📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ধন্যাষ্টকম্
Dhanyashtakam
Ashtakam Adi Shankaracharya Bengali
(প্রহর্ষণীবৃত্তম্ -)
তজ্জ্ঞানং প্রশমকরং যদিন্দ্রিযাণাং
তজ্জ্ঞেযং যদুপনিষত্সু নিশ্চিতার্থম্ ।
তে ধন্যা ভুবি পরমার্থনিশ্চিতেহাঃ
শেষাস্তু ভ্রমনিলযে পরিভ্রমন্তঃ ॥ 1॥
(বসন্ততিলকাবৃত্তম্ -)
আদৌ বিজিত্য বিষযান্মদমোহরাগ-
দ্বেষাদিশত্রুগণমাহৃতযোগরাজ্যাঃ ।
জ্ঞাত্বা মতং সমনুভূযপরাত্মবিদ্যা-
কান্তাসুখং বনগৃহে বিচরন্তি ধন্যাঃ ॥ 2॥
ত্যক্ত্বা গৃহে রতিমধোগতিহেতুভূতাম্
আত্মেচ্ছযোপনিষদর্থরসং পিবন্তঃ ।
বীতস্পৃহা বিষযভোগপদে বিরক্তা
ধন্যাশ্চরন্তি বিজনেষু বিরক্তসঙ্গাঃ ॥ 3॥
ত্যক্ত্বা মমাহমিতি বন্ধকরে পদে দ্বে
মানাবমানসদৃশাঃ সমদর্শিনশ্চ ।
কর্তারমন্যমবগম্য তদর্পিতানি
কুর্বন্তি কর্মপরিপাকফলানি ধন্যাঃ ॥ 4॥
ত্যক্ত্বীষণাত্রযমবেক্ষিতমোক্ষমর্গা
ভৈক্ষামৃতেন পরিকল্পিতদেহযাত্রাঃ ।
জ্যোতিঃ পরাত্পরতরং পরমাত্মসঞ্জ্ঞং
ধন্যা দ্বিজারহসি হৃদ্যবলোকযন্তি ॥ 5॥
নাসন্ন সন্ন সদসন্ন মহসন্নচাণু
ন স্ত্রী পুমান্ন চ নপুংসকমেকবীজম্ ।
যৈর্ব্রহ্ম তত্সমমুপাসিতমেকচিত্তৈঃ
ধন্যা বিরেজুরিত্তরেভবপাশবদ্ধাঃ ॥ 6॥
অজ্ঞানপঙ্কপরিমগ্নমপেতসারং
দুঃখালযং মরণজন্মজরাবসক্তম্ ।
সংসারবন্ধনমনিত্যমবেক্ষ্য ধন্যা
জ্ঞানাসিনা তদবশীর্য বিনিশ্চযন্তি ॥ 7॥
শান্তৈরনন্যমতিভির্মধুরস্বভাবৈঃ
একত্বনিশ্চিতমনোভিরপেতমোহৈঃ ।
সাকং বনেষু বিজিতাত্মপদস্বরুপং
তদ্বস্তু সম্যগনিশং বিমৃশন্তি ধন্যাঃ ॥ 8॥
(মালিনীবৃত্তম্ -)
অহিমিব জনযোগং সর্বদা বর্জযেদ্যঃ
কুণপমিব সুনারীং ত্যক্তুকামো বিরাগী ।
বিষমিব বিষযান্যো মন্যমানো দুরন্তান্
জযতি পরমহংসো মুক্তিভাবং সমেতি ॥ 9॥
(শার্দূলবিক্রীডিতবৃত্তম্ -)
সম্পূর্ণং জগদেব নন্দনবনং সর্বেঽপি কল্পদ্রুমা
গাঙ্গং বরি সমস্তবারিনিবহঃ পুণ্যাঃ সমস্তাঃ ক্রিযাঃ ।
বাচঃ প্রাকৃতসংস্কৃতাঃ শ্রুতিশিরোবারাণসী মেদিনী
সর্বাবস্থিতিরস্য বস্তুবিষযা দৃষ্টে পরব্রহ্মণি ॥ 10॥
॥ ইতি শ্রীমদ্ শঙ্করাচার্যবিরচিতং ধন্যাষ্টকং সমাপ্তম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(praharṣaṇīvṛttam -)
tajjñānaṃ praśamakaraṃ yadindriyāṇāṃ
tajjñeyaṃ yadupaniṣatsu niścitārtham |
te dhanyā bhuvi paramārthaniścitehāḥ
śeṣāstu bhramanilaye paribhramantaḥ || 1||
(vasantatilakāvṛttam -)
ādau vijitya viṣayānmadamoharāga-
dveṣādiśatrugaṇamāhṛtayogarājyāḥ |
jñātvā mataṃ samanubhūyaparātmavidyā-
kāntāsukhaṃ vanagṛhe vicaranti dhanyāḥ || 2||
tyaktvā gṛhe ratimadhogatihetubhūtām
ātmecchayopaniṣadartharasaṃ pibantaḥ |
vītaspṛhā viṣayabhogapade viraktā
dhanyāścaranti vijaneṣu viraktasaṅgāḥ || 3||
tyaktvā mamāhamiti bandhakare pade dve
mānāvamānasadṛśāḥ samadarśinaśca |
kartāramanyamavagamya tadarpitāni
kurvanti karmaparipākaphalāni dhanyāḥ || 4||
tyaktvīṣaṇātrayamavekṣitamokṣamargā
bhaikṣāmṛtena parikalpitadehayātrāḥ |
jyotiḥ parātparataraṃ paramātmasañjñaṃ
dhanyā dvijārahasi hṛdyavalokayanti || 5||
nāsanna sanna sadasanna mahasannacāṇu
na strī pumānna ca napuṃsakamekabījam |
yairbrahma tatsamamupāsitamekacittaiḥ
dhanyā virejurittarebhavapāśabaddhāḥ || 6||
ajñānapaṅkaparimagnamapetasāraṃ
duḥkhālayaṃ maraṇajanmajarāvasaktam |
saṃsārabandhanamanityamavekṣya dhanyā
jñānāsinā tadavaśīrya viniścayanti || 7||
śāntairananyamatibhirmadhurasvabhāvaiḥ
ekatvaniścitamanobhirapetamohaiḥ |
sākaṃ vaneṣu vijitātmapadasvarupaṃ
tadvastu samyaganiśaṃ vimṛśanti dhanyāḥ || 8||
(mālinīvṛttam -)
ahimiva janayogaṃ sarvadā varjayedyaḥ
kuṇapamiva sunārīṃ tyaktukāmo virāgī |
viṣamiva viṣayānyo manyamāno durantān
jayati paramahaṃso muktibhāvaṃ sameti || 9||
(śārdūlavikrīḍitavṛttam -)
sampūrṇaṃ jagadeva nandanavanaṃ sarve'pi kalpadrumā
gāṅgaṃ vari samastavārinivahaḥ puṇyāḥ samastāḥ kriyāḥ |
vācaḥ prākṛtasaṃskṛtāḥ śrutiśirovārāṇasī medinī
sarvāvasthitirasya vastuviṣayā dṛṣṭe parabrahmaṇi || 10||
|| iti śrīmad śaṅkarācāryaviracitaṃ dhanyāṣṭakaṃ samāptam ||