📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
দেবী মাহাত্ম্যং দুর্গা সপ্তশতি চতুর্থোঽধ্যাযঃ
Devi Mahatmyam Durga Saptashati Chaturtho'dhyayah
Durga Mahatmyam Vyasa Bengali
শক্রাদিস্তুতির্নাম চতুর্ধোঽধ্যাযঃ ॥
ধ্যানং
কালাভ্রাভাং কটাক্ষৈর্ অরি কুল ভযদাং মৌলি বদ্ধেন্দু রেখাং
শঙ্খ-চক্রং কৃপাণং ত্রিশিখমপি করৈ-রুদ্বহন্তীং ত্রিনের়্ত্রম্ ।
সিংহ স্কন্দাধিরূঢাং ত্রিভুবন-মখিলং তেজসা পূরযন্তীং
ধ্যাযে-দ্দুর্গাং জযাখ্যাং ত্রিদশ-পরিবৃতাং সেবিতাং সিদ্ধি কামৈঃ ॥
ঋষিরুবাচ ॥1॥
শক্রাদযঃ সুরগণা নিহতেঽতিবীর্যে
তস্মিন্দুরাত্মনি সুরারিবলে চ দেব্যা ।
তাং তুষ্টুবুঃ প্রণতিনম্রশিরোধরাংসা
বাগ্ভিঃ প্রহর্ষপুলকোদ্গমচারুদেহাঃ ॥ 2 ॥
দেব্যা যযা ততমিদং জগদাত্মশক্ত্যা
নিঃশেষদেবগণশক্তিসমূহমূর্ত্যা ।
তামম্বিকামখিলদেবমহর্ষিপূজ্যাং
ভক্ত্যা নতাঃ স্ম বিদধাতুশুভানি সা নঃ ॥3॥
যস্যাঃ প্রভাবমতুলং ভগবাননন্তো
ব্রহ্মা হরশ্চ নহি বক্তুমলং বলং চ ।
সা চণ্ডিকাঽখিল জগত্পরিপালনায
নাশায চাশুভভযস্য মতিং করোতু ॥4॥
যা শ্রীঃ স্বযং সুকৃতিনাং ভবনেষ্বলক্ষ্মীঃ
পাপাত্মনাং কৃতধিযাং হৃদযেষু বুদ্ধিঃ ।
শ্রদ্থা সতাং কুলজনপ্রভবস্য লজ্জা
তাং ত্বাং নতাঃ স্ম পরিপালয দেবি বিশ্বম্ ॥5॥
কিং বর্ণযাম তবরূপ মচিন্ত্যমেতত্
কিঞ্চাতিবীর্যমসুরক্ষযকারি ভূরি ।
কিং চাহবেষু চরিতানি তবাত্ভুতানি
সর্বেষু দেব্যসুরদেবগণাদিকেষু । ॥6॥
হেতুঃ সমস্তজগতাং ত্রিগুণাপি দোষৈঃ
ন জ্ঞাযসে হরিহরাদিভিরব্যপারা ।
সর্বাশ্রযাখিলমিদং জগদংশভূতং
অব্যাকৃতা হি পরমা প্রকৃতিস্ত্বমাদ্যা ॥6॥
যস্যাঃ সমস্তসুরতা সমুদীরণেন
তৃপ্তিং প্রযাতি সকলেষু মখেষু দেবি ।
স্বাহাসি বৈ পিতৃ গণস্য চ তৃপ্তি হেতু
রুচ্চার্যসে ত্বমত এব জনৈঃ স্বধাচ ॥8॥
যা মুক্তিহেতুরবিচিন্ত্য মহাব্রতা ত্বং
অভ্যস্যসে সুনিযতেন্দ্রিযতত্বসারৈঃ ।
মোক্ষার্থিভির্মুনিভিরস্তসমস্তদোষৈ
র্বিদ্যাঽসি সা ভগবতী পরমা হি দেবি ॥9॥
শব্দাত্মিকা সুবিমলর্গ্যজুষাং নিধানং
মুদ্গীথরম্যপদপাঠবতাং চ সাম্নাম্ ।
দেবী ত্রযী ভগবতী ভবভাবনায
বার্তাসি সর্ব জগতাং পরমার্তিহন্ত্রী ॥10॥
মেধাসি দেবি বিদিতাখিলশাস্ত্রসারা
দুর্গাঽসি দুর্গভবসাগরসনৌরসঙ্গা ।
শ্রীঃ কৈট ভারিহৃদযৈককৃতাধিবাসা
গৌরী ত্বমেব শশিমৌলিকৃত প্রতিষ্ঠা ॥11॥
ঈষত্সহাসমমলং পরিপূর্ণ চন্দ্র
বিম্বানুকারি কনকোত্তমকান্তিকান্তম্ ।
অত্যদ্ভুতং প্রহৃতমাত্তরুষা তথাপি
বক্ত্রং বিলোক্য সহসা মহিষাসুরেণ ॥12॥
দৃষ্ট্বাতু দেবি কুপিতং ভ্রুকুটীকরাল
মুদ্যচ্ছশাঙ্কসদৃশচ্ছবি যন্ন সদ্যঃ ।
প্রাণান্ মুমোচ মহিষস্তদতীব চিত্রং
কৈর্জীব্যতে হি কুপিতান্তকদর্শনেন । ॥13॥
দেবিপ্রসীদ পরমা ভবতী ভবায
সদ্যো বিনাশযসি কোপবতী কুলানি ।
বিজ্ঞাতমেতদধুনৈব যদস্তমেতত্
ন্নীতং বলং সুবিপুলং মহিষাসুরস্য ॥14॥
তে সম্মতা জনপদেষু ধনানি তেষাং
তেষাং যশাংসি ন চ সীদতি ধর্মবর্গঃ ।
ধন্যাস্ত​এব নিভৃতাত্মজভৃত্যদারা
যেষাং সদাভ্যুদযদা ভবতী প্রসন্না॥15॥
ধর্ম্যাণি দেবি সকলানি সদৈব কর্মানি
ণ্যত্যাদৃতঃ প্রতিদিনং সুকৃতী করোতি ।
স্বর্গং প্রযাতি চ ততো ভবতী প্রসাদা
ল্লোকত্রযেঽপি ফলদা ননু দেবি তেন ॥16॥
দুর্গে স্মৃতা হরসি ভীতি মশেশ জন্তোঃ
স্বস্থৈঃ স্মৃতা মতিমতীব শুভাং দদাসি ।
দারিদ্র্যদুঃখভযহারিণি কা ত্বদন্যা
সর্বোপকারকরণায সদার্দ্রচিত্তা ॥17॥
এভির্হতৈর্জগদুপৈতি সুখং তথৈতে
কুর্বন্তু নাম নরকায চিরায পাপম্ ।
সঙ্গ্রামমৃত্যুমধিগম্য দিবম্প্রযান্তু
মত্বেতি নূনমহিতান্বিনিহংসি দেবি ॥18॥
দৃষ্ট্বৈব কিং ন ভবতী প্রকরোতি ভস্ম
সর্বাসুরানরিষু যত্প্রহিণোষি শস্ত্রম্ ।
লোকান্প্রযান্তু রিপবোঽপি হি শস্ত্রপূতা
ইত্থং মতির্ভবতি তেষ্বহি তেঽষুসাধ্বী ॥19॥
খড্গ প্রভানিকরবিস্ফুরণৈস্তধোগ্রৈঃ
শূলাগ্রকান্তিনিবহেন দৃশোঽসুরাণাম্ ।
যন্নাগতা বিলযমংশুমদিন্দুখণ্ড
যোগ্যাননং তব বিলোক যতাং তদেতত্ ॥20॥
দুর্বৃত্ত বৃত্ত শমনং তব দেবি শীলং
রূপং তথৈতদবিচিন্ত্যমতুল্যমন্যৈঃ ।
বীর্যং চ হন্তৃ হৃতদেবপরাক্রমাণাং
বৈরিষ্বপি প্রকটিতৈব দযা ত্বযেত্থম্ ॥21॥
কেনোপমা ভবতু তেঽস্য পরাক্রমস্য
রূপং চ শতৃভয কার্যতিহারি কুত্র ।
চিত্তেকৃপা সমরনিষ্টুরতা চ দৃষ্টা
ত্বয্যেব দেবি বরদে ভুবনত্রযেঽপি ॥22॥
ত্রৈলোক্যমেতদখিলং রিপুনাশনেন
ত্রাতং ত্বযা সমরমূর্ধনি তেঽপি হত্বা ।
নীতা দিবং রিপুগণা ভযমপ্যপাস্তং
অস্মাকমুন্মদসুরারিভবং নমস্তে ॥23॥
শূলেন পাহি নো দেবি পাহি খড্গেন চাম্ভিকে ।
ঘণ্টাস্বনেন নঃ পাহি চাপজ্যানিস্বনেন চ ॥24॥
প্রাচ্যাং রক্ষ প্রতীচ্যাং চ চণ্ডিকে রক্ষ দক্ষিণে ।
ভ্রামণেনাত্মশূলস্য উত্তরস্যাং তথেশ্বরী॥25॥
সৌম্যানি যানি রূপাণি ত্রৈলোক্যে বিচরন্তিতে ।
যানি চাত্যন্ত ঘোরাণি তৈরক্ষাস্মাংস্তথাভুবম্ ॥26॥
খড্গশূলগদাদীনি যানি চাস্ত্রাণি তেঽম্বিকে ।
করপল্লবসঙ্গীনি তৈরস্মান্রক্ষ সর্বতঃ ॥27॥
ঋষিরুবাচ ॥28॥
এবং স্তুতা সুরৈর্দিব্যৈঃ কুসুমৈর্নন্দনোদ্ভবৈঃ ।
অর্চিতা জগতাং ধাত্রী তথা গন্ধানু লেপনৈঃ ॥29॥
ভক্ত্যা সমস্তৈস্রি শৈর্দিব্যৈর্ধূপৈঃ সুধূপিতা ।
প্রাহ প্রসাদসুমুখী সমস্তান্ প্রণতান্ সুরান্। ॥30॥
দেব্যুবাচ ॥31॥
ব্রিযতাং ত্রিদশাঃ সর্বে যদস্মত্তোঽভিবাঞ্ছিতম্ ॥32॥
দেবা ঊচু ॥33॥
ভগবত্যা কৃতং সর্বং ন কিঞ্চিদবশিষ্যতে ।
যদযং নিহতঃ শত্রু রস্মাকং মহিষাসুরঃ ॥34॥
যদিচাপি বরো দেয স্ত্বযাঽস্মাকং মহেশ্বরি ।
সংস্মৃতা সংস্মৃতা ত্বং নো হিং সেথাঃপরমাপদঃ॥35॥
যশ্চ মর্ত্যঃ স্তবৈরেভিস্ত্বাং স্তোষ্যত্যমলাননে ।
তস্য বিত্তর্দ্ধিবিভবৈর্ধনদারাদি সম্পদাম্ ॥36॥
বৃদ্দযেঽ স্মত্প্রসন্না ত্বং ভবেথাঃ সর্বদাম্ভিকে ॥37॥
ঋষিরুবাচ ॥38॥
ইতি প্রসাদিতা দেবৈর্জগতোঽর্থে তথাত্মনঃ ।
তথেত্যুক্ত্বা ভদ্রকালী বভূবান্তর্হিতা নৃপ ॥39॥
ইত্যেতত্কথিতং ভূপ সম্ভূতা সা যথাপুরা ।
দেবী দেবশরীরেভ্যো জগত্প্রযহিতৈষিণী ॥40॥
পুনশ্চ গৌরী দেহাত্সা সমুদ্ভূতা যথাভবত্ ।
বধায দুষ্ট দৈত্যানাং তথা শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥41॥
রক্ষণায চ লোকানাং দেবানামুপকারিণী ।
তচ্ছৃ ণুষ্ব মযাখ্যাতং যথাবত্কথযামিতে
হ্রীং ওঁ ॥42॥
॥ জয জয শ্রী মার্কণ্ডেয পুরাণে সাবর্নিকে মন্বন্তরে দেবি মহত্ম্যে শক্রাদিস্তুতির্নাম চতুর্ধোঽধ্যাযঃ সমাপ্তম্ ॥
আহুতি
হ্রীং জযন্তী সাঙ্গাযৈ সাযুধাযৈ সশক্তিকাযৈ সপরিবারাযৈ সবাহনাযৈ শ্রী মহালক্ষ্ম্যৈ লক্ষ্মী বীজাদিষ্টাযৈ মহাহুতিং সমর্পযামি নমঃ স্বাহা ॥
Roman (IAST) Transliteration
śakrādistutirnāma caturdho'dhyāyaḥ ||
dhyānaṃ
kālābhrābhāṃ kaṭākṣair ari kula bhayadāṃ mauli baddhendu rekhāṃ
śaṅkha-cakraṃ kṛpāṇaṃ triśikhamapi karai-rudvahantīṃ trineṟtram |
siṃha skandādhirūḍhāṃ tribhuvana-makhilaṃ tejasā pūrayantīṃ
dhyāye-ddurgāṃ jayākhyāṃ tridaśa-parivṛtāṃ sevitāṃ siddhi kāmaiḥ ||
ṛṣiruvāca ||1||
śakrādayaḥ suragaṇā nihate'tivīrye
tasmindurātmani surāribale ca devyā |
tāṃ tuṣṭuvuḥ praṇatinamraśirodharāṃsā
vāgbhiḥ praharṣapulakodgamacārudehāḥ || 2 ||
devyā yayā tatamidaṃ jagadātmaśaktyā
niḥśeṣadevagaṇaśaktisamūhamūrtyā |
tāmambikāmakhiladevamaharṣipūjyāṃ
bhaktyā natāḥ sma vidadhātuśubhāni sā naḥ ||3||
yasyāḥ prabhāvamatulaṃ bhagavānananto
brahmā haraśca nahi vaktumalaṃ balaṃ ca |
sā caṇḍikā'khila jagatparipālanāya
nāśāya cāśubhabhayasya matiṃ karotu ||4||
yā śrīḥ svayaṃ sukṛtināṃ bhavaneṣvalakṣmīḥ
pāpātmanāṃ kṛtadhiyāṃ hṛdayeṣu buddhiḥ |
śradthā satāṃ kulajanaprabhavasya lajjā
tāṃ tvāṃ natāḥ sma paripālaya devi viśvam ||5||
kiṃ varṇayāma tavarūpa macintyametat
kiñcātivīryamasurakṣayakāri bhūri |
kiṃ cāhaveṣu caritāni tavātbhutāni
sarveṣu devyasuradevagaṇādikeṣu | ||6||
hetuḥ samastajagatāṃ triguṇāpi doṣaiḥ
na jñāyase hariharādibhiravyapārā |
sarvāśrayākhilamidaṃ jagadaṃśabhūtaṃ
avyākṛtā hi paramā prakṛtistvamādyā ||6||
yasyāḥ samastasuratā samudīraṇena
tṛptiṃ prayāti sakaleṣu makheṣu devi |
svāhāsi vai pitṛ gaṇasya ca tṛpti hetu
ruccāryase tvamata eva janaiḥ svadhāca ||8||
yā muktiheturavicintya mahāvratā tvaṃ
abhyasyase suniyatendriyatatvasāraiḥ |
mokṣārthibhirmunibhirastasamastadoṣai
rvidyā'si sā bhagavatī paramā hi devi ||9||
śabdātmikā suvimalargyajuṣāṃ nidhānaṃ
mudgītharamyapadapāṭhavatāṃ ca sāmnām |
devī trayī bhagavatī bhavabhāvanāya
vārtāsi sarva jagatāṃ paramārtihantrī ||10||
medhāsi devi viditākhilaśāstrasārā
durgā'si durgabhavasāgarasanaurasaṅgā |
śrīḥ kaiṭa bhārihṛdayaikakṛtādhivāsā
gaurī tvameva śaśimaulikṛta pratiṣṭhā ||11||
īṣatsahāsamamalaṃ paripūrṇa candra
bimbānukāri kanakottamakāntikāntam |
atyadbhutaṃ prahṛtamāttaruṣā tathāpi
vaktraṃ vilokya sahasā mahiṣāsureṇa ||12||
dṛṣṭvātu devi kupitaṃ bhrukuṭīkarāla
mudyacchaśāṅkasadṛśacchavi yanna sadyaḥ |
prāṇān mumoca mahiṣastadatīva citraṃ
kairjīvyate hi kupitāntakadarśanena | ||13||
deviprasīda paramā bhavatī bhavāya
sadyo vināśayasi kopavatī kulāni |
vijñātametadadhunaiva yadastametat
nnītaṃ balaṃ suvipulaṃ mahiṣāsurasya ||14||
te sammatā janapadeṣu dhanāni teṣāṃ
teṣāṃ yaśāṃsi na ca sīdati dharmavargaḥ |
dhanyāsta​eva nibhṛtātmajabhṛtyadārā
yeṣāṃ sadābhyudayadā bhavatī prasannā||15||
dharmyāṇi devi sakalāni sadaiva karmāni
ṇyatyādṛtaḥ pratidinaṃ sukṛtī karoti |
svargaṃ prayāti ca tato bhavatī prasādā
llokatraye'pi phaladā nanu devi tena ||16||
durge smṛtā harasi bhīti maśeśa jantoḥ
svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi |
dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā
sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā ||17||
ebhirhatairjagadupaiti sukhaṃ tathaite
kurvantu nāma narakāya cirāya pāpam |
saṅgrāmamṛtyumadhigamya divamprayāntu
matveti nūnamahitānvinihaṃsi devi ||18||
dṛṣṭvaiva kiṃ na bhavatī prakaroti bhasma
sarvāsurānariṣu yatprahiṇoṣi śastram |
lokānprayāntu ripavo'pi hi śastrapūtā
itthaṃ matirbhavati teṣvahi te'ṣusādhvī ||19||
khaḍga prabhānikaravisphuraṇaistadhograiḥ
śūlāgrakāntinivahena dṛśo'surāṇām |
yannāgatā vilayamaṃśumadindukhaṇḍa
yogyānanaṃ tava viloka yatāṃ tadetat ||20||
durvṛtta vṛtta śamanaṃ tava devi śīlaṃ
rūpaṃ tathaitadavicintyamatulyamanyaiḥ |
vīryaṃ ca hantṛ hṛtadevaparākramāṇāṃ
vairiṣvapi prakaṭitaiva dayā tvayettham ||21||
kenopamā bhavatu te'sya parākramasya
rūpaṃ ca śatṛbhaya kāryatihāri kutra |
cittekṛpā samaraniṣṭuratā ca dṛṣṭā
tvayyeva devi varade bhuvanatraye'pi ||22||
trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena
trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā |
nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstaṃ
asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste ||23||
śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbhike |
ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyānisvanena ca ||24||
prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe |
bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvarī||25||
saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicarantite |
yāni cātyanta ghorāṇi tairakṣāsmāṃstathābhuvam ||26||
khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te'mbike |
karapallavasaṅgīni tairasmānrakṣa sarvataḥ ||27||
ṛṣiruvāca ||28||
evaṃ stutā surairdivyaiḥ kusumairnandanodbhavaiḥ |
arcitā jagatāṃ dhātrī tathā gandhānu lepanaiḥ ||29||
bhaktyā samastaisri śairdivyairdhūpaiḥ sudhūpitā |
prāha prasādasumukhī samastān praṇatān surān| ||30||
devyuvāca ||31||
vriyatāṃ tridaśāḥ sarve yadasmatto'bhivāñchitam ||32||
devā ūcu ||33||
bhagavatyā kṛtaṃ sarvaṃ na kiñcidavaśiṣyate |
yadayaṃ nihataḥ śatru rasmākaṃ mahiṣāsuraḥ ||34||
yadicāpi varo deya stvayā'smākaṃ maheśvari |
saṃsmṛtā saṃsmṛtā tvaṃ no hiṃ sethāḥparamāpadaḥ||35||
yaśca martyaḥ stavairebhistvāṃ stoṣyatyamalānane |
tasya vittarddhivibhavairdhanadārādi sampadām ||36||
vṛddaye' smatprasannā tvaṃ bhavethāḥ sarvadāmbhike ||37||
ṛṣiruvāca ||38||
iti prasāditā devairjagato'rthe tathātmanaḥ |
tathetyuktvā bhadrakālī babhūvāntarhitā nṛpa ||39||
ityetatkathitaṃ bhūpa sambhūtā sā yathāpurā |
devī devaśarīrebhyo jagatprayahitaiṣiṇī ||40||
punaśca gaurī dehātsā samudbhūtā yathābhavat |
vadhāya duṣṭa daityānāṃ tathā śumbhaniśumbhayoḥ ||41||
rakṣaṇāya ca lokānāṃ devānāmupakāriṇī |
tacchṛ ṇuṣva mayākhyātaṃ yathāvatkathayāmite
hrīṃ oṃ ||42||
|| jaya jaya śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnike manvantare devi mahatmye śakrādistutirnāma caturdho'dhyāyaḥ samāptam ||
āhuti
hrīṃ jayantī sāṅgāyai sāyudhāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai śrī mahālakṣmyai lakṣmī bījādiṣṭāyai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||