📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.2 - গবামযনব্রাহ্মণং - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণ পাঠঃ - উদ্ধন্যমান-মস্যা
1.2 - Gavamayanabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Uddhanyamana-masya
Krishna Bengali
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে প্রথমাষ্টকে দ্বিতীযঃ প্রপাঠকঃ - গবামযনব্রাহ্মণং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
অনুবাকং 1 - আধানমন্ত্রাঃ পূর্বপ্রপাঠকশেষভূতাঃ
উ॒দ্ধ॒ন্যমা॑ন-ম॒স্যা অ॑মে॒দ্ধ্যম্ । অপ॑ পা॒প্মানং॒-যঁজ॑মানস্য হন্তু । শি॒বা নঃ॑ সন্তু প্র॒দিশ॒শ্চত॑স্রঃ । শ-ন্নো॑ মা॒তা পৃ॑থি॒বী তোক॑সাতা ॥ শ-ন্নো॑ দে॒বীর॒ভিষ্ট॑যে । আপো॑ ভবন্তু পী॒তযে᳚ । শং-যোঁর॒ভি স্র॑বন্তু নঃ ॥ বৈ॒শ্বা॒ন॒রস্য॑ রূ॒পম্ । পৃ॒থি॒ব্যা-ম্প॑রি॒স্রসা᳚ । স্যো॒ন-মাবি॑শন্তু নঃ ॥ 1 ॥
যদি॒দ-ন্দি॒বো যদ॒দঃ পৃ॑থি॒ব্যাঃ । স॒জ॒ঞ্জ্ঞা॒নে রোদ॑সী সম্বভূ॒বতুঃ॑ । ঊষা᳚ন্ কৃ॒ষ্ণম॑বতু কৃ॒ষ্ণমূষাঃ᳚ । ই॒হোভযো᳚-র্য॒জ্ঞিয॒-মাগ॑মিষ্ঠাঃ ॥ ঊ॒তীঃ কু॑র্বা॒ণো য-ত্পৃ॑থি॒বীমচ॑রঃ । গু॒হা॒কার॑-মাখুরূ॒প-ম্প্র॒তীত্য॑ । ত-ত্তে॒ ন্য॑ক্তমি॒হ স॒ভংর॑ন্তঃ । শ॒ত-ঞ্জী॑বেম শ॒রদ॒-স্সবী॑রাঃ ॥ ঊর্জ॑-ম্পৃথি॒ব্যা রস॑-মা॒ভর॑ন্তঃ । শ॒ত-ঞ্জী॑বেম শ॒রদঃ॑ পুরূ॒চীঃ ॥ 2 ॥
ব॒ম্রীভি॒-রনু॑বিত্ত॒-ঙ্গুহা॑সু । শ্রোত্র॑-ন্ত উ॒র্ব্যব॑ধিরা ভবামঃ ॥ প্র॒জাপ॑তি সৃষ্টানা-ম্প্র॒জানা᳚ম্ । ক্ষু॒ধোপ॑হত্যৈ সুবি॒ত-ন্নো॑ অস্তু । উপ॒প্রভি॑ন্ন॒মিষ॒-মূর্জ॑-ম্প্র॒জাভ্যঃ॑ । সূদ॑-ঙ্গৃ॒হেভ্যো॒ রস॒মাভ॑রামি ॥ যস্য॑ রূ॒প-ম্বিভ্র॑দি॒মা-মবি॑ন্দত্ । গুহা॒ প্রবি॑ষ্টাগ্ং সরি॒রস্য॒ মদ্ধ্যে᳚ । তস্যে॒দং-বিঁহ॑ত-মা॒ভর॑ন্তঃ । অছ॑ম্বট্কারম॒স্যাং-বিঁ॑ধেম ॥ 3 ॥
য-ত্প॒র্যপ॑শ্য-থ্সরি॒রস্য॒ মদ্ধ্যে᳚ । উ॒র্বীমপ॑শ্য॒-জ্জগ॑তঃ প্রতি॒ষ্ঠাম্ । ত-ত্পুষ্ক॑রস্যা॒যত॑না॒দ্ধি জা॒তম্ । প॒র্ণ-ম্পৃ॑থি॒ব্যাঃ প্রথ॑নগ্ং হরামি ॥ যাভি॒রদৃগ্ং॑হ॒জ্জগ॑তঃ প্রতি॒ষ্ঠাম্ । উ॒র্বীমি॒মাং-বিঁ॑শ্বজ॒নস্য॑ ভ॒র্ত্রীম্ । তা নঃ॑ শি॒বা-শ্শর্ক॑রা-স্সন্তু॒ সর্বাঃ᳚ ॥ অ॒গ্নে রেত॑শ্চ॒ন্দ্রগ্ং হির॑ণ্যম্ । অ॒দ্ভ্য-স্সম্ভূ॑ত-ম॒মৃত॑-ম্প্র॒জাসু॑ । ত-থ্স॒ভংর॑ন্নুত্তর॒তো নি॒ধায॑ ॥ 4 ॥
অ॒তি॒ প্র॒যচ্ছ॒-ন্দুরি॑তি-ন্তরেযম্ ॥ অশ্বো॑ রূ॒প-ঙ্কৃ॒ত্বা যদ॑শ্ব॒ত্থে ঽতি॑ষ্ঠঃ । সং॒​বঁ॒থ্স॒র-ন্দে॒বেভ্যো॑ নি॒লায॑ । তত্তে॒ ন্য॑ক্তমি॒হ স॒ভংর॑ন্তঃ । শ॒ত-ঞ্জী॑বেম শ॒রদ॒-স্সবী॑রাঃ ॥ ঊ॒র্জঃ পৃ॑থি॒ব্যা অদ্ধ্যুত্থি॑তো-ঽসি । বন॑স্পতে শ॒তব॑ল্​শো॒ বিরো॑হ । ত্বযা॑ ব॒যমিষ॒মূর্জ॒-ম্মদ॑ন্তঃ । রা॒যস্পোষে॑ণ॒ সমি॒ষা ম॑দেম ॥ গা॒য॒ত্রি॒যা হ্রি॒যমা॑ণস্য॒ যত্তে᳚ ॥ 5 ॥
প॒র্ণমপ॑ত-ত্তৃ॒তীয॑স্যৈ দি॒বো-ঽধি॑ । সো॑-ঽয-ম্প॒র্ণ-স্সো॑মপ॒র্ণাদ্ধি জা॒তঃ । ততো॑ হরামি সোমপী॒থস্যাব॑-রুদ্ধ্যৈ । দে॒বানা᳚-ম্ব্রহ্মবা॒দং-বঁদ॑তাং॒-যঁত্ । উ॒পাশৃ॑ণো-স্সু॒শ্রবা॒ বৈ শ্রু॒তো॑-ঽসি । ততো॒ মামাবি॑শতু ব্রহ্মবর্চ॒সম্ । ত-থ্স॒ভংর॒গ্গ্॒ স্তদব॑রুন্ধীয সা॒ক্ষাত্ ॥ যযা॑ তে সৃ॒ষ্টস্যা॒গ্নেঃ । হে॒তিমশ॑ময-ত্প্র॒জাপ॑তিঃ । তামি॒মাম প্র॑দাহায ॥ 6 ॥
শ॒মীগ্ং শান্ত্যৈ॑ হরাম্য॒হম্ ॥ যত্তে॑ সৃ॒ষ্টস্য॑ য॒তঃ । বিক॑ঙ্কত॒-ম্ভা আ᳚র্ছজ্জাতবেদঃ । তযা॑ ভা॒সা সম্মি॑তঃ । উ॒রু-ন্নো॑ লো॒কমনু॒ প্রভা॑হি ॥ যত্তে॑ তা॒ন্তস্য॒ হৃদ॑য॒মাচ্ছি॑ন্দন্ জাতবেদঃ । ম॒রুতো॒-ঽদ্ভিস্ত॑মযি॒ত্বা । এ॒তত্তে॒ তদ॑শ॒নে-স্সম্ভ॑রামি । সাত্মা॑ অগ্নে॒ সহৃ॑দযো ভবে॒হ ॥ চিত্রি॑যাদশ্ব॒ত্থা-থ্সম্ভৃ॑তা বৃহ॒ত্যঃ॑ ॥ 7 ॥
শরী॑রম॒ভি সগ্গ্​ স্কৃ॑তা-স্স্থ । প্র॒জাপ॑তিনা যজ্ঞমু॒খেন॒ সম্মি॑তাঃ । তি॒স্রস্ ত্রি॒বৃদ্ভি॑-র্মিথু॒নাঃ প্রজা᳚ত্যৈ ॥ অ॒শ্ব॒ত্থা-দ্ধ॑ব্যবা॒হা-দ্ধি জা॒তাম্ । অ॒গ্নে স্ত॒নূং-যঁ॒জ্ঞিযা॒গ্ং॒ সম্ভ॑রামি । শা॒ন্তযো॑নিগ্ং শমীগ॒র্ভম্ । অ॒গ্নযে॒ প্রজ॑নযি॒তবে᳚ ॥ যো অ॑শ্ব॒ত্থ-শ্শ॑মীগ॒র্ভঃ । আ॒রু॒রোহ॒ ত্বে সচা᳚ । ত-ন্তে॑ হরামি॒ ব্রহ্ম॑ণা ॥ 8 ॥
য॒জ্ঞিযৈঃ᳚ কে॒তুভিঃ॑ স॒হ ॥ য-ন্ত্বা॑ স॒মভ॑রন্-জাতবেদঃ । য॒থা॒ শ॒রী॒র-ম্ভূ॒তেষু॒ ন্য॑ক্তম্ । স সম্ভৃ॑ত-স্সীদ শি॒বঃ প্র॒জাভ্যঃ॑ । উ॒রু-ন্নো॑ লো॒কমনু॑নেষি বি॒দ্বান্ ॥ প্র বে॒ধসে॑ ক॒বযে॒ মেদ্ধ্যা॑য । বচো॑ ব॒ন্দারু॑ বৃষ॒ভায॒ বৃষ্ণে᳚ । যতো॑ ভ॒যমভ॑য॒-ন্তন্নো॑ অস্তু । অব॑ দে॒বান্. য॑জে॒ হেড্যান্॑ ॥ স॒মিধা॒-ঽগ্নি-ন্দু॑বস্যত ॥ 9 ॥
ঘৃ॒তৈ-র্বো॑ধয॒তাতি॑থিম্ । আ-ঽস্মি॑ন্. হ॒ব্যা জু॑হোতন ॥ উপ॑ ত্বা-ঽগ্নে হ॒বিষ্ম॑তীঃ । ঘৃ॒তাচী᳚র্যন্তু হর্যত । জু॒ষস্ব॑ স॒মিধো॒ মম॑ ॥ ত-ন্ত্বা॑ স॒মিদ্ভি॑রঙ্গিরঃ । ঘৃ॒তেন॑ বর্ধযামসি । বৃ॒হচ্ছো॑চা যবিষ্ঠ্য ॥ স॒মি॒দ্ধ্যমা॑নঃ প্রথ॒মো নু ধর্মঃ॑ । সম॒ক্তুভি॑রজ্যতে বি॒শ্ববা॑রঃ ॥ 10 ॥
শো॒চিষ্কে॑শো ঘৃ॒তনি॑র্ণিক্-পাব॒কঃ । সু॒য॒জ্ঞো অ॒গ্নি-র্য॒জথা॑য দে॒বান্ ॥ ঘৃ॒তপ্র॑তীকো ঘৃ॒তযো॑নির॒গ্নিঃ । ঘৃ॒তৈ-স্সমি॑দ্ধো ঘৃ॒তম॒স্যান্ন᳚ম্ । ঘৃ॒ত॒প্রুষ॑স্ত্বা স॒রিতো॑ বহন্তি । ঘৃ॒ত-ম্পিবন্᳚-থ্সু॒যজা॑ যক্ষি দে॒বান্ ॥ আ॒যু॒র্দা অ॑গ্নে হ॒বিষো॑ জুষা॒ণঃ । ঘৃ॒ত প্র॑তীকো ঘৃ॒তযো॑নিরেধি । ঘৃ॒ত-ম্পী॒ত্বা মধু॒চারু॒ গব্য᳚ম্ । পি॒তেব॑ পু॒ত্রম॒ভি র॑ক্ষতাদি॒মম্ ॥ 11 ॥
ত্বাম॑গ্নে সমিধা॒নং-যঁ॑বিষ্ঠ । দে॒বা দূ॒ত-ঞ্চ॑ক্রিরে হব্য॒বাহ᳚ম্ । উ॒রু॒জ্রয॑স-ঙ্ঘৃ॒তযো॑নি॒-মাহু॑তম্ । ত্বে॒ষ-ঞ্চক্ষু॑র্দধিরে চোদ॒যন্ব॑তি ॥ ত্বাম॑গ্নে প্র॒দিব॒ আহু॑ত-ঙ্ঘৃ॒তেন॑ । সু॒ম্না॒যবঃ॑ সুষ॒মিধা॒ সমী॑ধিরে । স বা॑বৃধা॒ন ওষ॑ধীভিরুক্ষি॒তঃ । উ॒রুজ্রযাগ্ং॑সি॒ পার্থি॑বা॒ বিতি॑ষ্ঠসে ॥ ঘৃ॒ত প্র॑তীকং-বঁ ঋ॒তস্য॑ ধূ॒র্॒ষদ᳚ম্ (ধূর্॒ষদ᳚ম্) । অ॒গ্নি-ম্মি॒ত্রন্ন স॑মিধা॒ন ঋ॑ঞ্জতে ॥ 12 ॥
ইন্ধা॑নো অ॒ক্রো বি॒দথে॑ষু॒ দীদ্য॑ত্ । শু॒ক্রব॑র্ণা॒মুদু॑ নো যগ্ংসতে॒ ধিয᳚ম্ ॥ প্র॒জা অ॑গ্নে॒ সং​বাঁ॑সয । আশা᳚শ্চ প॒শুভিঃ॑ স॒হ । রা॒ষ্ট্রাণ্য॑স্মা॒ আধে॑হি । যান্যাস᳚ন্-থ্সবি॒তু-স্স॒বে ॥ ম॒হী বি॒শ্পত্নী॒ সদ॑নে ঋ॒তস্য॑ । অ॒র্বাচী॒ এত॑-ন্ধরুণে রযী॒ণাম্ । অ॒ন্তর্ব॑ত্নী॒ জন্য॑-ঞ্জা॒তবে॑দসম্ । অ॒দ্ধ্ব॒রাণা᳚-ঞ্জনযথঃ পুরো॒গাম্ ॥ 13 ॥
আরো॑হত-ন্দ॒শত॒গ্ং॒ শক্ব॑রী॒-র্মম॑ । ঋ॒তেনা᳚গ্ন॒ আযু॑ষা॒ বর্চ॑সা স॒হ । জ্যোগ্ জীব॑ন্ত॒ উত্ত॑রামুত্তরা॒গ্ং॒ সমা᳚ম্ । দর্​শ॑ম॒হ-ম্পূ॒র্ণমা॑সং-যঁ॒জ্ঞং-যঁথা॒ যজৈ᳚ ॥ ঋত্বি॑যবতী স্থো অ॒গ্নিরে॑তসৌ । গর্ভ॑-ন্দধাথা॒-ন্তে বা॑ম॒হ-ন্দ॑দে । ত-থ্স॒ত্যং-যঁ-দ্বী॒র-ম্বি॑ভৃথঃ । বী॒র-ঞ্জ॑নযি॒ষ্যথঃ॑ । তে ম-ত্প্রা॒তঃ প্রজ॑নিষ্যেথে । তে মা॒ প্রজা॑তে॒ প্রজ॑নযি॒ষ্যথঃ॑ ॥ 14 ॥
প্র॒জযা॑ প॒শুভি॑-র্ব্রহ্মবর্চ॒সেন॑ সুব॒র্গে লো॒কে ॥ অনৃ॑তা-থ্স॒ত্যমুপৈ॑মি । মা॒নু॒ষা-দ্দৈব্য॒-মুপৈ॑মি । দৈবীং॒-বাঁচং॑-যঁচ্ছামি ॥ শল্কৈ॑র॒গ্নিমি॑ন্ধা॒নঃ । উ॒ভৌ লো॒কৌ স॑নেম॒হম্ । উ॒ভযো᳚-র্লো॒কযোর্॑. ঋ॒দ্ধ্বা । অতি॑ মৃ॒ত্যু-ন্ত॑রাম্য॒হম্ ॥ জাত॑বেদো॒ ভুব॑নস্য॒ রেতঃ॑ । ই॒হ সি॑ঞ্চ॒ তপ॑সো॒ যজ্জ॑নি॒ষ্যতে᳚ ॥ 15 ॥
অ॒গ্নিম॑শ্ব॒ত্থাদধি॑ হব্য॒বাহ᳚ম্ । শ॒মী॒গ॒র্ভা-জ্জ॒নয॒ন॒.যো ম॑যো॒ ভূঃ ॥ অ॒য-ন্তে॒ যোনি॑র্-ঋ॒ত্বিযঃ॑ । যতো॑ জা॒তো অরো॑চথাঃ । ত-ঞ্জা॒নন্ন॑গ্ন॒ আরো॑হ । অথা॑ নো বর্ধযা র॒যিম্ ॥ অপে॑ত॒ বীত॒ বি চ॑ সর্প॒তাতঃ॑ । যে-ঽত্র॒ স্থ পু॑রা॒ণা যে চ॒ নূত॑নাঃ । অদা॑দি॒দং-যঁ॒মো॑-ঽব॒সান॑-ম্পৃথি॒ব্যাঃ । অক্র॑ন্নি॒ম-ম্পি॒তরো॑ লো॒কম॑স্মৈ ॥ 16 ॥
অ॒গ্নের্ভস্মা᳚স্য॒গ্নেঃ পুরী॑ষমসি ॥ স॒জ্ঞান্ন॑মসি কাম॒ধর॑ণম্ । মযি॑ তে কাম॒ধর॑ণ-ম্ভূযাত্ ॥ সং-বঃ॑ ঁসৃজামি॒ হৃদ॑যানি । সগ্ং সৃ॑ষ্ট॒-ম্মনো॑ অস্তু বঃ । সগ্ং সৃ॑ষ্টঃ প্রা॒ণো অ॑স্তু বঃ ॥ সং-যাঁ বঃ॑ প্রি॒যাস্ত॒নুবঃ॑ । সম্প্রি॒যা হৃদ॑যানি বঃ । আ॒ত্মা বো॑ অস্তু॒ সম্প্রি॑যঃ । সম্প্রি॑যা-স্ত॒নুবো॒ মম॑ ॥ 17 ॥
কল্পে॑তা॒-ন্দ্যাবা॑পৃথি॒বী । কল্প॑ন্তা॒মাপ॒ ওষ॑ধীঃ । কল্প॑ন্তাম॒গ্নযঃ॒ পৃথ॑ক্ । মম॒ জ্যৈষ্ঠ্যা॑য॒ সব্র॑তাঃ ॥ যে᳚-ঽগ্নয॒-স্সম॑নসঃ । অ॒ন্ত॒রা দ্যাবা॑পৃথি॒বী । বাস॑ন্তিকাবৃ॒তূ অ॒ভি কল্প॑মানাঃ । ইন্দ্র॑মিব দে॒বা অ॒ভি সং​বিঁ॑শন্তু ॥ দি॒বস্ত্বা॑ বী॒র্যে॑ণ । পৃ॒থি॒ব্যৈ-ম॑হি॒ম্না ॥ 18 ॥
অ॒ন্তরি॑ক্ষস্য॒ পোষে॑ণ । স॒র্বপ॑শু॒-মাদ॑ধে ॥ অজী॑জন-ন্ন॒মৃত॒-ম্মর্ত্যা॑সঃ । অ॒স্রে॒মাণ॑-ন্ত॒রণিং॑-বীঁ॒ডুজ॑ম্ভম্ । দশ॒ স্বসা॑রো অ॒গ্রুবঃ॑ সমী॒চীঃ । পুমাগ্ং॑স-ঞ্জা॒তম॒ভি সগ্ংর॑ভন্তাম্ ॥ প্র॒জাপ॑তেস্ত্বা প্রা॒ণেনাভি॒ প্রাণি॑মি । পূ॒ষ্ণঃ পোষে॑ণ॒ মহ্য᳚ম্ । দী॒র্ঘা॒যু॒ত্বায॑ শ॒তশা॑রদায । শ॒তগ্ং শ॒রদ্ভ্য॒ আযু॑ষে॒ বর্চ॑সে ॥ 19 ॥
জী॒বাত্বৈ পুণ্যা॑য ॥ অ॒হ-ন্ত্বদ॑স্মি॒ মদ॑সি॒ ত্বমে॒তত্ । মমা॑সি॒ যোনি॒স্তব॒ যোনি॑রস্মি । মমৈ॒ব সন্বহ॑ হ॒ব্যান্য॑গ্নে । পু॒ত্রঃ পি॒ত্রে লো॑ক॒কৃ-জ্জা॑তবেদঃ ॥ প্রা॒ণে ত্বা॒ ঽমৃত॒মাদ॑ধামি । অ॒ন্না॒দম॒ন্নাদ্যা॑য । গো॒প্তার॒-ঙ্গুপ্ত্যৈ᳚ ॥ সু॒গা॒র্॒হ॒প॒ত্যো বি॒দহ॒ন্নরা॑তীঃ । উ॒ষস॒-শ্শ্রেয॑সী-শ্শ্রেযসী॒-র্দধ॑ত্ ॥ 20 ॥
অগ্নে॑ স॒পত্নাগ্ং॑ অপ॒ বাধ॑মানঃ । রা॒যস্পোষ॒-মিষ॒মূর্জ॑-ম॒স্মাসু॑ ধেহি ॥ ই॒মা উ॒ মামুপ॑তিষ্ঠন্তু॒ রাযঃ॑ । আ॒ভিঃ প্র॒জাভি॑রি॒হ সং-বঁ॑সেয । ই॒হো ইডা॑ তিষ্ঠতু বিশ্বরূ॒পী । মদ্ধ্যে॒ বসো᳚-র্দীদিহি জাতবেদঃ ॥ ওজ॑সে॒ বলা॑য॒ ত্বোদ্য॑চ্ছে । বৃষ॑ণে॒ শুষ্মা॒যাযু॑ষে॒ বর্চ॑সে । স॒প॒ত্ন॒তূর॑সি বৃত্র॒তূঃ । যস্তে॑ দে॒বেষু॑ মহি॒মা সু॑ব॒র্গঃ ॥ 21 ॥
যস্ত॑ আ॒ত্মা প॒শুষু॒ প্রবি॑ষ্টঃ । পুষ্টি॒র্যা তে॑ মনু॒ষ্যে॑ষু পপ্র॒থে । তযা॑ নো অগ্নে জু॒ষমা॑ণ॒ এহি॑ ॥ দি॒বঃ পৃ॑থি॒ব্যাঃ পর্য॒ন্তরি॑ক্ষাত্ । বাতা᳚-ত্প॒শুভ্যো॒ অদ্ধ্যোষ॑ধীভ্যঃ । যত্র॑যত্র জাতবেদ-স্স-ম্ব॒ভূথ॑ । ততো॑ নো অগ্নে জু॒ষমা॑ণ॒ এহি॑ ॥ প্রাচী॒মনু॑ প্র॒দিশ॒-ম্প্রেহি॑ বি॒দ্বান্ । অ॒গ্নের॑গ্নে পু॒রো অ॑গ্নি-র্ভবে॒হ । বিশ্বা॒ আশা॒ দীদ্যা॑নো॒ বি ভা॑হি ॥ 22 ॥
ঊর্জ॑-ন্নো ধেহি দ্বি॒পদে॒ চতু॑ষ্পদে ॥ অন্ব॒গ্নিরু॒ষসা॒-মগ্র॑-মখ্যত্ । অন্বহা॑নি প্রথ॒মো জা॒তবে॑দাঃ । অনু॒ সূর্য॑স্য পুরু॒ত্রা চ॑ র॒শ্মীন্ । অনু॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বী আত॑তান ॥ বিক্র॑মস্ব ম॒হাগ্ং অ॑সি । বে॒দি॒ষ-ন্মানু॑ষেভ্যঃ । ত্রি॒ষু লো॒কেষু॑ জাগৃহি ॥ যদি॒দ-ন্দি॒বো যদ॒দঃ পৃ॑থি॒ব্যাঃ । সং॒-বিঁ॒দা॒নে রোদ॑সী স-ম্বভূ॒বতুঃ॑ ॥ 23 ॥
তযোঃ᳚ পৃ॒ষ্ঠে সী॑দতু জা॒তবে॑দাঃ । শ॒ভূংঃ প্র॒জাভ্য॑-স্ত॒নুবে᳚ স্যো॒নঃ ॥ প্রা॒ণ-ন্ত্বা॒-ঽমৃত॒ আদ॑ধামি । অ॒ন্না॒দম॒ন্নাদ্যা॑য । গো॒প্তার॒-ঙ্গুপ্ত্যৈ᳚ । যত্তে॑ শুক্র শু॒ক্রং-বঁর্চঃ॑ শু॒ক্রা ত॒নূঃ । শু॒ক্র-ঞ্জ্যোতি॒-রজ॑স্রম্ । তেন॑ মে দীদিহি॒ তেন॒ ত্বা-ঽঽদ॑ধে । অ॒গ্নিনা᳚-ঽঽগ্নে॒ ব্রহ্ম॑ণা । আ॒ন॒শে ব্যা॑নশে॒ সর্ব॒মাযু॒-র্ব্যা॑নশে ॥ 24 ॥
নর্য॑ প্র॒জা-ম্মে॑ গোপায । অ॒মৃ॒ত॒ত্বায॑ জী॒বসে᳚ । জা॒তা-ঞ্জ॑নি॒ষ্যমা॑ণা-ঞ্চ । অ॒মৃতে॑ স॒ত্যে প্রতি॑ষ্ঠিতাম্ ॥ অথ॑র্ব পি॒তু-ম্মে॑ গোপায । রস॒মন্ন॑মি॒হাযু॑ষে । অদ॑ব্ধা॒যো-ঽশী॑ততনো । অবি॑ষ-ন্নঃ পি॒তু-ঙ্কৃ॑ণু ॥ শগ্গ্​স্য॑ প॒শূ-ন্মে॑ গোপায । দ্বি॒পাদো॒ যে চতু॑ষ্পদঃ ॥ 25 ॥
অ॒ষ্টাশ॑ফাশ্চ॒ য ই॒হাগ্নে᳚ । যে চৈক॑শফা আশু॒গাঃ ॥ সপ্র॑থ স॒ভা-ম্মে॑ গোপায । যে চ॒ সভ্যা᳚-স্সভা॒সদঃ॑ । তানি॑ন্দ্রি॒যাব॑তঃ কুরু । সর্ব॒মাযু॒-রুপা॑সতাম্ ॥ অহে॑বুদ্ধ্নিয॒ মন্ত্র॑-ম্মে গোপায । যমৃষ॑যস্ত্রৈবি॒দা বি॒দুঃ । ঋচ॒-স্সামা॑নি॒ যজূগ্ং॑ষি । সা হি শ্রীর॒মৃতা॑ স॒তাম্ ॥ 26 ॥
চতুঃ॑ শিখণ্ডা যুব॒তি-স্সু॒পেশাঃ᳚ । ঘৃ॒তপ্র॑তীকা॒ ভুব॑নস্য॒ মদ্ধ্যে᳚ । ম॒র্মৃ॒জ্যমা॑না মহ॒তে সৌভ॑গায । মহ্য॑-ন্ধুক্ষ্ব॒ যজ॑মানায॒ কামান্॑ ॥ ই॒হৈব সন্তত্র॑ স॒তো বো॑ অগ্নযঃ । প্রা॒ণেন॑ বা॒চা মন॑সা বিভর্মি । তি॒রো মা॒ সন্ত॒মাযু॒র্মা প্রহা॑সীত্ । জ্যোতি॑ষা বো বৈশ্বান॒রে-ণোপ॑তিষ্ঠে ॥ প॒ঞ্চ॒ধা-ঽগ্নীন্-ব্য॑ক্রামত্ । বি॒রাট্-থ্সৃ॒ষ্টা প্র॒জাপ॑তেঃ । ঊ॒র্ধ্বা-ঽঽরো॑হ-দ্রোহি॒ণী । যোনি॑র॒গ্নেঃ প্রতি॑ষ্ঠিতিঃ ॥ 27 ॥
(বি॒শ॒ন্তু॒ নঃ॒ - পু॒রু॒চী--র্ বি॑ধেম - নি॒ধায॒ - য-ত্তে - ঽপ্র॑দাহায - বৃহ॒ত্যো᳚ - ব্রহ্ম॑ণা - দুবস্যত - বি॒শ্ববা॑র - ই॒ম - মৃ॑ঞ্জতে - পুরো॒গাং - প্রজ॑নযি॒ষ্যথো॑ - জনি॒ষ্যতে᳚-ঽ - স্মৈ॒ - মম॑ - মহি॒ম্না - বর্চ॑সে॒ - দধ॑থ্ - সুব॒র্গা - ভা॑হি - সম্বভূ॒বতু॒ - রাযু॒-র্ব্যা॑নশে॒ - চতু॑ষ্পদঃ - স॒তাং - প্র॒জাপ॑তে॒-র্দ্বে চ॑) (অ. 1)
অনুবাকং 2 - বিষূবন্নামক-ম্মুখ্যমহ, তদুভযপার্​শ্ববর্তীনি চত্বার্যহানি চোচ্যন্তে
নবৈ॒তান্যহা॑নি ভবন্তি । নব॒ বৈ সু॑ব॒র্গা লো॒কাঃ । যদে॒তান্যহা᳚-ন্যুপ॒যন্তি॑ । ন॒বস্বে॒ব ত-থ্সু॑ব॒র্গেষু॑ লো॒কেষু॑ স॒ত্রিণঃ॑ প্রতি॒তিষ্ঠ॑ন্তো যন্তি ॥ অ॒গ্নি॒ষ্টো॒মাঃ পরঃ॑ সামানঃ কা॒র্যা॑ ইত্যা॑হুঃ । অ॒গ্নি॒ষ্টো॒মস॑মিন্ত-স্সুব॒র্গো লো॒ক ইতি॑ । দ্বাদ॑শা-গ্নিষ্টো॒মস্য॑ স্তো॒ত্রাণি॑ । দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সং​বঁথ্স॒রঃ ॥ ত-ত্তন্ন সূর্ক্ষ্য᳚ম্ । উ॒ক্থ্যা॑ এ॒ব স॑প্তদ॒শাঃ পরঃ॑ সামানঃ কা॒র্যাঃ᳚ ॥ 28 ॥
প॒শবো॒ বা উ॒ক্থানি॑ । প॒শূ॒নামব॑-রুদ্ধ্যৈ ॥ বি॒শ্ব॒জি॒দ॒ভি॒জিতা॑-বগ্নিষ্টো॒মৌ ॥ উ॒ক্থ্যা᳚-স্সপ্তদ॒শাঃ পরঃ॑ সামানঃ । তে সগ্গ্​স্তু॑তা বি॒রাজ॑ম॒ভি সম্প॑দ্যন্তে । দ্বে চর্চা॒বতি॑ রিচ্যেতে । এক॑যা॒ গৌরতি॑রিক্তঃ । এক॒যা-ঽঽযু॑রূ॒নঃ । সু॒ব॒র্গো বৈ লো॒কো জ্যোতিঃ॑ । ঊর্গ্ বি॒রাট্ ॥ 29 ॥
সু॒ব॒র্গমে॒ব তেন॑ লো॒কম॒ভি জ॑যন্তি ॥ য-ত্পর॒গ্ং॒ রাথ॑ন্তরম্ । ত-ত্প্র॑থ॒মে-ঽহ॑ন্-কা॒র্য᳚ম্ । বৃ॒হ-দ্দ্বি॒তীযে᳚ । বৈ॒রূ॒প-ন্তৃ॒তীযে᳚ । বৈ॒রা॒জ-ঞ্চ॑তু॒র্থে । শা॒ক্ব॒র-ম্প॑ঞ্চ॒মে । রৈ॒ব॒তগ্ং ষ॒ষ্ঠে । তদু॑ পৃ॒ষ্ঠেভ্যো॒ নয॑ন্তি ॥ স॒তন্ন॑য এ॒তে গ্রহা॑ গৃহ্যন্তে ॥ 30 ॥
অ॒তি॒গ্রা॒হ্যাঃ᳚ পরঃ॑ সামসু । ই॒মানে॒বৈতৈ-র্লো॒কান্-থ্সন্ত॑ন্বন্তি ॥ মি॒থু॒না এ॒তে গ্রহা॑ গৃহ্যন্তে । অ॒তি॒গ্রা॒হ্যাঃ᳚ পরঃ॑ সামসু । মি॒থু॒নমে॒ব তৈ-র্যজ॑মানা॒ অব॑রুন্ধতে ॥ বৃ॒হ-ত্পৃ॒ষ্ঠ-ম্ভ॑বতি । বৃ॒হ-দ্বৈ সু॑ব॒র্গো লো॒কঃ । বৃ॒হ॒তৈব সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কং-যঁ॑ন্তি ॥ ত্র॒য॒স্ত্রি॒গ্ং॒শি নাম॒ সাম॑ । মাদ্ধ্য॑ন্দিনে॒ পব॑মানে ভবতি ॥ 31 ॥
ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশ॒দ্বৈ দে॒বতাঃ᳚ । দে॒বতা॑ এ॒বাব॑রুন্ধতে ॥ যে বা ই॒তঃ পরা᳚ঞ্চগ্ং সং​বঁথ্স॒র-মু॑প॒ যন্তি॑ । ন হৈ॑ন॒-ন্তে স্ব॒স্তি সম॑শ্ঞুবতে । অথ॒ যে॑-ঽমুতো॒-ঽর্বাঞ্চ॑মুপ॒ যন্তি॑ । তে হৈ॑নগ্গ্​ স্ব॒স্তি সম॑শ্ঞুবতে । এ॒তদ্বা অ॒মুতো॒-ঽর্বাঞ্চ॒মুপ॑ যন্তি । যদে॒বম্ । যো হ॒ খলু॒ বাব প্র॒জাপ॑তিঃ । স উ॑ বে॒বেন্দ্রঃ॑ । তদু॑ দে॒বেভ্যো॒ নয॑ন্তি ॥ 32 ॥
(কা॒র্যা॑-বি॒রাড্ - গৃ॑হ্যন্তে॒ - পব॑মানে ভব॒তী - ন্দ্র॒ একং॑ চ) (অ. 2)
অনুবাকং 3 - বিষুবদ্দিনে-ঽতিগ্রাহ্যবিশেষাঃ
সন্ত॑তি॒র্বা এ॒তে গ্রহাঃ᳚ । য-ত্পরঃ॑ সামানঃ । বি॒ষূ॒বান্-দি॑বাকী॒র্ত্য᳚ম্ । যথা॒ শালা॑যৈ॒ পক্ষ॑সী । এ॒বগ্ং সং॑​বঁথ্স॒রস্য॒ পক্ষ॑সী । যদে॒তেন গৃ॒হ্যেরন্ন্॑ । বিষূ॑চী সং​বঁথ্স॒রস্য॒ পক্ষ॑সী॒ ব্যব॑স্রগ্ং সেযাতাম্ । আর্তি॒মার্চ্ছে॑যুঃ । যদে॒তে গৃ॒হ্যন্তে᳚ । যথা॒ শালা॑যৈ॒ পক্ষ॑সী মদ্ধ্য॒মং​বঁ॒গ্ং॒শম॒ভি স॑মা॒যচ্ছ॑তি ॥ 33 ॥
এ॒বগ্ং সং॑​বঁথ্স॒রস্য॒ পক্ষ॑সী দিবাকী॒র্ত্য॑ম॒ভি সন্ত॑ন্বন্তি । নার্তি॒মার্চ্ছ॑ন্তি ॥ এ॒ক॒বি॒গ্ং॒শ-মহ॑র্ভবতি । শু॒ক্রাগ্রা॒ গ্রহা॑ গৃহ্যন্তে । প্রত্যুত্ত॑ব্ধ্যৈ সয॒ত্বায॑ ॥ সৌ॒র্য॑ এ॒তদহঃ॑ প॒শুরাল॑ভ্যতে । সৌ॒র্যো॑-ঽতিগ্রা॒হ্যো॑ গৃহ্যতে । অহ॑রে॒ব রূ॒পেণ॒ সম॑র্ধযন্তি । অথো॒ অহ্ন॑ এ॒বৈষ ব॒লির্-হ্রি॑যতে ॥ স॒প্তৈ-তদহ॑রতি-গ্রা॒হ্যা॑ গৃহ্যন্তে ॥ 34 ॥
স॒প্ত বৈ শী॑র্​ষ॒ণ্যাঃ᳚ প্রা॒ণাঃ । অ॒সাবা॑দি॒ত্য-শ্শিরঃ॑ প্র॒জানা᳚ম্ । শী॒র্॒ষন্নে॒ব প্র॒জানা᳚-ম্প্রা॒ণা-ন্দ॑ধাতি । তস্মা᳚থ্স॒প্ত শী॒র্॒ষ-ন্প্রা॒ণাঃ ॥ ইন্দ্রো॑ বৃ॒ত্রগ্ং হ॒ত্বা । অসু॑রা-ন্পরা॒ভাব্য॑ । স ই॒মাঁল্লো॒কা-ন॒ভ্য॑জযত্ । তস্যা॒সৌ লো॒কো-ঽন॑ভিজিত আসীত্ । তং-বিঁ॒শ্বক॑র্মা ভূ॒ত্বা-ঽভ্য॑জযত্ । য-দ্বৈ᳚শ্বকর্ম॒ণো গৃ॒হ্যতে᳚ ॥ 35 ॥
সু॒ব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒-ভিজি॑ত্যৈ ॥ প্র বা এ॒তে᳚-ঽস্মা-ল্লো॒কা-চ্চ্য॑বন্তে । যে বৈ᳚শ্বকর্ম॒ণ-ঙ্গৃ॒হ্ণতে᳚ । আ॒দি॒ত্যশ্শ্বো গৃ॑হ্যতে । ই॒যং-বাঁ অদি॑তিঃ । অ॒স্যামে॒ব প্রতি॑তিষ্ঠন্তি ॥ অ॒ন্যো᳚ন্যো গৃহ্যেতে । বিশ্বা᳚ন্যে॒বান্যেন॒ কর্মা॑ণি কুর্বা॒ণা য॑ন্তি । অ॒স্যাম॒ন্যেন॒ প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি ॥ তাবা-ঽপ॑রা॒র্ধা-থ্সং॑​বঁথ্স॒রস্যা॒-ন্যো᳚ন্যো গৃহ্যেতে ॥ তাবু॒ভৌ স॒হ ম॑হাব্র॒তে গৃ॑হ্যেতে । য॒জ্ঞস্যৈ॒বান্ত॑-ঙ্গ॒ত্বা । উ॒ভযো᳚-র্লো॒কযোঃ॒ প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি ॥ অ॒র্ক্য॑মু॒ক্থ-ম্ভ॑বতি ।
অ॒ন্নাদ্য॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ 36 ॥
(স॒মা॒যচ্ছ॑ - ত্যতিগ্রা॒হ্যা॑ গৃহ্যন্তে - গৃ॒হ্যতে॑ - সং​বঁথ্স॒রস্থা॒ন্যো᳚ন্যো গৃহ্যেতে॒ পঞ্চ॑ চ ) (অ. 3)
অনুবাকং 4 - তস্মিন্নেব দিনে দিবাকীর্ত্যনামানি সামানি
এ॒ক॒বি॒গ্ং॒শ এ॒ষ ভ॑বতি । এ॒তেন॒ বৈ দে॒বা এ॑কবি॒গ্ং॒শেন॑ । আ॒দি॒ত্যমি॒ত উ॑ত্ত॒মগ্ং সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒ক-মারো॑হযন্ন্ । স বা এ॒ষ ই॒ত এ॑কবি॒গ্ং॒শঃ । তস্য॒ দশা॒বস্তা॒দহা॑নি । দশ॑ প॒রস্তা᳚ত্ । স বা এ॒ষ বি॒রাজ্যু॑ভ॒যতঃ॒ প্রতি॑ষ্ঠিতঃ । বি॒রাজি॒ হি বা এ॒ষ উ॑ভ॒যতঃ॒ প্রতি॑ষ্ঠিতঃ । তস্মা॑দন্ত॒রেমৌ লো॒কৌ যন্ন্ । সর্বে॑ষু সুব॒র্গেষু॑ লো॒কে-ষ্ব॑ভি॒তপ॑ন্নেতি ॥ 37 ॥
দে॒বা বা আ॑দি॒ত্যস্য॑ সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॑ । পরা॑চো-ঽতিপা॒দাদ॑বিভযুঃ । ত-ঞ্ছন্দো॑ভিরদৃগ্ং হ॒ন্ধৃত্যৈ᳚ । দে॒বা বা আ॑দি॒ত্যস্য॑ সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॑ । অবা॑চো-ঽবপা॒দাদ॑বিভযুঃ । ত-ম্প॒ঞ্চভী॑ র॒শ্মিভি॒-রুদ॑বযন্ন্ । তস্মা॑দেকবি॒গ্ং॒শে ঽহ॒-ন্পঞ্চ॑ দিবাকী॒র্ত্যা॑নি ক্রিযন্তে । র॒শ্মযো॒ বৈ দি॑বাকী॒র্ত্যা॑নি ॥ যে গা॑য॒ত্রে । তে গা॑য॒ত্রীষূত্ত॑রযোঃ॒ পব॑মানযোঃ ॥ 38 ॥
ম॒হাদি॑বাকীর্ত্য॒গ্ং॒ হোতুঃ॑ পৃ॒ষ্ঠম্ । বি॒ক॒র্ণ-ম্ব্র॑হ্মসা॒মম্ । ভা॒সো᳚-ঽগ্নিষ্টো॒মঃ ॥ অথৈ॒তানি॒ পরা॑ণি । পরৈ॒র্বৈ দে॒বা আ॑দি॒ত্যগ্ং সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑পারযন্ন্ । যদপা॑রযন্ন্ । ত-ত্পরা॑ণা-ম্পর॒ত্বম্ । পা॒রয॑ন্ত্যেন॒-ম্পরা॑ণি । য এ॒বং-বেঁদ॑ । অথৈ॒তানি॒ স্পরা॑ণি । স্পরৈ॒র্বৈ দে॒বা আ॑দি॒ত্যগ্ং সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কম॑স্পারযন্ন্ । যদস্পা॑রযন্ন্ । ত-থ্স্পরা॑ণাগ্​ স্পর॒ত্বম্ । স্পা॒রয॑ন্ত্যেন॒গ্গ্॒ স্পরা॑ণি । য এ॒বং-বেঁদ॑ ॥ 39 ॥
(এ॒তি॒-পব॑মানযোঃ॒-স্পরা॑ণী॒ পঞ্চ॑ চ) (অ. 4)
অনুবাকং 5 - পশবঃ বৈষ্ণবাদ্যা নব
অপ্র॑তিষ্ঠাং॒-বাঁ এ॒তে গ॑চ্ছন্তি । যেষাগ্ং॑ সং​বঁথ্স॒রে-ঽনা॒প্তে-ঽথ॑ । এ॒কা॒দ॒শিন্যা॒প্যতে᳚ ॥ বৈ॒ষ্ণ॒বং-বাঁ॑ম॒ন-মাল॑ভন্তে । য॒জ্ঞো বৈ বিষ্ণুঃ॑ । য॒জ্ঞমে॒বাল॑ভন্তে॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ । ঐ॒ন্দ্রা॒গ্ন-মাল॑ভন্তে । ই॒ন্দ্রা॒গ্নী বৈ দে॒বানা॒-মযা॑তযামানৌ । যে এ॒ব দে॒বতে॒ অযা॑তযাম্নী । তে এ॒বাল॑ভন্তে ॥ 40 ॥
বৈ॒শ্ব॒দে॒ব-মাল॑ভন্তে । দে॒বতা॑ এ॒বাব॑-রুন্ধতে । দ্যা॒বা॒পৃ॒থি॒ব্যা᳚-ন্ধে॒নু-মাল॑ভন্তে । দ্যাবা॑পৃথি॒ব্যোরে॒ব প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি । বা॒য॒ব্যং॑-বঁ॒থ্সমাল॑ভন্তে । বা॒যুরে॒বৈভ্যো॑ যথা-ঽঽযত॒না-দ্দে॒বতা॒ অব॑রুন্ধে । আ॒দি॒ত্যামবিং॑-বঁ॒শা-মাল॑ভন্তে । ই॒যং-বাঁ অদি॑তিঃ । অ॒স্যামে॒ব প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি । মৈ॒ত্রা॒ব॒রু॒ণী-মাল॑ভন্তে ॥ 41 ॥
মি॒ত্রেণৈ॒ব য॒জ্ঞস্য॒ স্বি॑ষ্টগ্ং শমযন্তি । বরু॑ণেন॒ দুরি॑ষ্টম্ । প্রা॒জা॒প॒ত্য-ন্তূ॑প॒র-ম্ম॑হাব্র॒ত আল॑ভন্তে । প্রা॒জা॒প॒ত্যো॑-ঽতিগ্রা॒হ্যো॑ গৃহ্যতে । অহ॑রে॒ব রূ॒পেণ॒ সম॑র্ধযন্তি । অথো॒ অহ্ন॑ এ॒বৈষ ব॒লির্-হ্রি॑যতে । আ॒গ্নে॒যমাল॑ভন্তে॒ প্রতি॒ প্রজ্ঞা᳚ত্যৈ ॥ অ॒জ॒পে॒ত্বান্. বা এ॒তে পূর্বৈ॒র্মাসৈ॒র-ব॑রুন্ধতে । যদে॒তে গ॒ব্যাঃ প॒শব॑ আল॒ভ্যন্তে᳚ । উ॒ভযে॑ষা-ম্পশূ॒না-মব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ 42 ॥
যদতি॑রিক্তা-মেকাদ॒শিনী॑-মা॒লভে॑রন্ন্ । অপ্রি॑য॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্য-ম॒ভ্যতি॑রিচ্যেত । য-দ্দ্বৌদ্বৌ॑ প॒শূ স॒মস্যে॑যুঃ । কনী॑য॒ আযুঃ॑ কুর্বীরন্ন্ । যদে॒তে ব্রাহ্ম॑ণবন্তঃ প॒শব॑ আল॒ভ্যন্তে᳚ । নাপ্রি॑য॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্য-ম॒ভ্য॑তি॒রিচ্য॑তে । ন কনী॑য॒ আযুঃ॑ কুর্বতে ॥ 43 ॥
(তে-এ॒বাল॑ভন্তে-মৈত্রাবরু॒ণীমাল॑ভ॒ন্তে-ঽব॑রুদ্ধ্যৈ-+স॒প্ত চ॑) (অ. 5)
অনুবাকং 6 - মহাব্রতম্
প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা-স্সৃ॒ষ্ট্বা বৃ॒ত্তো॑-ঽশযত্ । ত-ন্দে॒বা ভূ॒তানা॒গ্ং॒ রস॒-ন্তেজঃ॑ স॒ভৃন্ত্য॑ । তেনৈ॑নমভিষজ্যন্ন্ । ম॒হান॑বব॒র্তীতি॑ । ত-ন্ম॑হাব্র॒তস্য॑ মহাব্রত॒ত্বম্ । ম॒হ-দ্ব্র॒তমিতি॑ । ত-ন্ম॑হাব্র॒তস্য॑ মহাব্রত॒ত্বম্ । ম॒হ॒তো ব্র॒তমিতি॑ । ত-ন্ম॑হাব্র॒তস্য॑ মহাব্রত॒ত্বম্ ॥ প॒ঞ্চ॒বি॒গ্ং॒শ-স্স্তোমো॑ ভবতি ॥ 44 ॥
চতু॑র্বিগ্ংশ-ত্যর্ধমাস-স্সং​বঁথ্স॒রঃ । য-দ্বা এ॒তস্মিন্᳚-থ্সং​বঁথ্স॒রে ঽধি॒প্রাজা॑যত । তদন্ন॑-ম্পঞ্চবি॒গ্ং॒শ-ম॑ভবত্ ॥ ম॒দ্ধ্য॒তঃ ক্রি॑যতে । ম॒দ্ধ্য॒তো হ্যন্ন॑মশি॒ত-ন্ধি॒নোতি॑ । অথো॑ মদ্ধ্য॒ত এ॒ব প্র॒জানা॒মূর্গ্ধী॑যতে ॥ অথ॒ যদ্বা ই॒দম॑ন্ত॒তঃ ক্রি॒যতে᳚ । তস্মা॑দুদ॒ন্তে প্র॒জা-স্সমে॑ধন্তে । অ॒ন্ত॒তঃ ক্রি॑যতে প্র॒জন॑নাযৈ॒ব ॥ ত্রি॒বৃচ্ছিরো॑ ভবতি ॥ 45 ॥
ত্রে॒ধা॒ বি॒হি॒তগ্ং হি শিরঃ॑ । লোম॑ ছ॒বীরস্থি॑ ॥ পরা॑চা স্তুবন্তি । তস্মা॒-ত্ত-থ্স॒দৃগে॒ব । ন মেদ্য॒তো-ঽনু॑ মেদ্যতি । ন কৃশ্য॒তো-ঽনু॑ কৃশ্যতি ॥ প॒ঞ্চ॒দ॒শো᳚-ঽন্যঃ প॒ক্ষো ভ॑বতি । স॒প্ত॒দ॒শো᳚-ঽন্যঃ । তস্মা॒-দ্বযাগ্॑স্য-ন্যত॒রম॒র্ধম॒ভি প॒র্যাব॑র্তন্তে । অ॒ন্য॒ত॒রতো॒ হি ত-দ্গরী॑যঃ ক্রি॒যতে᳚ ॥ 46 ॥
প॒ঞ্চ॒বি॒গ্ং॒শ আ॒ত্মা ভ॑বতি । তস্মা᳚-ন্মদ্ধ্য॒তঃ প॒শবো॒ বরি॑ষ্ঠাঃ ॥ এ॒ক॒বি॒গ্ং॒শ-ম্পুচ্ছ᳚ম্ । দ্বি॒পদা॑সু স্তুবন্তি॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ ॥ সর্বে॑ণ স॒হ স্তু॑বন্তি । সর্বে॑ণ॒ হ্যা᳚ত্মনা᳚-ঽঽত্ম॒ন্বী । স॒হোত্পত॑ন্তি ॥ একৈ॑কা॒-মুচ্ছিগ্ং॑ষন্তি । আ॒ত্মন্ন্. হ্যঙ্গা॑নি ব॒দ্ধানি॑ ॥ ন বা এ॒তেন॒ সর্বঃ॒ পুরু॑ষঃ ॥ 47 ॥
যদি॒ত ই॑তো॒ লোমা॑নি দ॒তো ন॒খান্ । প॒রি॒মাদঃ॑ ক্রিযন্তে । তান্যে॒ব তেন॒ প্রত্যু॑প্যন্তে ॥ ঔদু॑ম্বর॒স্তল্পো॑ ভবতি । ঊর্গ্বা অন্ন॑মুদু॒ম্বরঃ॑ । ঊ॒র্জ এ॒বান্নাদ্য॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ যস্য॑ তল্প॒সদ্য॒-মন॑ভিজিত॒গ্গ্॒ স্যাত্ । স দে॒বানা॒গ্ং॒ সাম্য॑ক্ষে । ত॒ল্প॒সদ্য॑-ম॒ভিজ॑যা॒নীতি॒ তল্প॑মা॒-রুহ্যো-দ্গা॑যেত্ । ত॒ল্প॒সদ্য॑-মে॒বাভিজ॑যতি ॥ 48 ॥
যস্য॑ তল্প॒সদ্য॑-ম॒ভিজি॑ত॒গ্গ্॒ স্যাত্ । স দে॒বানা॒গ্ং॒ সাম্য॑ক্ষে । ত॒ল্প॒সদ্য॒-ম্মা পরা॑জে॒ষীতি॒ তল্প॑-মা॒রুহ্যো-দ্গা॑যেত্ । ন ত॑ল্প॒সদ্য॒-ম্পরা॑জযতে ॥ প্লে॒ঙ্খে শগ্ং॑সতি । মহো॒ বৈ প্লে॒ঙ্খঃ । মহ॑স এ॒বান্নাদ্য॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যৈ ॥ দে॒বা॒সু॒রা-স্সং​যঁ॑ত্তা আসন্ন্ । ত আ॑দি॒ত্যে ব্যায॑চ্ছন্ত । ত-ন্দে॒বা-স্সম॑জযন্ন্ ॥ 49 ॥
ব্রা॒হ্ম॒ণশ্চ॑ শূ॒দ্রশ্চ॑ চর্মক॒র্তে ব্যায॑চ্ছেতে । দৈব্যো॒ বৈ বর্ণো᳚ ব্রাহ্ম॒ণঃ । অ॒স॒র্যঃ॑ শূ॒দ্রঃ । ই॒মে॑-ঽরা-থ্সুরি॒মে সু॑ভূ॒ত-ম॑ক্র॒-ন্নিত্য॑ন্যত॒রো ব্রূ॑যাত্ । ই॒ম উ॑দ্বাসীকা॒রিণ॑ ই॒মে দু॑র্ভূ॒ত-ম॑ক্র॒ন্নিত্য॑ন্যত॒রঃ । যদে॒বৈষাগ্ং॑ সুকৃ॒তং-যাঁ রাদ্ধিঃ॑ । তদ॑ন্যত॒রো॑-ঽভিশ্রী॑ণাতি । যদে॒বৈষা᳚-ন্দুষ্কৃ॒তং-যাঁ-ঽরা᳚দ্ধিঃ । তদ॑ন্যত॒রো-ঽপ॑হন্তি । ব্রা॒হ্ম॒ণ-স্স-ঞ্জ॑যতি । অ॒মুমে॒বাদি॒ত্য-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য॒ সং​বিঁ॑ন্দন্তে ॥ 50 ॥
(ভ॒ব॒তি॒ - ভ॒ব॒তি॒ - ক্রি॒যতে॒ - পুরু॑ষো - জযত্য - জয - ঞ্জয॒ত্যেক॑-ঞ্চ) (অ. 6)
(উ॒দ্ধ্য॒ন্যমা॑নং॒ - নবৈ॒তানি॒ - সন্ত॑তি - রেকবি॒গ্ং॒শ এ॒ষো - ঽপ্র॑তিষ্ঠাং - প্র॒জাপ॑তি-র্বৃ॒ত্ত-ষ্ষট্ )
(উ॒দ্ধ॒ন্যমা॑নগ্ং - শো॒চিষ্কে॒শো - ঽগ্নে॑ স॒পত্না॑ - নতিগ্রা॒হ্যা॑ - বৈশ্বদে॒বমাল॑ভন্তে পঞ্চা॒শত্ )
(উ॒দ্ধ॒ন্যমা॑ন॒গ্ং॒ - সং​বিঁ॑ন্দন্তে )
॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে প্রথমাষ্টকে দ্বিদীযঃ প্রপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ - gavāmayanabrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - ādhānamantrāḥ pūrvaprapāṭhakaśeṣabhūtāḥ
u॒ddha॒nyamā̭na-ma॒syā a̭me॒ddhyam | apa̭ pā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mānasya hantu | śi॒vā naḥ̭ santu pra॒diśa॒ścata̭sraḥ | śa-nno̭ mā॒tā pṛ̭thi॒vī toka̭sātā || śa-nno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ye | āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhi sra̭vantu naḥ || vai॒śvā॒na॒rasya̭ rū॒pam | pṛ॒thi॒vyā-mpa̭ri॒srasā᳚ | syo॒na-māvi̭śantu naḥ || 1 ||
yadi॒da-ndi॒vo yada॒daḥ pṛ̭thi॒vyāḥ | sa॒ja॒ñjñā॒ne roda̭sī sambabhū॒vatuḥ̭ | ūṣā᳚n kṛ॒ṣṇama̭vatu kṛ॒ṣṇamūṣāḥ᳚ | i॒hobhayo᳚-rya॒jñiya॒-māga̭miṣṭhāḥ || ū॒tīḥ kṷrvā॒ṇo ya-tpṛ̭thi॒vīmaca̭raḥ | gu॒hā॒kāra̭-mākhurū॒pa-mpra॒tītya̭ | ta-tte॒ nya̭ktami॒ha sa॒bhaṃra̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒-ssavī̭rāḥ || ūrja̭-mpṛthi॒vyā rasa̭-mā॒bhara̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ || 2 ||
va॒mrībhi॒-ranṷvitta॒-ṅguhā̭su | śrotra̭-nta u॒rvyaba̭dhirā bhavāmaḥ || pra॒jāpa̭ti sṛṣṭānā-mpra॒jānā᳚m | kṣu॒dhopa̭hatyai suvi॒ta-nno̭ astu | upa॒prabhi̭nna॒miṣa॒-mūrja̭-mpra॒jābhyaḥ̭ | sūda̭-ṅgṛ॒hebhyo॒ rasa॒mābha̭rāmi || yasya̭ rū॒pa-mbibhra̭di॒mā-mavi̭ndat | guhā॒ pravi̭ṣṭāgṃ sari॒rasya॒ maddhye᳚ | tasye॒daṃ-vi~ha̭ta-mā॒bhara̭ntaḥ | acha̭mbaṭkārama॒syāṃ-vi~̭dhema || 3 ||
ya-tpa॒ryapa̭śya-thsari॒rasya॒ maddhye᳚ | u॒rvīmapa̭śya॒-jjaga̭taḥ prati॒ṣṭhām | ta-tpuṣka̭rasyā॒yata̭nā॒ddhi jā॒tam | pa॒rṇa-mpṛ̭thi॒vyāḥ pratha̭nagṃ harāmi || yābhi॒radṛgṃ̭ha॒jjaga̭taḥ prati॒ṣṭhām | u॒rvīmi॒māṃ-vi~̭śvaja॒nasya̭ bha॒rtrīm | tā naḥ̭ śi॒vā-śśarka̭rā-ssantu॒ sarvāḥ᳚ || a॒gne reta̭śca॒ndragṃ hira̭ṇyam | a॒dbhya-ssambhṷ̄ta-ma॒mṛta̭-mpra॒jāsṷ | ta-thsa॒bhaṃra̭nnuttara॒to ni॒dhāya̭ || 4 ||
a॒ti॒ pra॒yaccha॒-nduri̭ti-ntareyam || aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā yada̭śva॒tthe 'ti̭ṣṭhaḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ra-nde॒vebhyo̭ ni॒lāya̭ | tatte॒ nya̭ktami॒ha sa॒bhaṃra̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒-ssavī̭rāḥ || ū॒rjaḥ pṛ̭thi॒vyā addhyutthi̭to-'si | vana̭spate śa॒tava̭l​śo॒ viro̭ha | tvayā̭ va॒yamiṣa॒mūrja॒-mmada̭ntaḥ | rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā ma̭dema || gā॒ya॒tri॒yā hri॒yamā̭ṇasya॒ yatte᳚ || 5 ||
pa॒rṇamapa̭ta-ttṛ॒tīya̭syai di॒vo-'dhi̭ | so̭-'ya-mpa॒rṇa-sso̭mapa॒rṇāddhi jā॒taḥ | tato̭ harāmi somapī॒thasyāva̭-ruddhyai | de॒vānā᳚-mbrahmavā॒daṃ-va~da̭tāṃ॒-ya~t | u॒pāśṛ̭ṇo-ssu॒śravā॒ vai śru॒to̭-'si | tato॒ māmāvi̭śatu brahmavarca॒sam | ta-thsa॒bhaṃra॒gg॒ stadava̭rundhīya sā॒kṣāt || yayā̭ te sṛ॒ṣṭasyā॒gneḥ | he॒timaśa̭maya-tpra॒jāpa̭tiḥ | tāmi॒māma pra̭dāhāya || 6 ||
śa॒mīgṃ śāntyai̭ harāmya॒ham || yattḙ sṛ॒ṣṭasya̭ ya॒taḥ | vika̭ṅkata॒-mbhā ā᳚rchajjātavedaḥ | tayā̭ bhā॒sā sammi̭taḥ | u॒ru-nno̭ lo॒kamanu॒ prabhā̭hi || yattḙ tā॒ntasya॒ hṛda̭ya॒mācchi̭ndan jātavedaḥ | ma॒ruto॒-'dbhista̭mayi॒tvā | e॒tatte॒ tada̭śa॒ne-ssambha̭rāmi | sātmā̭ agne॒ sahṛ̭dayo bhave॒ha || citri̭yādaśva॒tthā-thsambhṛ̭tā bṛha॒tyaḥ̭ || 7 ||
śarī̭rama॒bhi sagg​ skṛ̭tā-sstha | pra॒jāpa̭tinā yajñamu॒khena॒ sammi̭tāḥ | ti॒sras tri॒vṛdbhi̭-rmithu॒nāḥ prajā᳚tyai || a॒śva॒tthā-ddha̭vyavā॒hā-ddhi jā॒tām | a॒gne sta॒nūṃ-ya~॒jñiyā॒gṃ॒ sambha̭rāmi | śā॒ntayo̭nigṃ śamīga॒rbham | a॒gnaye॒ praja̭nayi॒tave᳚ || yo a̭śva॒ttha-śśa̭mīga॒rbhaḥ | ā॒ru॒roha॒ tve sacā᳚ | ta-ntḙ harāmi॒ brahma̭ṇā || 8 ||
ya॒jñiyaiḥ᳚ ke॒tubhiḥ̭ sa॒ha || ya-ntvā̭ sa॒mabha̭ran-jātavedaḥ | ya॒thā॒ śa॒rī॒ra-mbhū॒teṣu॒ nya̭ktam | sa sambhṛ̭ta-ssīda śi॒vaḥ pra॒jābhyaḥ̭ | u॒ru-nno̭ lo॒kamanṷneṣi vi॒dvān || pra ve॒dhasḙ ka॒vaye॒ meddhyā̭ya | vaco̭ va॒ndārṷ vṛṣa॒bhāya॒ vṛṣṇe᳚ | yato̭ bha॒yamabha̭ya॒-ntanno̭ astu | ava̭ de॒vān. ya̭je॒ heḍyāṋ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata || 9 ||
ghṛ॒tai-rbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || upa̭ tvā-'gne ha॒viṣma̭tīḥ | ghṛ॒tācī᳚ryantu haryata | ju॒ṣasva̭ sa॒midho॒ mama̭ || ta-ntvā̭ sa॒midbhi̭raṅgiraḥ | ghṛ॒tena̭ vardhayāmasi | bṛ॒haccho̭cā yaviṣṭhya || sa॒mi॒ddhyamā̭naḥ pratha॒mo nu dharmaḥ̭ | sama॒ktubhi̭rajyate vi॒śvavā̭raḥ || 10 ||
śo॒ciṣkḙśo ghṛ॒tani̭rṇik-pāva॒kaḥ | su॒ya॒jño a॒gni-rya॒jathā̭ya de॒vān || ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭nira॒gniḥ | ghṛ॒tai-ssami̭ddho ghṛ॒tama॒syānna᳚m | ghṛ॒ta॒pruṣa̭stvā sa॒rito̭ vahanti | ghṛ॒ta-mpiban᳚-thsu॒yajā̭ yakṣi de॒vān || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇaḥ | ghṛ॒ta pra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒cāru॒ gavya᳚m | pi॒teva̭ pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam || 11 ||
tvāma̭gne samidhā॒naṃ-ya~̭viṣṭha | de॒vā dū॒ta-ñca̭krire havya॒vāha᳚m | u॒ru॒jraya̭sa-ṅghṛ॒tayo̭ni॒-māhṷtam | tve॒ṣa-ñcakṣṷrdadhire coda॒yanva̭ti || tvāma̭gne pra॒diva॒ āhṷta-ṅghṛ॒tena̭ | su॒mnā॒yavaḥ̭ suṣa॒midhā॒ samī̭dhire | sa vā̭vṛdhā॒na oṣa̭dhībhirukṣi॒taḥ | u॒rujrayāgṃ̭si॒ pārthi̭vā॒ viti̭ṣṭhase || ghṛ॒ta pra̭tīkaṃ-va~ ṛ॒tasya̭ dhū॒r॒ṣada᳚m (dhūr॒ṣada᳚m) | a॒gni-mmi॒tranna sa̭midhā॒na ṛ̭ñjate || 12 ||
indhā̭no a॒kro vi॒dathḙṣu॒ dīdya̭t | śu॒krava̭rṇā॒mudṷ no yagṃsate॒ dhiya᳚m || pra॒jā a̭gne॒ saṃ​vā~̭saya | āśā᳚śca pa॒śubhiḥ̭ sa॒ha | rā॒ṣṭrāṇya̭smā॒ ādhḙhi | yānyāsa᳚n-thsavi॒tu-ssa॒ve || ma॒hī vi॒śpatnī॒ sada̭ne ṛ॒tasya̭ | a॒rvācī॒ eta̭-ndharuṇe rayī॒ṇām | a॒ntarva̭tnī॒ janya̭-ñjā॒tavḙdasam | a॒ddhva॒rāṇā᳚-ñjanayathaḥ puro॒gām || 13 ||
āro̭hata-nda॒śata॒gṃ॒ śakva̭rī॒-rmama̭ | ṛ॒tenā᳚gna॒ āyṷṣā॒ varca̭sā sa॒ha | jyog jīva̭nta॒ utta̭rāmuttarā॒gṃ॒ samā᳚m | dar​śa̭ma॒ha-mpū॒rṇamā̭saṃ-ya~॒jñaṃ-ya~thā॒ yajai᳚ || ṛtvi̭yavatī stho a॒gnirḙtasau | garbha̭-ndadhāthā॒-nte vā̭ma॒ha-nda̭de | ta-thsa॒tyaṃ-ya~-dvī॒ra-mbi̭bhṛthaḥ | vī॒ra-ñja̭nayi॒ṣyathaḥ̭ | te ma-tprā॒taḥ praja̭niṣyethe | te mā॒ prajā̭te॒ praja̭nayi॒ṣyathaḥ̭ || 14 ||
pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ suva॒rge lo॒ke || anṛ̭tā-thsa॒tyamupai̭mi | mā॒nu॒ṣā-ddaivya॒-mupai̭mi | daivīṃ॒-vā~caṃ̭-ya~cchāmi || śalkai̭ra॒gnimi̭ndhā॒naḥ | u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham | u॒bhayo᳚-rlo॒kayor̭. ṛ॒ddhvā | ati̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || jāta̭vedo॒ bhuva̭nasya॒ retaḥ̭ | i॒ha si̭ñca॒ tapa̭so॒ yajja̭ni॒ṣyate᳚ || 15 ||
a॒gnima̭śva॒tthādadhi̭ havya॒vāha᳚m | śa॒mī॒ga॒rbhā-jja॒naya॒na॒.yo ma̭yo॒ bhūḥ || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyaḥ̭ | yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒nanna̭gna॒ āro̭ha | athā̭ no vardhayā ra॒yim || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tātaḥ̭ | ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyāḥ | akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || 16 ||
a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi || sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇam | mayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-vaḥ̭ ~sṛjāmi॒ hṛda̭yāni | sagṃ sṛ̭ṣṭa॒-mmano̭ astu vaḥ | sagṃ sṛ̭ṣṭaḥ prā॒ṇo a̭stu vaḥ || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuvaḥ̭ | sampri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ sampri̭yaḥ | sampri̭yā-sta॒nuvo॒ mama̭ || 17 ||
kalpḙtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī | kalpa̭ntā॒māpa॒ oṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntāma॒gnayaḥ॒ pṛtha̭k | mama॒ jyaiṣṭhyā̭ya॒ savra̭tāḥ || ye᳚-'gnaya॒-ssama̭nasaḥ | a॒nta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī | vāsa̭ntikāvṛ॒tū a॒bhi kalpa̭mānāḥ | indra̭miva de॒vā a॒bhi saṃ​vi~̭śantu || di॒vastvā̭ vī॒ryḙṇa | pṛ॒thi॒vyai-ma̭hi॒mnā || 18 ||
a॒ntari̭kṣasya॒ poṣḙṇa | sa॒rvapa̭śu॒-māda̭dhe || ajī̭jana-nna॒mṛta॒-mmartyā̭saḥ | a॒sre॒māṇa̭-nta॒raṇiṃ̭-vī~॒ḍuja̭mbham | daśa॒ svasā̭ro a॒gruvaḥ̭ samī॒cīḥ | pumāgṃ̭sa-ñjā॒tama॒bhi sagṃra̭bhantām || pra॒jāpa̭testvā prā॒ṇenābhi॒ prāṇi̭mi | pū॒ṣṇaḥ poṣḙṇa॒ mahya᳚m | dī॒rghā॒yu॒tvāya̭ śa॒taśā̭radāya | śa॒tagṃ śa॒radbhya॒ āyṷṣe॒ varca̭se || 19 ||
jī॒vātvai puṇyā̭ya || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne | pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ || prā॒ṇe tvā॒ 'mṛta॒māda̭dhāmi | a॒nnā॒dama॒nnādyā̭ya | go॒ptāra॒-ṅguptyai᳚ || su॒gā॒r॒ha॒pa॒tyo vi॒daha॒nnarā̭tīḥ | u॒ṣasa॒-śśreya̭sī-śśreyasī॒-rdadha̭t || 20 ||
agnḙ sa॒patnāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭-ma॒smāsṷ dhehi || i॒mā u॒ māmupa̭tiṣṭhantu॒ rāyaḥ̭ | ā॒bhiḥ pra॒jābhi̭ri॒ha saṃ-va~̭seya | i॒ho iḍā̭ tiṣṭhatu viśvarū॒pī | maddhye॒ vaso᳚-rdīdihi jātavedaḥ || oja̭se॒ balā̭ya॒ tvodya̭cche | vṛṣa̭ṇe॒ śuṣmā॒yāyṷṣe॒ varca̭se | sa॒pa॒tna॒tūra̭si vṛtra॒tūḥ | yastḙ de॒veṣṷ mahi॒mā sṷva॒rgaḥ || 21 ||
yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ | puṣṭi॒ryā tḙ manu॒ṣyḙṣu papra॒the | tayā̭ no agne ju॒ṣamā̭ṇa॒ ehi̭ || di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣāt | vātā᳚-tpa॒śubhyo॒ addhyoṣa̭dhībhyaḥ | yatra̭yatra jātaveda-ssa-mba॒bhūtha̭ | tato̭ no agne ju॒ṣamā̭ṇa॒ ehi̭ || prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvān | a॒gnera̭gne pu॒ro a̭gni-rbhave॒ha | viśvā॒ āśā॒ dīdyā̭no॒ vi bhā̭hi || 22 ||
ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || anva॒gniru॒ṣasā॒-magra̭-makhyat | anvahā̭ni pratha॒mo jā॒tavḙdāḥ | anu॒ sūrya̭sya puru॒trā ca̭ ra॒śmīn | anu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī āta̭tāna || vikra̭masva ma॒hāgṃ a̭si | ve॒di॒ṣa-nmānṷṣebhyaḥ | tri॒ṣu lo॒keṣṷ jāgṛhi || yadi॒da-ndi॒vo yada॒daḥ pṛ̭thi॒vyāḥ | saṃ॒-vi~॒dā॒ne roda̭sī sa-mbabhū॒vatuḥ̭ || 23 ||
tayoḥ᳚ pṛ॒ṣṭhe sī̭datu jā॒tavḙdāḥ | śa॒bhūṃḥ pra॒jābhya̭-sta॒nuve᳚ syo॒naḥ || prā॒ṇa-ntvā॒-'mṛta॒ āda̭dhāmi | a॒nnā॒dama॒nnādyā̭ya | go॒ptāra॒-ṅguptyai᳚ | yattḙ śukra śu॒kraṃ-va~rcaḥ̭ śu॒krā ta॒nūḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-raja̭sram | tena̭ me dīdihi॒ tena॒ tvā-''da̭dhe | a॒gninā᳚-''gne॒ brahma̭ṇā | ā॒na॒śe vyā̭naśe॒ sarva॒māyu॒-rvyā̭naśe || 24 ||
narya̭ pra॒jā-mmḙ gopāya | a॒mṛ॒ta॒tvāya̭ jī॒vase᳚ | jā॒tā-ñja̭ni॒ṣyamā̭ṇā-ñca | a॒mṛtḙ sa॒tye prati̭ṣṭhitām || atha̭rva pi॒tu-mmḙ gopāya | rasa॒manna̭mi॒hāyṷṣe | ada̭bdhā॒yo-'śī̭tatano | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅkṛ̭ṇu || śagg​sya̭ pa॒śū-nmḙ gopāya | dvi॒pādo॒ ye catṷṣpadaḥ || 25 ||
a॒ṣṭāśa̭phāśca॒ ya i॒hāgne᳚ | ye caika̭śaphā āśu॒gāḥ || sapra̭tha sa॒bhā-mmḙ gopāya | ye ca॒ sabhyā᳚-ssabhā॒sadaḥ̭ | tāni̭ndri॒yāva̭taḥ kuru | sarva॒māyu॒-rupā̭satām || ahḙbuddhniya॒ mantra̭-mme gopāya | yamṛṣa̭yastraivi॒dā vi॒duḥ | ṛca॒-ssāmā̭ni॒ yajūgṃ̭ṣi | sā hi śrīra॒mṛtā̭ sa॒tām || 26 ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ | ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya | mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ || i॒haiva santatra̭ sa॒to vo̭ agnayaḥ | prā॒ṇena̭ vā॒cā mana̭sā bibharmi | ti॒ro mā॒ santa॒māyu॒rmā prahā̭sīt | jyoti̭ṣā vo vaiśvāna॒re-ṇopa̭tiṣṭhe || pa॒ñca॒dhā-'gnīn-vya̭krāmat | vi॒rāṭ-thsṛ॒ṣṭā pra॒jāpa̭teḥ | ū॒rdhvā-''ro̭ha-drohi॒ṇī | yoni̭ra॒gneḥ prati̭ṣṭhitiḥ || 27 ||
(vi॒śa॒ntu॒ naḥ॒ - pu॒ru॒cī--r vi̭dhema - ni॒dhāya॒ - ya-tte - 'pra̭dāhāya - bṛha॒tyo᳚ - brahma̭ṇā - duvasyata - vi॒śvavā̭ra - i॒ma - mṛ̭ñjate - puro॒gāṃ - praja̭nayi॒ṣyatho̭ - jani॒ṣyate᳚-' - smai॒ - mama̭ - mahi॒mnā - varca̭se॒ - dadha̭th - suva॒rgā - bhā̭hi - sambabhū॒vatu॒ - rāyu॒-rvyā̭naśe॒ - catṷṣpadaḥ - sa॒tāṃ - pra॒jāpa̭te॒-rdve ca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - viṣūvannāmaka-mmukhyamaha, tadubhayapār​śvavartīni catvāryahāni cocyante
navai॒tānyahā̭ni bhavanti | nava॒ vai sṷva॒rgā lo॒kāḥ | yade॒tānyahā᳚-nyupa॒yanti̭ | na॒vasve॒va ta-thsṷva॒rgeṣṷ lo॒keṣṷ sa॒triṇaḥ̭ prati॒tiṣṭha̭nto yanti || a॒gni॒ṣṭo॒māḥ paraḥ̭ sāmānaḥ kā॒ryā̭ ityā̭huḥ | a॒gni॒ṣṭo॒masa̭minta-ssuva॒rgo lo॒ka iti̭ | dvāda̭śā-gniṣṭo॒masya̭ sto॒trāṇi̭ | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒raḥ || ta-ttanna sūrkṣya᳚m | u॒kthyā̭ e॒va sa̭ptada॒śāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ kā॒ryāḥ᳚ || 28 ||
pa॒śavo॒ vā u॒kthāni̭ | pa॒śū॒nāmava̭-ruddhyai || vi॒śva॒ji॒da॒bhi॒jitā̭-vagniṣṭo॒mau || u॒kthyā᳚-ssaptada॒śāḥ paraḥ̭ sāmānaḥ | te sagg​stṷtā vi॒rāja̭ma॒bhi sampa̭dyante | dve carcā॒vati̭ ricyete | eka̭yā॒ gaurati̭riktaḥ | eka॒yā-''yṷrū॒naḥ | su॒va॒rgo vai lo॒ko jyotiḥ̭ | ūrg vi॒rāṭ || 29 ||
su॒va॒rgame॒va tena̭ lo॒kama॒bhi ja̭yanti || ya-tpara॒gṃ॒ rātha̭ntaram | ta-tpra̭tha॒me-'ha̭n-kā॒rya᳚m | bṛ॒ha-ddvi॒tīye᳚ | vai॒rū॒pa-ntṛ॒tīye᳚ | vai॒rā॒ja-ñca̭tu॒rthe | śā॒kva॒ra-mpa̭ñca॒me | rai॒va॒tagṃ ṣa॒ṣṭhe | tadṷ pṛ॒ṣṭhebhyo॒ naya̭nti || sa॒tanna̭ya e॒te grahā̭ gṛhyante || 30 ||
a॒ti॒grā॒hyāḥ᳚ paraḥ̭ sāmasu | i॒māne॒vaitai-rlo॒kān-thsanta̭nvanti || mi॒thu॒nā e॒te grahā̭ gṛhyante | a॒ti॒grā॒hyāḥ᳚ paraḥ̭ sāmasu | mi॒thu॒name॒va tai-ryaja̭mānā॒ ava̭rundhate || bṛ॒ha-tpṛ॒ṣṭha-mbha̭vati | bṛ॒ha-dvai sṷva॒rgo lo॒kaḥ | bṛ॒ha॒taiva sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śi nāma॒ sāma̭ | māddhya̭ndine॒ pava̭māne bhavati || 31 ||
traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vāva̭rundhate || ye vā i॒taḥ parā᳚ñcagṃ saṃ​va~thsa॒ra-mṷpa॒ yanti̭ | na hai̭na॒-nte sva॒sti sama̭śñuvate | atha॒ yḙ-'muto॒-'rvāñca̭mupa॒ yanti̭ | te hai̭nagg​ sva॒sti sama̭śñuvate | e॒tadvā a॒muto॒-'rvāñca॒mupa̭ yanti | yade॒vam | yo ha॒ khalu॒ vāva pra॒jāpa̭tiḥ | sa ṷ ve॒vendraḥ̭ | tadṷ de॒vebhyo॒ naya̭nti || 32 ||
(kā॒ryā̭-vi॒rāḍ - gṛ̭hyante॒ - pava̭māne bhava॒tī - ndra॒ ekaṃ̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - viṣuvaddine-'tigrāhyaviśeṣāḥ
santa̭ti॒rvā e॒te grahāḥ᳚ | ya-tparaḥ̭ sāmānaḥ | vi॒ṣū॒vān-di̭vākī॒rtya᳚m | yathā॒ śālā̭yai॒ pakṣa̭sī | e॒vagṃ saṃ̭​va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī | yade॒tena gṛ॒hyeranṋ | viṣṷ̄cī saṃ​va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī॒ vyava̭sragṃ seyātām | ārti॒mārcchḙyuḥ | yade॒te gṛ॒hyante᳚ | yathā॒ śālā̭yai॒ pakṣa̭sī maddhya॒maṃ​va~॒gṃ॒śama॒bhi sa̭mā॒yaccha̭ti || 33 ||
e॒vagṃ saṃ̭​va~thsa॒rasya॒ pakṣa̭sī divākī॒rtya̭ma॒bhi santa̭nvanti | nārti॒mārccha̭nti || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-maha̭rbhavati | śu॒krāgrā॒ grahā̭ gṛhyante | pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || sau॒rya̭ e॒tadahaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | sau॒ryo̭-'tigrā॒hyo̭ gṛhyate | aha̭re॒va rū॒peṇa॒ sama̭rdhayanti | atho॒ ahna̭ e॒vaiṣa ba॒lir-hri̭yate || sa॒ptai-tadaha̭rati-grā॒hyā̭ gṛhyante || 34 ||
sa॒pta vai śī̭r​ṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ | a॒sāvā̭di॒tya-śśiraḥ̭ pra॒jānā᳚m | śī॒r॒ṣanne॒va pra॒jānā᳚-mprā॒ṇā-nda̭dhāti | tasmā᳚thsa॒pta śī॒r॒ṣa-nprā॒ṇāḥ || indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | asṷrā-nparā॒bhāvya̭ | sa i॒mā~llo॒kā-na॒bhya̭jayat | tasyā॒sau lo॒ko-'na̭bhijita āsīt | taṃ-vi~॒śvaka̭rmā bhū॒tvā-'bhya̭jayat | ya-dvai᳚śvakarma॒ṇo gṛ॒hyate᳚ || 35 ||
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye vai᳚śvakarma॒ṇa-ṅgṛ॒hṇate᳚ | ā॒di॒tyaśśvo gṛ̭hyate | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || a॒nyo᳚nyo gṛhyete | viśvā᳚nye॒vānyena॒ karmā̭ṇi kurvā॒ṇā ya̭nti | a॒syāma॒nyena॒ prati̭ tiṣṭhanti || tāvā-'pa̭rā॒rdhā-thsaṃ̭​va~thsa॒rasyā॒-nyo᳚nyo gṛhyete || tāvu॒bhau sa॒ha ma̭hāvra॒te gṛ̭hyete | ya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvā | u॒bhayo᳚-rlo॒kayoḥ॒ prati̭ tiṣṭhanti || a॒rkya̭mu॒ktha-mbha̭vati |
a॒nnādya॒syā-va̭ruddhyai || 36 ||
(sa॒mā॒yaccha̭ - tyatigrā॒hyā̭ gṛhyante - gṛ॒hyatḙ - saṃ​va~thsa॒rasthā॒nyo᳚nyo gṛhyete॒ pañca̭ ca ) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tasminneva dine divākīrtyanāmāni sāmāni
e॒ka॒vi॒gṃ॒śa e॒ṣa bha̭vati | e॒tena॒ vai de॒vā ḙkavi॒gṃ॒śena̭ | ā॒di॒tyami॒ta ṷtta॒magṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-māro̭hayann | sa vā e॒ṣa i॒ta ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | tasya॒ daśā॒vastā॒dahā̭ni | daśa̭ pa॒rastā᳚t | sa vā e॒ṣa vi॒rājyṷbha॒yataḥ॒ prati̭ṣṭhitaḥ | vi॒rāji॒ hi vā e॒ṣa ṷbha॒yataḥ॒ prati̭ṣṭhitaḥ | tasmā̭danta॒remau lo॒kau yann | sarvḙṣu suva॒rgeṣṷ lo॒ke-ṣva̭bhi॒tapa̭nneti || 37 ||
de॒vā vā ā̭di॒tyasya̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya̭ | parā̭co-'tipā॒dāda̭bibhayuḥ | ta-ñchando̭bhiradṛgṃ ha॒ndhṛtyai᳚ | de॒vā vā ā̭di॒tyasya̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya̭ | avā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | ta-mpa॒ñcabhī̭ ra॒śmibhi॒-ruda̭vayann | tasmā̭dekavi॒gṃ॒śe 'ha॒-npañca̭ divākī॒rtyā̭ni kriyante | ra॒śmayo॒ vai di̭vākī॒rtyā̭ni || ye gā̭ya॒tre | te gā̭ya॒trīṣūtta̭rayoḥ॒ pava̭mānayoḥ || 38 ||
ma॒hādi̭vākīrtya॒gṃ॒ hotuḥ̭ pṛ॒ṣṭham | vi॒ka॒rṇa-mbra̭hmasā॒mam | bhā॒so᳚-'gniṣṭo॒maḥ || athai॒tāni॒ parā̭ṇi | parai॒rvai de॒vā ā̭di॒tyagṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭pārayann | yadapā̭rayann | ta-tparā̭ṇā-mpara॒tvam | pā॒raya̭ntyena॒-mparā̭ṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | athai॒tāni॒ sparā̭ṇi | sparai॒rvai de॒vā ā̭di॒tyagṃ sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama̭spārayann | yadaspā̭rayann | ta-thsparā̭ṇāg​ spara॒tvam | spā॒raya̭ntyena॒gg॒ sparā̭ṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 39 ||
(e॒ti॒-pava̭mānayoḥ॒-sparā̭ṇī॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - paśavaḥ vaiṣṇavādyā nava
apra̭tiṣṭhāṃ॒-vā~ e॒te ga̭cchanti | yeṣāgṃ̭ saṃ​va~thsa॒re-'nā॒pte-'tha̭ | e॒kā॒da॒śinyā॒pyate᳚ || vai॒ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒na-māla̭bhante | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | ya॒jñame॒vāla̭bhante॒ prati̭ṣṭhityai | ai॒ndrā॒gna-māla̭bhante | i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒-mayā̭tayāmānau | ye e॒va de॒vate॒ ayā̭tayāmnī | te e॒vāla̭bhante || 40 ||
vai॒śva॒de॒va-māla̭bhante | de॒vatā̭ e॒vāva̭-rundhate | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vyā᳚-ndhe॒nu-māla̭bhante | dyāvā̭pṛthi॒vyore॒va prati̭ tiṣṭhanti | vā॒ya॒vyaṃ̭-va~॒thsamāla̭bhante | vā॒yure॒vaibhyo̭ yathā-''yata॒nā-dde॒vatā॒ ava̭rundhe | ā॒di॒tyāmaviṃ̭-va~॒śā-māla̭bhante | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti | mai॒trā॒va॒ru॒ṇī-māla̭bhante || 41 ||
mi॒treṇai॒va ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭagṃ śamayanti | varṷṇena॒ duri̭ṣṭam | prā॒jā॒pa॒tya-ntṷ̄pa॒ra-mma̭hāvra॒ta āla̭bhante | prā॒jā॒pa॒tyo̭-'tigrā॒hyo̭ gṛhyate | aha̭re॒va rū॒peṇa॒ sama̭rdhayanti | atho॒ ahna̭ e॒vaiṣa ba॒lir-hri̭yate | ā॒gne॒yamāla̭bhante॒ prati॒ prajñā᳚tyai || a॒ja॒pe॒tvān. vā e॒te pūrvai॒rmāsai॒ra-va̭rundhate | yade॒te ga॒vyāḥ pa॒śava̭ āla॒bhyante᳚ | u॒bhayḙṣā-mpaśū॒nā-mava̭ruddhyai || 42 ||
yadati̭riktā-mekāda॒śinī̭-mā॒labhḙrann | apri̭ya॒-mbhrātṛ̭vya-ma॒bhyati̭ricyeta | ya-ddvaudvaṷ pa॒śū sa॒masyḙyuḥ | kanī̭ya॒ āyuḥ̭ kurvīrann | yade॒te brāhma̭ṇavantaḥ pa॒śava̭ āla॒bhyante᳚ | nāpri̭ya॒-mbhrātṛ̭vya-ma॒bhya̭ti॒ricya̭te | na kanī̭ya॒ āyuḥ̭ kurvate || 43 ||
(te-e॒vāla̭bhante-maitrāvaru॒ṇīmāla̭bha॒nte-'va̭ruddhyai-+sa॒pta ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - mahāvratam
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā-ssṛ॒ṣṭvā vṛ॒tto̭-'śayat | ta-nde॒vā bhū॒tānā॒gṃ॒ rasa॒-ntejaḥ̭ sa॒bhṛntya̭ | tenai̭namabhiṣajyann | ma॒hāna̭vava॒rtīti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam | ma॒ha-dvra॒tamiti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam | ma॒ha॒to vra॒tamiti̭ | ta-nma̭hāvra॒tasya̭ mahāvrata॒tvam || pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śa-sstomo̭ bhavati || 44 ||
catṷrvigṃśa-tyardhamāsa-ssaṃ​va~thsa॒raḥ | ya-dvā e॒tasmin᳚-thsaṃ​va~thsa॒re 'dhi॒prājā̭yata | tadanna̭-mpañcavi॒gṃ॒śa-ma̭bhavat || ma॒ddhya॒taḥ kri̭yate | ma॒ddhya॒to hyanna̭maśi॒ta-ndhi॒noti̭ | atho̭ maddhya॒ta e॒va pra॒jānā॒mūrgdhī̭yate || atha॒ yadvā i॒dama̭nta॒taḥ kri॒yate᳚ | tasmā̭duda॒nte pra॒jā-ssamḙdhante | a॒nta॒taḥ kri̭yate pra॒jana̭nāyai॒va || tri॒vṛcchiro̭ bhavati || 45 ||
tre॒dhā॒ vi॒hi॒tagṃ hi śiraḥ̭ | loma̭ cha॒vīrasthi̭ || parā̭cā stuvanti | tasmā॒-tta-thsa॒dṛge॒va | na medya॒to-'nṷ medyati | na kṛśya॒to-'nṷ kṛśyati || pa॒ñca॒da॒śo᳚-'nyaḥ pa॒kṣo bha̭vati | sa॒pta॒da॒śo᳚-'nyaḥ | tasmā॒-dvayāg̭sya-nyata॒rama॒rdhama॒bhi pa॒ryāva̭rtante | a॒nya॒ta॒rato॒ hi ta-dgarī̭yaḥ kri॒yate᳚ || 46 ||
pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śa ā॒tmā bha̭vati | tasmā᳚-nmaddhya॒taḥ pa॒śavo॒ vari̭ṣṭhāḥ || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-mpuccha᳚m | dvi॒padā̭su stuvanti॒ prati̭ṣṭhityai || sarvḙṇa sa॒ha stṷvanti | sarvḙṇa॒ hyā᳚tmanā᳚-''tma॒nvī | sa॒hotpata̭nti || ekai̭kā॒-mucchigṃ̭ṣanti | ā॒tmann. hyaṅgā̭ni ba॒ddhāni̭ || na vā e॒tena॒ sarvaḥ॒ purṷṣaḥ || 47 ||
yadi॒ta i̭to॒ lomā̭ni da॒to na॒khān | pa॒ri॒mādaḥ̭ kriyante | tānye॒va tena॒ pratyṷpyante || audṷmbara॒stalpo̭ bhavati | ūrgvā anna̭mudu॒mbaraḥ̭ | ū॒rja e॒vānnādya॒syā-va̭ruddhyai || yasya̭ talpa॒sadya॒-mana̭bhijita॒gg॒ syāt | sa de॒vānā॒gṃ॒ sāmya̭kṣe | ta॒lpa॒sadya̭-ma॒bhija̭yā॒nīti॒ talpa̭mā॒-ruhyo-dgā̭yet | ta॒lpa॒sadya̭-me॒vābhija̭yati || 48 ||
yasya̭ talpa॒sadya̭-ma॒bhiji̭ta॒gg॒ syāt | sa de॒vānā॒gṃ॒ sāmya̭kṣe | ta॒lpa॒sadya॒-mmā parā̭je॒ṣīti॒ talpa̭-mā॒ruhyo-dgā̭yet | na ta̭lpa॒sadya॒-mparā̭jayate || ple॒ṅkhe śagṃ̭sati | maho॒ vai ple॒ṅkhaḥ | maha̭sa e॒vānnādya॒syā-va̭ruddhyai || de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | ta ā̭di॒tye vyāya̭cchanta | ta-nde॒vā-ssama̭jayann || 49 ||
brā॒hma॒ṇaśca̭ śū॒draśca̭ carmaka॒rte vyāya̭cchete | daivyo॒ vai varṇo᳚ brāhma॒ṇaḥ | a॒sa॒ryaḥ̭ śū॒draḥ | i॒mḙ-'rā-thsuri॒me sṷbhū॒ta-ma̭kra॒-nnitya̭nyata॒ro brṷ̄yāt | i॒ma ṷdvāsīkā॒riṇa̭ i॒me dṷrbhū॒ta-ma̭kra॒nnitya̭nyata॒raḥ | yade॒vaiṣāgṃ̭ sukṛ॒taṃ-yā~ rāddhiḥ̭ | tada̭nyata॒ro̭-'bhiśrī̭ṇāti | yade॒vaiṣā᳚-nduṣkṛ॒taṃ-yā~-'rā᳚ddhiḥ | tada̭nyata॒ro-'pa̭hanti | brā॒hma॒ṇa-ssa-ñja̭yati | a॒mume॒vādi॒tya-mbhrātṛ̭vyasya॒ saṃ​vi~̭ndante || 50 ||
(bha॒va॒ti॒ - bha॒va॒ti॒ - kri॒yate॒ - purṷṣo - jayatya - jaya - ñjaya॒tyeka̭-ñca) (a. 6)
(u॒ddhya॒nyamā̭naṃ॒ - navai॒tāni॒ - santa̭ti - rekavi॒gṃ॒śa e॒ṣo - 'pra̭tiṣṭhāṃ - pra॒jāpa̭ti-rvṛ॒tta-ṣṣaṭ )
(u॒ddha॒nyamā̭nagṃ - śo॒ciṣke॒śo - 'gnḙ sa॒patnā̭ - natigrā॒hyā̭ - vaiśvade॒vamāla̭bhante pañcā॒śat )
(u॒ddha॒nyamā̭na॒gṃ॒ - saṃ​vi~̭ndante )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake dvidīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||