📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
দেবী ভুজঙ্গ স্তোত্রং
Devi Bhujanga Stotram
Devi Stotram Bengali
বিরিঞ্চ্যাদিভিঃ পঞ্চভির্লোকপালৈঃ
সমূঢে মহানন্দপীঠে নিষণ্ণম্ ।
ধনুর্বাণপাশাঙ্কুশপ্রোতহস্তং
মহস্ত্রৈপুরং শঙ্করাদ্বৈতমব্যাত্ ॥ 1 ॥
যদন্নাদিভিঃ পঞ্চভিঃ কোশজালৈঃ
শিরঃপক্ষপুচ্ছাত্মকৈরন্তরন্তঃ ।
নিগূঢে মহাযোগপীঠে নিষণ্ণং
পুরারেরথান্তঃপুরং নৌমি নিত্যম্ ॥ 2 ॥
বিরিঞ্চাদিরূপৈঃ প্রপঞ্চে বিহৃত্য
স্বতন্ত্রা যদা স্বাত্মবিশ্রান্তিরেষা ।
তদা মানমাতৃপ্রমেযাতিরিক্তং
পরানন্দমীডে ভবানি ত্বদীযম্ ॥ 3 ॥
বিনোদায চৈতন্যমেকং বিভজ্য
দ্বিধা দেবি জীবঃ শিবশ্চেতি নাম্না ।
শিবস্যাপি জীবত্বমাপাদযন্তী
পুনর্জীবমেনং শিবং বা করোষি ॥ 4 ॥
সমাকুঞ্চ্য মূলং হৃদি ন্যস্য বাযুং
মনো ভ্রূবিলং প্রাপযিত্বা নিবৃত্তাঃ ।
ততঃ সচ্চিদানন্দরূপে পদে তে
ভবন্ত্যম্ব জীবাঃ শিবত্বেন কেচিত্ ॥ 5 ॥
শরীরেঽতিকষ্টে রিপৌ পুত্রবর্গে
সদাভীতিমূলে কলত্রে ধনে বা ।
ন কশ্চিদ্বিরজ্যত্যহো দেবি চিত্রং
কথং ত্বত্কটাক্ষং বিনা তত্ত্ববোধঃ ॥ 6 ॥
শরীরে ধনেঽপত্যবর্গে কলত্রে
বিরক্তস্য সদ্দেশিকাদিষ্টবুদ্ধেঃ ।
যদাকস্মিকং জ্যোতিরানন্দরূপং
সমাধৌ ভবেত্তত্ত্বমস্যম্ব সত্যম্ ॥ 7 ॥
মৃষান্যো মৃষান্যঃ পরো মিশ্রমেনং
পরঃ প্রাকৃতং চাপরো বুদ্ধিমাত্রম্ ।
প্রপঞ্চং মিমীতে মুনীনাং গণোঽযং
তদেতত্ত্বমেবেতি ন ত্বাং জহীমঃ ॥ 8 ॥
নিবৃত্তিঃ প্রতিষ্ঠা চ বিদ্যা চ শান্তি-
স্তথা শান্ত্যতীতেতি পঞ্চীকৃতাভিঃ ।
কলাভিঃ পরে পঞ্চবিংশাত্মিকাভি-
স্ত্বমেকৈব সেব্যা শিবাভিন্নরূপা ॥ 9 ॥
অগাধেঽত্র সংসারপঙ্কে নিমগ্নং
কলত্রাদিভারেণ খিন্নং নিতান্তম্ ।
মহামোহপাশৌঘবদ্ধং চিরান্মাং
সমুদ্ধর্তুমম্ব ত্বমেকৈব শক্তা ॥ 10 ॥
সমারভ্য মূলং গতো ব্রহ্মচক্রং
ভবদ্দিব্যচক্রেশ্বরীধামভাজঃ ।
মহাসিদ্ধিসঙ্ঘাতকল্পদ্রুমাভা-
নবাপ্যাম্ব নাদানুপাস্তে চ যোগী ॥ 11 ॥
গণেশৈর্গ্রহৈরম্ব নক্ষত্রপঙ্ক্ত্যা
তথা যোগিনীরাশিপীঠৈরভিন্নম্ ।
মহাকালমাত্মানমামৃশ্য লোকং
বিধত্সে কৃতিং বা স্থিতিং বা মহেশি ॥ 12 ॥
লসত্তারহারামতিস্বচ্ছচেলাং
বহন্তীং করে পুস্তকং চাক্ষমালাম্ ।
শরচ্চন্দ্রকোটিপ্রভাভাসুরাং ত্বাং
সকৃদ্ভাবযন্ভারতীবল্লভঃ স্যাত্ ॥ 13 ॥
সমুদ্যত্সহস্রার্কবিম্বাভবক্ত্রাং
স্বভাসৈব সিন্দূরিতাজাণ্ডকোটিম্ ।
ধনুর্বাণপাশাঙ্কুশান্ধারযন্তীং
স্মরন্তঃ স্মরং বাপি সম্মোহযেযুঃ ॥ 14 ॥
মণিস্যূততাটঙ্কশোণাস্যবিম্বাং
হরিত্পট্টবস্ত্রাং ত্বগুল্লাসিভূষাম্ ।
হৃদা ভাবযংস্তপ্তহেমপ্রভাং ত্বাং
শ্রিযো নাশযত্যম্ব চাঞ্চল্যভাবম্ ॥ 15 ॥
মহামন্ত্ররাজান্তবীজং পরাখ্যং
স্বতো ন্যস্তবিন্দু স্বযং ন্যস্তহার্দম্ ।
ভবদ্বক্ত্রবক্ষোজগুহ্যাভিধানং
স্বরূপং সকৃদ্ভাবযেত্স ত্বমেব ॥ 16 ॥
তথান্যে বিকল্পেষু নির্বিণ্ণচিত্তা-
স্তদেকং সমাধায বিন্দুত্রযং তে ।
পরানন্দসন্ধানসিন্ধৌ নিমগ্নাঃ
পুনর্গর্ভরন্ধ্রং ন পশ্যন্তি ধীরাঃ ॥ 17 ॥
ত্বদুন্মেষলীলানুবন্ধাধিকারা-
ন্বিরিঞ্চ্যাদিকাংস্ত্বদ্গুণাম্ভোধিবিন্দূন্ ।
ভজন্তস্তিতীর্ষন্তি সংসারসিন্ধুং
শিবে তাবকীনা সুসম্ভাবনেযম্ ॥ 18 ॥
কদা বা ভবত্পাদপোতেন তূর্ণং
ভবাম্ভোধিমুত্তীর্য পূর্ণান্তরঙ্গঃ ।
নিমজ্জন্তমেনং দুরাশাবিষাব্ধৌ
সমালোক্য লোকং কথং পর্যুদাস্সে ॥ 19 ॥
কদাবা হৃষীকাণি সাম্যং ভজেযুঃ
কদা বা ন শত্রুর্ন মিত্রং ভবানি ।
কদা বা দুরাশাবিষূচীবিলোপঃ
কদা বা মনো মে সমূলং বিনশ্যেত্ ॥ 20 ॥
নমোবাকমাশাস্মহে দেবি যুষ্ম-
ত্পদাম্ভোজযুগ্মায তিগ্মায গৌরি ।
বিরিঞ্চ্যাদিভাস্বত্কিরীটপ্রতোলী-
প্রদীপাযমানপ্রভাভাস্বরায ॥ 21 ॥
কচে চন্দ্ররেখং কুচে তারহারং
করে স্বাদুচাপং শরে ষট্পদৌঘম্ ।
স্মরামি স্মরারেরভিপ্রাযমেকং
মদাঘূর্ণনেত্রং মদীযং নিধানম্ ॥ 22 ॥
শরেষ্বেব নাসা ধনুষ্বেব জিহ্বা
জপাপাটলে লোচনে তে স্বরূপে ।
ত্বগেষা ভবচ্চন্দ্রখণ্ডে শ্রবো মে
গুণে তে মনোবৃত্তিরম্ব ত্বযি স্যাত্ ॥ 23 ॥
জগত্কর্মধীরান্বচোধূতকীরান্
কুচন্যস্তহারাঙ্কৃপাসিন্ধুপূরান্ ।
ভবাম্ভোধিপারান্মহাপাপদূরান্
ভজে বেদসারাংশিবপ্রেমদারান্ ॥ 24 ॥
সুধাসিন্ধুসারে চিদানন্দনীরে
সমুত্ফুল্লনীপে সুরত্রান্তরীপে ।
মণিব্যূহসালে স্থিতে হৈমশালে
মনোজারিবামে নিষণ্ণং মনো মে ॥ 25 ॥
দৃগন্তে বিলোলা সুগন্ধীষুমালা
প্রপঞ্চেন্দ্রজালা বিপত্সিন্ধুকূলা ।
মুনিস্বান্তশালা নমল্লোকপালা
হৃদি প্রেমলোলামৃতস্বাদুলীলা ॥ 26 ॥
জগজ্জালমেতত্ত্বযৈবাম্ব সৃষ্টং
ত্বমেবাদ্য যাসীন্দ্রিযৈরর্থজালম্ ।
ত্বমেকৈব কর্ত্রী ত্বমেকৈব ভোক্ত্রী
ন মে পুণ্যপাপে ন মে বন্ধমোক্ষৌ ॥ 27 ॥
ইতি প্রেমভারেণ কিঞ্চিন্মযোক্তং
ন বুধ্বৈব তত্ত্বং মদীযং ত্বদীযম্ ।
বিনোদায বালস্য মৌর্খ্যং হি মাতস্-
তদেতত্প্রলাপস্তুতিং মে গৃহাণ ॥ 28 ॥
॥ ইতি শ্রীমচ্ছঙ্করাচার্যবিরচিতা দেবীভুজঙ্গং সম্পূর্ণম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
viriñcyādibhiḥ pañcabhirlokapālaiḥ
samūḍhe mahānandapīṭhe niṣaṇṇam |
dhanurbāṇapāśāṅkuśaprotahastaṃ
mahastraipuraṃ śaṅkarādvaitamavyāt || 1 ||
yadannādibhiḥ pañcabhiḥ kośajālaiḥ
śiraḥpakṣapucchātmakairantarantaḥ |
nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃ
purārerathāntaḥpuraṃ naumi nityam || 2 ||
viriñcādirūpaiḥ prapañce vihṛtya
svatantrā yadā svātmaviśrāntireṣā |
tadā mānamātṛprameyātiriktaṃ
parānandamīḍe bhavāni tvadīyam || 3 ||
vinodāya caitanyamekaṃ vibhajya
dvidhā devi jīvaḥ śivaśceti nāmnā |
śivasyāpi jīvatvamāpādayantī
punarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4 ||
samākuñcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃ
mano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |
tataḥ saccidānandarūpe pade te
bhavantyamba jīvāḥ śivatvena kecit || 5 ||
śarīre'tikaṣṭe ripau putravarge
sadābhītimūle kalatre dhane vā |
na kaścidvirajyatyaho devi citraṃ
kathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6 ||
śarīre dhane'patyavarge kalatre
viraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |
yadākasmikaṃ jyotirānandarūpaṃ
samādhau bhavettattvamasyamba satyam || 7 ||
mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃ
paraḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātram |
prapañcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo'yaṃ
tadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8 ||
nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śānti-
stathā śāntyatīteti pañcīkṛtābhiḥ |
kalābhiḥ pare pañcaviṃśātmikābhi-
stvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9 ||
agādhe'tra saṃsārapaṅke nimagnaṃ
kalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāntam |
mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃ
samuddhartumamba tvamekaiva śaktā || 10 ||
samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃ
bhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |
mahāsiddhisaṅghātakalpadrumābhā-
navāpyāmba nādānupāste ca yogī || 11 ||
gaṇeśairgrahairamba nakṣatrapaṅktyā
tathā yoginīrāśipīṭhairabhinnam |
mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃ
vidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12 ||
lasattārahārāmatisvacchacelāṃ
vahantīṃ kare pustakaṃ cākṣamālām |
śaraccandrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃ
sakṛdbhāvayanbhāratīvallabhaḥ syāt || 13 ||
samudyatsahasrārkabimbābhavaktrāṃ
svabhāsaiva sindūritājāṇḍakoṭim |
dhanurbāṇapāśāṅkuśāndhārayantīṃ
smarantaḥ smaraṃ vāpi sammohayeyuḥ || 14 ||
maṇisyūtatāṭaṅkaśoṇāsyabimbāṃ
haritpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣām |
hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃ
śriyo nāśayatyamba cāñcalyabhāvam || 15 ||
mahāmantrarājāntabījaṃ parākhyaṃ
svato nyastabindu svayaṃ nyastahārdam |
bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃ
svarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16 ||
tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittā-
stadekaṃ samādhāya bindutrayaṃ te |
parānandasandhānasindhau nimagnāḥ
punargarbharandhraṃ na paśyanti dhīrāḥ || 17 ||
tvadunmeṣalīlānubandhādhikārā-
nviriñcyādikāṃstvadguṇāmbhodhibindūn |
bhajantastitīrṣanti saṃsārasindhuṃ
śive tāvakīnā susambhāvaneyam || 18 ||
kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃ
bhavāmbhodhimuttīrya pūrṇāntaraṅgaḥ |
nimajjantamenaṃ durāśāviṣābdhau
samālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19 ||
kadāvā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥ
kadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |
kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥ
kadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20 ||
namovākamāśāsmahe devi yuṣma-
tpadāmbhojayugmāya tigmāya gauri |
viriñcyādibhāsvatkirīṭapratolī-
pradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21 ||
kace candrarekhaṃ kuce tārahāraṃ
kare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaugham |
smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃ
madāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānam || 22 ||
śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvā
japāpāṭale locane te svarūpe |
tvageṣā bhavaccandrakhaṇḍe śravo me
guṇe te manovṛttiramba tvayi syāt || 23 ||
jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrān
kucanyastahārāṅkṛpāsindhupūrān |
bhavāmbhodhipārānmahāpāpadūrān
bhaje vedasārāṃśivapremadārān || 24 ||
sudhāsindhusāre cidānandanīre
samutphullanīpe suratrāntarīpe |
maṇivyūhasāle sthite haimaśāle
manojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25 ||
dṛgante vilolā sugandhīṣumālā
prapañcendrajālā vipatsindhukūlā |
munisvāntaśālā namallokapālā
hṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26 ||
jagajjālametattvayaivāmba sṛṣṭaṃ
tvamevādya yāsīndriyairarthajālam |
tvamekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrī
na me puṇyapāpe na me bandhamokṣau || 27 ||
iti premabhāreṇa kiñcinmayoktaṃ
na budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyam |
vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi mātas-
tadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitā devībhujaṅgaṃ sampūrṇam ||