ |
a॒ntari̭kṣe॒ prati̭ṣṭhitān | sarvā॒stāḥ ||
sarvā̭-nudā॒rān-thsa̭li॒lān |
sthā॒va॒rāḥ pro॒ṣyā᳚śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ndhuni॒gṃ॒ sarvā᳚n-dhva॒gṃ॒sān |
hi॒mo yacca̭ śī॒yate᳚ || 42 ||
sarvā॒stāḥ || sarvā॒-nmarī̭cī॒n॒. vita̭tān | nī॒hā॒ro yacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā̭ vi॒dyuta॒-ssarvā᳚n-thstanayi॒tnūn | hrā॒dunī॒ ryacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ssrava̭ntī-ssa॒ritaḥ̭ |
sarva̭maphsu ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || 43 ||
yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ |
sarvā॒stāḥ || ye co॒ttiṣṭha̭nti jī॒mūtāḥ᳚ |
yāśca॒ var​ṣa̭nti vṛ॒ṣṭayaḥ̭ | sarvā॒stāḥ || tapa॒steja̭ ākā॒śam | yaccā̭kā॒śe prati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stāḥ || vā॒yuṃ-va~yāgṃ̭si॒ sarvā̭ṇi || 44 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || a॒gnigṃ sūrya̭-ñca॒ndram | mi॒traṃ-va~rṷṇa॒-mbhaga᳚m | sarvā॒stāḥ || sa॒tyagg​ śra॒ddhā-ntapo॒ dama᳚m |
nāma̭ rū॒pañca̭ bhū॒tānā᳚m | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 45 ||
(pra॒jā-hi॒mo yacca̭ śī॒yate॒-sarvā॒stāḥ-sarvā̭ṇi॒-brahma॒ṇaika̭-ñca) (a. 7)
(diśo॒-'ntari̭kṣamāntari॒kṣya̭ udā॒rānṷdā॒rā-ndhuni॒-mmarī̭cīn. vi॒dyutaḥ॒
srava̭ntī॒ryāśca॒ ye ca॒ tapo̭ vā॒yuma॒gnigṃ sa॒tya-mpañca̭daśa)
anuvākaṃ 8 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒-ndiva॒gṃ॒ sarvā᳚-nde॒vā-ndi॒vi |
yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒svada-dhru॒vā sī̭da || yāva̭tī॒ stāra̭kā॒-ssarvāḥ᳚ |
vita̭tā roca॒ne di॒vi | sarvā॒stāḥ || ṛco॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sāmā̭ni || 46 ||
a॒tha॒rvā॒ṅgi॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || i॒ti॒hā॒sa॒pu॒rā॒ṇañca̭ |
sa॒rpa॒de॒va॒ja॒nāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ ||
ye ca̭ lo॒kā ye cā̭lo॒kāḥ |
a॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stāḥ ||
yacca॒ brahma॒ yaccā᳚bra॒hma |
a॒nta rbra॒hma-nprati̭ṣṭhitam || 47 ||
sarvā॒stāḥ || a॒ho॒rā॒trāṇi॒ sarvā̭ṇi | a॒drdha॒mā॒sāg​śca॒ keva̭lān |
sarvā॒stāḥ || sarvā̭nṛ॒tūn-thsarvā᳚-nmā॒sān | saṃ॒​va~॒thsa॒rañca॒ keva̭lam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒-mbhūta॒gṃ॒ sarva॒-mbhavya᳚m | yaccā॒to-'dhi̭ bhavi॒ṣyati̭ |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenar​ṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 48 ||
(sāmā̭ni - bra॒hma-nprati̭ṣṭhitaṃ - kṛ॒tvā trīṇi̭ ca) (a. 8)
(diva॒-ntāra̭kā॒ ṛca̭ itihāsapurā॒ṇa-ñca॒ ye ca॒ yaccā̭horā॒trāṇyṛ॒tū-nbhūta॒-nnava̭)
anuvākaṃ 9 - brahmā sadasyāsīno vauśvasṛjān vyācaṣṭe
ṛ॒cā-mprācī̭ maha॒tī digṷcyate |
dakṣi̭ṇā-māhu॒ ryajṷṣāmapā॒rām |
atha̭rvaṇā॒-magṃi̭rasā-mpra॒tīcī᳚ |
sāmnā॒-mudī̭cī maha॒tī digṷcyate ||
ṛ॒gbhiḥ pū᳚rvā॒hṇe di॒vi de॒va ī̭yate |
ya॒ju॒rve॒de ti̭ṣṭhati॒ maddhye॒ ahnaḥ̭ |
sā॒ma॒ve॒de-nā᳚stama॒ye mahī̭yate |
vedai॒-raśū᳚nya-stri॒bhirḙti॒ sūryaḥ̭ ||
ṛ॒gbhyo jā॒tāgṃ sa̭rva॒śo mūrti̭-māhuḥ |
sarvā॒ gati̭ ryāju॒ṣī hai॒va śaśva̭t || 49 ||
sarva॒-nteja̭ ssāmarū॒pyagṃ ha̭ śaśvat | sarvagṃ̭ he॒da-mbrahma̭ṇā hai॒va sṛ॒ṣṭam ||
ṛ॒gbhyo jā॒taṃ-vai~śyaṃ॒-va~rṇa̭-māhuḥ | ya॒ju॒rve॒da-ṅkṣa̭tri॒yasyā̭-hu॒ryoni᳚m |
sā॒ma॒ve॒do brā᳚hma॒ṇānā॒-mprasṷ̄tiḥ |
pūrve॒ pūrve᳚bhyo॒ vaca̭ e॒ta-dṷ̄cuḥ ||
ā॒da॒r॒śa-ma॒gni-ñci̭nvā॒nāḥ |
pūrvḙ viśva॒ sṛjo॒-'mṛtāḥ᳚ |
śa॒taṃ-va~̭r​ṣa saha॒srāṇi̭ | dī॒kṣi॒tā-ssa॒tra-mā̭sata || 50 ||
tapa̭ āsī-dgṛ॒hapa̭tiḥ | brahma̭ bra॒hmābha̭va-thsva॒yam | sa॒tyagṃ ha॒ ho tai̭ṣā॒māsī᳚t |
ya-dvi̭śva॒sṛja॒ āsa̭ta ||
a॒mṛta̭-mebhya॒ uda̭gāyat |
sa॒hasra̭-mparivathsa॒rān |
bhū॒tagṃ ha̭ prasto॒ taiṣā॒māsī᳚t |
bha॒vi॒ṣya-tprati̭ cāharat ||
prā॒ṇo a̭ddhva॒ryu-ra̭bhavat |
i॒dagṃ sarva॒gṃ॒ siṣā̭satām || 51 ||
a॒pā॒no vi॒dvā-nā॒vṛtaḥ̭ | prati॒ prāti̭ṣṭha-daddhva॒re || ā॒rta॒vā ṷpagā॒tāraḥ̭ | sa॒da॒syā̭ ṛ॒tavo̭-'bhavann | a॒rdha॒mā॒sāśca॒ māsā᳚śca | ca॒ma॒sā॒-ddhva॒rya॒vo-'bha̭vann ||
aśagṃ̭ sa॒-dbrahma̭ṇa॒-stejaḥ̭ |
a॒cchā॒vā॒ko 'bha̭va॒-dyaśaḥ̭ |
ṛ॒ta-mḙṣā-mpraśā॒stā-''sī᳚t |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta || 52 ||
ūrg-rājā̭na॒-muda̭vahat | dhru॒va॒ go॒pa-ssaho̭-'bhavat | ojo॒-'bhya̭ṣṭau॒-dgrāv.ṇṇaḥ̭ |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta ||
apa̭citiḥ po॒trīyā̭-mayajat | ne॒ṣṭrīyā̭-mayaja॒-ttviṣiḥ̭ | āgnī᳚ddhrā-dvi॒duṣī̭ sa॒tyam | śra॒ddhā hai॒vā ya̭ja-thsva॒yam || irā॒ patnī̭ viśva॒ sṛjā᳚m | ākṷ̄ti-rapinaḍḍha॒viḥ || 53 ||
i॒ddhmagṃ ha॒ kṣuc cai᳚bhya u॒gre | tṛ॒ṣṇā cā va̭hatāmu॒bhe || vāgḙṣāgṃ subrahma॒ṇyā-''sī᳚t | cha॒ndo॒ yo॒gān. vi̭jāna॒tī |
ka॒lpa॒ta॒ntrāṇi̭ tanvā॒nā-'haḥ̭ | sa॒gg॒sthāśca̭ sarva॒śaḥ || a॒ho॒rā॒tre pa̭śupā॒lyau | mu॒hū॒rtāḥ pre॒ṣyā̭ abhavann | mṛ॒tyus tada̭-bhava-ddhā॒tā | śa॒mi॒to gro vi॒śā-mpatiḥ̭ || 54 ||
vi॒śva॒sṛjaḥ̭ pratha॒mā-ssa॒tra-mā̭sata | sa॒hasra̭ sama॒-mprasṷtena॒ yantaḥ̭ |
tato̭ ha jajñe॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | hi॒ra॒ṇmayaḥ̭ śa॒kuni॒ rbrahma॒ nāma̭ || yena॒ sūrya॒-stapa̭ti॒ teja̭se॒-ddhaḥ | pi॒tā pu॒treṇa̭ pitṛ॒mān. yoni̭yonau | nāvḙdavi-nmanute॒ ta-mbṛ॒hanta᳚m | sa॒rvā॒nu॒bhu-mā॒tmānagṃ̭ samparā॒ye ||
e॒ṣa ni॒tyo ma̭hi॒mā brā᳚hma॒ṇasya̭ |
na karma̭ṇā vardhate॒ no kanī̭yān || 55 ||
tasyai॒vātmā pa̭da॒vittaṃ-vi~̭ditvā |
na karma̭ṇā lipyate॒ pāpa̭kena ||
pañca̭pañcā॒śata̭-stri॒vṛtaḥ̭ saṃ​va~thsa॒rāḥ |
pañca̭pañcā॒śataḥ̭ pañcada॒śāḥ | pañca̭pañcā॒śataḥ̭ saptada॒śāḥ |
pañca̭pañcā॒śata̭ ekavi॒gṃ॒śāḥ |
vi॒śva॒sṛjāgṃ̭ sa॒hasra̭ saṃ​va~thsaram ||
e॒tena॒ vai vi̭śva॒sṛja̭ i॒daṃ-vi~śva̭-masṛjanta | ya-dviśva॒-masṛ̭janta | tasmā᳚-dviśva॒sṛjaḥ̭ ||
viśva̭-menā॒-nanu॒ prajā̭yate | brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katāṃ᳚-ya~nti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam | sā॒r​ṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katāṃ᳚-ya~nti |
ya e॒ta-dṷpa॒yanti̭ | ye cai̭na॒-tprāhuḥ̭ |
yebhya̭-ścaina॒-tprāhuḥ̭ ||
om || 56 ||
(śaśva̭ - dāsata॒ - siṣā̭satā॒ - māsa̭ta - ha॒viṣ - patiḥ॒ - kanī̭yā॒n - tasmā᳚-dviśva॒sṛjo॒-'ṣṭau ca̭) (a. 9)
(tubhyaṃ̭ - de॒vebhya॒ - stapa̭sā - de॒vebhyo॒ - brahma॒ vai catṷr​hotāro॒ - yaccā॒mṛta॒gṃ॒ - sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu - sarvā॒-ndiva̭ - mṛ॒cā-mprācī॒ nava̭)
(tubhyaṃ॒ - tapa̭sā॒ - tā vā e॒tāḥ pañca॒ - hira̭ṇya-ndadāti॒ - sarvā॒ diśa॒ - stapa̭ āsīdgṛ॒hapa̭ti॒-ṣṣaṭpa̭ñcā॒śat)
(tubhya॒-moṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhake tṛtīya praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhakaṃ samāptam ||