📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
দক্ষিণা মূর্তি স্তোত্রম্
Dakshina Murti Stotram
Stotram Adi Shankaracharya Bengali
শান্তিপাঠঃ
ওঁ যো ব্রহ্মাণং বিদধাতি পূর্বং
যো বৈ বেদাংশ্চ প্রহিণোতি তস্মৈ ।
তং হ দেবমাত্মবুদ্ধিপ্রকাশং
মুমুক্ষুর্বৈ শরণমহং প্রপদ্যে ॥
ধ্যানম্
ওঁ মৌনব্যাখ্যা প্রকটিত পরব্রহ্মতত্ত্বং যুবানং
বর্ষিষ্ঠান্তে বসদৃষিগণৈরাবৃতং ব্রহ্মনিষ্ঠৈঃ ।
আচার্যেন্দ্রং করকলিত চিন্মুদ্রমানন্দমূর্তিং
স্বাত্মারামং মুদিতবদনং দক্ষিণামূর্তিমীডে ॥ 1 ॥
বটবিটপিসমীপেভূমিভাগে নিষণ্ণং
সকলমুনিজনানাং জ্ঞানদাতারমারাত্ ।
ত্রিভুবনগুরুমীশং দক্ষিণামূর্তিদেবং
জননমরণদুঃখচ্ছেদদক্ষং নমামি ॥ 2 ॥
চিত্রং বটতরোর্মূলে বৃদ্ধাঃ শিষ্যা গুরুর্যুবা ।
গুরোস্তু মৌনং ব্যাখ্যানং শিষ্যাস্তুচ্ছিন্নসংশযাঃ ॥ 3 ॥
নিধযে সর্ববিদ্যানাং ভিষজে ভবরোগিণাম্ ।
গুরবে সর্বলোকানাং দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 4 ॥
ওঁ নমঃ প্রণবার্থায শুদ্ধজ্ঞানৈকমূর্তযে ।
নির্মলায প্রশান্তায দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 5 ॥
চিদ্ধনায মহেশায বটমূলনিবাসিনে ।
সচ্চিদানন্দরূপায দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 6 ॥
ঈশ্বরো গুরুরাত্মেতি মূর্তিভেদবিভাগিনে ।
ব্যোমবদ্ব্যাপ্তদেহায দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 7 ॥
অঙ্গুষ্ঠতর্জনী যোগমুদ্রা ব্যাজেনযোগিনাম্ ।
শৃত্যর্থং ব্রহ্মজীবৈক্যং দর্শযন্যোগতা শিবঃ ॥ 8 ॥
ওঁ শান্তিঃ শান্তিঃ শান্তিঃ ॥
স্তোত্রম্
বিশ্বং দর্পণ-দৃশ্যমান-নগরী তুল্যং নিজান্তর্গতং
পশ্যন্নাত্মনি মাযযা বহিরিবোদ্ভূতং যথা নিদ্রযা ।
যস্সাক্ষাত্কুরুতে প্রবোধসমযে স্বাত্মানমে বাদ্বযং
তস্মৈ শ্রীগুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 1 ॥
বীজস্যান্তরি-বাঙ্কুরো জগদিতং প্রাঙ্নির্বিকল্পং পুনঃ
মাযাকল্পিত দেশকালকলনা বৈচিত্র্যচিত্রীকৃতম্ ।
মাযাবীব বিজৃম্ভযত্যপি মহাযোগীব যঃ স্বেচ্ছযা
তস্মৈ শ্রীগুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 2 ॥
যস্যৈব স্ফুরণং সদাত্মকমসত্কল্পার্থকং ভাসতে
সাক্ষাত্তত্বমসীতি বেদবচসা যো বোধযত্যাশ্রিতান্ ।
যস্সাক্ষাত্করণাদ্ভবেন্ন পুনরাবৃত্তির্ভবাম্ভোনিধৌ
তস্মৈ শ্রীগুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 3 ॥
নানাচ্ছিদ্র ঘটোদর স্থিত মহাদীপ প্রভাভাস্বরং
জ্ঞানং যস্য তু চক্ষুরাদিকরণ দ্বারা বহিঃ স্পন্দতে ।
জানামীতি তমেব ভান্তমনুভাত্যেতত্সমস্তং জগত্
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 4 ॥
দেহং প্রাণমপীন্দ্রিযাণ্যপি চলাং বুদ্ধিং চ শূন্যং বিদুঃ
স্ত্রী বালান্ধ জডোপমাস্ত্বহমিতি ভ্রান্তাভৃশং বাদিনঃ ।
মাযাশক্তি বিলাসকল্পিত মহাব্যামোহ সংহারিণে
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 5 ॥
রাহুগ্রস্ত দিবাকরেন্দু সদৃশো মাযা সমাচ্ছাদনাত্
সন্মাত্রঃ করণোপ সংহরণতো যোঽভূত্সুষুপ্তঃ পুমান্ ।
প্রাগস্বাপ্সমিতি প্রবোধসমযে যঃ প্রত্যভিজ্ঞাযতে
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 6 ॥
বাল্যাদিষ্বপি জাগ্রদাদিষু তথা সর্বাস্ববস্থাস্বপি
ব্যাবৃত্তা স্বনু বর্তমান মহমিত্যন্তঃ স্ফুরন্তং সদা ।
স্বাত্মানং প্রকটীকরোতি ভজতাং যো মুদ্রযা ভদ্রযা
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 7 ॥
বিশ্বং পশ্যতি কার্যকারণতযা স্বস্বামিসম্বন্ধতঃ
শিষ্যচার্যতযা তথৈব পিতৃ পুত্রাদ্যাত্মনা ভেদতঃ ।
স্বপ্নে জাগ্রতি বা য এষ পুরুষো মাযা পরিভ্রামিতঃ
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 8 ॥
ভূরম্ভাংস্যনলোঽনিলোম্বর মহর্নাথো হিমাংশুঃ পুমান্
ইত্যাভাতি চরাচরাত্মকমিদং যস্যৈব মূর্ত্যষ্টকম্ ।
নান্যত্কিঞ্চন বিদ্যতে বিমৃশতাং যস্মাত্পরস্মাদ্বিভো
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 9 ॥
সর্বাত্মত্বমিতি স্ফুটীকৃতমিদং যস্মাদমুষ্মিন্ স্তবে
তেনাস্ব শ্রবণাত্তদর্থ মননাদ্ধ্যানাচ্চ সঙ্কীর্তনাত্ ।
সর্বাত্মত্ব মহাবিভূতিসহিতং স্যাদীশ্বরত্বং স্বতঃ
সিদ্ধ্যেত্তত্পুনরষ্টধা পরিণতং চৈশ্বর্য-মব্যাহতম্ ॥ 10 ॥
॥ ইতি শ্রীমচ্ছঙ্করাচার্যবিরচিতং দক্ষিণামূর্তিস্তোত্রং সম্পূর্ণম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śāntipāṭhaḥ
oṃ yo brahmāṇaṃ vidadhāti pūrvaṃ
yo vai vedāṃśca prahiṇoti tasmai |
taṃ ha devamātmabuddhiprakāśaṃ
mumukṣurvai śaraṇamahaṃ prapadye ||
dhyānam
oṃ maunavyākhyā prakaṭita parabrahmatattvaṃ yuvānaṃ
varṣiṣṭhānte vasadṛṣigaṇairāvṛtaṃ brahmaniṣṭhaiḥ |
ācāryendraṃ karakalita cinmudramānandamūrtiṃ
svātmārāmaṃ muditavadanaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe || 1 ||
vaṭaviṭapisamīpebhūmibhāge niṣaṇṇaṃ
sakalamunijanānāṃ jñānadātāramārāt |
tribhuvanagurumīśaṃ dakṣiṇāmūrtidevaṃ
jananamaraṇaduḥkhacchedadakṣaṃ namāmi || 2 ||
citraṃ vaṭatarormūle vṛddhāḥ śiṣyā gururyuvā |
gurostu maunaṃ vyākhyānaṃ śiṣyāstucchinnasaṃśayāḥ || 3 ||
nidhaye sarvavidyānāṃ bhiṣaje bhavarogiṇām |
gurave sarvalokānāṃ dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 4 ||
oṃ namaḥ praṇavārthāya śuddhajñānaikamūrtaye |
nirmalāya praśāntāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 5 ||
ciddhanāya maheśāya vaṭamūlanivāsine |
saccidānandarūpāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 6 ||
īśvaro gururātmeti mūrtibhedavibhāgine |
vyomavadvyāptadehāya dakṣiṇāmūrtaye namaḥ || 7 ||
aṅguṣṭhatarjanī yogamudrā vyājenayoginām |
śṛtyarthaṃ brahmajīvaikyaṃ darśayanyogatā śivaḥ || 8 ||
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
stotram
viśvaṃ darpaṇa-dṛśyamāna-nagarī tulyaṃ nijāntargataṃ
paśyannātmani māyayā bahirivodbhūtaṃ yathā nidrayā |
yassākṣātkurute prabodhasamaye svātmāname vādvayaṃ
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 1 ||
bījasyāntari-vāṅkuro jagaditaṃ prāṅnirvikalpaṃ punaḥ
māyākalpita deśakālakalanā vaicitryacitrīkṛtam |
māyāvīva vijṛmbhayatyapi mahāyogīva yaḥ svecchayā
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 2 ||
yasyaiva sphuraṇaṃ sadātmakamasatkalpārthakaṃ bhāsate
sākṣāttatvamasīti vedavacasā yo bodhayatyāśritān |
yassākṣātkaraṇādbhavenna punarāvṛttirbhavāmbhonidhau
tasmai śrīgurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 3 ||
nānācchidra ghaṭodara sthita mahādīpa prabhābhāsvaraṃ
jñānaṃ yasya tu cakṣurādikaraṇa dvārā bahiḥ spandate |
jānāmīti tameva bhāntamanubhātyetatsamastaṃ jagat
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 4 ||
dehaṃ prāṇamapīndriyāṇyapi calāṃ buddhiṃ ca śūnyaṃ viduḥ
strī bālāndha jaḍopamāstvahamiti bhrāntābhṛśaṃ vādinaḥ |
māyāśakti vilāsakalpita mahāvyāmoha saṃhāriṇe
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 5 ||
rāhugrasta divākarendu sadṛśo māyā samācchādanāt
sanmātraḥ karaṇopa saṃharaṇato yo'bhūtsuṣuptaḥ pumān |
prāgasvāpsamiti prabodhasamaye yaḥ pratyabhijñāyate
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 6 ||
bālyādiṣvapi jāgradādiṣu tathā sarvāsvavasthāsvapi
vyāvṛttā svanu vartamāna mahamityantaḥ sphurantaṃ sadā |
svātmānaṃ prakaṭīkaroti bhajatāṃ yo mudrayā bhadrayā
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 7 ||
viśvaṃ paśyati kāryakāraṇatayā svasvāmisambandhataḥ
śiṣyacāryatayā tathaiva pitṛ putrādyātmanā bhedataḥ |
svapne jāgrati vā ya eṣa puruṣo māyā paribhrāmitaḥ
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 8 ||
bhūrambhāṃsyanalo'nilombara maharnātho himāṃśuḥ pumān
ityābhāti carācarātmakamidaṃ yasyaiva mūrtyaṣṭakam |
nānyatkiñcana vidyate vimṛśatāṃ yasmātparasmādvibho
tasmai śrī gurumūrtaye nama idaṃ śrī dakṣiṇāmūrtaye || 9 ||
sarvātmatvamiti sphuṭīkṛtamidaṃ yasmādamuṣmin stave
tenāsva śravaṇāttadartha mananāddhyānācca saṅkīrtanāt |
sarvātmatva mahāvibhūtisahitaṃ syādīśvaratvaṃ svataḥ
siddhyettatpunaraṣṭadhā pariṇataṃ caiśvarya-mavyāhatam || 10 ||
|| iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ dakṣiṇāmūrtistotraṃ sampūrṇam ||